Forwarded from mojtaba najafi(مجتبی نجفی)
من از جنگ سوم میترسم
✍مجتبی نجفی
من از "جنگ سوم" میترسم. من آدمم هیچ ابایی ندارم بگویم میترسم. به خصوص برای ما که به قدرت کلمه، همبستگی شهروندی، جنبش های مدنی مسالمت آمیز اعتقاد داریم، جنگ مثل زهری کشنده بر گفتمانی است که برای ترویجش تلاش میکنیم. برای کسانی که دل به قدرت بمب خارجی بسته اند و برای کسانی از جنگ لذت میبرند شرایط زیبایی است اما برای ما که تغییرات ساختاری با حفظ خانه ای به نام ایران میخواهیم زهر مار است.
از دل ایده "جنگ رهایی بخش" نه آزادی میسر میشود نه ثبات. پشت دروازه رویافروشی، فروپاشی است. امروز نشانه های تفوق " اسلحه" بر " کلمه" نمایان شده. اگر اسلحه به میدان بیاید صاحبان کلمه منزوی خواهند شد و " جنگ داخلی" در امتداد تجاوز خارجی خواهد شد. آنجا دیگر باید ایران ویرانه را به تماشا نشست و نبرد شبه نظامیان را نظاره گر شد و این بزرگترین کابوس کسانی است که وطن را با ثبات و آزادی، حق اعتراض و مدنیت تعریف کردند تا این خانه نه ویران که آباد شود.
روایتهای جبرگرایانه که نه دیگر چاره ای نیست و جنگ آمدنی است، ابتکار را میکشد. چرا با سیاستهای شهروند ستیز جمهوری اسلامی مخالفت میکنیم؟ برای اینکه خانه ای به نام ایران خانه همه ایرانیان شود و فرهنگ شهروندمداری بر فرقه مداری تفوق یابد و فردیت ما به رسمیت شناخته شود. اما اگر این خانه نباشد دعوای ما برای چیست؟
ایده "جنگ رهایی بخش"، از ابتدا تباهی بود. تفوق گفتمان " میدان" بر " دیپلماسی" ریسک وحشتناک است. تداوم سیاست شهروند آزاری سیستم مهارنشدنی در حال پیشرفت است. با تداوم اعدام، قطع سیم کارت ها، پرونده سازی برای منتقدان، آزار زنان، سیستم در حال آتش زدن به انبار باروت است. ناامنی و ناآرامی با تشدید اوضاع از مرزها پیشروی خواهد کرد و " ایران" میدان آتش بازی خواهد شد و ما هم غمگینانه اخوان ثالث خواهیم خواند و اندوه را اشک خواهیم کرد:" خانه ام آتش گرفته است آتشی جانسوز".
ایران نباید خاکستر بشود، نباید به عصر حجر برگردد. دیپلماسی باید پیش از میدان کار کند، ابتکار داشته باشد، بن بست شکن باشد. با هر شیوه مطلوبی باید از جنگی که زیرساختهای کشور را نابود و ما را دهها سال عقب ببرد جلوگیری کرد.
باید برای پرگماتیستهای ساختار دولت آمریکا به رهبری ونس پیام فرستاد بر سر هرمز و هسته ای آماده مذاکره ایم. یک خط باید گفتگو با کشورهای عربی را فعال کند، یک خط باید از چین میانجیگری بخواهد. سیاست های شهروند آزار داخل سیستم پایان یابد. بدون واگذاری توان دفاعی، پیام ثبات منطقه ای ارسال شود. ترامپ زخمی و پیش بینی ناپذیر را نباید بیش از این خشمگین و تحقیر کرد.
شرایط خطیر است. اگر " هیس" دارید، به حکومت بگویید نه منتقدان. حکومت با لجبازی، در حال ریختن بنزین بر آتش است. باید از " دیپلماسی" دفاع کرد. " انتقام، انتقام" ترس را بر ابتکار مستولی میکند. دیپلماسی باید پیشاپیش میدان کار کند. دعوت حکومت را به توقف شهروندآزاری رها نکرد. خانه در خطر است. بدون خانه موجوداتی بی ریشه و رها در باد خواهیم شد.
https://t.me/modjtabanajafifrance/2879
✍مجتبی نجفی
من از "جنگ سوم" میترسم. من آدمم هیچ ابایی ندارم بگویم میترسم. به خصوص برای ما که به قدرت کلمه، همبستگی شهروندی، جنبش های مدنی مسالمت آمیز اعتقاد داریم، جنگ مثل زهری کشنده بر گفتمانی است که برای ترویجش تلاش میکنیم. برای کسانی که دل به قدرت بمب خارجی بسته اند و برای کسانی از جنگ لذت میبرند شرایط زیبایی است اما برای ما که تغییرات ساختاری با حفظ خانه ای به نام ایران میخواهیم زهر مار است.
از دل ایده "جنگ رهایی بخش" نه آزادی میسر میشود نه ثبات. پشت دروازه رویافروشی، فروپاشی است. امروز نشانه های تفوق " اسلحه" بر " کلمه" نمایان شده. اگر اسلحه به میدان بیاید صاحبان کلمه منزوی خواهند شد و " جنگ داخلی" در امتداد تجاوز خارجی خواهد شد. آنجا دیگر باید ایران ویرانه را به تماشا نشست و نبرد شبه نظامیان را نظاره گر شد و این بزرگترین کابوس کسانی است که وطن را با ثبات و آزادی، حق اعتراض و مدنیت تعریف کردند تا این خانه نه ویران که آباد شود.
روایتهای جبرگرایانه که نه دیگر چاره ای نیست و جنگ آمدنی است، ابتکار را میکشد. چرا با سیاستهای شهروند ستیز جمهوری اسلامی مخالفت میکنیم؟ برای اینکه خانه ای به نام ایران خانه همه ایرانیان شود و فرهنگ شهروندمداری بر فرقه مداری تفوق یابد و فردیت ما به رسمیت شناخته شود. اما اگر این خانه نباشد دعوای ما برای چیست؟
ایده "جنگ رهایی بخش"، از ابتدا تباهی بود. تفوق گفتمان " میدان" بر " دیپلماسی" ریسک وحشتناک است. تداوم سیاست شهروند آزاری سیستم مهارنشدنی در حال پیشرفت است. با تداوم اعدام، قطع سیم کارت ها، پرونده سازی برای منتقدان، آزار زنان، سیستم در حال آتش زدن به انبار باروت است. ناامنی و ناآرامی با تشدید اوضاع از مرزها پیشروی خواهد کرد و " ایران" میدان آتش بازی خواهد شد و ما هم غمگینانه اخوان ثالث خواهیم خواند و اندوه را اشک خواهیم کرد:" خانه ام آتش گرفته است آتشی جانسوز".
ایران نباید خاکستر بشود، نباید به عصر حجر برگردد. دیپلماسی باید پیش از میدان کار کند، ابتکار داشته باشد، بن بست شکن باشد. با هر شیوه مطلوبی باید از جنگی که زیرساختهای کشور را نابود و ما را دهها سال عقب ببرد جلوگیری کرد.
باید برای پرگماتیستهای ساختار دولت آمریکا به رهبری ونس پیام فرستاد بر سر هرمز و هسته ای آماده مذاکره ایم. یک خط باید گفتگو با کشورهای عربی را فعال کند، یک خط باید از چین میانجیگری بخواهد. سیاست های شهروند آزار داخل سیستم پایان یابد. بدون واگذاری توان دفاعی، پیام ثبات منطقه ای ارسال شود. ترامپ زخمی و پیش بینی ناپذیر را نباید بیش از این خشمگین و تحقیر کرد.
شرایط خطیر است. اگر " هیس" دارید، به حکومت بگویید نه منتقدان. حکومت با لجبازی، در حال ریختن بنزین بر آتش است. باید از " دیپلماسی" دفاع کرد. " انتقام، انتقام" ترس را بر ابتکار مستولی میکند. دیپلماسی باید پیشاپیش میدان کار کند. دعوت حکومت را به توقف شهروندآزاری رها نکرد. خانه در خطر است. بدون خانه موجوداتی بی ریشه و رها در باد خواهیم شد.
https://t.me/modjtabanajafifrance/2879
Telegram
mojtaba najafi(مجتبی نجفی)
👍3
Forwarded from حزب اتحاد ملت ایران اسلامی
✅مسائل و چالشهای های اقتصادی
سلسله جلسات
گفتمان نوین، حکمرانی نوین
[جلسه دوم]
حزب اتحاد ملت ایران اسلامی
شعبه اصفهان
چهارشنبه ۲۹ مهرماه ۱۴۰۵
ساعت ۱۶:۳۰
🔻کانال تلگرام حزب:
@ETEHADMELLATIRAN
سلسله جلسات
گفتمان نوین، حکمرانی نوین
[جلسه دوم]
حزب اتحاد ملت ایران اسلامی
شعبه اصفهان
چهارشنبه ۲۹ مهرماه ۱۴۰۵
ساعت ۱۶:۳۰
🔻کانال تلگرام حزب:
@ETEHADMELLATIRAN
Forwarded from جبههٔ اصلاحات ایران
❇️ ابراهیم اصغرزاده برای ارائه آخرین دفاع به دادسرای امنیت احضار شد
🔺 ابراهیم اصغرزاده، عضو هیأترئیسه و رئیس کمیته سیاسی جبهه اصلاحات ایران، امروز با حضور در شعبه ۲ بازپرسی دادسرای امنیت، در ارتباط با پرونده مربوط به بیانیه این جبهه درباره فاجعه ۱۸ و ۱۹ دیماه، مورد بازپرسی قرار گرفت و آخرین دفاع خود را ارائه کرد.
◾️ اصغرزاده در جریان این جلسه، با انتقاد از نحوه مواجهه دستگاههای امنیتی و قضایی با بیانیه جبهه اصلاحات ایران، این رویکرد را گزینشی دانست و توضیح داد که بخشهایی از بیانیه جدا از بستر و محتوای کلی آن انتخاب و برجسته شده و بهعنوان موارد اتهامی مورد استناد قرار گرفتهاند.
◾️ وی با اشاره به پیامدهای چنین رویکردی تأکید کرد که اگر قرار باشد اظهارات بهصورت گزینشی مورد استناد قرار گیرند، میتوان با جدا کردن بخشهایی از سخنان مسئولان عالیرتبه نظام و بدون توجه به پیشزمینه و ادامه سخنان آنان نیز برداشتهای متفاوتی ارائه کرد.
◾️ رئیس کمیته سیاسی جبهه اصلاحات ایران همچنین تأکید کرد که بیانیه این جبهه باید نه بهعنوان یک کنش فردی، بلکه در چارچوب یک کنش جمعی و در پیوند با زنجیره فعالیتهای جبهه اصلاحات ایران مورد بررسی و قضاوت قرار گیرد.
◾️ بیانیه مورد اشاره در بهمنماه سال گذشته و در واکنش به حوادث ۱۸ و ۱۹ دیماه منتشر شده بود و پرونده قضایی مربوط به آن برای شماری از اعضای هیأترئیسه جبهه اصلاحات ایران تشکیل شده است.
🔹آدرس جبهه اصلاحات ایران در شبکههای اجتماعی
تلگرام، اینستاگرام، ایکس (توئیتر)
🔺 ابراهیم اصغرزاده، عضو هیأترئیسه و رئیس کمیته سیاسی جبهه اصلاحات ایران، امروز با حضور در شعبه ۲ بازپرسی دادسرای امنیت، در ارتباط با پرونده مربوط به بیانیه این جبهه درباره فاجعه ۱۸ و ۱۹ دیماه، مورد بازپرسی قرار گرفت و آخرین دفاع خود را ارائه کرد.
◾️ اصغرزاده در جریان این جلسه، با انتقاد از نحوه مواجهه دستگاههای امنیتی و قضایی با بیانیه جبهه اصلاحات ایران، این رویکرد را گزینشی دانست و توضیح داد که بخشهایی از بیانیه جدا از بستر و محتوای کلی آن انتخاب و برجسته شده و بهعنوان موارد اتهامی مورد استناد قرار گرفتهاند.
◾️ وی با اشاره به پیامدهای چنین رویکردی تأکید کرد که اگر قرار باشد اظهارات بهصورت گزینشی مورد استناد قرار گیرند، میتوان با جدا کردن بخشهایی از سخنان مسئولان عالیرتبه نظام و بدون توجه به پیشزمینه و ادامه سخنان آنان نیز برداشتهای متفاوتی ارائه کرد.
◾️ رئیس کمیته سیاسی جبهه اصلاحات ایران همچنین تأکید کرد که بیانیه این جبهه باید نه بهعنوان یک کنش فردی، بلکه در چارچوب یک کنش جمعی و در پیوند با زنجیره فعالیتهای جبهه اصلاحات ایران مورد بررسی و قضاوت قرار گیرد.
◾️ بیانیه مورد اشاره در بهمنماه سال گذشته و در واکنش به حوادث ۱۸ و ۱۹ دیماه منتشر شده بود و پرونده قضایی مربوط به آن برای شماری از اعضای هیأترئیسه جبهه اصلاحات ایران تشکیل شده است.
🔹آدرس جبهه اصلاحات ایران در شبکههای اجتماعی
تلگرام، اینستاگرام، ایکس (توئیتر)
Telegram
جبههٔ اصلاحات ایران
کانال رسمی «جبههٔ اصلاحات ایران»
بهای دوقطبی سازی
✍🏻آذر منصوری
خشونت علیه مخالفان، پدیدهای نیست که بتوان آن را تنها در لحظه وقوع یک تهدید یا سوءقصد بررسی کرد. برای فهم آن، باید به زمینههایی برگشت که در آنها، اختلاف نظر به دشمنی، منتقد به تهدید و حذف دیگری به یک امکان قابل تصور تبدیل میشود.
خبر قصد سوءقصد به عباس آخوندی، فارغ از انگیزه و ابعاد آن که باید در یک فرایند دقیق و شفاف روشن شود، بار دیگر این پرسش را پیش روی ما قرار میدهد که در شکلگیری و تداوم چنین فضایی چه کسانی مسئولیت دارند و نهادهای مسئول برای پیشگیری از تکرار این رخدادها چه کردهاند؟
من این نگرانی را از موضع کسی مطرح میکنم که خود نیز طی یک سال گذشته، دو اتفاق نگرانکننده را تجربه کرده است. یک بار دودکش بخاری منزل مرا مسدود کردند و بار دیگر، فردی مشکوک ساعت پنج صبح درِ خانهام را زد. اگر پسرم در منزل نبود، معلوم نبود آن مواجهه به کجا میانجامید. من درباره عاملان و انگیزههای این اتفاقات ادعای اثباتشدهای ندارم؛ اما انتظار دارم این رخدادها با جدیت بررسی شوند و امنیت شهروندان، فارغ از موقعیت و گرایش سیاسی آنان، موضوعی قابل اغماض تلقی نشود.
مسئله فقط امنیت اشخاص نیست؛ مسئله، امنیت یک جامعه و امکان زیست سیاسی در آن است. نمیتوان سالها بر طبل دوقطبیسازی کوبید، مخالفان را با انواع اتهامها از دایره خودیها بیرون راند، فضای عمومی را از نفرت و بدگمانی انباشت و بعد، در برابر پیامدهای احتمالی چنین فضایی، خود را بیمسئولیت دانست.
در این میان، نقش کسانی که تریبونهای رسمی و غیررسمی و اتاق فرمان دوقطبیسازی را در اختیار دارند، قابل چشمپوشی نیست. وقتی تخریب مستمر دیگری به رویهای عادی تبدیل میشود، نمیتوان تأثیر این رفتارها را بر کسانی که ممکن است به خشونت متوسل شوند، نادیده گرفت. این به معنای انتساب مستقیم هر تهدید یا سوءقصد به یک جریان مشخص نیست؛ سخن بر سر مسئولیت در قبال فضایی است که خشونت میتواند در آن بازتولید شود.
در شرایط نیمهجنگی کشور، که بیشتر از همیشه به انسجام اجتماعی، اعتماد عمومی و کاهش تنشهای داخلی نیاز داریم، ادامه این روند میتواند هزینههایی بهمراتب سنگینتر به کشور تحمیل کند. امنیت ملی را نمی توان تنها با ابزارهای نظامی و انتظامی تأمین کرد، چه بسا به رسمیت شناختن حق اختلاف، تأمین امنیت منتقدان و جلوگیری از تبدیل رقابت سیاسی به خصومت اجتماعی نیز بخشی جداییناپذیر از آن است.
از دستگاههای امنیتی و قضایی انتظار میرود این رخدادها را بدون ملاحظه گرایش سیاسی افراد، دقیق و مستقل بررسی کنند و اجازه ندهند تهدید امنیت شهروندان به امری عادی تبدیل شود. شناسایی عاملان، روشن شدن انگیزهها و اطلاعرسانی مسئولانه به افکار عمومی، حداقل انتظاری است که در این زمینه وجود دارد.
نمیشود از یک طرف از امنیت کشور سخن گفت و از طرف دیگر، در برابر زمینههای تضعیف امنیت شهروندان و بازتولید خشونت سکوت کرد. امنیت، حق همه مردم است؛ نه امتیازی که بتوان آن را بر اساس میزان نزدیکی یا دوری افراد از قدرت توزیع کرد.
@azarmansouri
✍🏻آذر منصوری
خشونت علیه مخالفان، پدیدهای نیست که بتوان آن را تنها در لحظه وقوع یک تهدید یا سوءقصد بررسی کرد. برای فهم آن، باید به زمینههایی برگشت که در آنها، اختلاف نظر به دشمنی، منتقد به تهدید و حذف دیگری به یک امکان قابل تصور تبدیل میشود.
خبر قصد سوءقصد به عباس آخوندی، فارغ از انگیزه و ابعاد آن که باید در یک فرایند دقیق و شفاف روشن شود، بار دیگر این پرسش را پیش روی ما قرار میدهد که در شکلگیری و تداوم چنین فضایی چه کسانی مسئولیت دارند و نهادهای مسئول برای پیشگیری از تکرار این رخدادها چه کردهاند؟
من این نگرانی را از موضع کسی مطرح میکنم که خود نیز طی یک سال گذشته، دو اتفاق نگرانکننده را تجربه کرده است. یک بار دودکش بخاری منزل مرا مسدود کردند و بار دیگر، فردی مشکوک ساعت پنج صبح درِ خانهام را زد. اگر پسرم در منزل نبود، معلوم نبود آن مواجهه به کجا میانجامید. من درباره عاملان و انگیزههای این اتفاقات ادعای اثباتشدهای ندارم؛ اما انتظار دارم این رخدادها با جدیت بررسی شوند و امنیت شهروندان، فارغ از موقعیت و گرایش سیاسی آنان، موضوعی قابل اغماض تلقی نشود.
مسئله فقط امنیت اشخاص نیست؛ مسئله، امنیت یک جامعه و امکان زیست سیاسی در آن است. نمیتوان سالها بر طبل دوقطبیسازی کوبید، مخالفان را با انواع اتهامها از دایره خودیها بیرون راند، فضای عمومی را از نفرت و بدگمانی انباشت و بعد، در برابر پیامدهای احتمالی چنین فضایی، خود را بیمسئولیت دانست.
در این میان، نقش کسانی که تریبونهای رسمی و غیررسمی و اتاق فرمان دوقطبیسازی را در اختیار دارند، قابل چشمپوشی نیست. وقتی تخریب مستمر دیگری به رویهای عادی تبدیل میشود، نمیتوان تأثیر این رفتارها را بر کسانی که ممکن است به خشونت متوسل شوند، نادیده گرفت. این به معنای انتساب مستقیم هر تهدید یا سوءقصد به یک جریان مشخص نیست؛ سخن بر سر مسئولیت در قبال فضایی است که خشونت میتواند در آن بازتولید شود.
در شرایط نیمهجنگی کشور، که بیشتر از همیشه به انسجام اجتماعی، اعتماد عمومی و کاهش تنشهای داخلی نیاز داریم، ادامه این روند میتواند هزینههایی بهمراتب سنگینتر به کشور تحمیل کند. امنیت ملی را نمی توان تنها با ابزارهای نظامی و انتظامی تأمین کرد، چه بسا به رسمیت شناختن حق اختلاف، تأمین امنیت منتقدان و جلوگیری از تبدیل رقابت سیاسی به خصومت اجتماعی نیز بخشی جداییناپذیر از آن است.
از دستگاههای امنیتی و قضایی انتظار میرود این رخدادها را بدون ملاحظه گرایش سیاسی افراد، دقیق و مستقل بررسی کنند و اجازه ندهند تهدید امنیت شهروندان به امری عادی تبدیل شود. شناسایی عاملان، روشن شدن انگیزهها و اطلاعرسانی مسئولانه به افکار عمومی، حداقل انتظاری است که در این زمینه وجود دارد.
نمیشود از یک طرف از امنیت کشور سخن گفت و از طرف دیگر، در برابر زمینههای تضعیف امنیت شهروندان و بازتولید خشونت سکوت کرد. امنیت، حق همه مردم است؛ نه امتیازی که بتوان آن را بر اساس میزان نزدیکی یا دوری افراد از قدرت توزیع کرد.
@azarmansouri
👍7❤2🙏1
.
زنان روستایی و عشایر؛ حافظان دانش بومی و باورهای فرهنگی در مسیر توسعه پایدار به مناسبت پاسداشت روز جهانی زنان روستایی
✍️ نورا کنعانی
روز جهانی زنان روستایی، فرصتی برای بازشناسی نقش زنانی است که در کنار مشارکت گسترده در تولید و اقتصاد خانواده، سهمی بنیادین در حفظ میراث فرهنگی، انتقال دانش بومی و تداوم شیوههای زندگی جوامع محلی دارند. این مناسبت که با تصویب قطعنامه ۶۲/۱۳۶ مجمع عمومی سازمان ملل متحد در سال ۲۰۰۷ رسمیت یافت، بر ضرورت بهرسمیتشناختن نقش زنان روستایی در توسعه کشاورزی و روستایی، تأمین امنیت غذایی، کاهش فقر و بهبود شرایط زندگی تأکید دارد. توجه به این روز، بازتاب این واقعیت است که زنان، با وجود مشارکت مؤثر در عرصههای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، همچنان در بسیاری از سیاستگذاریها و برنامههای توسعهای کمتر از جایگاه واقعی خود دیده میشوند (سازمان ملل متحد، ۲۰۰۷). در ایران نیز تأکید بر عنوان «روز جهانی زنان روستایی و عشایر» فرصتی برای توجه به تنوع شیوههای زیست، نظامهای معیشتی و میراث فرهنگی جوامع روستایی و عشایری فراهم میکند. در این جوامع، زنان نهتنها در تولید و تأمین نیازهای خانواده مشارکت دارند، بلکه در حفظ و انتقال مجموعهای از دانشها، مهارتها، ارزشها و باورهایی سهیماند که در طول نسلها و در تعامل با طبیعت، معیشت و روابط اجتماعی شکل گرفتهاند. از این منظر، شناخت جایگاه زنان روستایی و عشایر، بخشی جداییناپذیر از فهم فرهنگ بومی و الزامات دستیابی به توسعه پایدار است.
توسعه پایدار؛ از مشارکت اقتصادی تا بهرسمیتشناختن دانش بومی توسعه پایدار صرفاً به رشد اقتصادی یا افزایش تولید محدود نمیشود؛ بلکه فرایندی است که در آن، پایداری محیط زیست، عدالت اجتماعی، برخورداری از فرصتهای برابر، حفظ تنوع فرهنگی و تأمین نیازهای نسلهای آینده بهصورت توأمان مورد توجه قرار میگیرد. تحقق چنین توسعهای مستلزم شناخت ظرفیتهای جوامع محلی و مشارکت واقعی گروههایی است که دانش و تجربه زیسته آنان در سازگاری با محیط و تداوم زندگی اجتماعی نقش داشته است. زنان روستایی و عشایر از جمله این گروهها هستند. نقش آنان در تولید غذا، دامداری، فرآوری محصولات کشاورزی و دامی، مدیریت منابع طبیعی، حفظ تنوع زیستی و سازگاری با شرایط متغیر اقلیمی، بخشی از ظرفیتهای کمتر بهرسمیتشناختهشده توسعه محلی را تشکیل میدهد. نادیدهگرفتن این نقشها، نهتنها به تضعیف جایگاه اجتماعی زنان میانجامد، بلکه میتواند موجب نادیدهماندن راهکارهای بومی و تجربههایی شود که در طول زمان برای تداوم معیشت و استفاده از منابع محیطی شکل گرفتهاند. ازاینرو، توسعه پایدار زمانی میتواند از پشتوانه اجتماعی و فرهنگی برخوردار باشد که زنان روستایی و عشایر نه صرفاً نیروی کار خانواده، بلکه صاحبان دانش، مشارکتکنندگان در تصمیمگیری و کنشگران مؤثر در تعیین مسیر توسعه جوامع خود شناخته شوند.
دانش بومی زنان؛ پیوند تجربه، معیشت و محیط زیست دانش بومی مجموعهای از شناختها، مهارتها و شیوههای عملی است که در بستر تجربه زیسته، تعامل مستمر با محیط و روابط اجتماعی شکل میگیرد و از طریق مشاهده، مشارکت، آموزش غیررسمی و انتقال بیننسلی تداوم مییابد. این دانش، برخلاف تصور رایج، صرفاً مجموعهای از فنون قدیمی نیست؛ بلکه نظامی پویا از شناخت و عمل است که با نیازهای معیشتی، شرایط محیطی و تحولات اجتماعی پیوند دارد. زنان روستایی و عشایر در شکلگیری و انتقال بخش مهمی از این دانش سهم دارند. شناخت ویژگیهای خاک و آبوهوا، تشخیص گیاهان خوراکی و دارویی، انتخاب و نگهداری بذرهای بومی، فرآوری و نگهداری محصولات غذایی، تهیه نان و لبنیات محلی، بافت دستبافتهها، دوخت پوشاک سنتی و بهرهگیری از مواد طبیعی، نمونههایی از مهارتهایی هستند که در بسیاری از جوامع محلی از طریق تجربه و مشارکت روزمره آموخته و منتقل میشوند. سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد نیز بر اهمیت مشارکت زنان در کشاورزی، مدیریت منابع و حفظ تنوع زیستی تأکید کرده است (فائو، ۲۰۰۵). اهمیت این دانش، تنها در کارآمدی اقتصادی یا کاربرد عملی آن خلاصه نمیشود. دانش بومی حامل حافظه جمعی، تجربه تاریخی و شیوههای خاص فهم جهان است. در آن، شناخت طبیعت با ارزشها، باورها، مناسبات اجتماعی و هویت فرهنگی پیوند میخورد. ازاینرو، تضعیف یا گسست در انتقال این دانش میتواند فراتر از ازدسترفتن چند مهارت، به فرسایش بخشی از حافظه فرهنگی و توان سازگاری جوامع محلی بینجامد. بااینحال، دانش بومی دانشی ثابت و تغییرناپذیر نیست. زنان در جریان تجربههای تازه، مواجهه با فناوریهای جدید و تغییر شرایط اقتصادی و اجتماعی، آموختههای خود را بازبینی و متناسب با موقعیتهای جدید بازآفرینی میکنند.
زنان روستایی و عشایر؛ حافظان دانش بومی و باورهای فرهنگی در مسیر توسعه پایدار به مناسبت پاسداشت روز جهانی زنان روستایی
✍️ نورا کنعانی
روز جهانی زنان روستایی، فرصتی برای بازشناسی نقش زنانی است که در کنار مشارکت گسترده در تولید و اقتصاد خانواده، سهمی بنیادین در حفظ میراث فرهنگی، انتقال دانش بومی و تداوم شیوههای زندگی جوامع محلی دارند. این مناسبت که با تصویب قطعنامه ۶۲/۱۳۶ مجمع عمومی سازمان ملل متحد در سال ۲۰۰۷ رسمیت یافت، بر ضرورت بهرسمیتشناختن نقش زنان روستایی در توسعه کشاورزی و روستایی، تأمین امنیت غذایی، کاهش فقر و بهبود شرایط زندگی تأکید دارد. توجه به این روز، بازتاب این واقعیت است که زنان، با وجود مشارکت مؤثر در عرصههای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، همچنان در بسیاری از سیاستگذاریها و برنامههای توسعهای کمتر از جایگاه واقعی خود دیده میشوند (سازمان ملل متحد، ۲۰۰۷). در ایران نیز تأکید بر عنوان «روز جهانی زنان روستایی و عشایر» فرصتی برای توجه به تنوع شیوههای زیست، نظامهای معیشتی و میراث فرهنگی جوامع روستایی و عشایری فراهم میکند. در این جوامع، زنان نهتنها در تولید و تأمین نیازهای خانواده مشارکت دارند، بلکه در حفظ و انتقال مجموعهای از دانشها، مهارتها، ارزشها و باورهایی سهیماند که در طول نسلها و در تعامل با طبیعت، معیشت و روابط اجتماعی شکل گرفتهاند. از این منظر، شناخت جایگاه زنان روستایی و عشایر، بخشی جداییناپذیر از فهم فرهنگ بومی و الزامات دستیابی به توسعه پایدار است.
توسعه پایدار؛ از مشارکت اقتصادی تا بهرسمیتشناختن دانش بومی توسعه پایدار صرفاً به رشد اقتصادی یا افزایش تولید محدود نمیشود؛ بلکه فرایندی است که در آن، پایداری محیط زیست، عدالت اجتماعی، برخورداری از فرصتهای برابر، حفظ تنوع فرهنگی و تأمین نیازهای نسلهای آینده بهصورت توأمان مورد توجه قرار میگیرد. تحقق چنین توسعهای مستلزم شناخت ظرفیتهای جوامع محلی و مشارکت واقعی گروههایی است که دانش و تجربه زیسته آنان در سازگاری با محیط و تداوم زندگی اجتماعی نقش داشته است. زنان روستایی و عشایر از جمله این گروهها هستند. نقش آنان در تولید غذا، دامداری، فرآوری محصولات کشاورزی و دامی، مدیریت منابع طبیعی، حفظ تنوع زیستی و سازگاری با شرایط متغیر اقلیمی، بخشی از ظرفیتهای کمتر بهرسمیتشناختهشده توسعه محلی را تشکیل میدهد. نادیدهگرفتن این نقشها، نهتنها به تضعیف جایگاه اجتماعی زنان میانجامد، بلکه میتواند موجب نادیدهماندن راهکارهای بومی و تجربههایی شود که در طول زمان برای تداوم معیشت و استفاده از منابع محیطی شکل گرفتهاند. ازاینرو، توسعه پایدار زمانی میتواند از پشتوانه اجتماعی و فرهنگی برخوردار باشد که زنان روستایی و عشایر نه صرفاً نیروی کار خانواده، بلکه صاحبان دانش، مشارکتکنندگان در تصمیمگیری و کنشگران مؤثر در تعیین مسیر توسعه جوامع خود شناخته شوند.
دانش بومی زنان؛ پیوند تجربه، معیشت و محیط زیست دانش بومی مجموعهای از شناختها، مهارتها و شیوههای عملی است که در بستر تجربه زیسته، تعامل مستمر با محیط و روابط اجتماعی شکل میگیرد و از طریق مشاهده، مشارکت، آموزش غیررسمی و انتقال بیننسلی تداوم مییابد. این دانش، برخلاف تصور رایج، صرفاً مجموعهای از فنون قدیمی نیست؛ بلکه نظامی پویا از شناخت و عمل است که با نیازهای معیشتی، شرایط محیطی و تحولات اجتماعی پیوند دارد. زنان روستایی و عشایر در شکلگیری و انتقال بخش مهمی از این دانش سهم دارند. شناخت ویژگیهای خاک و آبوهوا، تشخیص گیاهان خوراکی و دارویی، انتخاب و نگهداری بذرهای بومی، فرآوری و نگهداری محصولات غذایی، تهیه نان و لبنیات محلی، بافت دستبافتهها، دوخت پوشاک سنتی و بهرهگیری از مواد طبیعی، نمونههایی از مهارتهایی هستند که در بسیاری از جوامع محلی از طریق تجربه و مشارکت روزمره آموخته و منتقل میشوند. سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد نیز بر اهمیت مشارکت زنان در کشاورزی، مدیریت منابع و حفظ تنوع زیستی تأکید کرده است (فائو، ۲۰۰۵). اهمیت این دانش، تنها در کارآمدی اقتصادی یا کاربرد عملی آن خلاصه نمیشود. دانش بومی حامل حافظه جمعی، تجربه تاریخی و شیوههای خاص فهم جهان است. در آن، شناخت طبیعت با ارزشها، باورها، مناسبات اجتماعی و هویت فرهنگی پیوند میخورد. ازاینرو، تضعیف یا گسست در انتقال این دانش میتواند فراتر از ازدسترفتن چند مهارت، به فرسایش بخشی از حافظه فرهنگی و توان سازگاری جوامع محلی بینجامد. بااینحال، دانش بومی دانشی ثابت و تغییرناپذیر نیست. زنان در جریان تجربههای تازه، مواجهه با فناوریهای جدید و تغییر شرایط اقتصادی و اجتماعی، آموختههای خود را بازبینی و متناسب با موقعیتهای جدید بازآفرینی میکنند.
❤2
بنابراین، حفظ دانش بومی به معنای جلوگیری از تغییر نیست؛ بلکه به معنای فراهمکردن امکان تداوم، انتقال، نقد و تحول آگاهانه آن است.
زنان روستایی و عشایر؛ کنشگران تداوم و تحول فرهنگ نقش زنان در حفظ فرهنگ بومی، فراتر از انتقال مهارتهای معیشتی است. بازگویی قصههای محلی، انتقال ضربالمثلها و ترانههای بومی، حفظ لالاییها، مشارکت در آیینهای خانوادگی و فصلی، شیوههای سوگواری، آداب ازدواج، تهیه خوراکهای ویژه مناسبتها و مناسک مرتبط با کاشت، برداشت و کوچ، از جمله عرصههایی هستند که فرهنگ در جریان زندگی روزمره در آنها بازتولید میشود. این فرایند را نباید انتقالی یکطرفه از گذشته به حال دانست. زنان در انتخاب آنچه منتقل میکنند، چگونگی آموزش آن به نسلهای بعد و نحوه انطباق آن با شرایط جدید نقش دارند. آنان صرفاً نگهدارندگان میراثی از پیش تعیینشده نیستند؛ بلکه در تفسیر، بازآفرینی و گاه تغییر آن نیز مشارکت میکنند. بدینترتیب، فرهنگ بومی نه میراثی منجمد، بلکه فرایندی زنده است که در تعامل نسلها و در پاسخ به دگرگونیهای اجتماعی استمرار مییابد. در جوامع عشایری، پیوند میان فرهنگ، طبیعت و معیشت اغلب آشکارتر است. شناخت مسیرهای کوچ، مراتع و منابع آب، نگهداری دام، فرآوری محصولات دامی، بافت دستبافتهها و آشنایی با قواعد و مناسک جمعی، بخشی از میراثی است که زنان در حفظ و انتقال آن سهم دارند. البته این دانش در تعامل با سایر اعضای جامعه شکل میگیرد و تداوم آن حاصل مشارکت زنان، مردان و نسلهای مختلف است. در شرایط دشوار اقلیمی، خشکسالی، کاهش منابع آب و نوسانهای اقتصادی نیز تجربههای انباشته زنان میتواند در یافتن راههای سازگاری و حفظ معیشت مؤثر باشد. توجه به این ظرفیتها، هنگامی به تقویت پایداری جوامع منجر میشود که دانش محلی در کنار یافتههای علمی و امکانات نوین قرار گیرد و امکان مشارکت صاحبان آن در تصمیمگیریها فراهم باشد.
دانش بومی، حفاظت از محیط زیست و تابآوری جوامع محلی حفظ تنوع زیستی و مدیریت پایدار منابع طبیعی از مهمترین الزامات توسعه پایدار است. انتخاب و نگهداری بذرهای بومی، شناخت گیاهان دارویی و خوراکی، آگاهی از چرخههای طبیعی، شیوههای نگهداری محصولات و تجربه استفاده از منابع در شرایط محدود، میتواند در پایداری نظامهای تولیدی و کاهش آسیبپذیری معیشتهای محلی نقش داشته باشد. در شرایطی که تغییرات اقلیمی، فرسایش خاک، کاهش منابع آب و تخریب زیستبومها زندگی بسیاری از جوامع روستایی و عشایری را تحت تأثیر قرار داده است، بهرهگیری از دانش و تجربه زنان میتواند به شناسایی راهکارهای متناسب با شرایط محلی کمک کند. البته ارزش این دانش به معنای بینیازی از ارزیابی علمی نیست؛ بلکه تعامل میان دانش بومی و دانش تخصصی میتواند زمینه تصمیمگیریهای دقیقتر و متناسبتر با واقعیتهای محیطی را فراهم سازد. از این منظر، حمایت از زنان روستایی و عشایر نه اقدامی صرفاً فرهنگی یا حمایتی، بلکه بخشی از راهبرد تقویت تابآوری اجتماعی، اقتصادی و زیستمحیطی است. هر اندازه امکان انتقال دانش، دسترسی به منابع و مشارکت مؤثر آنان در مدیریت محیط فراهمتر باشد، ظرفیت جوامع محلی برای مواجهه با بحرانها نیز افزایش مییابد.
عدالت اجتماعی و عاملیت زنان؛ فراتر از ستایش نقشهای سنتی با وجود اهمیت دانش و فعالیتهای زنان روستایی و عشایر، برخورداری از دانش بومی لزوماً به معنای توانمندی اقتصادی، استقلال اجتماعی یا افزایش قدرت تصمیمگیری آنان نیست. امکان تبدیل دانش به فرصت و دستاورد، به شرایطی مانند دسترسی به زمین، آب، سرمایه، آموزش، فناوری، بازار و شبکههای اجتماعی و نیز میزان مشارکت زنان در تصمیمگیریهای خانوادگی و جمعی وابسته است. در بسیاری از موارد، کار زنان در کشاورزی، دامداری، فرآوری محصولات و صنایعدستی ذیل عنوان «کمک خانوادگی» تعریف میشود و سهم واقعی آنان در تولید و اقتصاد بهاندازه کافی در نظامهای رسمی، محاسبات اقتصادی و سیاستگذاریها بازتاب نمییابد. افزون بر این، مسئولیت نامتوازن کار خانگی و مراقبتی میتواند زمان و فرصت زنان را برای آموزش، فعالیت اقتصادی مستقل و حضور اجتماعی محدود کند. حتی دانش و مهارت زنان ممکن است بهجای آنکه به افزایش اختیار و استقلال آنان منجر شود، به منشأ بار مضاعف تبدیل شود؛ بهویژه هنگامی که از زنان انتظار میرود دانش و تواناییهای خود را برای تأمین نیازهای خانواده یا دیگران به کار گیرند، بیآنکه از درآمد، مالکیت، اعتبار اجتماعی یا قدرت تصمیمگیری متناسب برخوردار شوند. در چنین شرایطی، دانش بومی همزمان میتواند منبعی برای تداوم معیشت و عاملیت زنان و عرصهای برای بازتولید نابرابریهای جنسیتی باشد.
زنان روستایی و عشایر؛ کنشگران تداوم و تحول فرهنگ نقش زنان در حفظ فرهنگ بومی، فراتر از انتقال مهارتهای معیشتی است. بازگویی قصههای محلی، انتقال ضربالمثلها و ترانههای بومی، حفظ لالاییها، مشارکت در آیینهای خانوادگی و فصلی، شیوههای سوگواری، آداب ازدواج، تهیه خوراکهای ویژه مناسبتها و مناسک مرتبط با کاشت، برداشت و کوچ، از جمله عرصههایی هستند که فرهنگ در جریان زندگی روزمره در آنها بازتولید میشود. این فرایند را نباید انتقالی یکطرفه از گذشته به حال دانست. زنان در انتخاب آنچه منتقل میکنند، چگونگی آموزش آن به نسلهای بعد و نحوه انطباق آن با شرایط جدید نقش دارند. آنان صرفاً نگهدارندگان میراثی از پیش تعیینشده نیستند؛ بلکه در تفسیر، بازآفرینی و گاه تغییر آن نیز مشارکت میکنند. بدینترتیب، فرهنگ بومی نه میراثی منجمد، بلکه فرایندی زنده است که در تعامل نسلها و در پاسخ به دگرگونیهای اجتماعی استمرار مییابد. در جوامع عشایری، پیوند میان فرهنگ، طبیعت و معیشت اغلب آشکارتر است. شناخت مسیرهای کوچ، مراتع و منابع آب، نگهداری دام، فرآوری محصولات دامی، بافت دستبافتهها و آشنایی با قواعد و مناسک جمعی، بخشی از میراثی است که زنان در حفظ و انتقال آن سهم دارند. البته این دانش در تعامل با سایر اعضای جامعه شکل میگیرد و تداوم آن حاصل مشارکت زنان، مردان و نسلهای مختلف است. در شرایط دشوار اقلیمی، خشکسالی، کاهش منابع آب و نوسانهای اقتصادی نیز تجربههای انباشته زنان میتواند در یافتن راههای سازگاری و حفظ معیشت مؤثر باشد. توجه به این ظرفیتها، هنگامی به تقویت پایداری جوامع منجر میشود که دانش محلی در کنار یافتههای علمی و امکانات نوین قرار گیرد و امکان مشارکت صاحبان آن در تصمیمگیریها فراهم باشد.
دانش بومی، حفاظت از محیط زیست و تابآوری جوامع محلی حفظ تنوع زیستی و مدیریت پایدار منابع طبیعی از مهمترین الزامات توسعه پایدار است. انتخاب و نگهداری بذرهای بومی، شناخت گیاهان دارویی و خوراکی، آگاهی از چرخههای طبیعی، شیوههای نگهداری محصولات و تجربه استفاده از منابع در شرایط محدود، میتواند در پایداری نظامهای تولیدی و کاهش آسیبپذیری معیشتهای محلی نقش داشته باشد. در شرایطی که تغییرات اقلیمی، فرسایش خاک، کاهش منابع آب و تخریب زیستبومها زندگی بسیاری از جوامع روستایی و عشایری را تحت تأثیر قرار داده است، بهرهگیری از دانش و تجربه زنان میتواند به شناسایی راهکارهای متناسب با شرایط محلی کمک کند. البته ارزش این دانش به معنای بینیازی از ارزیابی علمی نیست؛ بلکه تعامل میان دانش بومی و دانش تخصصی میتواند زمینه تصمیمگیریهای دقیقتر و متناسبتر با واقعیتهای محیطی را فراهم سازد. از این منظر، حمایت از زنان روستایی و عشایر نه اقدامی صرفاً فرهنگی یا حمایتی، بلکه بخشی از راهبرد تقویت تابآوری اجتماعی، اقتصادی و زیستمحیطی است. هر اندازه امکان انتقال دانش، دسترسی به منابع و مشارکت مؤثر آنان در مدیریت محیط فراهمتر باشد، ظرفیت جوامع محلی برای مواجهه با بحرانها نیز افزایش مییابد.
عدالت اجتماعی و عاملیت زنان؛ فراتر از ستایش نقشهای سنتی با وجود اهمیت دانش و فعالیتهای زنان روستایی و عشایر، برخورداری از دانش بومی لزوماً به معنای توانمندی اقتصادی، استقلال اجتماعی یا افزایش قدرت تصمیمگیری آنان نیست. امکان تبدیل دانش به فرصت و دستاورد، به شرایطی مانند دسترسی به زمین، آب، سرمایه، آموزش، فناوری، بازار و شبکههای اجتماعی و نیز میزان مشارکت زنان در تصمیمگیریهای خانوادگی و جمعی وابسته است. در بسیاری از موارد، کار زنان در کشاورزی، دامداری، فرآوری محصولات و صنایعدستی ذیل عنوان «کمک خانوادگی» تعریف میشود و سهم واقعی آنان در تولید و اقتصاد بهاندازه کافی در نظامهای رسمی، محاسبات اقتصادی و سیاستگذاریها بازتاب نمییابد. افزون بر این، مسئولیت نامتوازن کار خانگی و مراقبتی میتواند زمان و فرصت زنان را برای آموزش، فعالیت اقتصادی مستقل و حضور اجتماعی محدود کند. حتی دانش و مهارت زنان ممکن است بهجای آنکه به افزایش اختیار و استقلال آنان منجر شود، به منشأ بار مضاعف تبدیل شود؛ بهویژه هنگامی که از زنان انتظار میرود دانش و تواناییهای خود را برای تأمین نیازهای خانواده یا دیگران به کار گیرند، بیآنکه از درآمد، مالکیت، اعتبار اجتماعی یا قدرت تصمیمگیری متناسب برخوردار شوند. در چنین شرایطی، دانش بومی همزمان میتواند منبعی برای تداوم معیشت و عاملیت زنان و عرصهای برای بازتولید نابرابریهای جنسیتی باشد.
❤1
ازاینرو، ارزیابی نقش دانش بومی باید به این پرسش نیز بپردازد که چه کسانی از دانش زنان بهرهمند میشوند و زنان تا چه اندازه بر نحوه استفاده از آن و منافع حاصل اختیار دارند. از سوی دیگر، باید از رمانتیکسازی زنان روستایی و عشایر بهعنوان «حافظان سنت» یا «پاسداران طبیعت» پرهیز کرد. اگرچه این عناوین میتوانند به دیدهشدن نقش آنان کمک کنند، اما در صورت بیتوجهی به مناسبات قدرت و شرایط واقعی زندگی، ممکن است محدودیتها، نابرابریها و حق انتخاب زنان را پنهان سازند. نقد مردمشناختی چنین بازنماییهایی یادآور میشود که فرهنگ را نباید مجموعهای یکدست و ثابت و زنان را نیز نباید صرفاً حاملان منفعل آن دانست (ابولغد، ۱۹۹۰). همه سنتها الزاماً عادلانه نیستند و همه زنان نیز خواهان حفظ یکسان همه رویههای فرهنگی نیستند. زنان باید از حق انتخاب، بازتفسیر، اصلاح یا کنارگذاشتن رویههایی برخوردار باشند که با نیازها و خواستههای آنان سازگار نیست. پاسداشت فرهنگ زمانی معنادار است که با احترام به کرامت انسانی، عدالت اجتماعی و آزادی عمل صاحبان آن همراه باشد. بنابراین، حمایت از زنان روستایی و عشایر نباید به ستایش نمادین نقشهای سنتی یا تأکید صرف بر مسئولیت آنان در حفظ فرهنگ محدود شود. دسترسی برابر به منابع و خدمات، بهبود امنیت شغلی و اجتماعی، حمایت از فعالیتهای اقتصادی مستقل، کاهش بار نامتوازن کار مراقبتی و مشارکت واقعی در تصمیمگیری، از ضرورتهای تبدیل ظرفیتهای فردی و جمعی زنان به فرصتهای پایدار است.
سخن پایانی روز جهانی زنان روستایی و عشایر یادآور این واقعیت است که بخش مهمی از دانش زیستمحیطی، میراث فرهنگی و توان معیشتی جوامع، در جریان کار و زندگی روزمره زنانی حفظ و بازآفرینی میشود که سهم آنان در روایتهای رسمی توسعه همواره بهدرستی دیده نشده است. پاسداشت این میراث، بدون بهرسمیتشناختن جایگاه زنان بهعنوان صاحبان دانش و تولیدکنندگان فرهنگ، امکانپذیر نیست.بااینحال، بهرسمیتشناختن این جایگاه نباید مسئولیت حفظ سنت و تداوم فرهنگ را به وظیفهای یکجانبه برای زنان تبدیل کند. دانش بومی زمانی میتواند به پشتوانه توسعه پایدار بدل شود که انتقال و بهکارگیری آن با برخورداری زنان از حقوق، منابع، منافع و قدرت تصمیمگیری همراه باشد. از این منظر، زنان روستایی و عشایر را باید نهفقط حافظان میراث گذشته، بلکه کنشگرانی مؤثر در شکلدادن به آینده جوامع محلی دانست؛ کنشگرانی که دانش، تجربه و ابتکار آنان میتواند در تقویت امنیت غذایی، حفاظت از محیط زیست، حفظ تنوع زیستی، پویایی اقتصاد محلی و تداوم خلاقانه فرهنگ نقشآفرین باشد. توسعه پایدار زمانی به معنای واقعی کلمه فراگیر خواهد بود که این زنان نه در حاشیه برنامههای توسعه، بلکه در جایگاه صاحبان دانش، تصمیمگیرندگان و مشارکتکنندگان اصلی آن قرار گیرند. 23 مهر ماه 1405
سخن پایانی روز جهانی زنان روستایی و عشایر یادآور این واقعیت است که بخش مهمی از دانش زیستمحیطی، میراث فرهنگی و توان معیشتی جوامع، در جریان کار و زندگی روزمره زنانی حفظ و بازآفرینی میشود که سهم آنان در روایتهای رسمی توسعه همواره بهدرستی دیده نشده است. پاسداشت این میراث، بدون بهرسمیتشناختن جایگاه زنان بهعنوان صاحبان دانش و تولیدکنندگان فرهنگ، امکانپذیر نیست.بااینحال، بهرسمیتشناختن این جایگاه نباید مسئولیت حفظ سنت و تداوم فرهنگ را به وظیفهای یکجانبه برای زنان تبدیل کند. دانش بومی زمانی میتواند به پشتوانه توسعه پایدار بدل شود که انتقال و بهکارگیری آن با برخورداری زنان از حقوق، منابع، منافع و قدرت تصمیمگیری همراه باشد. از این منظر، زنان روستایی و عشایر را باید نهفقط حافظان میراث گذشته، بلکه کنشگرانی مؤثر در شکلدادن به آینده جوامع محلی دانست؛ کنشگرانی که دانش، تجربه و ابتکار آنان میتواند در تقویت امنیت غذایی، حفاظت از محیط زیست، حفظ تنوع زیستی، پویایی اقتصاد محلی و تداوم خلاقانه فرهنگ نقشآفرین باشد. توسعه پایدار زمانی به معنای واقعی کلمه فراگیر خواهد بود که این زنان نه در حاشیه برنامههای توسعه، بلکه در جایگاه صاحبان دانش، تصمیمگیرندگان و مشارکتکنندگان اصلی آن قرار گیرند. 23 مهر ماه 1405
👍2👏1
🔴 بیقانونی خطرناکتر از جنگ
شرق ۲۹ مهر ۱۴۰۵
حکمرانی یک دورهمی نیست که هر که خواهد گو بیا و هر که خواهد گو برو. هر نظام حکمرانی، قانون اساسی دارد، قانون مجازات دارد، قانون آیین دادرسی دارد، حدود تکالیف هر نهاد و دستگاه حکمرانی معلوم و حقوق ملت و آحاد ملت معین است. در یک نظام حکمرانی، قاعده این است که همه چیز باید بر مدار قانون بگردد و جامعه به قانون قرار بیابد.
گفتن ندارد و همه میدانند که قانون اساسی ایران همه را در برابر قانون مساوی میداند، تبعیض بین آحاد ملت را مردود میشمارد، حیثیت و جان و مال و حقوق اشخاص را مصون از تعرض قرار داده است، تفتیش عقاید را بدون هر استثنائی ممنوع کرده و مانع از تعرض به اشخاص به دلیل داشتن عقیده شده است. این یعنی شناسایی آزادی بیان و حق حاکمیت هم از آن ملت، همه ملت، است. رئیسجمهور را هم دومین شخصیت قانونی کشور محسوب کرده است. قوانین مهم دیگری نیز وجود دارند که قرار است نظم عمومی را حفاظت کنند؛ قوانین مربوط به اجتماعات، قوانین کیفری، قوانین مربوط به حدود اختیارات هریک از قوای مجریه، قضائیه و مقننه. قانونهای زیادی هستند؛ با این همه این ایام معلوم نیست قانون در کشور حاکم است یا نه؟
عدهای به بهانه دفاع در برابر تجاوز دشمن به کشور، در کوی و برزن یا در تریبونها به برخی شخصیتها با نام و به صراحت ناسزا میگویند، نسبتهای ناروا میدهند و آنها را جاسوس میخوانند، در مقابل محل کار یا خانه آنها تجمع میکنند و شعارهای ناسزاگونه میگویند. چرا؟ چون آنها درباره شیوه جنگ و دفاع در برابر دشمن متجاوز و روش پایان جنگ، طور دیگری فکر میکنند.
در هفته گذشته یک نفر با سلاح به یکی از وزرای پیشین حمله برد و شعارهایی داد.
یک روحانی از اعضای محترم مجلس خبرگان، در اظهاراتی درباره مذاکرات با آمریکا، خطاب به مسئولان کشور هشدار داد: «اسلحه را پر میکنیم، روی رگبار میگذاریم، دستمان روی ماشه است. در صورتی که کاری کنید که خلاف عزت ما باشد، یک خشاب برای هر نفرتان؛ یک خشاب خالی میکنیم».
اینکه عدهای درباره یک مسئله کشور نظراتی متفاوت از مقامات رسمی داشته باشند، طبق اصل آزادی عقیده هیچ مانعی ندارد؛ اینکه آنها عقاید خود را آزادانه بیان کنند، حق طبیعی و قانون است.
مشکل شیوه بیان عقیده است. قانون، لااقل روی کاغذ، اجازه نمیدهد بیان عقیده به زبان تهدید و ناسزا و با ایجاد فشارهای غیرقانونی و خشونت همراه باشد. توسل به خشونت برای پیشبرد عقیده و هدف، نشانه ضعف استدلال است. دلایل قوی باید و معنوی/ نه رگهای گردن به حجت قوی.
هیچکس نمیتواند ادعا کند بیش از دیگری نگران و دلسوز کشور است. هیچکس نمیتواند ادعا کند بیش از دیگری حق دارد. هیچکس نمیتواند مدعی باشد حق مطلق است و به چنین بهانهای اجازه هر کاری به خود بدهد.
آیا کسانی که در مورد دفاع در برابر دشمن متجاوز آمریکایی و اسرائیلی و مذاکرات و پایان جنگ نظری غیر از نظر آن گروه دارند نیز مجاز خواهند بود به خیابان بیایند و به شخصیتها ناسزا بگویند و آنها را تهدید کنند؟ پاسخ قانونی و عملی به این پرسش حتما منفی است. هیچیک از دو جریانی که گفته شد، طبق قانون مجاز نیستند به ادعای کشوردوستی و پایبندی به نظام، پای از قانون فراتر بگذارد، توهین و ناسزا بگوید، تهدید کند و دست به سلاح ببرد. پس چرا باید یک جریان خاص از چنین امتیاز ناروایی که خلاف قانون اساسی و قوانین عادی است، بهرهمند باشد؟
رئیسجمهور، رئیس مجلس و رئیس قوۀ قضائیه میبایست با اتکا بر قانون و اختیارات قانونی، با تمام قدرت و همت، احیای قانون و جلوگیری از این همه خشونت کلامی و رفتاری را که به بهانه دفاع و مخالفت با مذاکرات صورت میگیرد، در اولویت دستور کارهای خود قرار دهند.
سران سه قوه باید مانع از آن شوند که گروههایی کشور، نظام و انقلاب را دستاویزی کنند برای رفتارهای غیرقانونی. هر کس که قوانین همین نظام را به راحتی نقض میکند و برای آنها اعتباری قائل نیست، نمیتواند مدعی دلسوزی برای نظام باشد.
در شرایطی که کشور درگیر بحرانهای متعدد اقتصادی و اجتماعی بوده و مهمتر از همه گرفتار تجاوز نظامی دشمن است، شیوه پرخطر تجاوز از قانون برای پیشبرد اهداف سیاسی، تمام نظام حقوقی جمهوری اسلامی را به چالشی سخت میکشاند، دستگاههای رسمی قانونی را از اعتبار ساقط کرده و عملا آنها را مسلوبالاختیار میکند و در نهایت امکان برنامهریزی و تصمیمگیری را از بین میبرد.
اینها جملگی زیانها و آسیبهایی جبرانناپذیر برای کشور و نظام خواهد داشت که شاید بدتر از آثار جنگ باشد. و هرچه بیشتر ادامه یابد، خطراتش بیشتر و سختتر میشود.
سر چشمه شاید گرفتن به بیل
چو پر شد نشاید گذشتن به پیل
https://t.me/kambiznouroozi
@azarmansouri
شرق ۲۹ مهر ۱۴۰۵
حکمرانی یک دورهمی نیست که هر که خواهد گو بیا و هر که خواهد گو برو. هر نظام حکمرانی، قانون اساسی دارد، قانون مجازات دارد، قانون آیین دادرسی دارد، حدود تکالیف هر نهاد و دستگاه حکمرانی معلوم و حقوق ملت و آحاد ملت معین است. در یک نظام حکمرانی، قاعده این است که همه چیز باید بر مدار قانون بگردد و جامعه به قانون قرار بیابد.
گفتن ندارد و همه میدانند که قانون اساسی ایران همه را در برابر قانون مساوی میداند، تبعیض بین آحاد ملت را مردود میشمارد، حیثیت و جان و مال و حقوق اشخاص را مصون از تعرض قرار داده است، تفتیش عقاید را بدون هر استثنائی ممنوع کرده و مانع از تعرض به اشخاص به دلیل داشتن عقیده شده است. این یعنی شناسایی آزادی بیان و حق حاکمیت هم از آن ملت، همه ملت، است. رئیسجمهور را هم دومین شخصیت قانونی کشور محسوب کرده است. قوانین مهم دیگری نیز وجود دارند که قرار است نظم عمومی را حفاظت کنند؛ قوانین مربوط به اجتماعات، قوانین کیفری، قوانین مربوط به حدود اختیارات هریک از قوای مجریه، قضائیه و مقننه. قانونهای زیادی هستند؛ با این همه این ایام معلوم نیست قانون در کشور حاکم است یا نه؟
عدهای به بهانه دفاع در برابر تجاوز دشمن به کشور، در کوی و برزن یا در تریبونها به برخی شخصیتها با نام و به صراحت ناسزا میگویند، نسبتهای ناروا میدهند و آنها را جاسوس میخوانند، در مقابل محل کار یا خانه آنها تجمع میکنند و شعارهای ناسزاگونه میگویند. چرا؟ چون آنها درباره شیوه جنگ و دفاع در برابر دشمن متجاوز و روش پایان جنگ، طور دیگری فکر میکنند.
در هفته گذشته یک نفر با سلاح به یکی از وزرای پیشین حمله برد و شعارهایی داد.
یک روحانی از اعضای محترم مجلس خبرگان، در اظهاراتی درباره مذاکرات با آمریکا، خطاب به مسئولان کشور هشدار داد: «اسلحه را پر میکنیم، روی رگبار میگذاریم، دستمان روی ماشه است. در صورتی که کاری کنید که خلاف عزت ما باشد، یک خشاب برای هر نفرتان؛ یک خشاب خالی میکنیم».
اینکه عدهای درباره یک مسئله کشور نظراتی متفاوت از مقامات رسمی داشته باشند، طبق اصل آزادی عقیده هیچ مانعی ندارد؛ اینکه آنها عقاید خود را آزادانه بیان کنند، حق طبیعی و قانون است.
مشکل شیوه بیان عقیده است. قانون، لااقل روی کاغذ، اجازه نمیدهد بیان عقیده به زبان تهدید و ناسزا و با ایجاد فشارهای غیرقانونی و خشونت همراه باشد. توسل به خشونت برای پیشبرد عقیده و هدف، نشانه ضعف استدلال است. دلایل قوی باید و معنوی/ نه رگهای گردن به حجت قوی.
هیچکس نمیتواند ادعا کند بیش از دیگری نگران و دلسوز کشور است. هیچکس نمیتواند ادعا کند بیش از دیگری حق دارد. هیچکس نمیتواند مدعی باشد حق مطلق است و به چنین بهانهای اجازه هر کاری به خود بدهد.
آیا کسانی که در مورد دفاع در برابر دشمن متجاوز آمریکایی و اسرائیلی و مذاکرات و پایان جنگ نظری غیر از نظر آن گروه دارند نیز مجاز خواهند بود به خیابان بیایند و به شخصیتها ناسزا بگویند و آنها را تهدید کنند؟ پاسخ قانونی و عملی به این پرسش حتما منفی است. هیچیک از دو جریانی که گفته شد، طبق قانون مجاز نیستند به ادعای کشوردوستی و پایبندی به نظام، پای از قانون فراتر بگذارد، توهین و ناسزا بگوید، تهدید کند و دست به سلاح ببرد. پس چرا باید یک جریان خاص از چنین امتیاز ناروایی که خلاف قانون اساسی و قوانین عادی است، بهرهمند باشد؟
رئیسجمهور، رئیس مجلس و رئیس قوۀ قضائیه میبایست با اتکا بر قانون و اختیارات قانونی، با تمام قدرت و همت، احیای قانون و جلوگیری از این همه خشونت کلامی و رفتاری را که به بهانه دفاع و مخالفت با مذاکرات صورت میگیرد، در اولویت دستور کارهای خود قرار دهند.
سران سه قوه باید مانع از آن شوند که گروههایی کشور، نظام و انقلاب را دستاویزی کنند برای رفتارهای غیرقانونی. هر کس که قوانین همین نظام را به راحتی نقض میکند و برای آنها اعتباری قائل نیست، نمیتواند مدعی دلسوزی برای نظام باشد.
در شرایطی که کشور درگیر بحرانهای متعدد اقتصادی و اجتماعی بوده و مهمتر از همه گرفتار تجاوز نظامی دشمن است، شیوه پرخطر تجاوز از قانون برای پیشبرد اهداف سیاسی، تمام نظام حقوقی جمهوری اسلامی را به چالشی سخت میکشاند، دستگاههای رسمی قانونی را از اعتبار ساقط کرده و عملا آنها را مسلوبالاختیار میکند و در نهایت امکان برنامهریزی و تصمیمگیری را از بین میبرد.
اینها جملگی زیانها و آسیبهایی جبرانناپذیر برای کشور و نظام خواهد داشت که شاید بدتر از آثار جنگ باشد. و هرچه بیشتر ادامه یابد، خطراتش بیشتر و سختتر میشود.
سر چشمه شاید گرفتن به بیل
چو پر شد نشاید گذشتن به پیل
https://t.me/kambiznouroozi
@azarmansouri
Telegram
کامبیز نوروزی-حقوق و جامعه
تأملی در حقوق ، جامعه و فرهنگ | ارتباط با مدیر کانال @Knouroozi
Forwarded from حزب اتحاد ملت ایران اسلامی
✅ در نشست هفتگی دفتر سیاسی حزب اتحاد ملت مطرح شد:
محکومیت سوءقصد به جان افراد و تصمیم برای ارسال نامه سرگشاده به رئیس شورای عالی امنیت ملی / تأکید بر حفظ امنیت و تمامیت ارضی و رسیدگی به نارضایتیهای انباشته مردم سیستان و بلوچستان / ضرورت بازآرایی صنایع آببر
🔹به گزارش روابط عمومی حزب اتحاد ملت ایران اسلامی، نشست هفتگی دفتر سیاسی این حزب روز دوشنبه ۲۷ مهرماه ۱۴۰۵ به ریاست آذر منصوری، دبیرکل حزب، برگزار شد. در این نشست، علاوه بر تبادل اخبار و ارائه گزارش فعالیت کمیسیونهای حزب، آخرین تحولات سیاسی و مسائل جاری کشور بررسی شد.
محکومیت سوءقصد به جان افراد و هشدار نسبت به گسترش خشونت
🔹سخنگوی حزب اتحاد ملت با اشاره به مباحث مطرحشده در این نشست اعلام کرد: اعضای دفتر سیاسی ضمن محکوم کردن سوءقصد به جان دکتر آخوندی، نسبت به گسترش خشونت و تهدید علیه شخصیتهای سیاسی و اجتماعی و پیامدهای آن برای امنیت عمومی و فضای فعالیت سیاسی کشور ابراز نگرانی کردند.
🔹در این نشست تأکید شد که سوءقصد به جان افراد، پیامد جدی گرفته نشدن تهدیدها، توهینها و نفرتپراکنی علیه شخصیتهای سیاسی و اجتماعی در برخی تجمعات و فروکاستن این رفتارها به رویدادهای عادی است. دفتر سیاسی اعتقاد دارد که عادیسازی چنین رفتارهایی، فارغ از گرایشهای سیاسی و فکری افراد، با بستن مجاری وفاق و گفتوگو، زمینهساز گسترش ناامنی در جامعه میشود. از این رو، بر ضرورت بررسی ریشههای شکلگیری خشونت و مسئولیت نهادهای ذیربط در برخورد با عوامل و مروجان آن تأکید شد.
🔹در این نشست مقرر شد حزب اتحاد ملت طی نامهای سرگشاده به رئیس شورای عالی امنیت ملی، ضمن تشریح ابعاد و پیامدهای گسترش خشونت در جامعه، نگرانی عمیق خود را نسبت به پیامدهای خطرناک تداوم این رفتارها در صورت برخورد نکردن جدی با آنها، به جامعه و نهادهای حاکمیتی اعلام کند.
متن کامل
🔻کانال تلگرام حزب:
@ETEHADMELLATIRAN
محکومیت سوءقصد به جان افراد و تصمیم برای ارسال نامه سرگشاده به رئیس شورای عالی امنیت ملی / تأکید بر حفظ امنیت و تمامیت ارضی و رسیدگی به نارضایتیهای انباشته مردم سیستان و بلوچستان / ضرورت بازآرایی صنایع آببر
🔹به گزارش روابط عمومی حزب اتحاد ملت ایران اسلامی، نشست هفتگی دفتر سیاسی این حزب روز دوشنبه ۲۷ مهرماه ۱۴۰۵ به ریاست آذر منصوری، دبیرکل حزب، برگزار شد. در این نشست، علاوه بر تبادل اخبار و ارائه گزارش فعالیت کمیسیونهای حزب، آخرین تحولات سیاسی و مسائل جاری کشور بررسی شد.
محکومیت سوءقصد به جان افراد و هشدار نسبت به گسترش خشونت
🔹سخنگوی حزب اتحاد ملت با اشاره به مباحث مطرحشده در این نشست اعلام کرد: اعضای دفتر سیاسی ضمن محکوم کردن سوءقصد به جان دکتر آخوندی، نسبت به گسترش خشونت و تهدید علیه شخصیتهای سیاسی و اجتماعی و پیامدهای آن برای امنیت عمومی و فضای فعالیت سیاسی کشور ابراز نگرانی کردند.
🔹در این نشست تأکید شد که سوءقصد به جان افراد، پیامد جدی گرفته نشدن تهدیدها، توهینها و نفرتپراکنی علیه شخصیتهای سیاسی و اجتماعی در برخی تجمعات و فروکاستن این رفتارها به رویدادهای عادی است. دفتر سیاسی اعتقاد دارد که عادیسازی چنین رفتارهایی، فارغ از گرایشهای سیاسی و فکری افراد، با بستن مجاری وفاق و گفتوگو، زمینهساز گسترش ناامنی در جامعه میشود. از این رو، بر ضرورت بررسی ریشههای شکلگیری خشونت و مسئولیت نهادهای ذیربط در برخورد با عوامل و مروجان آن تأکید شد.
🔹در این نشست مقرر شد حزب اتحاد ملت طی نامهای سرگشاده به رئیس شورای عالی امنیت ملی، ضمن تشریح ابعاد و پیامدهای گسترش خشونت در جامعه، نگرانی عمیق خود را نسبت به پیامدهای خطرناک تداوم این رفتارها در صورت برخورد نکردن جدی با آنها، به جامعه و نهادهای حاکمیتی اعلام کند.
متن کامل
🔻کانال تلگرام حزب:
@ETEHADMELLATIRAN
Telegraph
در نشست هفتگی دفتر سیاسی حزب اتحاد ملت مطرح شد:
✅ در نشست هفتگی دفتر سیاسی حزب اتحاد ملت مطرح شد: محکومیت سوءقصد به جان افراد و تصمیم برای ارسال نامه سرگشاده به رئیس شورای عالی امنیت ملی / تأکید بر حفظ امنیت و تمامیت ارضی و رسیدگی به نارضایتیهای انباشته مردم سیستان و بلوچستان / ضرورت بازآرایی صنایع آببر…
❤1
Forwarded from همایون شجریان
درون آینه_همایون شجریان
@homayoonshajarian2
«درون آینه»
خواننده: همایون شجریان
آهنگ: سهراب پورناظری
شعر: حسین منزوی
درون آینهی روبرو چه میبینی؟
تو ترجمان جهانی بگو چه میبینی؟
تویی برابر تو، چشم در برابر چشم
در آن دو چشم پر از گفت و گو چه میبینی؟
تو هم شراب خودی هم شرابخوارهی خود
سوای خون دلت در سبو چه میبینی؟
به چشم واسطه در خویشتن که گم شدهای
میان همهمه و های و هو چه میبینی؟
به دار سوخته ، این نیم سوز عشق و امید
که سوخت در شرر آرزو ، چه میبینی؟
در آن گلولهی آتش گرفتهای که دل است
و باد می بَرَدَش سو به سو چه میبینی
@HomayoonShajarian2
«درون آینه»
خواننده: همایون شجریان
آهنگ: سهراب پورناظری
شعر: حسین منزوی
درون آینهی روبرو چه میبینی؟
تو ترجمان جهانی بگو چه میبینی؟
تویی برابر تو، چشم در برابر چشم
در آن دو چشم پر از گفت و گو چه میبینی؟
تو هم شراب خودی هم شرابخوارهی خود
سوای خون دلت در سبو چه میبینی؟
به چشم واسطه در خویشتن که گم شدهای
میان همهمه و های و هو چه میبینی؟
به دار سوخته ، این نیم سوز عشق و امید
که سوخت در شرر آرزو ، چه میبینی؟
در آن گلولهی آتش گرفتهای که دل است
و باد می بَرَدَش سو به سو چه میبینی
@HomayoonShajarian2
❤4
اصرار بر اجبار
خطایی مکرر و پرهزینه
✍🏻آذر منصوری
اصرار حاکمیت بر تحمیل پوشش به زنان ایران، پیش از هر چیز، نشانه ناتوانی در فهم واقعیت جامعه و تکرار سیاستی شکستخورده است؛ سیاستی که سالها آزموده شده، هزینههای سنگینی بر جامعه تحمیل کرده و نهتنها به هدف خود نرسیده، بلکه به تعمیق شکاف میان جامعه و حاکمیت انجامیده است.
مسئله فقط نوع پوشش زنان نیست. مسئله، نادیده گرفتن حق انتخاب، بیتوجهی به تحولات اجتماعی و اصرار بر مداخله در حوزهای است که با هویت فردی، کرامت انسانی و آزادیهای شهروندی پیوند دارد. این اصرار در شرایطی ادامه پیدا میکند که زنان ایران همچنان با انواع تبعیضها در عرصههای حقوقی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی مواجهاند. به جای آنکه حاکمیت برای رفع این تبعیضها و فراهم کردن فرصتهای برابر گام بردارد، بخش مهمی از توان و منابع خود را صرف کنترل پوشش زنان میکند؛ گویی مسئله اصلی کشور، نه بحران معیشت و نابرابری، نه محدود شدن حقوق شهروندی و نه کاهش اعتماد عمومی، بلکه انتخاب پوشش از سوی زنان است.
تجربه سالهای گذشته باید برای سیاستگذاران روشن کرده باشد که جامعه را نمیتوان با دستور و اجبار به عقب بازگرداند. مقاومت مدنی زنان در برابر سیاستهای تحمیلی، پدیدهای مقطعی یا واکنشی گذرا نیست؛ حاصل انباشت تجربه زیسته زنانی است که میخواهند درباره زندگی و بدن خود تصمیم بگیرند. جنبش مهسا این واقعیت را به شکلی بیسابقه آشکار کرد. مرگ تلخ مهسا امینی به نمادی از اعتراض به اجبار و تبعیض تبدیل شد و نشان داد که مسئله پوشش، در پیوند با مطالبات گستردهتری درباره آزادی، کرامت انسانی و رابطه مردم با حاکمیت قرار گرفته است.
هشدار اصلی همینجاست: هر بار که حاکمیت میکوشد با ابزارهای قانونی، انتظامی یا تبلیغاتی نوع پوشش زنان را کنترل کند، موضوعی را که میتواند انتخابی فردی و اجتماعی باشد، به عرصه مقاومت مدنی تبدیل میکند. در چنین شرایطی، حتی نوع پوشش نیز معنایی فراتر از ظاهر پیدا میکند و به نشانهای از پذیرش یا رد مداخله حکومت بدل میشود. این مداخله نهتنها مقاومت را تقویت میکند، بلکه بر عرف جامعه نیز اثر میگذارد؛ زیرا سیاست رسمی، به جای همراهی با تحولات اجتماعی، در برابر آن قرار میگیرد و فاصله میان هنجارهای رسمی و زندگی واقعی مردم را افزایش میدهد.
این روند، در نهایت، به زیان خود حاکمیت تمام میشود. هر سیاستی که برای اجرای آن ناگزیر به گسترش نظارت، تهدید، برخورد و محدود کردن آزادیهای شهروندان باشد، نمیتواند به رضایت و همراهی پایدار جامعه منجر شود. نتیجه چنین رویکردی، فرسایش بیشتر سرمایه اجتماعی، بیاعتمادی گستردهتر و عمیقتر شدن شکاف دولتـملت است؛ شکافی که در شرایط دشوار کنونی کشور، هزینههای آن میتواند بسیار فراتر از موضوع پوشش باشد.
راه برونرفت، نه تشدید اجبار، بلکه پذیرش واقعیت جامعه ایران و به رسمیت شناختن حق انتخاب زنان است. حاکمیت باید از مداخله در زندگی خصوصی شهروندان دست بردارد و به جای تقابل با جامعه، برای رفع تبعیضهای ساختاری، تضمین حقوق شهروندی و بازسازی اعتماد عمومی تلاش کند. پوشش زنان را نمیتوان با اجبار به مسئلهای حلشده تبدیل کرد؛ اما میتوان با اصرار بر اجبار، آن را به زخمی عمیقتر در رابطه جامعه و حاکمیت بدل ساخت. تجربه جنبش مهسا این هشدار را داده است و نادیده گرفتن آن تنها و تنها اصرار بر تکرار خطایی پرهزینه است.
@azarmansouri
خطایی مکرر و پرهزینه
✍🏻آذر منصوری
اصرار حاکمیت بر تحمیل پوشش به زنان ایران، پیش از هر چیز، نشانه ناتوانی در فهم واقعیت جامعه و تکرار سیاستی شکستخورده است؛ سیاستی که سالها آزموده شده، هزینههای سنگینی بر جامعه تحمیل کرده و نهتنها به هدف خود نرسیده، بلکه به تعمیق شکاف میان جامعه و حاکمیت انجامیده است.
مسئله فقط نوع پوشش زنان نیست. مسئله، نادیده گرفتن حق انتخاب، بیتوجهی به تحولات اجتماعی و اصرار بر مداخله در حوزهای است که با هویت فردی، کرامت انسانی و آزادیهای شهروندی پیوند دارد. این اصرار در شرایطی ادامه پیدا میکند که زنان ایران همچنان با انواع تبعیضها در عرصههای حقوقی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی مواجهاند. به جای آنکه حاکمیت برای رفع این تبعیضها و فراهم کردن فرصتهای برابر گام بردارد، بخش مهمی از توان و منابع خود را صرف کنترل پوشش زنان میکند؛ گویی مسئله اصلی کشور، نه بحران معیشت و نابرابری، نه محدود شدن حقوق شهروندی و نه کاهش اعتماد عمومی، بلکه انتخاب پوشش از سوی زنان است.
تجربه سالهای گذشته باید برای سیاستگذاران روشن کرده باشد که جامعه را نمیتوان با دستور و اجبار به عقب بازگرداند. مقاومت مدنی زنان در برابر سیاستهای تحمیلی، پدیدهای مقطعی یا واکنشی گذرا نیست؛ حاصل انباشت تجربه زیسته زنانی است که میخواهند درباره زندگی و بدن خود تصمیم بگیرند. جنبش مهسا این واقعیت را به شکلی بیسابقه آشکار کرد. مرگ تلخ مهسا امینی به نمادی از اعتراض به اجبار و تبعیض تبدیل شد و نشان داد که مسئله پوشش، در پیوند با مطالبات گستردهتری درباره آزادی، کرامت انسانی و رابطه مردم با حاکمیت قرار گرفته است.
هشدار اصلی همینجاست: هر بار که حاکمیت میکوشد با ابزارهای قانونی، انتظامی یا تبلیغاتی نوع پوشش زنان را کنترل کند، موضوعی را که میتواند انتخابی فردی و اجتماعی باشد، به عرصه مقاومت مدنی تبدیل میکند. در چنین شرایطی، حتی نوع پوشش نیز معنایی فراتر از ظاهر پیدا میکند و به نشانهای از پذیرش یا رد مداخله حکومت بدل میشود. این مداخله نهتنها مقاومت را تقویت میکند، بلکه بر عرف جامعه نیز اثر میگذارد؛ زیرا سیاست رسمی، به جای همراهی با تحولات اجتماعی، در برابر آن قرار میگیرد و فاصله میان هنجارهای رسمی و زندگی واقعی مردم را افزایش میدهد.
این روند، در نهایت، به زیان خود حاکمیت تمام میشود. هر سیاستی که برای اجرای آن ناگزیر به گسترش نظارت، تهدید، برخورد و محدود کردن آزادیهای شهروندان باشد، نمیتواند به رضایت و همراهی پایدار جامعه منجر شود. نتیجه چنین رویکردی، فرسایش بیشتر سرمایه اجتماعی، بیاعتمادی گستردهتر و عمیقتر شدن شکاف دولتـملت است؛ شکافی که در شرایط دشوار کنونی کشور، هزینههای آن میتواند بسیار فراتر از موضوع پوشش باشد.
راه برونرفت، نه تشدید اجبار، بلکه پذیرش واقعیت جامعه ایران و به رسمیت شناختن حق انتخاب زنان است. حاکمیت باید از مداخله در زندگی خصوصی شهروندان دست بردارد و به جای تقابل با جامعه، برای رفع تبعیضهای ساختاری، تضمین حقوق شهروندی و بازسازی اعتماد عمومی تلاش کند. پوشش زنان را نمیتوان با اجبار به مسئلهای حلشده تبدیل کرد؛ اما میتوان با اصرار بر اجبار، آن را به زخمی عمیقتر در رابطه جامعه و حاکمیت بدل ساخت. تجربه جنبش مهسا این هشدار را داده است و نادیده گرفتن آن تنها و تنها اصرار بر تکرار خطایی پرهزینه است.
@azarmansouri
👍7👏1
"ديروز، امروز، فردا" (آذر منصوری) pinned «اصرار بر اجبار خطایی مکرر و پرهزینه ✍🏻آذر منصوری اصرار حاکمیت بر تحمیل پوشش به زنان ایران، پیش از هر چیز، نشانه ناتوانی در فهم واقعیت جامعه و تکرار سیاستی شکستخورده است؛ سیاستی که سالها آزموده شده، هزینههای سنگینی بر جامعه تحمیل کرده و نهتنها به هدف خود…»
Forwarded from سخنرانیها
آذر منصوری- تصور من این است که آقایان، اصلاحات را فقط برای عبور…
@sokhanranihaa
🔊فایل صوتی
آذر منصوری:
تصور من این است که آقایان، اصلاحات را فقط برای عبور از بحرانها به رسمیت میشناسند
من در انتخابات، تردید داشتم که این آمدن ما بخشی از راه حل است یا اینکه فقط ما قرار است تنور انتخابات را داغ کنیم
.
🆔 @sokhanranihaa
🆔 @
🆑 #کانالسخنرانیها
🌹
آذر منصوری:
تصور من این است که آقایان، اصلاحات را فقط برای عبور از بحرانها به رسمیت میشناسند
من در انتخابات، تردید داشتم که این آمدن ما بخشی از راه حل است یا اینکه فقط ما قرار است تنور انتخابات را داغ کنیم
.
🆔 @sokhanranihaa
🆔 @
🆑 #کانالسخنرانیها
🌹
❤5😁1💯1
"ديروز، امروز، فردا" (آذر منصوری)
Voice message
✍🏻آذر منصوری
به نام خداوند دادگر
میناب،نام زخمی است بر وجدان ایران و جهان، نام کودکانی که باید فردا را زندگی میکردند، اما قربانی خشونتی شدند که هیچ نقشی در پدید آمدنش نداشتند. کلاس درس، جای رؤیاپردازی و آموختن بود، نه جای مرگ. دفتر و مداد باید ابزار ساختن آینده میبودند، نه یادگار کودکانی که فرصت بزرگ شدن از آنان دریغ شد.
فاجعه میناب بار دیگر چهره بیرحم جنگ را آشکار کرد: در جنگها، کودکان تاوان تصمیمهایی را میدهند که دیگران میگیرند؛ آنان که نه آغازگر جنگاند و نه قدرتی برای متوقف کردن آن دارند، به قربانیان خاموش و بیدفاع خشونت بدل میشوند. و پس از فروریختن آوار، این مادراناند که جهان را با فریادهایشان به محاکمه میکشند؛ مادرانی که میان خاک و ویرانی، در جستوجوی پیکر فرزندانشان، نام آنان را صدا میزنند. کدام کلمه میتواند عمق این فاجعه را بیان کند؟ کدام توجیه سیاسی میتواند مرگ یک کودک را موجه سازد؟ آیا هدف نظامی، محاسبه سیاسی و ادعای پیروزی میتواند رنج مادری را که فرزندش را از دست داده، بیاهمیت جلوه دهد؟
ما مادران ایران، امروز در سوگ بچههای میناب و آموزگارانشان نشستهایم. سوگ ما از مرزهای جغرافیایی و تفاوتهای فکری فراتر میرود؛ زیرا مادری، زبان مشترک اندوه و عشق است. درد مادران میناب، درد همه ماست. ما در کنار آنان میایستیم و اجازه نمیدهیم مرگ فرزندانشان به عددی در آمار تلفات، خبری گذرا یا حاشیهای فراموششده در میان جدالهای سیاسی تبدیل شود.
اما فاجعه با پایان حمله پایان نمییابد. زخم خانوادههای داغدار، همکلاسیهایی که جای خالی دوستانشان را در کلاس میبینند، آموزگارانی که هم جای خالی همکارانشان را می بینند و هم دیگر صدای شاگردانشان را نمیشنوند و کودکانی که امنیت جهان خود را از دست دادهاند، زخمی عمیق و ماندگار است. چهبسا گذر زمان، بهجای التیام، ابعاد تازهای از این رنج را آشکار کند. این بازماندگان به حمایت روانی، همراهی اجتماعی و مراقبتی پایدار نیاز دارند؛ نه ترحمهای کوتاهمدت و نه وعدههایی که با فرونشستن هیاهوی رسانهها فراموش میشوند.
محکومیت این جنایت باید با مطالبه حقیقت، پاسخگویی و حمایت عملی از بازماندگان همراه باشد. جان کودکان نباید قربانی مصونیت عاملان خشونت یا مصلحتاندیشیهای سیاسی شود. حق خانوادههاست که حقیقت آنچه رخ داده روشن شود و مسئولیتها، بر پایه شواهد و سازوکارهای معتبر، بررسی شوند.
به همین دلیل سوگ میناب نباید به اشک و سکوت ختم شود. باید صدای مادران داغدار را به گوش جهان رساند، برای حمایت روانی و اجتماعی از خانوادهها و کودکان بازمانده اقدام کرد و نهادهای مسئول را به پیگیری حقیقت و پاسخگویی فراخواند. خانواده ها نباید در تنهایی سوگوار بمانند و کودکان نباید بار این فاجعه را بهتنهایی به دوش بکشند.
میناب، پرسشی است از وجدان جهان، از مسئولیت قدرتها و از انسانیتی که باید ثابت کند جان کودکان، خط قرمز هر جنگ و هر سیاستی است.
@azarmansouri
به نام خداوند دادگر
میناب،نام زخمی است بر وجدان ایران و جهان، نام کودکانی که باید فردا را زندگی میکردند، اما قربانی خشونتی شدند که هیچ نقشی در پدید آمدنش نداشتند. کلاس درس، جای رؤیاپردازی و آموختن بود، نه جای مرگ. دفتر و مداد باید ابزار ساختن آینده میبودند، نه یادگار کودکانی که فرصت بزرگ شدن از آنان دریغ شد.
فاجعه میناب بار دیگر چهره بیرحم جنگ را آشکار کرد: در جنگها، کودکان تاوان تصمیمهایی را میدهند که دیگران میگیرند؛ آنان که نه آغازگر جنگاند و نه قدرتی برای متوقف کردن آن دارند، به قربانیان خاموش و بیدفاع خشونت بدل میشوند. و پس از فروریختن آوار، این مادراناند که جهان را با فریادهایشان به محاکمه میکشند؛ مادرانی که میان خاک و ویرانی، در جستوجوی پیکر فرزندانشان، نام آنان را صدا میزنند. کدام کلمه میتواند عمق این فاجعه را بیان کند؟ کدام توجیه سیاسی میتواند مرگ یک کودک را موجه سازد؟ آیا هدف نظامی، محاسبه سیاسی و ادعای پیروزی میتواند رنج مادری را که فرزندش را از دست داده، بیاهمیت جلوه دهد؟
ما مادران ایران، امروز در سوگ بچههای میناب و آموزگارانشان نشستهایم. سوگ ما از مرزهای جغرافیایی و تفاوتهای فکری فراتر میرود؛ زیرا مادری، زبان مشترک اندوه و عشق است. درد مادران میناب، درد همه ماست. ما در کنار آنان میایستیم و اجازه نمیدهیم مرگ فرزندانشان به عددی در آمار تلفات، خبری گذرا یا حاشیهای فراموششده در میان جدالهای سیاسی تبدیل شود.
اما فاجعه با پایان حمله پایان نمییابد. زخم خانوادههای داغدار، همکلاسیهایی که جای خالی دوستانشان را در کلاس میبینند، آموزگارانی که هم جای خالی همکارانشان را می بینند و هم دیگر صدای شاگردانشان را نمیشنوند و کودکانی که امنیت جهان خود را از دست دادهاند، زخمی عمیق و ماندگار است. چهبسا گذر زمان، بهجای التیام، ابعاد تازهای از این رنج را آشکار کند. این بازماندگان به حمایت روانی، همراهی اجتماعی و مراقبتی پایدار نیاز دارند؛ نه ترحمهای کوتاهمدت و نه وعدههایی که با فرونشستن هیاهوی رسانهها فراموش میشوند.
محکومیت این جنایت باید با مطالبه حقیقت، پاسخگویی و حمایت عملی از بازماندگان همراه باشد. جان کودکان نباید قربانی مصونیت عاملان خشونت یا مصلحتاندیشیهای سیاسی شود. حق خانوادههاست که حقیقت آنچه رخ داده روشن شود و مسئولیتها، بر پایه شواهد و سازوکارهای معتبر، بررسی شوند.
به همین دلیل سوگ میناب نباید به اشک و سکوت ختم شود. باید صدای مادران داغدار را به گوش جهان رساند، برای حمایت روانی و اجتماعی از خانوادهها و کودکان بازمانده اقدام کرد و نهادهای مسئول را به پیگیری حقیقت و پاسخگویی فراخواند. خانواده ها نباید در تنهایی سوگوار بمانند و کودکان نباید بار این فاجعه را بهتنهایی به دوش بکشند.
میناب، پرسشی است از وجدان جهان، از مسئولیت قدرتها و از انسانیتی که باید ثابت کند جان کودکان، خط قرمز هر جنگ و هر سیاستی است.
@azarmansouri
❤1
خبر
دیروز پنجم آبان ماه ۱۴۰۵ پیامکی از عدلیران برای من فرستاده شد.
به سامانه ثنا که مراجعه کردم متن ابلاغیه از این قرار بود که باید ظرف پنج روز آینده به دادسرای عمومی و انقلاب تهران ناحیه ۳۳( شهید مقدس «امنیت») جهت اخذ آخرین دفاع مربوط به بیانیه دیماه جبهه اصلاحات ایران مراجعه کنم.
خیر است انشاءالله
@azarmansouri
دیروز پنجم آبان ماه ۱۴۰۵ پیامکی از عدلیران برای من فرستاده شد.
به سامانه ثنا که مراجعه کردم متن ابلاغیه از این قرار بود که باید ظرف پنج روز آینده به دادسرای عمومی و انقلاب تهران ناحیه ۳۳( شهید مقدس «امنیت») جهت اخذ آخرین دفاع مربوط به بیانیه دیماه جبهه اصلاحات ایران مراجعه کنم.
خیر است انشاءالله
@azarmansouri
❤7🤬6🤨1
Forwarded from حزب اتحاد ملت ایران اسلامی
✅ نامه حزب اتحاد ملت به رئیس جمهور :
نمیتوان از جامعه انتظار پرهیز از خشونت داشت، اما نسبت به رویهها و گفتارهایی که خشم، تحقیر و احساس بیعدالتی را بازتولید میکنند، بیتفاوت ماند
جناب آقای دکتر مسعود پزشکیان
رئیس محترم شورای عالی امنیت ملی
موضوع: ضرورت مقابلهی فوری با زمینههای گسترش خشونت در جامعه
با سلام و احترام
🔹ایران امروز در شرایطی دشوار و خطیر به سر میبرد. وضعیت جنگی، تورم فزاینده، بیکاری گسترده، تنگناهای معیشتی و چشمانداز مبهم آینده، در کنار تبعیضهای ساختاری و احساس نابرابری و بیعدالتی، زمینههای گسترش خشم، ناامیدی و سرخوردگی را در جامعه افزایش داده است. در چنین شرایطی، مسئولیت حاکمیت در مراقبت از انسجام ملی، ترمیم اعتماد عمومی و جلوگیری از گسترش خشونت، سنگینتر از هر زمان دیگر است.
🔹در چنین وضعیت شکنندهای که مسئولان و رسانههای حکومتی باید بهشدت مراقب کلام و رفتار خویش باشند و حساسیت خود را نسبت به پیامدهای اجتماعی کنشهایشان افزایش دهند، شوربختانه به نظر میرسد شرایط جنگی که اقتضای آن درک شرایط روانی جامعه و همزادپنداری حکومت با رنجهای آشکار و نهان مردم است، به توجیهی برای غفلت از برخی زمینههای خشونتپروری و تعمیق شکافهای اجتماعی و نادیده گرفتن رنجها و مطالبات جامعه تبدیل شده است.
🔹قوهی قضائیه بهجای تلاش برای ترمیم زخمهای وارد شده به جامعه در وقایع تلخ دی ماه سال گذشته، با تداوم اعدامها، بهویژه اعدامهای مرتبط با پروندههای سیاسی، بر احساس ناامنی، خشم و بیاعتمادی عمومی میافزاید. به موضوع اعدامها باید صدور برخی احکام مصادره اموال منتقدان و معترضان را نیز افزود. بیتوجهی به بدیهیترین حقوق انسانها یعنی حق مالکیت به بهانههای سیاسی و حتی فرضاً امنیتی معنای بسیار نامناسبی برای نظام دارد. حقالناس یکی از پرتکرارترین و انعطافناپذیرترین احکام شرع مبین است که خداوند نادیده گرفتن و گذر از آن را برای خود نیز ممنوع کرده است. آیا جان، مال و آبروی انسانها حقالناس نیست؟ نظامی که داعیهی دفاع از دین حنیف را دارد، چگونه میتواند چنین حق روشنی را بهسادگی زیر پا بگذارد؟ آیا جنابعالی از شنیدن اخبار این نوع ستمها نگران و خشمگین نمیشوید؟ ظلم موریانهای است که پایههای قدرت را از درون تهی میکند، آیا سکوت در برابر ستم مصداق بر سر شاخ نشستن و بن بریدن نیست؟
🔹صداوسیما در شرایطی که اعتماد عمومی بهشدت آسیبپذیر است، مسئولیت ملی خود را وامینهد و با یکسویهنگری، بازتولید ادبیات نفرت و خشونت، و نادیده گرفتن بخش بزرگی از جامعه، احساس بیپناهی، تبعیض و بیگانگی را تشدید میکند.
🔹اتهامزنیهای سنگینی چون «ستون پنجم» و «جاسوس» به صاحبنظران و دلسوزان کشور که متأسفانه در برخی تریبونها و رسانههای بعضاً رسمی به امری عادی تبدیل شده است، ممکن است در بخشی از اقشار سادهدل یا متعصب زمینهی اقدام علیه کسانی را که در معرض نفرتپراکنی قرار گرفتهاند، فراهم کند. ماجرای قصد تعرض به آقای دکتر آخوندی در مراسمی در کتابخانهی ملی، نمونهای از پیامدهای چنین فضای نگرانکنندهای است.
متن کامل
🔻کانال تلگرام حزب:
@ETEHADMELLATIRAN
نمیتوان از جامعه انتظار پرهیز از خشونت داشت، اما نسبت به رویهها و گفتارهایی که خشم، تحقیر و احساس بیعدالتی را بازتولید میکنند، بیتفاوت ماند
امیدواریم جنابعالی با تکیه بر سرمایهی اعتماد مردم، این هشدار مشفقانه را جدی بگیرید و برای متوقفکردن روندهای خشونتزا پیش از تحمیل هزینههای سنگینتر از امروز بر کشور و مردم، با صراحت و قاطعیت اقدام کنید.
جناب آقای دکتر مسعود پزشکیان
رئیس محترم شورای عالی امنیت ملی
موضوع: ضرورت مقابلهی فوری با زمینههای گسترش خشونت در جامعه
با سلام و احترام
🔹ایران امروز در شرایطی دشوار و خطیر به سر میبرد. وضعیت جنگی، تورم فزاینده، بیکاری گسترده، تنگناهای معیشتی و چشمانداز مبهم آینده، در کنار تبعیضهای ساختاری و احساس نابرابری و بیعدالتی، زمینههای گسترش خشم، ناامیدی و سرخوردگی را در جامعه افزایش داده است. در چنین شرایطی، مسئولیت حاکمیت در مراقبت از انسجام ملی، ترمیم اعتماد عمومی و جلوگیری از گسترش خشونت، سنگینتر از هر زمان دیگر است.
🔹در چنین وضعیت شکنندهای که مسئولان و رسانههای حکومتی باید بهشدت مراقب کلام و رفتار خویش باشند و حساسیت خود را نسبت به پیامدهای اجتماعی کنشهایشان افزایش دهند، شوربختانه به نظر میرسد شرایط جنگی که اقتضای آن درک شرایط روانی جامعه و همزادپنداری حکومت با رنجهای آشکار و نهان مردم است، به توجیهی برای غفلت از برخی زمینههای خشونتپروری و تعمیق شکافهای اجتماعی و نادیده گرفتن رنجها و مطالبات جامعه تبدیل شده است.
🔹قوهی قضائیه بهجای تلاش برای ترمیم زخمهای وارد شده به جامعه در وقایع تلخ دی ماه سال گذشته، با تداوم اعدامها، بهویژه اعدامهای مرتبط با پروندههای سیاسی، بر احساس ناامنی، خشم و بیاعتمادی عمومی میافزاید. به موضوع اعدامها باید صدور برخی احکام مصادره اموال منتقدان و معترضان را نیز افزود. بیتوجهی به بدیهیترین حقوق انسانها یعنی حق مالکیت به بهانههای سیاسی و حتی فرضاً امنیتی معنای بسیار نامناسبی برای نظام دارد. حقالناس یکی از پرتکرارترین و انعطافناپذیرترین احکام شرع مبین است که خداوند نادیده گرفتن و گذر از آن را برای خود نیز ممنوع کرده است. آیا جان، مال و آبروی انسانها حقالناس نیست؟ نظامی که داعیهی دفاع از دین حنیف را دارد، چگونه میتواند چنین حق روشنی را بهسادگی زیر پا بگذارد؟ آیا جنابعالی از شنیدن اخبار این نوع ستمها نگران و خشمگین نمیشوید؟ ظلم موریانهای است که پایههای قدرت را از درون تهی میکند، آیا سکوت در برابر ستم مصداق بر سر شاخ نشستن و بن بریدن نیست؟
🔹صداوسیما در شرایطی که اعتماد عمومی بهشدت آسیبپذیر است، مسئولیت ملی خود را وامینهد و با یکسویهنگری، بازتولید ادبیات نفرت و خشونت، و نادیده گرفتن بخش بزرگی از جامعه، احساس بیپناهی، تبعیض و بیگانگی را تشدید میکند.
🔹اتهامزنیهای سنگینی چون «ستون پنجم» و «جاسوس» به صاحبنظران و دلسوزان کشور که متأسفانه در برخی تریبونها و رسانههای بعضاً رسمی به امری عادی تبدیل شده است، ممکن است در بخشی از اقشار سادهدل یا متعصب زمینهی اقدام علیه کسانی را که در معرض نفرتپراکنی قرار گرفتهاند، فراهم کند. ماجرای قصد تعرض به آقای دکتر آخوندی در مراسمی در کتابخانهی ملی، نمونهای از پیامدهای چنین فضای نگرانکنندهای است.
متن کامل
🔻کانال تلگرام حزب:
@ETEHADMELLATIRAN
Telegraph
نمیتوان از جامعه انتظار پرهیز از خشونت داشت، اما نسبت به رویهها و گفتارهایی که خشم، تحقیر و احساس بیعدالتی را بازتولید میکنند،…
✅نامه حزب اتحاد ملت ایران اسلامی به رئیس جمهور : نمیتوان از جامعه انتظار پرهیز از خشونت داشت، اما نسبت به رویهها و گفتارهایی که خشم، تحقیر و احساس بیعدالتی را بازتولید میکنند، بیتفاوت ماند جناب آقای دکتر مسعود پزشکیان رئیس محترم شورای عالی امنیت ملی…
❤4👍1
Forwarded from کار (یاسرعرب)
چقدر زشت!
اینکه یک مشت آقازاده تراستی روی دوش دولت سوار شوند بعد پولها را بالا بکشند دولت بی پول بماند و اعتراضات دی ماه رخ بدهد و بشود آنچه شد و در نهایت نه تنها عبرتی گرفته نشود بلکه روایت چپکی کودتا را به عنوان معاون اول دولت به زبان بیاورند...
البته اینها کد است!
برای دی ماه امسال که ملت جان به لب رسیده دوباره اگر به ناچار بیایند در خیابان از الان بدانند که عامل استکبار هستند و اسم اعتراضشان کودتاست....
@yaser_arab57
اینکه یک مشت آقازاده تراستی روی دوش دولت سوار شوند بعد پولها را بالا بکشند دولت بی پول بماند و اعتراضات دی ماه رخ بدهد و بشود آنچه شد و در نهایت نه تنها عبرتی گرفته نشود بلکه روایت چپکی کودتا را به عنوان معاون اول دولت به زبان بیاورند...
البته اینها کد است!
برای دی ماه امسال که ملت جان به لب رسیده دوباره اگر به ناچار بیایند در خیابان از الان بدانند که عامل استکبار هستند و اسم اعتراضشان کودتاست....
@yaser_arab57
👍10👎1