🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸

🌸🌿

🔴#_بـــــخــــوانــــیــــم


#_چترنگ

هندی: چتورنگا
پارسی: چترنگ
تازی: الشطرنج

👈 بازی چترنگ در شاهنشاهی گوپتا در هندوستان پدید آمد و چتورنگا نام گرفت که از دو بخش چاتور (چهار) و هنگ (گروه) ساخته شده و به معنیچهار هنگ ارتش" است، چرا که نیروهای ارتش در گذشته از چهار هنگ «پیاده»، «اسب سوار»، «پیل سوار» و «ارابه‌ران» ساخته می‌شدند. در زمان انوشیروان ساسانی ایرانیان با این بازی آشنا شدند و نخست‌وزیر انوشیروان یعنی بزرگمهر مروی که اهل شهر مرو خوراسان (امروز در تورکمنستان) بود، قوانین چترنگ را پایه‌ریزی کرد.

🔹کهن ترین مهره‌های چترنگ یافته شده از آج پیل هستند که در منطقه باستانیافراسیاب" در شمال شهر سمرکند یافت شده‌اند و دیرینگی آن ها به 1300 سال پیش می‌رسد.

🔸در همان سال‌ها گروهی از ایرانیان پیرو آیین مانوی زیر فشار موبدان زرتشتی به اروپا رفتند و در شبه جزیره بالکان یعنی کرواسی و بلغارستان و سربستان و بوسنی و مجارستان و ... ساکن شدند. هم اکنون ملی گرایان کروات پیرو پژوهش‌هایی که انجام شده تبار خود را از بزرگمهر ساسانی می دانند و ازین رو نشان ملی خود و پرچم کشورشان را با نماد چترنگ آراسته‌اند. 🇭🇷

🔹پس از تازش تازیان ارب‌ها نیز با بازی چترنگ آشنا شدند و آن را الشطرنج نامیدند. سپس ارب ها این بازی را به اندلس (اسپانیا) بردند و اسپانیایی‌ها این بازی را آخدرز (ajedrez) نامیدند. به جز اسپانیا و پرتغال که در زمان اشغال به دست ارب‌ها با بازی چترنگ آشنا شدند و از روی واژه اربی الشترنج واژه ajedrez را ساختند، در دیگر زبان‌های اروپایی بازی چترنگ راشاه" می‌نامند؛ مانند:

انگلیسی: chess
آلمانی: schach
فرانسوی: échecs
ایتالیایی: scacchi
روسی: shahmati

👈امروز در زبان انگلیسی نام مهره‌های چترنگ یا از رده‌های کلیسا گرفته شده است یا از ریشه پارسی آن‌ها؛ مانند:

pawn: برگرفته از واژه پارسی پیاده📚
rook: از واژه پارسی باستان «روخ» به معنی رونده و ارابه
knight: ترگومان واژه پارسی سوار
bishop: به معنی اسقف، داروغه یا بازرس
queen: برگرفته از واژه پارسی باستان کان، به معنی زن
king: ترگومان واژه پارسی شاه
checkmate: شاه مات (شاه مرده)

🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸

🌸🍂🌸@Bookirancity

🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸

🌸🌿

🔴#_مـــیـــراث_ســـرزمـــیـــنـــم


🧹🏡 #_خانه_تکانی_آیین_میزبانی_مردگان



#جشن_های_ایرانی #اسپندگان #نوروز

#پاینده_ایران

#آرمان_ماایرانشهر_ماست

#برای‌دوستاتون‌ارسال‌کنید

🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸

🌸🍂🌸@Bookirancity

🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸

🌸🌿

🔴#_مـــیـــراث_ســـرزمـــیـــنـــم


🧹🏡 #_خانه_تکانی_آیین_میزبانی_مردگان


خانه‌تکانی پیش از نوروز از آیین‌های چند هزارساله‌ی ایرانیان است که گفته می‌شود هم‌سال با آمدن آریاییان به این سرزمین است.
پیدایش خانه‌تکانی بر این باور استوار بود که ده روز مانده به نوروز، به گفته برخی دیگر پنج روز مانده به نوروز، فَرَوَهَر(روح) پاک درگذشتگان به خانه زمینی خود و کنار خانواده بازمی‌گردند تا به آنان سرکشی کنند. اگر خانه پاک باشد، آنان از خانواده خود خشنود خواهند شد و اگر خانه پاکیزه نباشد، دلخور و روی‌گردان می‌شوند. از این‌رو ایرانیان گَردِ فراورده‌های کشاورزی و خاکستر تنور را از خانه می‌تکاندند و خانه را آب و جارو می‌کردند.

آن دسته از کهن‌نگارانی که می‌گویند آیین خانه‌تکانی باید ده روز پیش از نوروز به پایان می‌رسید نوشته‌اند که از پیش از پنجه بزرگ که ۲۰ اسپند است خانه تکانی‌ها به پایان می‌رسید، ابزارهای کهنه دور ریخته می‌شد و ایرانیان زمین‌ها را شخم می‌‌زدند و برای گاهنبار پنجه آماده می‌شدند. گروهی هم نوشته‌اند که به باور باستانیان فروهر/فرورها در پنج روز پایانی سال به زمین فرود می‌آیند تا پنج روز در کنار زندگان باشند. اگر میان خویشان و بستگان خود شادمانی، آرامش و آشتی ببینند بی‌گمان با خوشنودی به جهان مردگان باز می‌گردند.

ایرانیان همانگونه که همراه با نو شدن جهان آفرینش گرد کهنگی را از خانه می‌زدودند و رخت تازه برتن می‌کردند، غبار پلیدی و دشمنی را نیز از کاشانه‌ی دل پاک می‌کردند تا نیاکان خود را شاد کنند. یکی از نشانه‌های به‌جا مانده از این باور اکنون در میان گروهی از زرتشتیان دیده می‌شود. آنان در واپسین شب سال برای پَسواز(بدرقه) فروهرها آتش می‌افروزند، نیایش ویژه‌ی این شب را به‌جا می‌آورند و آرزو می‌کنند که فروهرها از آن‌ها خشنود باشند. همچنین خواهان بازگشت آنان در سال آینده می‌شوند.
در فروردین یشت آمده است: «فَرَوَشی‌های نیکِ توانای پاکان را می ستاییم که در جشن آفرینش از جایگاه خود فرود آیند و در دَه شبانه‌روز پیاپی در اینجا برای آگاهی به‌سر برند.»


#جشن_های_ایرانی #اسپندگان #نوروز

#پاینده_ایران

#آرمان_ماایرانشهر_ماست

#برای‌دوستاتون‌ارسال‌کنید

🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸

🌸🍂🌸@Bookirancity