🛑 طرح جدید بورس نخبگان و خصوصی‌سازی آموزش: تعمیق نابرابری موجود

محمدحسین امید، رئیس دانشگاه تهران، از اجرای طرح «بورس نخبگان» از مهرماه ۱۴۰۵ خبر داد: ورودی‌های جدید با رتبه کنکور زیر ۱۰۰ در علوم تجربی، ریاضی و انسانی و زیر ۵۰ در هنر و زبان‌ها، ماهانه ۲۰ میلیون تومان دریافت می‌کنند؛ به شرط حفظ معدل بالای ۱۷ در طول هشت ترم. رئیس دانشگاه گفته این پول برای آن است که «نخبگان» دغدغهٔ معیشت نداشته باشند و نیز برای اسکان همین گروه، شرایط ویژه‌ای در نظر گرفته شده است.

در ظاهر، حمایت از دانشجوی مستعد چیز بدی نیست. اما این‌گونه طرح‌ها هیچ‌وقت خنثی نیستند؛ چون همیشه یک تعریفِ خاص از «دانشجوی واجد صلاحیت» با خودشان می‌آورند. تجربهٔ طرح‌های مشابه در نهادهای دیگر نشان داده که «نخبه‌بودن» در این تعریف‌ها معمولاً معادل «بی‌دردسر بودن» است: دانشجویی که سروصدا نکند، عضو تشکل صنفی و مستقل نباشد، در تجمعی دیده نشود، و چشم و گوش بسته پیرو خط‌مشی نظام باقی بماند. در چنین چارچوبی، معدلِ بالا شرط لازم است، نه شرط کافی؛ شرط کافی، «مشکل‌دار» نبودن از نگاه گزینشیِ نهاد است. دانشجوی معترض، دانشجوی پیگیر مطالبات صنفی، حتی اگر رتبهٔ تک‌رقمی هم داشته باشد، در عمل جایی در این تعریف از نخبگی ندارد.

برای مثال، در طرح شهید وزوایی و طرح‌های مشابه دیگر که چندین سال است توسط بنیاد ملی نخبگان ارائه می‌شوند، برای دانشجویان عضو بنیاد -مانند دانشجویان المپیادی یا رتبهٔ برتر کنکور- تسهیلاتی در نظر گرفته بودند که شامل کمک‌هزینه‌های ۲۰ میلیون‌تومانی و ۴۰ میلیون‌تومانی می‌شد؛ اما شرایط دریافت این تسهیلات برای دانشجویان عضو بنیاد عملا به‌معنای زندانی شدن دانشجو بود: اگر هر گونه محکومیتی در کمیتهٔ انضباطی، خروج از کشور برای تحصیل بدون هماهنگی و موارد مشابه رخ می‌داد، دانشجو مجبور می‌شد تمام پولِ دریافت‌شده تا آن زمان را یک‌جا، دوبرابر و به نرخ روز با توجه به تورم پرداخت کند.

نکتهٔ اصلی اما تضاد آشکاری‌ست که این طرح آشکار می‌کند. همین دانشگاه که برای اخراج هزار دانشجوی سنواتی از خوابگاه بهانه‌اش «نبود بودجه» بود، همین دانشگاه که تغذیه را به بهانهٔ مشکلات مالی به پیمانکار سپرد، حالا برای گروهی خاص و محدود، هم ماهانه ۲۰ میلیون تومان نقد پیدا می‌کند و هم شرایط ویژهٔ اسکان. گویا مسئله هرگز «نبود پول» نبوده، بلکه پول برای چه کسی و با چه شرطی خرج می‌شود. برای آنانی که از صافی گزینش رد شده و «سر به راه» تعریف می‌شوند، منابع به‌سرعت پیدا می‌شود؛ برای رفاه عمومیِ دانشجویان -خوابگاه، تغذیه، خدمات پایه- همیشه با کمبود بودجه‌ طرفیم.

دانشجویان رتبهٔ برتر کنکور و دانشجویان المپیادی درست مانند دیگر دانشجویان در طول این سال‌ها توسط جمهوری اسلامی مورد اخراج، بازداشت و دیگر اشکال سرکوب واقع شده‌اند. دانشگاه هنگام سرکوب دانشجویان بین نخبه‌ها و دیگر دانشجویان تمایزی قائل نیست، اما هنگام توزیع منابع دست خود را برای تبعیض باز می‌بیند. در شرایطی که هر ساله تعداد بیشتری از رتبه‌های برتر کنکور متعلق به دهک‌های ثروتمند جامعه هستند و در رقابتی نابرابر با دیگر دانش‌آموزان رقابت می‌کنند، دانشگاه وظیفهٔ خود می‌بیند که به همین عدهٔ خاص خدمات رفاهی ارائه دهد تا بتواند در آینده آنان را در بدنهٔ حکومت جذب کند؛ در حالی که غالب دانشجویان رتبهٔ برتر به‌دلیل دهک بالای درآمدی خانواده‌هایشان اصلا نیازی به این خدمات ندارند.

تهران-دانشجو

#صنفی #رفاهی
#نه_پادگان_نه_بنگاه

اینستاگرام

🆔@Daneshjo_UT

توقف طرح نوین تغذیه

رضا حجتی سرپرست صندوق رفاه دانشجویان، روز سه‌شنبه ۱۰ شهریور در نشستی که در مجتمع کوی دانشگاه تهران برگزار شد اعلام کرد که اجرای طرح نوین تغذیه فعلا متوقف شده است. او گفت: «بخش‌های امنیتی و بالادستی می‌گویند موضوع تفهیم نشده است و این امکان وجود دارد که منجر به نارضایتی شود.»

https://t.me/isca_uni/19480

@elmosnewss

علم و صنعت در آینه کنکور ۱۴۰۵ ارشد: کاهش تدریجی سهم آموزش رایگان همراه با حفظ تبعیض جنسیتی

مطابق اطلاعات موجود در دفترچه انتخاب رشته آزمون کارشناسی ارشد، ۴۵ درصد صندلی‌های ورودی امسال دانشگاه علم و صنعت در مقطع ارشد، شهریه‌پرداز هستند (غیرروزانه)، در حالی که این رقم برای ورودی سال گذشته ۴۳ درصد بود. از لحاظ عددی نیز با کاهش حدود ۶۰ صندلی از مجموع ظرفیت ورودی روزانه ارشد امسال در مقایسه با سال گذشته مواجه هستیم.

حدود ۶ درصد مجموع صندلی‌های ارشد ورودی امسال نیز (مشابه پارسال) پیشاپیش تحت گزینش جنسیتی قرار گرفته و تنها مختص مردان اند، صندلی‌های مردانه عمدتاً متعلق به دانشکده‌های پیشرفت، فناوری‌های نوین، پردیس شهرستان نور و گروه تازه‌تأسیس فلسفه علم است.

@elmosnewss

گرفتاری «خوابگاه خودگردان»؛ دانشگاه‌ها امکانات رفاهی را محدود می‌کنند

زندگی در خوابگاه‌های خودگردان برای دانشجویان آن‌ها را به «اجاره‌نشین‌های ارزان قیمت» بدل می‌کند؛ مستأجرینی که البته همزمان هم از امتیازات مستأجر بودن و هم از امتیازات زندگی خوابگاهی محروم هستند؛ اتاق‌هایی فشرده‌تر از خوابگاه‌های دانشگاه، با امکاناتی کمتر، گاه بدون اینترنت، غذای خوابگاه و سالن مطالعه و سایر موارد رفاهی، اما با قیمت‌های به‌مراتب بالاتر!

گرایش دانشگاه‌ها به استفاده بیشتر از خوابگاه‌های خودگردان تکه کوچکی از پازل سیاست‌های کاهش امکانات رفاهی دانشجویان در یک سال گذشته است: «طرح حذف و هدفمندسازی یارانه غذای دانشجویی»، «حذف امکانات خوابگاهی در دفترچه انتخاب رشته برخی دانشگاه‌ها» و «تبدیل صندلی‌های دانشجویان شبانه به شهریه‌پرداز در دفترچه علوم تجربی» بخشی از سیاست‌های گران‌سازی آموزشی است... موضوع مخالفت دانشجویان با خوابگاه‌های خودگردان نیز تکه کوچکی از کل پازل مقاومت در برابر این روند است.

گرایش دانشگاه‌ها و وزارت علوم به افزایش استفاده دانشجویان [از خوابگاه‌های خودگردان] بخشی از سیاست کلی پولی‌سازی و کالایی کردن آموزش در کشور است.

من تنها کسی نبودم که سر ودیعه مشکل داشتم و مالک پول بسیاری از دختران خوابگاهی را به بهانه‌های مختلف خورد. وقتی کسی تهدید به شکایت می‌کرد، او نیز آن‌ها را تهدید به پرونده‌سازی از طریق ارتباط با دانشگاه می‌کرد و بسیاری از شکایت منصرف می‌شدند. همه این مشکلات به خاطر این بود که دانشگاه نظارتی بر خوابگاه‌ها نداشت. افزایش کرایه‌های آن‌ها نیز تابع هیچ تعامل و مذاکره‌ای با وزارت علوم نیست، چون مدعی هستند که بخشی از ساکنان آن‌ها دانشجو نیستند.

وقتی برای دفاع از پایان‌نامه در ترم ۵ درخواست تمدید سنوات دادم، دانشکدهٔ ادبیات علامه طباطبایی من را از خوابگاه رایگان دولتی اخراج و به یک خوابگاه خودگردان در شمال تهران معرفی کرد. این خوابگاه‌ها واقعاً خودگردان هستند و هیچ ارگان دولتی از جمله وزارت علوم روی آن‌ها نظارت ندارد و تنها به اداره اماکن آن هم در اموری خاص پاسخگو هستند. مالک خوابگاه خودگردان می‌گفت که پنج آپارتمان مسکونی دیگر خود را به خوابگاه تبدیل کرده و احتمالاً درآمد بهتری از این نوع کاربری داشته است. خوابگاه ما یک خانه قدیمی بود و وضعیت‌اش طوری بود که من برای کسانی که هنوز مجبور به استفاده از آنجا هستند، تأسف می‌خورم.

جریمه هر روز تأخیر در پرداخت اجاره، یک میلیون بود؛ تازه آن خوابگاه دوربین داشت و اگر بستگان مرد همراه ما دیده می‌شدند، از ما جریمه می‌گرفتند.

بسیاری از دانشجویان با این شرایط در مقاطع مختلف ضربه علمی دیدند و با هزینه بالا به خوابگاه‌های خودگردانی می‌رفتند که هر ترم قیمت‌شان دوبرابر می‌شد.

@elmosnewss

با وجود طرح این موضوع و ارسال نامه از سوی شورای صنفی، دانشگاه عمداً از پاسخگویی شفاف خودداری کرد و با به تأخیر انداختن پاسخ، عملاً زمان اعتراض و پیگیری مؤثر را از دانشجویان گرفت.

اینکه نماینده دانشجو برای اطلاع از تصمیمی که مستقیماً بر وضعیت مالی و تحصیلی دانشجویان اثر می‌گذارد، ناچار باشد از مسیرهای مختلف پیگیری کند و در نهایت نیز پاسخ روشنی دریافت نکند، قابل قبول نیست

در حالی که در دانشگاه‌هایی مانند تهران، امیرکبیر، خواجه نصیرالدین طوسی، خوارزمی و الزهرا بابت ترم ۹ از دانشجویان روزانه هزینه‌ای دریافت نمی‌شود، در دانشگاه علم و صنعت این هزینه دریافت می‌شود؛ آن هم در شرایطی که بخشی از افزایش سنوات، نه به دلیل کوتاهی دانشجو، بلکه در نتیجه نحوه برنامه‌ریزی و ارائه دروس و محدودیت ظرفیت برخی دروس ایجاد می‌شود

نمی‌توان از یک سو شرایطی ایجاد کرد که دانشجو امکان اخذ برخی دروس را در زمان مناسب نداشته باشد و از سوی دیگر، هزینه افزایش سنوات ناشی از همین شرایط را نیز از او دریافت کرد. این موضوع نیازمند بازنگری جدی و ارائه توضیح شفاف از سوی دانشگاه است

https://t.me/Senfi_IUST/420

آنچه چهار سال پیش در علم و صنعت گذشت؛ گزارشی مختصر از مجموعه‌ کنش‌های رخ‌داده در دانشگاه در دوران خیزش ژینا

بازنشر از @senfi_uni_iran
#زن_زندگی_آزادی

@elmosnewss

⭕️سهند نجات‌بخش به یک ترم محرومیت از تحصیل محکوم شد

🔻 بنا بر گزارش‌های رسیده به دانشجویان متحد، سهند نجات‌بخش، دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی شیمی ورودی ۱۴۰۳، امروز ۲۴ شهریور ۱۴۰۵، توسط کمیته تجدید نظر دانشگاه علم و صنعت به یک ترم محرومیت از تحصیل محکوم شد.

🔻او پیش‌تر در تاریخ ۱۴ دی ماه ۱۴۰۴ بازداشت شده بود.

ارتباط با ما:
@Public_anjmotahed

🆔 @anjmotahed

⭕️ بر اساس گزارش‌های رسیده به کارگروه دفاع از حقوق دانشجویان، تاکنون دست‌کم ۴ دانشجو با حکم کمیته انضباطی تجدیدنظر دانشگاه علم و صنعت ایران، به یک ترم محرومیت از تحصیل با احتساب سنوات محکوم شده‌اند.

🔻این احکام در ادامه صدور دست کم ٨ حکم تعلیق بدوی، تشکیل ده‌ها پرونده و اخذ دفاعیات دانشجویان از طریق ایمیل توسط کمیته انضباطی دانشگاه علم و صنعت است. کمیته‌هایی که در شرایط جنگی تعطیل نشده بلکه به این بهانه حقوق دانشجو برای دفاع از خود و حضورش در جلسه کمیته انضباطی را هدف قرار دادند.

🔻در صورتی که با حکم کمیته انضباطی مواجه شده‌اید، برای دریافت راهنمایی در خصوص روند ثبت درخواست تجدیدنظر در کمیته مرکزی وزارت علوم می‌توانید با کارگروه دفاع از حقوق دانشجویان در ارتباط باشید.

🆔@iust_students_rights

به بهانه شروع ترم جدید؛ در باب اهمیت شورای صنفی و کنش‌گری صنفی

🔴 در آبان ۱۴۰۳، دانشجویان مرد ساکن خوابگاه داخل، یکی از دارایی‌های مشترک ارزشمند خود را از دست دادند. سالن مطالعه این مجموعه خوابگاهی با وسعت ۳۵۰ متر مربع، در یک فرایند تغییر کاربری که از هفته‌ها قبل آغاز شده بود، تبدیل به نمازخانه و در نهایت توسط رییس وقت دانشگاه افتتاح شد. این سالن محل درس خواندن دانشجویانی بود که نیاز به محیطی نسبتاً آرام‌تر از اتاق‌های کوچک خود داشتند و در روزهای منتهی به امتحانات مملو از جمعیت بود. معاونت دانشجویی وقت، اگر آنقدر مشتاق تاسیس نمازخانه بود می‌توانست به راحتی طبقه‌ی بالایی آن سالن مطالعه را که مساحت به مراتب کمتری داشت تغییر کاربری دهد اما بر روی آن بخش بزرگتر دست گذاشتند. در این میان دانشجویان خوابگاهی که تاثیرگیرندگان اصلی این تصمیم بودند نه تنها در آن مشارکتی نداشتند بلکه از اتخاذ آن نیز بی‌اطلاع بودند. هیئت و نهاد رهبری خواستار این تغییر کاربری بودند اما ساکنان خوابگاه اساساً نماینده‌ای برای مداخله در فرایندی که به زیست و تحصیلاتشان گره خورده بود نداشتند...

👇 ادامه در پست بعدی

@elmosnewss

به بهانه شروع ترم جدید؛ در باب اهمیت شورای صنفی و کنش‌گری صنفی

(ادامه از پست بالایی)

علاوه بر تمام این‌ها، نسل‌های آینده‌ای که بعداً به دانشگاه وارد میشوند نیز پیشاپیش تحت تأثیر این تصمیم قرار گرفتند. آن‌ها نیز از برخورداری از آن سالن مطالعه سابق محروم می‌مانند.

کل این داستان در زمانی اتفاق افتاد که دانشگاه سال‌ها از شورای صنفی بی‌بهره بود.

🔴 منطق فعالیت صنفی روشن است: اگر تصمیمی بر یک جمع تاثیر می‌گذارد، پس مداخله در فرایند منتهی به آن تصمیم نیز حق آن جمع است.

ترجمه حداکثری این منطق در فضای دانشگاه می‌شود این که دانشجویان باید در فرایندهای اداری، آموزشی، علمی، رفاهی، اقتصادی و سیاسی حق مداخله داشته باشند و برای این منظور از ابزارهای نهادی برخوردار باشند. اما نیاز به گفتن ندارد که واقعیت موجود با این خواست حداکثری و ایده‌آل فاصله بسیار دارد.

در حال حاضر یکی از امکان‌های در دسترس دانشجویان این است که از طریق یک نهاد منتخب به نام شورای صنفی دست کم در برخی از مسائل معطوف به رفاهیات خود، به پیگیری‌هایی دست بزنند. البته شورا نیز همواره با موانع و محدودیت‌ها مواجه بوده است مثلاً یک نمونه بارزش حذف امور آموزشی از آیین‌نامه شوراهای صنفی در سال‌های گذشته است.

وجود شورا، شرطی لازم است ولی شرط کافی نیست. وجود یک بدنه‌ و پایگاه رای پیگیر، با حضور و همکاری و دغدغه‌مندی سایر انجمن‌های دانشجویی، توش و توان جامعه‌ی دانشجویان را در حفاظت از حقوق خود و مداخله‌ی موثر در محیط زیست خود (دانشگاه) را بیشتر می‌کند.

در این شرایط تعطیل کردن فعالیت صنفی و نهادهای دانشجویی یک اشتباه بزرگ است چرا که نه فقط دست دانشجویان امروز را خالی و بازوی بسیج را به دور دانشگاه تنگ‌تر می‌کند، بلکه دانشجویان فردا را که امروز هنوز به دانشگاه نرسیده‌اند متضرر می‌کند. درباره اهمیت نهادها در دانشگاه بیشتر خواهیم نوشت.

@elmosnewss