خیمه‌ای از ده‌ها خیمه که در جاده سنتو به زائران پیاده، خدمت می‌رساند.
اینجا ایستگاه #قهوه عربی...


گزارش میدانی:
شله‌ای پر از گوشت، قهوه‌ای در کمال کیفیت، چای با نبات مرغوب و دل‌هایی که دوست دارند در همه سال خدمتگزار مردم باشند.
زائران اما می‌دانند باید سریع‌تر بروند. مقصد، حج فقرا است و اینجا لختی باید نشست تا روح، مرکب رهواری برای رفتن پیدا کند.

چه کسی شِکوه‌ی گیاهان را
پاییزِ هر سال شنیده،
سوگواری‌شان را دیده است؟
یا کدامشان
در بهار اول عمر،
رقص شکوفه برپا کرده‌‌اند؟

تو بگو تولد کلاغان سیاه،
یا ماتم گربه‌های خیابانی را،
چه کسی ناظر بوده؟

آدم‌ها اما
سال‌ها پیش‌از مرگ
بر گورِ خود اعتصاب کرده
شعارهایی به شکل ناله
سر می‌دهند...
ـــ
#شعرنو
#آمادگی طبیعی برای مرگ

مخاطب ایده‌آل کیست؟

- مخاطبی که صرفاً محتوا را از میان کلمات و جملات دنبال می‌کند، جاسوس است؛ فرقی نمی‌کند که کارشناسِ ادارهٔ امنیت ملی است یا پژوهشگری برای سازمان شخصی خودش.
- مخاطبی که مفتونِ فرم است، و کار چندانی به محتوا ندارد؛ برای من، نهایتاً دانشجوی رمانتیکِ دانشکدهٔ ادبیات است، آن هم حداکثر در مقطع ارشد!

من مخاطبی را مخاطب می‌دانم که خود را تسلیمِ متن بکند، همزمان بر قایقِ فرم بنشیند و در دریای محتوا پارو بزند تا به نقطهٔ هدف برسد و آنچه را برایش به امانت مخفی کرده‌ام، صید کند.
گاهی همین پارو زدن در قالبِ فرم، در دریای محتوا، مقصود اصلی است.


#گفتگو با خود

حد نقد دیگران!

ممکن است به فکر یا عمل کسی انتقاد داشته باشیم. قبل از طرح مسئله، بهتر است به این موارد فکر کنیم:

· آیا این مسئله به من مربوط است؟
· آیا من خودم در عمل، چنین حقّی (برای انتقاد از رفتارم) را برای طرف مقابل قائل بوده‌ام که اکنون حق انتقاد داشته باشم؟

اگر توانستید از مرز این دو سؤال عبور کنید، به خاطر داشته باشید:

· چندان بر نظر خود پافشاری نکنید و از تکرار مسئله بپرهیزید.
واقعیت این است که بیشتر افراد لجوج هستند و تکرار شما هیچ چیزی جز مخالفتِ بیشتر به دنبال نخواهد داشت.

پ.ن: پیش از این نوشته بودم که حتی رفتارهای سادهٔ دیگران، محصول شبکه‌ای از مسائل پنهان است که مطمئناً بخش مهمی از آن‌ها بر ما پوشیده است. بنابراین، بهتر است از انتقاد غیرضروری پرهیز کنیم و اگر انتقاد خوب است به خودمان نقد وارد کنیم!

شما محصول کدام حقایق هستید؟

«انسان، موجودی جویای حقیقت است»: به این معنا که وقتی به وضوح درک کند امری غیرواقعی یا ساختگی است، طبیعتاً تمایل چندانی به دنباله‌روی از آن ندارد.

اگرچه این گزاره تا حد زیادی پذیرفته‌شده است، اما رابطهٔ ما با «حقیقت» پیچیده‌تر از این است. هر یک از ما در زندگی خود با مجموعه‌ای محدود و شخصی از حقایق مواجهیم و ناخودآگاه برخی را به برخی دیگر ترجیح می‌دهیم. در عمل، مواجههٔ هر فرد با عالم حقایق را می‌توان به این شکل ترسیم کرد:

۱. نسبت به بخش عظیمی از حقایق، ناآگاه است.
۲.نسبت به شمار معدودی از حقایق، باورِی راسخ و تردیدناپذیر دارد.
۳.و در مقابل طیف وسیعی از حقایق دیگر، موضعی شامل درجاتی از تردید، بی‌تفاوتی یا پذیرش سست دارد.

نکتهٔ کلیدی اینجاست که بسیاری از ادیان و نظریه‌پردازان بزرگ، نه برای معرفیِ «حقایقِ» کاملاً جدید، که برای ارائهٔ چارچوبی نو برای نگریستن به همان حقایق بنیادین آمده‌اند. حقایقی مانند ماهیت وجود، آگاهی، یا معنای زندگی و مرگ که به شکلی برای بسیاری آشنا هستند. کار آنها عموماً کشف امری ناشناخته نیست، بلکه عمق‌بخشی به درک ما از امری شناخته‌شده و واکاوی ارتباط پیچیدهٔ این مفاهیم با یکدیگر و با زندگی ماست.

در نتیجه، پرسش اساسی این نیست که «حقیقت محض چیست؟»، بلکه این است: کدام دسته از حقایق، «بنیادی‌تر» محسوب می‌شوند و این حقایق بنیادی چگونه می‌توانند مسیر اندیشه و زندگی ما را جهت دهند؟

به باور من، پاسخ به این پرسش را نمی‌توان از پیش در قالب برنامه‌ها و اندیشه‌های ازپیش‌تعریف‌شده یافت.

رازِ دستیابی به پاسخی اصیل، آگاهی یافتن از پیش‌فرض‌ها، ترجیحات و «دغل‌بازی‌های» ذهنی خود و سپس تلاش برای گذر از آنها در مسیر جست‌وجو است، نه انکارِ وجودشان.

#تزکیه
#دسیسه

سیاست در اعماق!

از تلخ‌ترین و واقعی‌ترین واقعیت‌ها این است که امپراتوری سلطه جهانی، حتی به تسلیم ایران (فارغ از اینکه پهلوی سر کار باشد یا جمهوری اسلامی) راضی نمی‌شود! چراکه در تسلیمِ ما، نوعی انتقام خفته وجود دارد که ممکن است در فردا و پسفردای تاریخ محقق شود.
نظام سلطه جهانی صرفاً می‌خواهد این خاک زرخیر، همواره در عذاب و تشنج بماند و در یک قدم مانده به فروپاشی خود، دست و پا بزند.
آن‌ها می‌خواهند تا همواره صدای فریادِ «هل من مبارز» از آن به گوش برسد، در حالی که مردمش گرفتار تأمین بدیهی‌ترین نیازهای روزمره خود هستند.

بر این مبنا:

چه کسانی سرِ کار هستند و چه کسانی دانسته یا ندانسته، منویات نظام سلطه را پیش می‌برند؟ همه!

ای کشته اشک‌ها...

تنها تاسفم، هنگام مرگ این است که از من فرزندی نبوده و نمانده که به محض شنیدن نام امام حسین، گوشه‌ای بی‌اختیار بنشیند و با تمام وجود گریه کند، بی‌انتطار روضه و سیاه پوشیدنی و بخواهد که فدایی خاندان پیامبر (ص) باشد.
فرزندی که هر سرزمینی برایش کربلا باشد و هر روزی عاشورا و یاری رساندن به هر مظلومی، تکلیف و برائت‌جویی از هر ظالمی، وظیفه.
#تأسف_بی‌چاره

این‌چنین می‌گذرد بر ما!

: چگونه می‌توان با #تنهایی، شب و روز را تاب آورد؟

- تنهایی وقتی به اوج می‌رسد، بسانِ اختاپوسی غول‌پیکر، تمام وجودت را در چنگال خود می‌فشارد. برای رهایی، یا دستِ کم برای یافتن فرصتی تا نفسی تازه کنی، ناچاری خودت را به در و دیوار بکوبی تا اندکی آسوده شوی... این پیکار گاه تا نیمه‌های شب به درازا می‌کشد. اما گاهی، اختاپوسِ تنهایی زودتر تو را رها می‌کند؛ مثلاً پس از گذرِ غروب و فرارسیدن شب. تنهاییِ در شب آرام‌تر و مهربان‌تر است و آرامتر به جانِ و تنِ نحیفت چنگ می‌زند.
حالا که پاسی از شب رفته، از آن همه پیکارِ روزانه خسته‌ای و خواب، دیر یا زود، تو را از چنگِ تنهایی می‌رُباید....
حالا برای تو زندگی در جهانِ رؤیاها آغاز می‌شود. خواب گاهی مهربانی می‌کند و خواب کسی را می‌بینی که دوست داشته‌ای؛ همان که تمام تنهایی‌هایت از نبودِِ اوست.
روحت در خواب قوی می‌شود و جان دوباره‌ای می‌گیرد تا سپیده‌دمی دیگر و نبردی دوباره آغاز شود.

#گفتگو با خود

ـ عهد کرده بودم با تو دیگر کاری نداشته باشم؛ که نشد. من کار مهمتری کردم:همه این سال‌ها دیگر به هیچ کسی کاری ندارم!
- گفته بودم از خاطراتت خالی خواهم شد، ولی چه کسی در طول تاریخ کسی را یاد دارد که از یاد کسی به‌حقیقت رسته باشد؟ تو بگو: تا به امروز چه کسی چنین وعده محالی داده و تا آخر پای وعده‌اش مانده است؟

#دل‌نوشته

از بزرگی که عشق را زیسته بپرس:
کافر شدن به همه کیش‌ها
و تسلیم شدن در مکتب عشق
چه حکمی دارد؟

#‌دل‌نوشته

: دین اسلام برای شما چه آورده؟ مذهب تشیع به شما چه آموخته؟

- اسلام برای ما بیانگر شروط اصلی انسانیت و گرایش به معنویت است و مکتب تشیع به ما آموخته که دین جز عشق به اولیا الله معنایی ندارد.‌

شیعه بودن، عشق را به‌عنوان نتیجه دین‌داری به ما آموزش داده است.

#گفتگو با خود

کویر کجاست؟
یا
زندگی ساده اما خوب چه معنایی دارد؟

زندگی ساده و خوب، زندگی‌ای است که در هیچ بخشی از آن مجبور نباشی فشاری بیش‌ازحد را تحمل کنی؛ زندگی‌ای که در آن نیازهای جسم و روان آدمی، با تلاشی معقول و انسانی برآورده شود.

اما در مقابل، برخی برای کسب لقمه‌ای نان (نماد نیازهای جسمی) یا یافتن آغوشی گرم (نماد نیازهای عاطفی‌)، تا مرز فرسودگی پیش می‌روند و رنج می‌برند، تنها از این ترس که مبادا راهی نادرست در پیش گرفته باشند؛ اما در پایان، حتی از دستیابی به نیازهای ابتدایی خود نیز محروم می‌مانند.
به راستی که چنین جامعه‌ای، کویر است. کویری که گرانی در آن، نه تنها قیمت کالاها را به افقی دوردست برده، بلکه امکان مواجهه با آن "دیگری" که تنهایی انسان را به شیوه‌ای اخلاقی بزداید، نیز از بین می‌رود.
در چنین کویر بی‌کرانی، پاسخ‌های اصیل و معنوی آدمی به این شرایط، چیزی نیست جز ریاضت، عزلت‌گزینی و مهاجرت.
اگر نه، فرد ناچار خواهد شد تا به ورطه‌ای بیفتد که یا مبتلا به تجاوز و تعدی به حقوق دیگران است، یا به ناچار «نان به نرخ روز خوردن» را می‌پذیرد.

بر این ویرانه، ای شب،
قدم بگذار
و در تلخی‌های بی‌پایانم،
مرا پیدا کن.
همدم تو خواهم بود؛

از چه می‌ترسی؟
اینجا چراغی
روشن نخواهد شد.
من تمام تنهایی خانه را
موبه‌مو در خاطر دارم.

اگر روشنی محوی دیدی،
نگران نباش؛
آن نور مختصر شاید
از سمت ستاره‌ای باشد
که پس از سال‌ها
اینجا رسیده است.

#استقبال رما
#شعر شب
#شعرنو

مهم!

در توییتر، کسی پرسیده بود:

مهم‌ترین فردی که تا به حال دیده‌اید، کیست؟

سوال به ظاهر ساده‌ای است؛ اما برای ما که هر امر ساده‌ای را پیچیده، و هر مسئلهٔ دشواری را ساده می‌کنیم، این پرسشِ به‌ظاهر ساده به معمایی غامض تبدیل می‌شود!

· نخست: اصلاً چرا باید به چنین پرسشی—آن هم در فضای مجازی و در معرض دید دوست و آشنا و غریبه—پاسخ داد؟ مگر شما مأموری؟ آمارگیری‌؟
· دوم: «مهم» از کدام منظر؟ از حیث شهرت؟ محبوبیت؟ مقرب‌بودن درگاه الهی؟ یا جایگاه در نزد مردمان؟
· سوم: حدِ زمانی و مسافتی چه قدر است؟ یک متر؟ کمتر؟ یک ساعت؟ کمتر؟ اگر مثلاً شخصیت مهمی را در سالن کنفرانس دیده باشی و فاصله‌تان از یک سو تا سوی دیگر سالن باشد، آیا به حساب می‌آید؟ یا اساساً، سال‌ها مطالعهٔ تمام آثار نویسنده‌ای بزرگ و اندیشیدن در باب آن‌ها، آیا کم‌ارزش‌تر از ملاقاتی چنددقیقه‌ای است؟ آیا این را نمی‌توان نوعی دیدار -هرچند از دور- دانست؟
· چهارم: از میان شما، چه کسی جرات دارد با وجود دیدار و گفت‌وگو با صدها وزیر، نماینده، مدیر ارشد، دانشمند و هنرمند برجسته، صادقانه بگوید:

مهم‌ترین کسی که دیده‌ام، پدر و مادرم بوده‌اند یا حتی «خودم».

خَلوَت یا جَلوَت؟


توجه: این مطلب برای افرادی است که در مسیر خودسازی و پالایش رذایل اخلاقی به سر می‌برند. و تصور می‌کنند باید از جمع دیگران بگریزند!

ارتباط با خود، مهم‌ترین و بنیادی‌ترین ارتباط است، اما ارتباط با دیگران نیز فواید ارزشمندی دارد:

۱. تقسیم بار هستی: حضور در جمع و همدلی با دیگران، بار مشکلات را سبک‌تر می‌کند.

۲. آگاهی از دردهای مشترک: مشارکت با دیگران نشان می‌دهد که دردها و رنج‌های ما منحصر به فرد نیست و دیگران نیز دشواری‌های مشابهی دارند.

۳. استفاده از تجربیات: همراهی با افراد باتجربه، راه رویارویی با سختی‌ها را می‌آموزد و از تکرار اشتباهات جلوگیری می‌کند.

۴. فرصت خدمت: کمک به نیازمندان، هم برای آنان سودمند است و هم احساس رضایت درونی و انرژی مثبت برای ما به ارمغان می‌آورد.

۵. شناخت خود: تعامل با دیگران همچون آینه، نقاط قوت و ضعفمان را به ما نشان می‌دهد.

۶. تجدید قوا: گاهی نیاز است از جنگ درونی با خود فاصله بگیریم. ارتباط با افراد ساده‌تر، فرصتی برای آتش‌بس و تجدید انرژی است.

جمع‌بندی:
هدف پیدا کردن تعادل میان "خلوت خودساز" و "اجتماع پویا" است. ارتباط مؤثر با دیگران، مکمل ضروری سفر خودسازی است که تنهایی را معنادارتر و رشد را هموارتر می‌کند.

پ.ن: نسخه‌ای از متن با تفصیل بیشتر در بخش دیدگاه‌ روزنامک موجود است.

در شب خسوف
با دوربینِ تلفن
به صورتِ تاریکِ ماه
نور می‌پاشم،
اگر از آن‌سو
کسی با چشم دل
به ما نگاه کند
ماه نو را
بر زمین خواهد دید

#خسوفیه
#شعرنو
#شعر اورژانسی

در محله ما، روزها هم
کسی از او سخن نمی‌گوید
چه رسد به این شب تیره‌
که ماه را سیاه‌پوش کرده‌اند...

مردم اینجا
هرچه به آخر ماه می‌رسند
گرسنه‌تر می‌شوند
و از همان شروع لاغری ماه
درمانده و ناتمام
باقی‌ می‌مانند

#خسوفیه
#شعرنو
#شعر اورژانسی

رهایی!

هر چند در حقیقت راه گریزی از مشکلات اساسی زندگی وجود ندارد اما حقیقتی بالاتر هم وجود دارد. چه حقیقتی؟ اینکه هیچ چیز به آن بدی که فکرش را می‌کنید، وجود ندارد بلکه ذهن ماست که همواره تصویری بدتر از آنچه هست، ارائه می‌دهد.

س: برای خلاص شدن از این وضعیت ناگوار چه می‌توان کرد؟
ج: یکی از مهمترین راه‌ها، گفتگو با دیگرانی است که دردهایتان را بشنوند بی‌آنکه شما را قضاوت کنند.

در پایانِ کار درمی‌یابید سختی ماجرا آنچنان زیاد نبوده و البته چنین سختی‌هایی تنها سهم شما نیست و بقیه هم کم و بیش به آن گرفتارند.

پ.ن: فرسته‌ای از آرشیو که مکمل این مسأله است:
https://t.me/farnoodf/513

#تجربه
#یاور

از اخمِ جنگل خبر داری؟

و چه کسی همدلانه
همراه مردی شده
که سوگی جاودان را
به دوش می‌کشد؟

تقصیرِ فاصله‌هاست،
می‌گویی نه؟
پس چرا از دوردست،
مردی مهیب
به نظر می‌رسم؛
از نزدیک، فردی لرزان
و از نزدیک‌‌تر…!

چه می‌دانم،
این بار، تو باید بگویی
خستگیِ سال‌های من
چه شکلی دارد؟

#جوانی
#شعرنو

فرار از خود یا خدا!

به گمان من، خداوند با هر انسانی به شیوه‌ ویژه‌ای مواجه می‌شود و این رویکرد بازتابی از ذات و درون خود فرد است. برای مثال، خداوند با آدمیان ساده‌دل و بی‌آلایش، به سادگی و صراحت برخورد می‌کند و انتظارات دشواری از آنان ندارد؛ چرا که اگر چنین انتظاری داشته باشد، با عدالتش (عدل الهی) ناسازگار خواهد بود.

اما وای به حال آنان که زندگی را برای خود و دیگران دشوار می‌سازند! زیرا خداوند نیز بر آنان سخت خواهد گرفت. اما چگونه؟

بدین شکل که گاهی حتی بدیهی‌ترین و ساده‌ترین دعاهایشان را نیز مستجاب نمی‌کند. آنان هرچه بیش‌تر درخواست می‌کنند، خداوند کمتر عطا می‌کند و بیشتر از آنان فاصله می‌گیرد!

راستی که اینگونه رفتار کردن خداوند، اگرچه ممکن است کمتر مهربانانه به نظر برسد، در حقیقت بیشتر همانند یک مربی سختگیر است که دلسوزی خویش را نه در نرمی، که در سختی نشان می‌دهد؛ چرا که برایش نتیجهٔ نهایی مهم‌تر از آسایش لحظه‌ای شاگرد است.

حرف آخر اینکه فرار از خود یا خدا فرقی ندارد. آدمی به شکل خدایش است!

#عرفان_شیعی به روایت من