🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸
📚🤔
🔴#موسیقی_ایرانی

#آوازهای_کوچه_باغی

شاخه ی دیگری از موسیقی ایرانی عامیانه را، آوازهای کوچه باغی می‌سازد. آوازهایی که اگر چه ویژه ی طیفِ خاصی از جامعه ی امروز، معرفی شده است، اما به نظر می‌رسد که پیشینه‌ای طولانی داشته باشد. همانگونه که از عنوانِ این نوع موسیقی بر می‌آید، آوازهای بداهه‌ای است که رهگذران، هنگامِ عبور از کوچه باغ‌ها می‌خوانند. کم‌تر ایرانی را می‌توان پیدا کرد که در عمرِ خود، شعری نگفته باشد، می‌شود گفت کم‌تر ایران‌زاده‌ای را نیز می‌توان یافت که از کنار گلزار و جوی آب و کوچه باغی بگذرد و هوسِ آواز خوانی به سرش نزند. در منابعِ تاریخی آمده است که پس از یورشِ اعراب به ایران، اسیرانِ ایرانی که به کارِ گِل گمارده می‌شدند، هنگام کار و در فضای آزاد، آن چه را از لحن‌‌های ایرانی که در سینه داشتند، می‌خواندند و از این راه، هم خود را سرگرم می‌ساختند و هم ترانه‌ها را به تازیان می‌آموختند.

"ابوالفرج اصفهانی" در «کتاب معروف الاغانی» می‌نویسد که "سعید بن مسجح" که او را بنیانگذار موسیقی عرب می‌دانند، بخش عمده‌ای از نغمه‌های ایرانی را از بنایانی فرا گرفت که در مکه، خانه کعبه را می‌ساختند. او از تلفیقِ آن‌ها با شعر عربی، سبک تازه‌ای به وجود آورد که از سوی بسیاری از نغمه‌پردازان دیگر مورد تقلید قرار گرفت. "ابن مسجح"، در واقع غنای ایرانی را به نغمه‌های عربی منتقل کرده است.

در ایرانِ معاصر نیز، آوازهای آزاد معروف به «کوچه باغی» را بیشتر پیشروان و اهل حرفه، به هنگام کار می‌خوانند. در این میان به ویژه آواز خوانیِ بنایان معروف است. شاید از آن جا که شماری از اهل حرفه‌های فرودست، از همان قشر معروف به کلاه مخملی بوده‌اند، این آوازها بیشتر به آن‌ها منتسب شده است. و باز هم شاید آن‌ها هستند که هنوز در اوقات فراغت و گشت و گذار از کوچه باغ‌ها، هوای خواندن به سرشان می‌زند. از سال‌های پایانی دهه بیست، آوازهای کوچه باغی بعد از تئاترهای لاله‌زاری چند جایگاهِ تازه برای بازسازی و عرضه ی خود پیدا کرد، که آن رادیو، سینما و کاباره بود.

"عبدالعلی همایون"، هنرپیشه ی معروف و از پیش پرده خوان‌های قدیمی که بعدها به آواز خوانی کوچه باغی نیز پرداخته، می‌گوید، نخستین کسی است که پای این گونه آوازها را به رادیو باز کرده و خود نامِ «بیات تهران» را بر آن نهاده است. "همایون" می‌گوید، برنامه ی آواز خوانی او آن چنان شهرت پیدا کرده بود که به گوش درباریان نیز رسیده و از او خواسته‌اند در شب نشینی‌های درباری هم آن را اجرا کند. جایگاه دیگرِ عرضه برای «آوازهای کوچه باغی» فیلم‌های ویژه‌ای بود که بعدها به «فیلم فارسی» معروف شد. بعضی از این فیلم‌ها که بر محور زندگی «داش مشدی‌ها» و «کلاه مخملی‌ها» می‌چرخید، از این آوازها بهره بسیار می‌بردند.

در یکی از فیلم‌ها به نام «ظالم بلا» حتی "دلکش" خواننده تازه به شهرت رسیده، صدای رسای خود را در نقشِ یک «کلاه مخملی» و در اجرای یک غزلِ کوچه باغی به یادگار گذاشته است. "دلکش" در مورد استقبال مردم از این فیلم گفته، که از همه فیلم‌های روز بیشتر فروش کرده است. چیز جدیدی بوده برای مردم که زنی، کلاهِ مخملی سر خود بگذارد. و او اولین زنی بوده که چنین کرده است. پس از فیلم، رادیو نیز به این کوچه باغی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها توجه پیدا کرد. "عبدالعلی همایون" که ایرانی‌ها او را، به دلیل بازی در سریالِ معروف تلویزیونی به عنوان «سرکار استوار» می‌شناسند، سبب قابل تامل دیگری را نیز برای رواج و رونق آوازهای کوچه باغی پیش می‌کشد. او می‌گوید: «کوچه باغ‌های تاریک شمیران، شب‌ها امن نبود. هر کس از آن جا رد می‌شد، برای غلبه بر ترس خود، آواز سر می‌داد».

لب خوانی های "زنده یاد فردین" با آواز "ایرج" یکی از محبوب ترین عناصر فیلم های ایرانی در پیش از انقلاب بود. آوازهای کوچه باغی را در محدوده بیشتر مقام‌ها می‌توان خواند. البته غالباً در گوشه‌های اوج گیرِ ردیف، خوانده می‌شود که صدای رسای مناسب با فضای آن را می‌طلبد. مانند عشاقِ دشتی و اصفهان، مخالف سه گاه و یا حجازِ ابوعطا. شیوه ی خواندن نیز، ویژگی‌هایی دارد که آن را از ردیف خوانی‌های معمولی متمایز می‌سازد. از جمله غلت‌ها و تحریرها به صورت منقطع اجرا می‌شود و این، لحنِ خشنی به آواز می‌دهد. متن‌ها اگر چه غالباً در فرمِ غزل خوانده می‌شود، ولی محتوای آن‌ها زبانی خودمانی و گاه جاهلی دارد...

https://t.me/joinchat/AAAAAE5DraCayIXjcpNvyw


🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸

🔴#آوازهای زنان #کرمانج
بانو #خانگل_مصرزاده
موسیقی نواحی
🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸

@Bookirancity

🔴#آوازهای زنان #کرمانج
بانو #خانگل_مصرزاده
موسیقی نواحی
🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸

@Bookirancity

🔴#آوازهای زنان #کرمانج
بانو #خانگل_مصرزاده
موسیقی نواحی
🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸

@Bookirancity