🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸
📚🤔
🔴#برگی_از_تقویم_تاریخ

۹ آذر سالروز درگذشت #مهدی_خالدی

( زاده امرداد ۱۲۹۸ تهران -- درگذشته ۹ آذرماه ۱۳۶۹) آهنگساز و نوازنده ویلون

مهدی خالدی از آهنگسازان ایرانی و نخستین نوازنده‌ای بود که بعد از صبا در رادیو ایران ویلون تکی نواخت.
او در نواختن ویلون سبکی نو و خاص ابداع کرد و الگوی قدیمی اجرای موسیقی ایرانی را بهم زد. خالدی به جای روال پیش درآمد، آواز، تصنیف و رنگ، تصنیف‌هایی ساخت که اول دو بند شعر همراه با آهنگ در آغاز برنامه خوانده می‌شد سپس خواننده تصنیف را می‌خواند و بعد یک قطعه آواز با ساز سلو اجرا می‌شد و در نهایت برنامه با همان تصنیف خاتمه پیدا می‌کرد. همین نوآوری توجه و علاقه مردم را برانگیخت و باعث شهرت و محبوبیت آهنگ‌های او شد. در آهنگسازی چهارمضراب شور معروف به چهارمضراب خالدی و چهارمضراب سلمک را انحصاری خود ساخت.
خالدی در محله سنگلج تهران به دنیا آمد. پدربزرگ مادری اش نی‌زن دربار ناصرالدین شاه بود. علاقه او به موسیقی باعث شد که پدرش در ۱۶ سالگی او را به نزد ابوالحسن صبا ببرد که با او دوستی داشت. صبا که متوجه علاقه و استعداد مهدی در موسیقی شده بود، او را به شاگردی خود پذیرفت. او طی یک سال و نیم آموزش ویلون و موسیقی ایرانی را نزد صبا فرا گرفت و کمی بعد جزو هنرمندان شناخته شده عرصه موسیقی شد. او همچنین از هنرمندانی مثل روح اله خالقی، حسین یاحقی، حسین خالدی، و حبیب اسماعیلی هم استفاده کرد. با افتتاح رادیو در سال ۱۳۱۹ صبا او را به عنوان نوازنده ویلون به ارکستر رادیو معرفی کرد و به زودی هرهفته دو برنامه رادیویی در اختیارش قرار گرفت. سال ۱۳۳۴ به مقام سرپرستی موسیقی رادیو ایران رسید و با همکاری بنان ۶ ارکستر برای رادیو تشکیل داد. در این ارکسترها خوانندگان و نوازندگان مختلف شرکت داشتند و رهبری آنها به عهده خود وی بود. تعداد آهنگهایی که خالدی ساخته و از رادیو پخش شده بین ۲۵۰ تا ۳۰۰ آهنگ است و ۷۰ آهنگ نیز برای برنامه گلها ساخت.
او در نواختن ویلون در کنار سبک صبا و حسین یاحقی، سبک ویژه‌ای مخصوص به خود ابداع کرد که در آن توجه به آرشه کشی بیش از پنجه مهم بود. او علاقه زیادی به آهنگ‌های فولکلور و محلی داشت و از آنها به عنوان منبع الهام بسیاری از آهنگ‌هایش مثل رعنا جان و آی بانو استفاده کرد.
در طی سالهای ۱۳۲۴ تا ۱۳۴۳ به دعوت شبکه‌های رادیویی کشورهای همسایه سفرهای متعددی را جهت اجرا و شناساندن موسیقی ایرانی انجام داد. سال ۱۳۲۴ به دعوت شبکه رادیویی هندوستان همراه با بدیع زاده، علی اکبر پروانه، کاموسی و علی زاهدی به دهلی رفت و باعث رونق برنامه‌های فارسی رادیو دهلی شد تا جاییکه یکسال بعد رادیو هندوستان برای ضبط نمونه‌های موسیقی ایرانی بر روی صفحه از او دعوت کرد و او به همراه تعدادی از بهترین هنرمندان آن روزگار به هند رفت و ۱۵۰ صفحه از آهنگ‌های ایرانی را ضبط کردند. سال ۱۳۲۴ نیز به دعوت دولت افغانستان و رادیو کابل به عنوان سرپرست هیأتی از هنرمندان چون حسین قوامی، جلیل شهناز، مجید نجاحی، انوشیروان روحانی و حسین همدانیان به کابل رفت و ۹ برنامه اجرا کردند که مورد توجه بسیار قرار گرفت. کمی پس از آن دولت شوروی هم از هنرمندان رادیو ایران دعوت کرد و این بار نیز خالدی به عنوان سرپرست هیأتی که اعضایش فرهنگ شریف، جهانگیر ملک و ناصر مسعودی بودند به باکو و مسکو رفتند و برنامه‌های مختلفی اجرا کردند.
در دهه ۳۰ با اینکه سینما در ایران نوپا و فاقد تکنیک‌های لازم بود اما به دعوت فیلمسازان برای فیلمهایشان آهنگ ساخت که اسامی برخی از این فیلم‌ها عبارتند از: زندانی امیر، طوفان زندگی، شرمسار و مادر. آشنایی خالدی با دلکش و تشکیل مثلث خالدی، دلکش و نواب صفا (شاعر) باعث شد که همراه با هم تعدادی از بهترین آهنگ‌های ایرانی همچون آمد نوبهار، داغ لاله، رفتی و رفتم و دل غافل پدیدار شود. خالدی حدود ۸۰ آهنگ برای دلکش ساخت.
او در طی دوران آهنگسازی با شعرای فراوانی همچون رهی معیری، بیژن ترقی، اسماعیل نواب صفا، معینی کرمانشاهی، حسین مسرور، ابوالقاسم حالت، سایه، حسین گل گلاب، مهدی سهیلی، پرویز خطیبی و نادر نادرپور همکاری کرد. حدود ۸۰ آهنگ نیز بر روی اشعار متقدمین همچون حافظ و سعدی ساخته‌است. اسامی برخی از خوانندگانی که آهنگ‌های او را خوانده‌اند عبارتند از: دلکش، ملوک ضرابی، روح بخش، بنان و قوامی.
مهدی خالدی در ۷۱ سالگی درگذشت. از او سه فرزند به نامهای نشاط، مهرداد و شهرزاد به یادگار مانده‌است.
#موسیقی_ایرانی
#استاد_مهدی_خالدی
🔴#موسیقی_ایرانی 🎼

#استاد_مهدی_خالدی
🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸

🌸🍂🌸@Bookirancity
🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸
📚🤔
🔴#موسیقی_ایرانی 🎼

#استاد_مهدی_خالدی


تصنیف سازی در ایران در سال های پایانِ دهه ی ۲۰ خورشیدی، رنگ و رونق دیگری به خود گرفته بود و آن را از سرگردانی ناشی از تکرار، رها ساخت. نغمه پردازانِ سال های نخستینِ قرنِ جاری که به نوبه خود شور و هیجانی در جامعه ی موسیقی ایران پدید آورده و در واقع می شود گفت که پس از "شیدای شیرازی" و "عارف قزوینی"، خطِ سیرِ تحول در تصنیف سازی را با موفقیت دنبال کرده بودند، رفته رفته به سنِ کهولت رسیده و از دور خارج شده بودند. تکرارِ پخشِ تصنیف های قدیمی نیز دیگر نیاز رسانه های همگانی را که روز به روز بر تعدادشان نیز افزوده می شد، برآورده نمی ساخت.

از آن گذشته نسلِ جوان تر، موسیقی جوان پسند و جوانانه می خواست. همین خواست و نیاز، آهنگ سازان پرشور و جوانی را به میدان درآورد که با آفریده های خود دگرگونی های چشمگیری در کار تصنیف سازی به وجود آوردند. این آهنگ سازانِ نو، یا در واقع نسلِ دوم از آهنگ سازانِ پس از مشروطیت، نقشِ پل ارتباطی را میان نسل پیشین و نسل تازه ای که در راه بود ایفا می کردند و با آنچه می ساختند به مرور از تصنیف های قدیمی دور و به ترانه هایی که بعداً در جامعه پدید می آمد، نزدیک می شدند.

در میان این آهنگ سازان، شادروان "مهدی خالدی" نام و شخصیتی برجسته دارد. "خالدی" از شاگردان ممتاز زنده نام "ابوالحسن صبا" نه تنها ذوق و استعداد بسیار در کارِ آهنگ سازی داشت، بلکه در عرضه ی آفریده های خود نیز، شیوه های تازه ای را به کار می گرفت که بر جذابیت برنامه های او می افزود. در شیوه ی "خالدی" سهمِ تصنیف در اجراهای سنتی بیشتر می گردید. تصنیف ۲ بار در ۲ سوی آواز به جای پیش درآمد و رِنگِ قدیم قرار می گرفت. از سوی دیگر تصنیف های او از پوسته ی زنگار خورده ی خود به در می آمد و در پیوند با شعرهای تازه تر حال و هوای امروزی پیدا می کرد و در پوشش سازآرایی های جذاب با ارکسترهای بزرگ اجرا می شد.

زنده نام "مهدی خالدی" در سال ۱۲۹۸در تهران زاده شده است. شاید نخستین شانس او بر آن بوده که پدرش که خود نیز دستی در سه تار داشته از دوستان نزدیک شادروان "ابوالحسن صبا" به شمار می رفته است. پدر، او را در سال ۱۳۱۴ خورشیدی و در شانزده سالگی نزد آموزگار بزرگِ موسیقی ملی برده و از او خواسته است که به پسر، سه تار بیاموزد. "صبا" ولی با دیدنِ انگشتانِ لاغر و بلند پسر، گفته است که ویولن نوازی برای او بهتر است.

استاد "مهدی خالدی" به این ترتیب طی سه سال نزد "صبا" ردیف های او را فراگرفته و به معرفی استاد در سال ۱۳۱۹، سالِ گشایش رادیو ملی ایران به این سازمان پیوسته است. استاد "خالدی" تا سال های پیش از انقلاب، هم از تکنوازانِ برجسته ی ویولن در رادیو به شمار می آمد و هم از آهنگ سازانِ مبتکر و خلاق. نوآوری هایی که "مهدی خالدی" در آفریده های خود به کار گرفته، نه تنها او را، بلکه بانو "دلکش" خواننده ی تازه پا به میدان نهاده را نیز با شتاب به شهرت و محبوبیت رسانیده است. حاصلِ همکاری این دو، بی شمار تصنیف های تاثیرگذاری ست که تفاوت های بسیار با تصنیف های قدیمی و شباهت های چشمگیر با ترانه های امروزی دارد.

سرآغازِ شهرتِ این دو، یعنی "خالدی" و "دلکش" شاید تصنیفی باشد با عنوانِ «نشاط» که نام فرزندِ زنده یاد "خالدی" نیز هست و با شعری از "اسماعیل نواب صفا" پیوند خورده است. زنده یاد "نواب صفا" گفته است که چون شعر در روزهای پیش از «نوروز» ساخته شده و با جمله ی «آمد نوبهار» آغاز شده است، به همین نام شهرت یافته و ۳۰ سالِ تمام در آغازِ هر سالِ نو، از رادیو پخش می شده است. ریتمِ نشاط آور و بهارانه ای که استاد "خالدی" برای این تصنیف برگزیده بود تا آن زمان در موسیقی ایران سابقه نداشته است.

#روحشون_شاد_یادشون_گرامی


🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸

🌸🍂🌸@Bookirancity