دغدغه ایران
55.7K subscribers
1.18K photos
527 videos
149 files
2.59K links
این تنها رسانه ویژه انتشار نوشته‌های محمد فاضلی در تلگرام است. هیچ کانال دیگری برای نشر نوشته‌هایم ندارم.
Download Telegram
هیئت ویژه سرنوشت
(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)
✅ حرف آخر را اول می‌گویم تا اگر مایل بودید، استدلال‌هایم را تا به انتها همراهی کنید. نتایجی که از سیلاب‌های اخیر در ایران گرفته می‌شود، بخش مهمی از سرنوشت کشور را مشخص می‌کند. همین نکته کافی است که «#هیئت_ویژه_گزارش_ملی_سیلاب‌ها» را «#هیئت_ویژه_سرنوشت» بخوانم.
✅ استدلال‌هایم به شرح زیر است، و مهم‌ترین آن‌ها این است که سرنوشت هر ملتی تا اندازه زیادی به گستره و عمق دانش و علمی که در اختیار دارد و میزان تلاش عمومی برای عملی کردن نتایج آن میزان دانش و علم بستگی دارد. دانایی، توانایی است.
✅ سرنوشت راهبردهای مدیریت منابع آب ایران در یکی دو دهه آینده به نتیجه‌ای که از این سیلاب‌ها گرفته می‌شود بستگی دارد. این‌که جامعه، سیاست و اقتصاد ایران در سال‌های پیش رو به چه رویکردی میل کند (سازه‌ای، مدیریت ترکیب سازه‌ای/غیرسازه‌ای، ساخت سدهای بیشتر، استفاده بیشتر از آبخیزداری، و ...؛ و عواقبی که بر هر کدام مترتب است) تحت تأثیر اعتبار، دقت، همه‌جانبه بودن، بی‌طرفی، کفایت داده‌ها و سایر مشخصات «#گزارش_ملی_سیلاب‌ها» است.
✅ مقدار منابع اقتصادی که صرف هر یک از رویکردها و شیو‌ه‌های مدیریت منابع آب می‌شود متفاوت است و با توجه به کمیابی منابع، نتیجه‌ای که در نهایت اخذ می‌شود، اثر تعیین‌کننده بر تخصیص منابع و سرنوشت اقتصادی جامعه ایران و پایداری آتی این سرزمین دارد.
✅ برنامه‌ریزی شهرهای کشور، بالاخص بازسازی مناطق آسیب‌دیده و بازنگری در رویه ساخت‌وسازها، پهنه‌بندی خطر سیلاب، گسترش اراضی کشاورزی و کاربری زمین، و هر نوع استفاده از زمین در محدوده رودخانه‌ها و سایر پیکره‌های آبی، از نتایج «#گزارش_ملی_سیلاب‌ها» تأثیر می‌پذیرد.
✅ رسیدگی به سازمان هواشناسی کشور، ارتقای سطح دانش اقلیم و هواشناسی، بودجه‌ریزی و تأمین مالی این سازمان برای ارتقا، ارتقای کیفیت نیروی انسانی و سایر مشخصات هواشناسی در ایران، تحت تأثیر «#گزارش_ملی_سیلاب‌ها» قرار خواهد گرفت.
✅ ساختار سازمانی، منابع انسانی و مالی، قوانین و همه ابعاد نهادی مدیریت بحران در ایران می‌تواند بر اثر نتایج «#گزارش_ملی_سیلاب‌ها» تحت تأثیر قرار گیرد. این تأثیر و بازنگری ناشی از آن در کشوری نظیر ایران که مستعد انواع رخدادها و حوادث طبیعی بحران‌زاست، اثری سرنوشت‌ساز خواهد داشت.
✅ نظام کاربری اراضی، بالاخص کاربری اراضی کشاورزی، شیوه بهره‌برداری از جنگل و مرتع، و هر آن‌چه به محیط‌زیست مرتبط است می‌تواند تحت تأثیر دانشی قرار گیرد که در این کمیته تولید می‌شود.
✅ تصمیم‌گیری درباره زیرساخت‌‌ها (پل‌ها، جاده‌ها، خطوط ریلی، خطوط لوله، فرودگاه‌ها، ساختمان‌های عمومی و ...)، کیفیت ساخت، نظام فنی و اجرایی کشور، نظارت بر کیفیت ساخت، و عمده متغیرهای مرتبط با ساخت زیرساخت‌ها و بهره‌برداری از آن‌ها تحت تأثیر یافته‌های «#گزارش_ملی_سیلاب‌ها» قرار خواهد گرفت. قوانین، آموزش‌های عمومی، نظام رسانه‌ای و هر مقوله‌ای که بر تاب‌آوری کشور اثر می‌گذارد تحت تأثیر «#گزارش_ملی_سیلاب‌ها» می‌تواند تغییر کند.
✅ اعضای این هیئت ناگزیر باید با صدها و شاید هزاران متخصص در سراسر کشور همکاری کنند تا بتوانند به 110 سؤال طرح‌شده در پیوست حکم رئیس این کمیته پاسخ دهند. این شاید برای اولین بار است که این تعداد متخصص برای بررسی مسأله‌ای ملی با یکدیگر همکار می‌شوند. تردید ندارم همه کسانی که در انتها گزارش‌های این هیئت را مطالعه خواهند کرد از گستره و تعداد افراد و تخصص‌هایی که در آن مشارکت کرده‌اند متعجب خواهند شد.
✅ شبکه‌های اجتماعی در شش ماه آینده و پس از آن پیگیر نتایج بررسی‌های این هیئت می‌شوند و دانش گسترده‌ای درباره شیوه مدیریت زیرساخت‌ها، رودخانه‌ها، شهرها و هر چیز مرتبط با سیل به سطح آگاهی عمومی جریان پیدا می‌کند. جوششی از آگاهی درباره شیوه و کیفیت زندگی ما و مدیریت‌های جامعه با کیفیتی متفاوت از گذشته به سطح خودآگاه مردم ارتقا می‌یابد. مطالبه سازوکارهای منجر به کم بودن تاب‌آوری کشور در مقابل سیلاب، دغدغه اکثریتی خواهد شد و هیچ قدرتی را یارای مقابله با این مطالبه نیست.
✅ نخبگان، رسانه‌ها، متخصصان، فعالان اجتماعی، سمن‌ها و بسیاری از مردم باید مطالبه کنند تا کار «هیئت ویژه گزارش ملی سیلاب‌ها» در نهایت دقت، اعتبار، بی‌طرفی و استفاده حداکثری از متخصصان کشور انجام شود. زمان کمک به هیئت و هم‌زمان مطالبه کردن است. بررسی رخدادی ملی در قالب چنین هیئتی، با رعایت همه اصول، به دموکراسی و شفافیت نیز نزدیک‌تر است.
✅ «هیئت ویژه گزارش ملی سیلاب‌ها» اگر در کنار یکدیگر سخت تلاش کنیم، شفاف باشیم و در کنار یکدیگر قرار گیریم، یک گام به سوی بهبود حکمرانی، شناسایی و اجرای #موفقیت‌های_کوچک، و خلق اعتماد و سرمایه اجتماعی است.
(اگر می‌پسندید، با دیگران به اشتراک بگذارید.)
https://t.me/fazeli_mohammad
هیئت سوئیسی‌های مقیم ایران
(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)

✅ مصلح‌آباد روستایی در چهل کیلومتری فراهان اراک است و مصلح‌آبادی‌های ساکن اراک در دهه شصت، هیئتی داشتند که هر هفته یک شب در خانه یکی از اهالی هیئت، مجلس قرائت قرآن برگزار می‌کرد و تابلویی داشت که روی آن نوشته بود «هیئت قرائت قرآن مصلح‌آبادی‌های مقیم اراک». داخل تابلو که جلوی در خانه میزبان می‌گذاشتند لامپی روشن می‌شد افراد هیئت، منزل میزبان را در کوچه پس کوچه‌ها راحت‌تر پیدا کنند. هیئت‌ها و مساجد مشابه نظیر یزدی‌ها، اردبیلی‌ها یا شیرازی‌های ساکن تهران هم زیاد دیده‌ام.

✅ هیئتی اما در این کشور زندگی می‌کنند که تابلو ندارند، هفته‌ای یا سالی یکبار هم کنار هم جمع نمی‌شوند، چراغی هم روشن نمی‌کنند تا شناخته شوند، اما به واقع گویی اهالی جای دیگری هستند و فعلاً در ایران مقیم‌اند: «هیئت سوئیسی‌های مقیم ایران» است و از این دست اهالی کشورهای دیگر - ژاپنی‌ها، دانمارکی‌ها، آلمانی‌ها یا آمریکایی‌های مقیم ایران – هم داریم.

✅ این‌ اهالی جایی دیگر، دچار از جا کنده شدن زمانی و مکانی‌اند؛ گویی از بد حادثه این‌جا گرفتار شده‌اند و ساعت‌ها و ثانیه‌هاشان در جایی دیگر می‌گذرد، ولی فعلاً در ایران مقیم هستند. هر اقدام مثبت کوچک و بزرگی را با دنیایی دیگر مقایسه کرده و در مقابل آن وطن اصلی‌شان به هیچ می‌گیرند. هر گامی رو به جلو، از آن جهت که با ایده‌آل‌های‌ جایی که سراغ دارند (سوئیس، ژاپن، آلمان یا ...) فاصله دارد، عبث و بی‌حاصل است و جالب این‌که اغلب آن‌جا را هم ندیده‌اند و تجربه نکرده‌اند.

✅ آن‌ها ممکن است هیچ وقت کار مثبتی برای تغییر و بهبود همین جایی که زندگی می‌کنند انجام ندهند، اما گام‌های کوچک دیگران را هم بی‌اثر، مسخره و پر از عیب و نقص تلقی می‌کنند. آن‌ها اغلب مایل نیستند زمانی هر چند کوتاه از زندگی خود را برای اقدامی در راستای بهبود وضع موجود صرف کنند اما ساعت‌ها زمان صرف می‌کنند تا استدلال کنند این‌جا شبیه سوئیس نیست که در آن کارها با دقت و علمی انجام شود و به نتیجه برسد.

✅ آن‌ها هیچ کاری برای آن‌که وضعیت موجود را بهبود دهند و میزان اعتماد اجتماعی را بالا ببرند انجام نمی‌دهند، اما زمان زیادی را صرف می‌کنند تا به بقیه نشان دهند این‌جا سوئیس نیست که کارها روال و نظمی داشته باشد، و هر اقدامی از پیش شکست‌خورده است.

✅ بزرگسالان «هیئت مصلح‌آبادی‌های مقیم اراک» اصرار داشتند پسران نوجوان‌شان را همراه بیاورند تا قرآن خواندن بیاموزند و بسیاری از آن کودکان دینداری و اخلاق دینی را در همان جمع آموختند و تجربه کردند. «هیئت سوئیسی‌های مقیم ایران» نیز اصرار دارند به دیگران و از جمله کودکان امروز بیاموزند که هیچ چیز نمی‌شوند و ایستادن پای این وطن، بی‌حاصل است. اغلب‌شان آدم‌های خیرخواهی هستند اما نتیجه کارشان جز دمیدن ناامیدی و بی‌عملی نیست.

✅ این بد نیست که «هیئت سوئیسی‌های مقیم ایران» نقد می‌کنند، مهم آن است که راهی برای برون شدن از وضعی که بد می‌شمارند پیش نمی‌نهند یا حاضر نیستند هزینه هر راهی را که پیشنهاد می‌کنند بپذیرند، یا در هزینه دادن برای راهی که دیگران پیشنهاد می‌کنند سهیم شوند. آن‌ها البته حاضرند دیگران را تشویق کنند که هزینه راه‌هایی را که آن‌ها پیشنهاد می‌کنند بپردازند.

✅ حاصل «هیئت قرائت قرآن مصلح‌آبادی‌های مقیم اراک» شکل‌گیری شبکه اجتماعی مستحکمی از آدم‌هایی بود که برای تعلیم دینی و دینداری غیردولتی، کاملاً خودجوش و بدون بودجه نهادهای سیاسی، گرد هم می‌آمدند، از حال هم با خبر می‌شدند، روح دینی را در کودکان نهادینه می‌کردند و امیدوار و شادمان از یک مراسم تعلیم دینی مدنی بیرون می‌رفتند.

✅ حاصل کنش‌های «هیئت سوئیسی‌های مقیم ایران» روح‌های خسته، ناامید و مستأصلی است که فقط از آن‌چه هستند شاکی‌اند و از آن‌چه می‌خواهند به آن برسند تصویری دارند مبهم و معلوم نیست چقدر واقعی، و به هر گامی مثبتی که زمزمه رو به جلو بودن دارد، بی‌اعتماد و ناامیدند.

✅ ایران ما حالش خوب نیست، اما «هیئت سوئیسی‌های مقیم ایران» هم حالش را اگر بدتر نکنند، درمانش هم نخواهند کرد. آن‌ها الزاماً هم مقیم ایران نیستند، شاید گوشه‌ای از دنیا، فقط شهروند ایران در دنیای مجازی هستند.

(اگر می‌پسندید، با دیگران به اشتراک بگذارید.)
https://t.me/fazeli_mohammad
Forwarded from اتچ بات
‍ اصلاً قرار نبود کتاب باشد
(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)

✅ راستش اگر تحمل ندارید با شمار زیادی از مسائل ایران روبه‌رو شوید و امیدوار و باحوصله به پیشنهادات آخرین فصل این کتاب برای رسیدن به «آزادی، امنیت و توسعه پایدار» نظر کنید، این کتاب شما را می‌رنجاند، از خیر خواندنش بگذرید.

✅ بخشی از این کتاب که اصلاً قرار نبود کتاب باشد، در فضای مجازی متولد شد؛ و هر برگ‌اش بر شاخه‌های درختی تنومند، تاریخی، پرشکوه اما پرمسأله، بر درخت عظیم «ایران» روییده و طرح پرسشی درباره مسأله‌ای از مسائل پرشمار آن است.

✅ این کتاب با یک دیباچه و هفت بخش به شرح زیر عرضه شده است:

🔹بخش اول، درباره سیاست‌گذاری عمومی و عقلانیت توسعه

🔹بخش دوم، درباره اصلاحات اداری و حکمرانی

🔹بخش سوم، درباره محیط‌زیست و آب
بخش چهارم، درباره سیاست

🔹بخش پنجم، درباره سیاست اجتماعی

🔹بخش ششم، نقد اجتماعی و فرهنگی

🔹بخش هفتم، ایران: مسائل و راهکارها

✅ هفتمین بخش این کتاب، در شصت صفحه، وضع فعلی ایران، چرایی پیدایش این وضعیت، و راه‌های اصلاح‌گری و گذار به وضع بهتر را تشریح می‌کند.

✅ «دغدغه ایران: راه‌هایی به سوی آزادی، امنیت و توسعه پایدار» از امروز در چهارشنبه، چهارم اردیبهشت 1398 در نمایشگاه کتاب تهران (مصلی تهران، سالن ناشران عمومی – شبستان – راهروی 14، انتشارات کویر) در دسترس علاقمندان است.

(اگر می‌پسندید، با دیگران به اشتراک بگذارید.) @fazeli_mohammad
.
.
🎭 دکتر محسن رنانی امروز 5 اردیبهشت برای دیدن نمایش الیورتوئیست و نجات جان دو نوجوان در معرض اعدام به تالار هنر می‌رود:

پیام دکتر رنانی 👇👇👇

سلام دوستان عزیز پویش فکری توسعه

توسعه را با فقط با خواندن و نوشتن مقاله و کتاب نمی‌توان فهمید و ترویج کرد. گاهی باید با گام‌‌هایمان توسعه را بفهمیم و خلق کنیم. هر کاری که موجب شود افراد یک جامعه امیدوارتر شوند، اخلاقی‌تر شوند، صبورتر شوند، همبسته‌تر شوند و مشارکت‌ جمعی‌شان افزایش یابد، کاری از جنس توسعه است.

نمایش «الیورتویست» را نوجوانان «کانون اصلاح و تربیت» برگزار می‌کنند. آنها در کانون، دو دوست زندانی دارند که حکم قصاص (اعدام) گرفته‌اند. دوستانی که در نوجوانی و زیر سن قانونی به علت خطای خودشان یا دیگران،‌ مرتکب قتل شده اند. یکی از این دوستان، بچه نخبه و درس‌خوانی بوده است که به طور ناخواسته در یک دعوای معمولی موجب مرگ جوان دیگری شده است. این دو نوجوان الان در انتظار اجرای حکم قصاص هستند. اکنون این نوجوانان، که ما – آری ما، همه ما با ندانم کاری‌هایمان در نظام آموزشی و با مدیریت نادرستمان در همه عرصه‌های دیگر ــ باعث شده‌ایم تا آنان اکنون در بند باشند، تصمیم گرفته‌اند دوستانشان را از اعدام نجات دهند. بنابراین قصد دارند با اجرای نمایش الیورتوئسیت (که در واقع شرح سرگذشت خودشان است) برای تامین هزینه دیه برای دوستانشان اقدام کنند.

این بچه‌ها ممکن است در نوجوانی خود خطایی کرده و گرفتار کانون اصلاح و تربیت شده باشند اما امروز آنها معلمانِ ما در مسیر توسعه هستند. آنان وقتی دیدند جایی خلأی هست و چیزی کم است به پا خواستند تا آن را پر کنند. اینان که خود گرفتار بندند، برای رهایی دوستانشان به پاخاستند و تلاش خودشان را شروع کردند؛ نمایشنامه نوشتند و ده‌ها بار تمرین کردند و اکنون با هزار امید آن را روی صحنه آورده تا به ما درس توسعه بدهند: یعنی هر کس هستی و هر جا می‌خواهی باش، تنها یک گام جلوتر برو تا یک گام توسعه ملی را جلو برده باشی.

من برای سپاس از این نوجوانان و برای حمایت از کار بزرگی که آنها کرده‌اند، فردا پنجشنبه ۵ اردیبهشت به دیدن نمایش آنها، نه ببخشید، به دیدن بزرگیِ نوجوانانی می‌روم که باید از آنها درس امید بیاموزیم. ممکن است بتوان به اندازه همه پول نمایش از یک نیکوکار کمک گرفت، یا حتی کل دیه‌ها را از طریق چند نیکوکار تامین کرد، اما توسعه با پول خلق نمی شود، توسعه با گام‌های ما خلق می‌شود، توسعه با خلق امید خلق می‌شود. پس ما به دیدن این نمایش می‌رویم تا شعله امید را در این کشور زنده نگهداریم.

قرار ما پنجشنبه ۵ اردیبهشت ساعت ۴ عصر در تالار هنر (تهران). حتما از سایت «ایران‌کنسرت» به صورت آنلاین بلیط تهیه کنید. اگر هم پنجشنبه نتوانستید، جمعه به دیدار این نمایش بروید.

ممکن است به سرعت همه بلیط ها تمام شود، اشکالی ندارد ما در بیرون سالن می‌ایستیم و مراتب سپاس خودمان را به این نوجوانان اعلام می‌کنیم و هر کس خواست همان جا کمک خودش را برای تامین دیه‌ها، تقدیم می‌کند.

از همه هم پویشی‌های خودم در «پویش فکری توسعه» وهمه علاقه‌مندان به توسعه کشورمان دعوت می‌کنم که به دیدن این نمایش بیایند و نور امید را در دل این نوجوانان زنده نگهدارند.

محسن رنانی / ۴ اردیبهشت ۱۳۹۸
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

لطفا این پیام را همرسانی کنید

T.me/PooyeshFekri/592
«نوار بهداشتی» است، خجالت ندارد

(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)

✅ یک هفته است که به دلیل عضویت در «هیئت ویژه گزارش ملی سیلاب‌ها» در جلسات مختلف، از جمله جلسات بررسی کمک‌رسانی به سیل‌زدگان در ابعاد اجتماعی، فرهنگی و مشارکت‌های مردمی، شرکت می‌کنم. نکته‌ای در همه جلسات آزارم می‌دهد و دیروز بالاخره مجبور شدم لب به اعتراض باز کنم.

✅ آقایان و خانم‌ها، مقامات و مسئولان سازمان‌های مردم‌نهاد مشارکت‌کننده در کمک‌رسانی، خبرنگار و مجری تلویزیون، همگی از عباراتی نظیر «اقلام بهداشتی مورد نیاز خانم‌ها» و مشابه آن استفاده می‌کنند. یکی از انسان‌های شریف سازمان‌های مردم‌نهاد با هزار زحمت عبارت «محصولات سلولوزی مورد استفاده خانم‌ها» را برای اشاره به «نوار بهداشتی» استفاده می‌کرد.

✅ سؤالم این است که آیا شهروندان، بالاخص زنان، در این جامعه باید برای نام بردن، خریدن و استفاده کردن از یک محصول ساده برای نیازی طبیعی، این گونه تحت فشار، خجالت کشیدن و معذب بودن باشند؟ سؤالم ساده است: آیا زنان با خریدن و استفاده کردن نوار بهداشتی به کسی آسیبی می‌زنند یا کار زشتی می‌کنند؟ قصد مقایسه ندارم و رفتار همگان در زندگی شخصی‌شان محترم است، اما واقعاً مردان و زنانی که سیگار می‌خرند و در مکان عمومی از آن استفاده می‌کنند، کار بد و زیان‌رسان به حال دیگران و خودشان انجام نمی‌دهند؟ اگر به‌کار بردن واژه «نوار بهداشتی» خجالت دارد، استفاده از نام مواد مخدر، اسلحه‌ها، و ناسزاهایی که عین نقل و نبات بر زبان جاری می‌شوند، زشت‌تر نیست؟

✅ مسئولان تدارکات کمک‌رسانی به سیل‌زدگان خجالت می‌کشند این واژه را به زبان بیاورند و در نتیجه نه می‌توانند به صراحت بگویند که چه موقع کمبودش هست و نه برای مثال حالا می‌توانند به صراحت بگویند نیاز به این محصول رفع شده و مردم اقلام دیگری ارسال کنند.

✅ خجالت کشیدن از کاربرد «نوار بهداشتی» و مسخره کردن و طعنه زدن به زنانی که این محصول را خرید می‌کنند و ...، بخشی از گفتمان ضد زن و زجرآوری است که میلیون‌ها زن جامعه ایران را می‌آزارد. عاقبت این گفتمان ضد زن همان می‌شود که بر اساس یکی از ویدئوهای منتشرشده، کمک‌رسان‌ها به سیل‌زدگان، پشت به زنان، فقط بسته‌های نوار بهداشتی را برای ایشان پرتاب می‌کنند (شاید همه جا این رفتار نادرست انجام نشده باشد).

✅ اسم‌اش «نوار بهداشتی» است، برای رفع نیاز طبیعی نیمی از جمعیت انسانی روی کره زمین، بسیار هم حساس و مهم است، و محصولی است که تقریباً در یک‌چهارم عمر دوران باروری یک زن به آن نیاز دارد. از به‌کار بردن نامش خجالت نکشیم، هیچ زنی را برای آن مسخره نکنیم، در ادبیات کمک‌رسانی آزادانه و درست از آن استفاده کنیم. جامعه‌ای که زنان و مردانش از کاربرد نام این چنین محصول ضروری هراس داشته باشند، در معرض آسیب‌های جنسی و جنسیتی بزرگ‌تر (فقدان #خرد_جنسی) و بدکارکردی‌های بیشتری است.

✅ #نوار_بهداشتی_خجالت_ندارد

(اگر می‌پسندید، با دیگران به اشتراک بگذارید.)

https://t.me/fazeli_mohammad

📡کانال #موفقیت‌های_کوچک_ایرانیان هم جالب است، شما هم برای عضویت دعوت می‌شوید. @IR_S_S
👍3
جمعه شش اردیبهشت با مخاطبان دغدغه ایران

(محمد فاضلی-عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)

✅ کتاب دغدغه ایران منتشر شده و فردا شش اردیبهشت، در نمایشگاه کتاب از ساعت سه تا شش بعد از ظهر، در غرفه انتشارات کویر (سالن ناشران عمومی - شبستان- راهرو 14 غرفه 15) حضور خواهم داشت تا با علاقمندان کتاب آشنا بشوم. فرصت مغتنمی است برای من جهت دیدار با مخاطبان کانال دغدغه ایران.
@fazeli_mohammad
👇👇👇
@KavirPublishingCo

🔴 منتشـــر شـــد 🔴

📕 «دغــدغه ایـــران»
✅ راه‌هایی به سوی آزادی، امنیت و توسعه پایدار

⁦🖋️⁩ دکتر #محمد_فاضلی - عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

⁦⬇️⁩⁦⬇️⁩⁦⬇️⁩⁦⬇️⁩⁦⬇️⁩⁦⬇️⁩⁦⬇️⁩⁦⬇️⁩⁦⬇️⁩⁦⁦⬇️⁩⁦⬇️⁩

📚 عرضه در سی و دومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران

📌 مصلی تهران - سالن ناشران عمومی(شبستان)
راهروی ۱۴ - غرفه ۱۵ - انتشارات کویر

⁦⬆️⁩⁦⬆️⁩⁦⬆️⁩⁦⬆️⁩⁦⬆️⁩⁦⬆️⁩⁦⬆️⁩⁦⬆️⁩⁦⁦⬆️⁩⁦⁦⬆️⁩⁦⬆️⁩

💡 راستش اگر تحمل ندارید با شمار زیادی از مسائل ایران روبه‌رو شوید و امیدوار و باحوصله به پیشنهادات آخرین فصل این کتاب برای رسیدن به «آزادی، امنیت و توسعه پایدار» نظر کنید، این کتاب شما را می‌رنجاند، از خیر خواندنش بگذرید.

🔍 #معرفی_كتاب #تازه_های_کویر

@KavirPublishingCo
پشه‌بند، پنکه، کولر گازی، لامپ شارژی، موتور برق

(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)

✅ شرکت در جلسات مربوط به امداد و نجات و کمک‌رسانی به سیل‌زدگان و بر اساس اطلاعاتی که از مقامات مسئول در همین جلسات شنیده‌ام، نشان می‌دهد اقلام مورد نیاز سیل‌زدگان بعد از عبور عمده آنان از مرحله کمک‌های اضطراری، تغییر کرده است.

✅ اول، نیاز به اقلامی نظیر آب، کنسرو یا اقلام بهداشتی برای کمک‌رسانی‌های فوری کم شده است.

✅ دوم، سیل‌زدگان – بالاخص در استان خوزستان – به پنج قلم کالای با دوام، برای استفاده در کمپ‌های اسکان موقت نیاز دارند. این اقلام عبارتند از:

🔹پشه‌بند: رطوبت محیط، گرمای هوا و اقلیم خاص خوزستان، فراوانی پشه (پشه‌هایی متفاوت و آزاردهنده‌تر از پشه‌های مناطق سردسیر یا در حالت عادی مثل تهران) را بلای جان سیل‌زدگان کرده است. پشه‌بند ضروری است. احتمالا در سایر مناطق وقوع سیلاب هم همین گونه است.

🔹پنکه: گرمای هوا به شدت خانواده‌های ساکن در کمپ‌ها و سایر سیل‌زدگان را می‌آزارد.

🔹کولر گازی: رطوبت خوزستان، استفاده از کولر گازی را ضروری می‌سازد.

🔹لامپ شارژی: غلبه بر تاریکی در کمپ‌ها و کل عملیات امدادی، نیازمند لامپ شارژی است.

🔹موتور برق: تأمین برق در برخی مناطق نیازمند موتور برق است.

✅ مراکز هلال احمر، مناسب ترین دریافت کننده کمک‌ها هستند. هلال احمر باید با شفافیت و حجم بیشتری، مراکز و محل‌های دریافت کمک را اعلام کند.

⭕️چند پیشنهاد

✅ سازمان هواشناسی می‌تواند یک بخش ویژه در گزارش هواشناسی هر روز خود در تلویزیون در ساعات مختلف بگنجاند و دمای هوای شهرهای مختلف شهرهای سیل‌زده را با وضوح و تأکید به مردم اطلاع‌رسانی کند. اطلاع مردم از گرمای هوای مناطق سیل‌زده، و دشواری شرایط، برای تشویق به کمک‌رسانی مهم است.

✅ خانواده‌های یک فامیل می‌توانند مبالغی را که می‌خواهند کمک کنند، روی هم بگذارند تا خرید و اهدای این وسایل گران‌قیمت‌تر از اقلام ضروری ممکن شود.

✅ ممکن است یک پایگاه اینترنتی، یک کار استارت‌آپی یا اپلیکیشن موبایل بتواند به کمک‌کننده‌هایی که همدیگر را نمی‌شناسند، کمک کند تا یکدیگر را در شهرشان پیدا کنند، پول‌شان را روی هم بگذارند و برای خرید هر یک از این اقلام بادوام و نسبتاً پرهزینه‌تر با هم مشارکت کنند.

✅ #سیل‌زدگان_را_دریابیم، گلستان، لرستان، خوزستان، ایلام، کرمانشاه، سیستان و بلوچستان و هر فرد و تکه‌ای از خاک این سرزمین، تکه‌های وجود ما هستند.

(اگر می‌پسندید، با دیگران به اشتراک بگذارید.)

https://t.me/fazeli_mohammad

📡کانال #موفقیت‌های_کوچک_ایرانیان هم جالب است، شما هم برای عضویت دعوت می‌شوید. @IR_S_S
گوشت سگ توزیع نکنید

(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)

✅ گوشت سگ حرام است و هیچ کس از جمله سیاست‌گذار و مجری حق توزیع گوشت سگ ندارند. مشروب الکلی و گوشت خوک هم حرام‌اند و نباید توزیع کرد؛ اصلاً هر چیزی مثل گوشت سگ که حرام است، بالاخص در کشور اسلامی، نباید توزیع کرد.

✅ خدا حکمت‌اش را می‌دانسته که خرید و فروش، توزیع و مصرف گوشت سگ را حرام کرده است. شما چه می‌دانید شاید گوشت سگ سرطان می‌آورد، آدم‌ها را افسرده و ناامید می‌کند، برخی را متوهم می‌کند یا به تخریب محیط‌زیست می‌انجامد. حکمرانی اقتصادی و سیاسی ما اما چیزی توزیع می‌کند که از گوشت سگ هم خطرناک‌تر است: رانت.

✅ رانت یعنی قیمت دلار در بازار به 14 هزار تومان رسیده و کماکان قرار است 14 میلیارد دلار ارز با قیمت 4200 تومان توزیع شود به این بهانه که گوشت به قیمت ارزان به دست مردم برسد، اما گوشت کیلویی 120 هزار تومان است. مابه‌التفاوت ارزش تومانی 14 میلیارد دلار ارز 4200 تومانی تا 14000 تومانی معادل 137 هزار میلیارد تومان است؛ و حتی اگر با ارز 9000 تومانی (نیمایی) هم حساب کنیم 67 هزار میلیارد تومان است.

✅ رانت یعنی ارز 4200 تومانی توزیع می‌شود اما کاغذ برای چاپ کتاب در آستانه نمایشگاه کتاب تهران به هر واحد 400 هزار تومان و بیشتر رسیده است در حالی که از فروردین سال 1397 میلیاردها دلار 4200 تومانی توزیع شده و قرار بوده واردات ارزان دست بگیرد. کار به جایی رسیده که برخی ناشران به زینک (ماده اولیه چاپ کتاب) هم دسترسی نداشته‌اند و کتاب‌ها دیجیتال چاپ شده‌اند و قیمت‌ کتاب‌ها افزایش یافته است.

✅ رانت یعنی قریب 900 هزار میلیارد تومان (یازده میلیون و دویست‌وپنجاه هزار تومان به ازای هر ایرانی) در قالب انواع یارانه پنهان بنزین، برق، گاز، آب، خرید محصولات کشاورزی، و ... در بودجه، و به شکلی کاملاً نابرابر توزیع می‌شود، و در همان حال کسری بودجه دولت عمدتاً به صورت تورم دو رقمی بر مردم تحمیل می‌شود. ثروتمندان هم از یارانه پنهان بیشترین بهره را می‌برند و هم از محل تورم و افزایش ارزش ریالی دارایی‌های‌شان، فاصله ثروت خود با اقشار ضعیف را بیشتر می‌کنند.

✅ رانت یعنی 900 هزار میلیارد تومان (20 برابر کل یارانه نقدی پرداختی در یک سال) در قالب یارانه پنهان هزینه می‌شود، اما نظام حمایت اجتماعی قادر نیست از فقیرترین طبقات، معلولان، زنان بدسرپرست و بی‌سرپرست، کودکان یتیم و ... به خوبی حمایت کند.

✅ رانت یعنی صدها میلیون لیتر سوخت در روز و شاید بیش از آن گاز و برق، به شکل ناکارآمدی سوخته می‌شود تا آلودگی آن رگ و ریشه مردم را درنوردد و انواع بیماری و سرطان – شاید چیزی عین عوارض خوردن گوشت سگ – دودمان زندگی مردم را بسوزاند.

✅ رانت یعنی فقدان سیاست اقتصادی درستی که مانع استفاده غیربهره‌ور از منابع سوخت فسیلی شود و جلوی بهره‌برداری افراطی از منابع آب، خاک و هوای این سرزمین را بگیرد. رانت است که پول‌های بادآورده به بار می‌آورد و توهم برای فرادستان و قدرتمندان ایجاد می‌کند.

✅ برخی اقتصاددانان نشان داده‌اند که چگونه توزیع این رانت‌ها از مسیر نقدینگی، به هم ریختن انضباط مالی و پولی، تضعیف بنیان‌های اقتصاد بخش‌های زیرساختی نفت، برق، آب و بودجه‌های عمرانی، و ده‌ها مسیر دیگر، اقتصاد را فرومی‌پاشند و مردم را عصبی، ناامید و افسرده می‌سازند.

✅ حوصله‌ام نمی‌آید بیشتر توضیح بدهم. راست‌اش را بخواهید رانت از گوشت سگ هم حرام‌تر و عوارض‌اش بیشتر است. گوشت سگ هر عارضه‌ای داشته که خداوند آن‌را حرام کرده، رانت ارز 4200 تومانی و یارانه پنهان در بودجه، عوارض‌اش از گوشت سگ هم بدتر است. توزیع آن‌را متوقف کنید، یا اقلاً توضیح دهید خیلی شفاف که آن‌چه توزیع می‌کنید اندازه گوشت سگ حرام نیست و ضرر ندارد.

✅ تورم خیلی وقت است دورقمی شده و رشد اقتصادی منفی هم رو به سوی دو رقمی شدن دارد. آیا این آمار و ارقام برای دست کشیدن از سیاست‌های توزیع رانت و هم‌زمان تمهید کردن نظام حمایت اجتماعی کارآمد کافی نیست؟

(اگر می‌پسندید، با دیگران به اشتراک بگذارید.)

https://t.me/fazeli_mohammad

✅ کانال #موفقیت‌های_کوچک_ایرانیان هم جالب است، شما هم برای عضویت دعوت می‌شوید. @IR_S_S
Forwarded from اتچ بات
‍ موفقیت کوچک: نتیجه کار پیش روی شماست

(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)

✅ اول گفتند سیاسی است. جالب این بود که برخی از سیاسی‌ترین آدم‌ها که به عمرشان جز سیاسی‌کاری نکرده بودند، گفتند سیاسی است. بعد گفته شد این گزارش‌ها به چه درد می‌خورد. کار که جلوتر رفت، گفتند اصلاً از قبل معلوم است می‌خواهند چه کار کنند. گزارش اولیه که نهایی و منتشر شد، نخواندند و حتی بایکوت کردند. برخی به اندازه زایمان یک خرس پاندا در باغ وحشی در چین یا شلیک به دانش‌آموزان مدرسه‌ای در آمریکا هم ارزش خبری و تحلیلی برایش قائل نشدند.

✅ ما ده نفر اما بی‌سر و صدا، به این حواشی توجه کرده و روی نهایی کردن گزارش‌های تفصیلی کار کردیم. راست‌اش را بخواهید کسی هم پیگیر نبود، خودمان انگیزه داشتیم کار به نتیجه برسد. می‌دانستیم جنس این جور کارها بلندمدت و ساختاری است، و حالا حالاها باید کار کرد تا بهبودی ایجاد شود.

✅ نتیجه کارهای ده نفر اعضای «هیئت ویژه گزارش ملی حادثه ساختمان پلاسکو» بالاخره در شش مجلد در 28 فروردین 1398 منتشر شد.
شش جلد این گزارش، مربوط به بررسی‌های شش کمیته تخصصی «هیئت ویژه گزارش ملی حادثه ساختمان پلاسکو» است و جلد هفتم که در فروردین 1396 منتشر شده بود، به تلفیق نتایج همه کمیته‌های تخصصی در یک گزارش اختصاص دارد.

🔹گزارش کمیته مدیریت ریسکه و بیمه: http://plasco.modares.ac.ir/fa/Content/76588

🔹گزارش کمیته اجتماعی و رسانه: http://plasco.modares.ac.ir/fa/Content/76587

🔹گزارش کمیته حقوقی: http://plasco.modares.ac.ir/fa/Content/76586

🔹گزارش کمیته مدیریت بحران: http://plasco.modares.ac.ir/fa/Content/76585

🔹گزارش کمیته فنی و سازه: http://plasco.modares.ac.ir/fa/Content/76584

🔹گزارش کمیته مهندسی آتش و ایمنی: http://plasco.modares.ac.ir/fa/Content/76583

🔹گزارش تلفیق نتایج همه کمیته‌ها: http://plasco.modares.ac.ir/fa/Content/76582

✅ «هیئت ویژه گزارش ملی حادثه ساختمان پلاسکو» ده نفر عضو داشت اما قریب به 150 نفر از متخصصان رشته‌های مختلف با این هیئت همکاری کردند. اولین تجربه تدوین این گونه گزارش‌ها بود و سازوکار ارتباط‌گیری هیئت با رسانه‌ها، جامعه مدنی، انجمن‌های تخصصی و سازمان‌های اجرایی می‌توانست بهتر باشد. گزارش به هر حال امروز در اختیار جامعه به‌طور کلی و انجمن‌ها و اجتماعات تخصصی است.

✅ جامعه ایران می‌تواند به سؤال‌های زیادی درباره «گزارش ملی پلاسکو» بپردازد و من در آینده هم درباره این #موفقیت_کوچک جامعه علمی و نهاد دولت در بررسی تا حد ممکن علمی و بی‌طرفانه یک حادثه، خواهم نوشت. اما فعلاً می‌توانیم با مرور کردن حوادث مشابه در تاریخ چند دهه گذشته، به این سؤال بپردازیم که آیا هرگز با این سطح از شفافیت، دقت و انتشار عمومی نتایج، حادثه‌ای در کشور بررسی و نتایج به مردم ارائه شده است؟

✅ گزارش بدون یک کلمه کم و کاست، در اختیار جامعه است تا آن‌را بررسی و نقد کند، اصلاحات پیشنهادی کمیته‌ها را ارزیابی کرده و برای تحقق آن‌ها مطالبه و اقدام کند.

✅ #گزارش_ملی_پلاسکو_شفاف

(اگر می‌پسندید، با دیگران به اشتراگ بگذارید.) @fazeli_mohammad
@IR_S_S
Forwarded from اتچ بات
‍ پیشنهاد کتاب‌

(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)

✅ نمایشگاه کتاب تهران دو سه روز دیگر برقرار است. اگر علاقمند به مباحث جامعه‌شناسی، اقتصاد، اقتصاد سیاسی، سیاست‌گذاری عمومی و توسعه هستید، پیشنهاد می‌کنم اگر به نمایشگاه رفتید، کتاب‌های زیر را بررسی کنید.

🔹ساختن جامعه شایسته: تأملی بر نقش تأمین اجتماعی در توسعه. (1397) انتشارات علمی و فرهنگی. (حمایت اجتماعی، مقابله با فقر، توسعه عادلانه)

🔹عوامل پیشرفت اروپای مدرن. (1395) شرکت چاپ و نشر بازرگانی. (تاریخ و تجربه‌های توسعه)

🔹دستور حکومت: فرمان امیرالمؤمنین علی (ع) به مالک اشتر. (1395) انتشارات علمی و فرهنگی. (کتابی کوچک، با قطع مناسب در 63 صفحه با قیمت 6000 تومان، اما خواندنی و دوست‌داشتنی)

🔹هاشم رجب‌زاده. تاریخ تجدد ژاپن. (1396) انتشارات جهان کتاب.

🔹دست‌های آلوده: شرحی بر روش‌های جدید فساد و مبارزه با فساد. (1397) انتشارات دنیای اقتصاد.

🔹درآمدی نظری بر سیاست عمومی. (1396) انتشارات علمی و فرهنگی.

🔹حکمرانی: مقدمه‌ای بسیار کوتاه. (1397) نشر کرگدن.

🔹موفقیت اقتصادی کره جنوبی. (1396) شرکت چاپ و نشر بازرگانی.

🔹چشم‌اندازهای نظری فساد. (1394) انتشارات آگاه.

🔹خشونت و نظم‌های اجتماعی: چهارچوب مفهومی برای تفسیر تاریخ ثبت‌شده بشر. (1396) انتشارات روزنه.

🔹مارتا نوسبام و آمارتیا سن. کیفیت زندگی. (1397) انتشارات شیرازه.

🔹دیروز و امروز یک ملت: ترکیه از 1989 تا امروز. (1395) انتشارات دنیای اقتصاد.

🔹جوئل میگدال. دولت در جامعه: چگونه دولت‌ها و جوامع یکدیگر را متحول ساخته و شکل می‌دهند؟ (1395). نشر کویر.

🔹تیمتی بزلی و لوئیز کورد. رشد فقرزدا. (1389) نشر نی.

🔹سیاست در بستر زمان: تاریخ، نهادها و تحلیل اجتماعی. (1394) نشر نی.

🔹حسین تک‌روستا و سعیده باباجانی. نهادهای مالی. (1397) انتشارات علمی و فرهنگی. (اگر می‌خواهید با نهادهای مالی و کارکردهای آن‌ها در اقتصاد آشنا شوید، این کتاب را از دست ندهید.)

🔹علیرضا شایان‌مهر. مبانی تأمین اجتماعی در ایران. (1397) انتشارات علمی و فرهنگی.

🔹محمد توحیدفام. حکمرانی خوب و نظام تأمین اجتماعی. (1397) انتشارات علمی و فرهنگی.

🔹مایکل نیومن. سوسیالیسم: درآمدی کوتاه. (1397) انتشارات آگاه.

🔹مراد ثقفی. نه طبقه – نه متوسط: فاعلیت سیاسی گروه‌های میانی جامعه در اندیشه سیاسی چپ. (1397) انتشارات شیرازه.

🔹دانشگاه تا بازار: شرحی بر اقتصاد موضوعات عمومی. (1397) انتشارات دنیای اقتصاد. (کتاب درباره اقتصاد آمریکاست، اما ارزش مقایسه‌ای هم دارد.)

🔹احمد سیف. در انکار نئولیبرالیسم. (1397) شرکت هزاره سوم.

🔹حسین بشیریه. احیای علوم سیاسی: گفتاری در پیشه سیاستگری. (1397) نشر نی.

🔹به سوی دانشگاه فضیلتمند: مبانی اخلاقی کار دانشگاهی. (1398) سازمان انتشارات جهاد دانشگاهی.

🔹دموکراسی‌ها چگونه می‌میرند: آنچه تاریخ در مورد آینده می‌گوید. (1397) کتاب پارسه.

🔹نسیم نیکلاس طالب. قوی سیاه: اندیشه‌ورزی پیرامون ریسک. (1394) کتاب نسبتاً دشواری است که علاقمندان به درک و مدیریت ریسک‌های ناشی از رویدادهای بی‌سابقه (مثل همین سیل اخیر) و حتی علاقمندان به نظریه اطلاعات و آینده‌نگری هم از آن بهره فراوان خواهند برد. انتشارات آریانا قلم.

✅ سه کتاب زیر نیز از نوشته‌های من در نمایشگاه ارائه شده است:

🔹دغدغه ایران: راه‌هایی به سوی آزادی، امنیت و توسعه پایدار. (1398) نشر کویر.

🔹بنیان‌های ساختاری تحکیم دموکراسی: تجربه دموکراسی در ایران، ترکیه و کره جنوبی. (1397) انتشارات کندوکاو (غرفه انتشارات آگاه)

🔹ارزیابی تأثیرات اجتماعی. (1396) انتشارات تیسا.

✅ کتاب «جامعه‌شناسی کنش محیط‌زیستی» نیز توسط انتشارات علمی و فرهنگی در دست انتشار است و قرار بود به روزهای آخر نمایشگاه برسد. شاید برسد.

(اگر می‌پسندید، با دیگران به اشتراک بگذارید.)
@fazeli_mohammad
@IR_S_S
خطر مثلث جلّاسان گِردگو، کاسبان گِرددندان و مشاوران گِردعقل
(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)
✅ خیلی از ایرانیان بارها از خودشان پرسیده‌اند «می‌شه ی روز ما هم مثل کشور ... بشویم؟» ایرانیان اغلب به بزرگی مساحت، جایگاه تاریخی، منابع و موقعیت جغرافیایی مهم ایران نظر داشته و آرزو دارند کشورشان جایگاهی میان بزرگان اقتصاد و فناوری جهانی داشته باشد. پرسیدن این سؤال حق هر ایرانی است، ولی باید اول برآوردی از فاصله خود با قدرت‌های اقتصادی جهان داشته باشیم. آن‌چه در ادامه آمده بیشتر برای آن است که حکمرانان بدانند ما کجاییم و تا چه اندازه کار دشواری دارند.
✅ من در این یادداشت «تولید ناخالص داخلی» (جهت اختصار: تُند) و «تولید ناخالص داخلی سرانه» (حاصل تقسیم کل تولید ناخالص داخلی بر جمعیت هر کشور- جهت اختصار: تُنداس)کشورهای جهان را بر اساس آمار «صندوق بین‌المللی پول» مبنای محاسبات ساده، فقط کمّی (بدون توجه به کیفیات توسعه) قرار داده‌ام که هشدارآمیز است.
✅ ایران با 413 میلیارد دلار تند و 4988 دلار تنداس، در سال 2018 در رتبه 32 جهان قرار داشته است. کشور اول آمریکاست با 21410 میلیارد دلار تُند و 65058 دلار تنداس؛ کشور دهم برزیل است با 2256 میلیارد دلار تُند و 10625 دلار تُنداس؛ و کشور بیستم سوئیس است با 779 میلیارد دلار تُند و 90532 دلار تُنداس.
✅ تُند شاخصی از سهم کمّی در اقتصاد جهان و به تبع آن قدرت تأثیرگذاری‌ بر روابط قدرت؛ و تنداس شاخصی از رفاه جامعه است. سوئیس با 90532 دلار تنداس، سطح بالایی از رفاه در مقایسه با تنداس 10945 دلاری شهروندان چینی دارد، اما چین با 15543 میلیارد دلار تند، قدرت تأثیرگذاری بسیار زیادتری زیادی بر مناسبات جهانی دارد.
✅ بگذارید هدف ایران را رسیدن به سطح تنداس چین، برزیل، روسیه، ترکیه و مکزیک (همگی در بین 20 قدرت اقتصادی جهان) قرار دهیم. مکزیک با 9711 دلار پایین‌ترین تنداس و روسیه با 12191 دلار بالاترین رتبه را دارد و میانگین آن‌ها 11012 دلار است.
✅ اگر هدف خود را رسیدن به اقتصادی قرار دهیم که سرانه تولید ناخالص داخلی هر ایرانی 11012 دلار شود، با جمعیت 82 میلیون نفری ایران (به شرط ثبات)، تولید ناخالص داخلی ایران باید 912 میلیارد دلار شود و اگر اکنون چنین اقتصادی داشتیم، بعد از ترکیه 961 میلیارد دلاری و بالاتر از سوئیس در رتبه بیستم جهان قرار می‌گرفتیم.
✅ رسیدن از یک اقتصاد 413 میلیارد دلاری به اقتصاد 912 میلیارد دلاری با نرخ رشد میانگین 2.5 درصدی (متوسط رشد چهل سال گذشته) 32 سال طول می‌کشد و برای طی کردن این مسیر در ده سال، نرخ رشد اقتصادی سالیانه 8.2 درصد لازم است. همه می‌دانیم که بقیه کشورها سر جای‌شان باقی نمی‌مانند و اگر حتی یک دهه با نرخ رشد 8.2 درصدی نیز پیش برویم، ما تا یک دهه بعد قادر به قرار گرفتن در بین بیست قدرت اقتصادی دنیا نخواهیم بود.
✅ نتیجه: اول، میانگین رشد اقتصادی 2.5 درصد، نشان‌دهنده پایین بودن «‌کیفیت حکمرانی» در چهار دهه گذشته است و ادامه این روند به افت قدرت نسبی ایران و فرسایش تمدنی خواهد انجامید.
✅ دوم، حاکمیت باید تصمیم بگیرد آیا می‌خواهد با همان میانگین نرخ رشد چهل سال گذشته کشور را اداره کند و به مردم وعده بدهد که تا 32 سال (2050 میلادی) صبر کنید تا به اقتصادی 912 میلیارد دلاری برسیم (سالی که اقتصاد ترکیه 4000 میلیارد دلاری می‌شود)؛ یا می‌خواهد حداقل رشد 8.2 درصدی را هدف‌گذاری کند تا قدرت اقتصادی نسبی ایران در مقایسه با همسایگانی نظیر ترکیه و عربستان افت نکند. امنیت، فرهنگ، آزادی و تمدن در درازمدت بدون قدرت اقتصادی باقی نمی‌ماند.
✅ سوم، حاکمیت باید به زبان اعداد و اهداف روشن با مردم سخن بگوید و زمان مشخص کند. چه وقت قرار است به اهداف مشخص از جمله یک اقتصاد 912 میلیارد دلاری برسیم. چهارم، تضمین تحقق اهداف چیست؟ الزامات رسیدن به چنین اهدافی مشخص و کم‌هزینه‌ترین راهکارهای تحقق آن‌ها پذیرفته شود. هیچ مقامی تاکنون درباره الزامات رشد 8.2 درصد سخن جدی نگفته است. سخن گفتن از «باید»هایی که عامل و مخاطب آن‌ها مشخص نیست، هیچ سودی ندارد. مهم‌تر آن است که فراتر از «باید»ها درباره آن‌چه باید تغییر کند هیچ سخنی گفته نمی‌شود.
✅ می‌ترسم مثلث «جلّاسان گِردگو»، «کاسبان گِرددندان» و «مشاوران گِردعقل» همه چیز را چنان خوب جلوه دهند که ادامه روند رشد 2.5 درصدی آینده را به فنا دهد.
(اگر می‌پسندید، با دیگران به اشتراک بگذارید.)
https://t.me/fazeli_mohammad
سیاست‌گذار و گرفتن دم موش

(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)

✅ استعمارگران فرانسوی در ویتنام با تکثیر و تولید مثل شدید موش‌های شهری مواجه شده و تصمیم گرفتند به شهروندان کشنده موش‌ها جایزه بدهند. موش‌گیرها برای دریافت جایزه باید دم موش را تحویل می‌دادند. تصور فرانسوی‌ها این بود که مردم موش‌ها را گرفته، می‌کشند و دم آن‌ها را تحویل می‌دهند. مأموران اما بعد از مدتی متوجه موش‌های بی‌دم شهر شدند. موش‌گیرها بدون کشتن‌ موش‌ها، فقط دم‌شان را جدا کرده و موش را آزاد می‌کردند. موش به منبع درآمد بدل شده و بهتر بود زنده مانده و زاد و ولد کند تا دُم‌های بیشتری برای بریدن باشد. مایکل ون متخصص تاریخ امپراطوری استعماری فرانسه، این واقعه را «اثر موش» خوانده است، ولی نسبت آن با سیاست‌گذاری عمومی چیست؟

✅ اول، «اثر موش» نتیجه وضعیتی است که سیاست‌گذار به عوض درافتادن با علت‌ پدیده‌های ناخوشایند، با معلول درگیر می‌شود. موش‌ها احتمالاً نتیجه رها شدن زباله‌ها در شهر، ساماندهی نشدن فاضلاب‌ها و به‌طور کلی پایین بودن سطح بهداشت بوده‌اند. بهداشت اندک، چشمه جوشانی از موش تولید می‌کرده و مردم نیز آموخته بودند که تنها آن بخش از معلول (دم موش) را که برای‌شان منفعت دارد، به سیاست‌گذار تحویل دهند.

✅ دوم، «اثر موش» نتیجه وضعیتی است که سیاست‌گذار نگاه خودش را به نگاه مردم تعمیم می‌دهد و از آنان انتظار رفتار متناسب با نگاه خودش دارد. موش‌ها برای دولت استعماری فرانسه از منظر صدمه به بهداشت عمومی اهمیت داشتند، اما در سلسله مراتب نیازها یا مسائل مردم، موش احتمالاً مسأله مهمی نبوده و صرفاً دُم آن با سیاست‌گذاری دولت، ارزش اقتصادی یافته بود. سیاست‌گذار نظام انگیزش‌های مردم و سلسله‌مراتب اولویت‌های‌شان را نشناخته و تغییر نداده بود.

✅ سوم، اثر موش، یعنی سیاست‌گذار در حالی که خودش عقلانی عمل کند، یعنی محاسبه سود و زیان می‌کند تا مشارکت مردم – احتمالاً کم‌هزینه‌ترین راه برای رفع مشکل موش – را می‌طلبد، اما عقلانی بودن مردم را از یاد می‌برد. سیاست‌گذار وقتی ظرفیت محاسبه سود و زیان نزد مردم را نادیده می‌گیرد، از آن‌ها انتظار دارد اخلاقی عمل کنند و اگر قرار است پاداشی دریافت کنند، واقعاً موش‌ها را بکشند.

✅ چهارم، سیاست‌گذار فهمی بسیار یکدست‌انگار و بدون سطح‌بندی از مردم دارد. مردم یکدست و همسان نیستند و برخی بیش از دیگران آماده‌اند تا روی برخی کارها زمان صرف کرده و محاسبات سود و زیان دقیق‌تری انجام دهند، و به همان میزان نیز در کاری که انجام می‌دهند متخصص می‌شوند. همه افراد انگیزه‌هایی برای دویدن دنبال موش‌ها، گرفتن و کسب درآمد از کشتن آن‌ها ندارند، اما گروه‌هایی هستند که سعی می‌کنند در این کار متخصص شوند. این گروه به سرعت راه‌های کسب حداکثر منافع از اقدام خود را نیز می‌آموزند.

✅ سیاست‌گذار برای موفقیت و نیفتادن در دام «اثر موش» باید ملاحظات پیچیده‌ای داشته و از هر چهار خطایی که برشمرده شد برکنار بماند؛ اما فراتر از این‌، «اثر موش» حاوی گزاره‌ای درباره جامعه ایران و نسبت سیاست‌گذار با آن نیز هست. برخی فکر می‌کنند ما ایرانی‌ها انسان‌های پیچیده‌ای هستیم و بالاخره یک راهی برای کسب منافع شخصی و اصلاحاً زرنگی‌های خودمان پیدا می‌کنیم.

✅ این نگرش به ابزاری برای توجیه بسیاری از نقصان‌های سیاست‌گذاری عمومی تبدیل شده است. من بارها با سیاست‌گذارانی بحث کرده‌ام که وقتی نقصان‌ سیاست‌های‌‌شان را آشکار می‌کنید، می‌گویند انسان ایرانی آن‌قدر پیچیده است که هر کاری کنید در نهایت، راهی برای منفعت‌جویی نامشروع می‌یابد.

✅ «اثر موش» نشان می‌دهد انسان ویتنامی – همین انسان آسیای شرقی سخت‌کوش - به اندازه انسان ایرانی منفعت‌طلبانه و پیچیده عمل می‌کند. اگر سیاست‌گذار وظیفه خودش را تحویل گرفتن دم موش تعریف کند، مردم هم راه‌های بریدن دم موش‌ها بدون کشتن‌شان را هم خواهند آموخت. ایرانی، هندی یا اروپایی بودن هم تفاوتی در این رفتار ایجاد نمی‌کند.

✅ تغییر ندادن قواعد بازی اداره اقتصاد (شفافیت نکردن امور، رفع نکردن تعارض منافع، سامان ندادن بودجه، آشکار نکردن یارانه‌های پنهان، و ...)، و در عوض پرداختن به معلول‌ها (نظیر تلاش برای دستگیری افراد فاسد، و ... ) درست مانند آن است که سیاست‌گذار بهداشت عمومی شهر را فروبگذارد و برای درمان تعدد موش‌ها به تحویل دم موش جایزه بدهد. این واقعه‌ای است که سیاست‌گذار سال‌هاست در عرصه سیاست‌گذاری عمومی ایران اجرا می‌کند و دست آخر پیچیدگی انسان ایرانی را یکی از توجیهات برای خطای خود قرار می‌دهد.

(اگر می‌پسندید، با دیگران به اشتراک بگذارید.)
https://t.me/fazeli_mohammad
@IR_S_S
قاچاق سوخت، پولشویی و نابودی صنایع

(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)

✅ چهار سال قبل مدیر جلسه‌ای درباره وضعیت صنایع نساجی کشور برای تهیه بخشی از گزارش درباره عوامل مؤثر بر ناکامی این صنعت بودم. حاضران در جلسه نکات بسیاری درباره صنعت نساجی و ابعاد مختلف آن گفتند و از میان آن‌ها یک روایت که شواهد و مستندات آن‌را هم ارائه می‌کردند، بسیار جالب بود.

✅ یکی از حاضران پرسید «تا به حال فکر کرده‌اید لباس دوخته‌شده – برای مثال کت و شلوار ترکیه‌ای – چگونه در خیابان ... تهران، ارزان‌تر از قیمت آن در استانبول عرضه می‌شود؟» و یکی از اعضای جلسه یکی از اصلی‌ترین سازوکارهای این پدیده را این گونه توضیح داد.

✅ تصور کنید یکصدهزار لیتر بنزین از ایران با قیمت هر لیتر هزار تومان به ترکیه قاچاق می‌شود. قیمت این سوخت در بازار ترکیه هر لیتر حدود هشت تا نه هزار تومان است و حداقل هر لیتر آن برای قاچاقچیان پنج تا شش هزار تومان سود دارد. هر یکصد هزار لیتر بنزین، 700 میلیون تومان پول و بین 500 تا 600 میلیون تومان سود در اختیار قاچاقچی قرار می‌دهد.

✅ قاچاقچی سوخت، برای انتقال این پول به ایران، آن‌را به منسوجات و البسه تبدیل می‌کند (حتماً به کالاهای دیگر هم می‌تواند تبدیل کند). 700 میلیون تومان کالای ترکیه‌ای حتی اگر در ایران به نصف قیمت یعنی 350 میلیون تومان هم فروخته شود، به این معناست که قاچاقچی 100 میلیون تومان هزینه خرید سوخت در ایران را در بازگشت به 350 میلیون تومان تبدیل کرده و کالای ترکیه‌ای را هم به نصف قیمت همان کالا در ترکیه در ایران به فروش رسانده است. این کار هم‌زمان پولشویی نیز هست.

✅ این بخشی از سازوکاری است که منسوجات و سایر کالاهای ایرانی قدرت رقابت خود را از دست می‌دهند (و البته همه آن مصائبی نیست که بر سر صنایع ایرانی می‌آید و به قاچاق سوخت ارتباط ندارد). قاچاق سوخت مقادیر بسیار زیادی پول در اختیار قاچاقچیان قرار می‌دهد تا از طریق واردات کالا، پولشویی کنند و صنایع داخلی را نابود کنند.

✅ فقدان قوانین یا اجرایی‌نشدن قوانینی که منشأ پول را ردیابی کنند، بالا بودن ظرفیت پنهان کردن رد پول‌، در کنار قیمت نسبی سوخت در ایران و همسایگان، ظرفیت عظیمی برای خلق این گونه ثروت‌ها و هم‌زمان از بین بردن صنایع داخلی و بریدن نان کارگر ایرانی خلق کرده است.

✅ تصور کنید رقم اعلام‌شده درخصوص 20 میلیون لیتر قاچاق بنزین در روز درست و سود قاچاق هر لیتر بنزین فقط 4000 تومان باشد. این به معنای روزانه 80 میلیارد تومان سود قاچاق بنزین و معادل 29200 (بیست‌ونه هزار و دویست) میلیارد تومان (معادل حدود 3 میلیارد دلار) سود قاچاق بنزین در سال است. این رقم تقریباً معادل خسارتی است که گفته می‌شود سیلاب به کشور وارد کرده است. یعنی با قاچاق سوخت، هر سال یکبار ما را سیل می برد.

✅ بخشی از این سرمایه از کشور به کلی خارج می‌شود و بازنمی‌گردد، و بخش دیگری در قالب پولشویی و برای نابودی صنایع داخلی، به صورت کالایی که به صورت مصنوعی ارزان است و با سوخت ایرانی، ارزان شده است، وارد کشور می‌شود.

✅ قاچاق سوخت، فقط هدررفت منابع طبیعی و سرمایه‌های این کشور نیست، بلکه از آن بسیار فراتر می‌رود و نیروی محرکه شبکه‌ای از پولشویی، واردات، نابودی صنایع داخلی و فقیرتر شدن کارگر ایرانی است. قاچاق سوخت، بخشی از سوخت محرک نابودی اقتصاد، سیاست و جامعه ایرانی است. پول فراوان حاصل از آن پا به هر عرصه‌ای بگذارد، فساد می‌آفریند.

#قاچاق_سوخت

(اگر می‌پسندید، با دیگران به اشتراک بگذارید.)
https://t.me/fazeli_mohammad
👍1
جنگ‌طلبان تاریخ بخوانند

(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)

✅ اغلب تحلیل‌گران معتقدند به دلایل مختلف جنگی میان ایران و آمریکا رخ نخواهد داد. من تردیدی ندارم که در بین مقامات ارشد کشور و عقلای قوم هم هیچ کس از مواجهه نظامی ایران و آمریکا استقبال نمی‌کند. چنین جنگی می‌تواند آن‌قدر غیرقابل پیش‌بینی و خسارت‌بار باشد که به استقبال آن رفتن، مصداق آن بی‌خردی است که باربارا تاکمن مورخ آمریکایی در کتاب «تاریخ بی‌خردی» بیان کرده است.

✅ این‌که عقلای قوم از جنگ ایران و آمریکا استقبال نمی‌کنند، مانع از آن نمی‌شود که دیگرانی کردارهای جنگجویانه پیشه کنند یا حتی ایرانیانی از سر استیصال و دشواری‌های زندگی، به جنگ هم‌چون راه‌حل بنگرند. خوب است حافظه تاریخی را صدا کنیم و واقع‌بینانه بنگریم که ایرانیان بر اثر مواجهه نظامی با قدرت‌های بزرگ جهان، چه خسارت‌هایی دیده‌اند.

🔹جدایی هرات: هرات که در قرن 16 میلادی تحت کنترل صفویان درآمده بود، بعد از چند بار دست به دست شدن بین ایرانیان و ازبک‌ها، نهایتاً در 1236 شمسی (1857 میلادی)، با تهاجم بریتانیا به جنوب ایران، در قالب معاهده پاریس از ایران جدا شد.

🔹 جنگ‌های ایران و روسیه: این جنگ‌ها (اگرچه دوره‌ای 25 ساله را شامل می‌شود که شامل پیروزی‌های موقت ایران نیز هست) در نهایت به دو معاهده گلستان (1813 میلادی، 1192 شمسی) و ترکمانچای، جدایی بخش‌هایی از سرزمین ایران (14 ولایت قفقاز در معاهده گلستان به مساحد تقریبی 220 هزار کیلومتر مربع و 1360 کیلومتر خط ساحلی؛ و 30 هزار کیلومتر مربع در معاهده ترکمنچای)، تحمیل معاهدات تجاری، تعرفه‌های ترجیحی گمرکی، واگذاری حقوق بهره‌برداری از منابع دریای خزر و سایر خسارات شد. اراضی از دست‌رفته معادل 15 درصد خاک ایران کنونی است.

🔹 اشغال در جنگ‌های جهانی اول و دوم: ایران در هر دو جنگ جهانی توسط قدرت‌های خارجی اشغال شد. اشغال در هر دو جنگ به از دست دادن خاک نینجامید، اما خسارات جانی، تلفات قحطی، تورم و نابودی منابع پی‌آمد آشکار و ثبت‌شده هر دو اشغال بوده است.

🔹 آخرین مواجهه ایران با یک قدرت نظامی بزرگ، ظاهراً به حملات نیروی دریایی آمریکا به سکوهای نفتی «رشادت»، «رسالت»، «نصر» و «سلمان» در سال‌های 1367 و 1368 بازمی‌گردد. هر چهار سکو تقریباً نابود شدند و حداقل تولید 520 هزار بشکه نفت به علاوه خسارات سکوها از دست رفت. دادگاه بین‌المللی لاهه سال‌ها بعد ادعای آمریکا برای حمله به این سکوها را وارد ندانست، اما این چیزی از خسارت ایران و خاطره تلخ آن نکاست.

🔹 جنگ با مغولان را هم که در زمان خود یک قدرت نظامی برتر و برپاکننده بزرگ‌ترین امپراطوری تاریخ به حساب می‌آمدند، می‌شود به فهرست فوق اضافه کرد.

✅ آخرین بار با یک قدرت منطقه‌ای با پشتوانه بین‌المللی گسترده جنگیدیم و در اصل از کشور دفاع کردیم. نتیجه آن جنگ هر چه بود، اعم از خسارات گسترده و تأخیر در توسعه کشور، اما به جدایی بخشی از خاک ایران و تحقیر ملی نینجامید و به دلایل مختلف به بخشی از غرور ملی ایرانیان بدل شد. اما حکایت جنگ با یک قدرت منطقه‌ای در خاورمیانه، به کلی متفاوت از جنگیدن با قدرت‌های نظامی جهان است. تاریخ نشان می‌دهد جنگ‌هایی در این سطح برای ایران جز ویرانی نداشته‌اند. جنگ‌طلبان حواس‌شان جمع باشد.

(اگر می‌پسندید، با دیگران به اشتراک بگذارید.)

https://t.me/fazeli_mohammad
👍1
آم کاظم، مهاجرِ افغانستانی مصلح‌آباد

(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)

✅ پدربزرگ مرحوم من در مصلح‌آبادِ فراهان، گاوداری سی چهل رأسی داشت که تجربه مستقیم من از مهاجران افغانستانی به کار کردن یکی از اعضای چند خانواده افغانستانی در گاوداری او بازمی‌گردد. آم کاظم، کارگری دقیق، فعال و مورد اعتماد بود. اوایل دهه 1370 چند خانواده افغانستانی ساکن مصلح‌آباد، و به سرعت بخشی از حیات اجتماعی روستا شدند، و آم کاظم (عمو کاظم) مورد اعتماد پدربزرگ و اعضای خانواده شد.

✅ افغانستانی‌ها به مراسم عروسی و عزا راه داشتند و عروسی‌شان هم با حضور روستائیان برگزار شد. شناخت آداب و رسوم‌شان بخشی از شناخت‌های اجتماعی مصلح‌آبادی‌ها بود. آم کاظم و خانواده‌اش مشکلی ایجاد نکردند و در فرایند ادغام اجتماعی، پذیرفته شده و نقش مثبتی ایفا کردند. لحن و بیان فارسی‌شان زیبا بود و هنوز در خانواده ما گاه کلمات به شیوه او ادا می‌شوند، مثل «قوُم»، تلفظی که آم کاظم برای نام شهر قُم به‌کار می‌برد. آن‌ها اوایل دهه 1380 مصلح‌آباد را ترک کردند.

✅ مصلح‌آبادی‌ها – که یک کشور نیستند و دم و دستگاه قانون‌گذاری و اندیشکده هم ندارند – به صورتی طبیعی، #سیاست_مهاجرت داشتند. آن‌ها سیاست #ادغام_اجتماعی مهاجران در نظام اجتماعی خود را پیشه کردند. آم کاظم و خانواده طرد نشدند و در خانه یکی از معتبرترین و شناخته‌شده‌ترین اهالی روستا کار پیدا کرد.

✅ او و خانواده‌اش همان کارهای بقیه مردم روستا انجام می‌دادند: گاوداری، کشاورزی، کارهای ساختمانی؛ و سوار بر همان اتوبوس و مینی‌بوسی به اراک سفر می‌کرد که بقیه از آن استفاده می‌کردند. آم‌ کاظم بخشی از حیات مذهبی روستا بود و از همان خدمات بهداشتی که در درمانگاه روستا ارائه می‌شد استفاده می‌کرد و در غم و شادی مردم هم شریک بود. نمی‌دانم بچه‌های‌شان هم به مدرسه روستا ‌رفتند یا نه، اما اگر نرفتند به سیاست مهاجرت مصلح‌آبادی‌ها ارتباط نداشت، حتماً قوانین رسمی مانع از ثبت نام آن‌ها در مدارس می‌شده است.

✅ سخن عباس عراقچی درخصوص مهاجران افغانستانی اشتباه بود، اما اشتباه فردی نبود، بلکه لحظه اوج چند دهه فقدان #سیاست_مهاجرت بود. ایران اگرچه از 16 شهریور 1308 دارای قانون تابعیت است اما قانون مهاجرت ندارد. مصوبه تشکیل «سازمان ملی مهاجرت کشور» برای سامان‌دهی سیاست‌گذاری مهاجرت بسیار دیرهنگام در 17/2/1397 تصویب شده و هنوز لایحه آن نیز نوشته نشده است. مصوبه ثبت نام دانش‌آموزان افغانستانی در مدارس متعلق به 30/9/1359 است، اما آن‌قدر درست اجرا نشد تا در 30/9/1389 (سی سال بعد) شورای عالی انقلاب فرهنگی مصوبه دیگری ارائه کرد.

✅ ما به عوض تدوین #سیاست_مهاجرت عادلانه و واقع‌بینانه، هر از گاه، طرح‌های برخورد با اتباع بیگانه غیرمجاز داشته‌ایم و افغانستانی‌ها را بدون ادغام اجتماعی به حاشیه راندیم. ویدئوهای بدرفتاری با آن‌ها، خدمات چهل‌ساله ما در حق ایشان را مخدوش کرد و حتی در سطح اسناد رسمی هم دقت نکردیم که «افغانی» واحد پول افغانستان است و افغان‌ها یکی از اقوام این کشور در کنار تاجیک‌ها، هزاره‌ها و ... هستند، و آن‌ها مایل‌اند «افغانستانی» خوانده شوند نه افغانی یا افغان.

✅ موقعیت حاشیه‌ای افغانستانی‌ها، بدون ادغام اجتماعی، آن‌ها را به کار غیررسمی کشاند و به ایشان و بازار کار آسیب زد؛ آن‌ها را مستعد آسیب‌های اجتماعی و جرائم ساخت، و در سایه شناخت نادرست از افغانستان، ما از درک اهمیت افغانستان بازماندیم. ما هرگز اهمیت افغانستان در زمینه آب، معادن، کشاورزی، امنیت و سایر مقولات برای منافع و امنیت ملی ایران را درنیافتیم. این‌را هنگام نوشتن مقاله‌ای درباره روابط ایران و افغانستان فهمیدم. آرزو دارم کتابی درباره «چرا افغانستان مهم است» منتشر شود شاید کج‌فهمی‌های ما درمان‌پذیرتر شود.

✅ برخی از آنان که امروز بر عراقچی می‌تازند، موانع تدوین #سیاست_مهاجرت بوده‌اند یا هرگز گامی برای تدوین آن برنداشته‌اند، و این گونه ما چهل سال میزبان افغانستانی‌ها، این نزدیک‌ترین کشور و فرهنگ به ایرانیان در سراسر زمین، بودیم و عاقبت بهره‌مان از میزبانی، سیاست اجتماعی و خارجی تنش‌آمیز با ایشان است. اگر #سیاست_مهاجرت عاقلانه‌ای ‌داشتیم، میلیون‌ها افغانستانی امروز در سراسر جهان خود را همراه ما می‌دانستند و در سرزمین‌شان طرفدار سیاست‌های سازگار با منافع ایران بودند و قدرت نرم ما در افغانستان محسوب می‌شدند.

✅ مصلح‌آبادی‌ها سیاست مهاجرت تلویحی بهتری داشتند و آم کاظم حتماً خاطرات خوبی از مصلح‌آباد دارد، کاری که ما به عنوان کشور از پس آن برنیامدیم. دیر شده است اما به فکر تدوین #سیاست_مهاجرت باشیم.
(اگر می‌پسندید، با دیگران به اشتراک بگذارید.)

https://t.me/fazeli_mohammad
👍2👎2
«ساسی‌گیت» از نگاهی دیگر
(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)

✅ ساسی مانکن آهنگی خوانده، در چند مدرسه پخش شده و حالا مسأله اول فرهنگ مملکت شده است «آقامون جنتلمنه». داستان بالا گرفته و «ساسی‌گیت»ی شده است. کاربردی‌ترین راهبرد این گونه مسائل نیز «دراز کردن چند مقصر» است تا بیچاره‌ها «بز بلاگردان» بشوند تا آب‌ها از آسیاب بیفتد. بگذارید ما این راه را نرویم و موضوع را از زوایای دیگری ببینیم.

✅ بیست سال پیش کتاب «ممیزی کتاب» (نوشته احمد رجب‌زاده، انتشارات کویر) را ویراستاری می‌کردم. نویسنده نشان داده بود که چگونه تیغ سانسور، ریشه ادبیات و رمان ایرانی را از بیخ خشکانده است. فرصت توضیح‌اش نیست، خودتان بخوانید حیرت می‌کنید.

✅ شانزده سال پیش کتابی نوشتم به اسم «مصرف و سبک زندگی» و نشان دادم که سلیقه‌های مردم دنیای جدید مخلوط و التقاطی می‌شود. مردم «همه‌چیزخوار» می‌شوند یعنی روزه می‌گیرند، می‌رقصند، ساسی‌مانکن و موسیقی سنتی را با هم گوش می‌کنند، تواشیح قبل از اذان را هم دوست دارند و از متن‌های تلگرام و ویدئوهای اینستاگرام تا جنگ و صلح و مثنوی مولانا را هم می‌خوانند. این روند دنیای مدرن است. اگر سیاست فرهنگی کشور فرصت بروز به رمان خوب و تربیت موسیقایی خوب ندهد، خب آن قسمت ساسی‌مانکنی «همه‌چیزخواری» قوی‌تر می‌شود.

✅ دوازده سال پیش هم کتابی نوشتم به اسم «جامعه‌شناسی مصرف موسیقی» و نشان دادم که برچیدن موسیقی و تربیت موسیقایی از جلوی دست و پای مردم، چگونه به ذائقه موسیقایی شکل داده است. تردید ندارم اگر کتابی هم درباره شادی نوشته بودم، «جامعه تشنه شادی» در آن جلوه می‌کرد. خب، جامعه‌ای با تربیت موسیقایی ضعیف و تشنه شادی، میل به ساسی ‌مانکن‌اش بالا می‌زند.

✅ حالا این‌ها را در ذهن داشته باشید تا چند آمار را با هم مرور کنیم. سایت رسمی نمایشگاه کتاب (book32.ir) به بازدیدکنندگان نمایشگاه امکان می‌داد تا کتاب‌ها را جست‌وجو کنند. گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) نشان می‌دهد:

🔹از میان 10 کتابی که بیش از همه جست‌وجو شده‌اند، هشت کتاب‌ رمان و داستان خارجی بوده‌اند:۱-ملت عشق (الیف شافاک)، ۲-انسان خردمند (یووال نوح هراری)، ۳-خودت باش دختر (ریچل هالیس)، ۴-من سر قولم هستم» (امیرعلی ق)، ۵-دنیای سوفی (یوستین گوردر)، ۶-کیمیاگر (پائولو کوئیلو)، ۷-اکنون (فاضل نظری)، ۸-جزء از کل (استیو تولتز)، ۸-شدن (میشل اوباما) و ۱۰-وقتی نیچه گریست (اروین یالوم).

🔹بیست کتابی که بیشترین جستجو درباره آن‌ها انجام شده عبارتند از: ملت عشق، انسان خردمند، خودت باش دختر، بنویس تا اتفاق بیفتد، جزء از کل، اثر مرکب (دارن هاردی)، توحید مفضل، بیشعوری، کیمیاگر، نخل و نارنج (وحید یامین‌پور)، اکنون (فاضل نظری)، عقاید یک دلقک، دنیای سوفی، شازده کوچولو، چهار اثر، قرآن، تئوری انتخاب، صد سال تنهایی، راز، قلعه حیوانات، و کوری. نکته مهم این است که فقط یک کتاب رمان نویسنده ایرانی در بین این بیست اثر وجود دارد. کتاب اکنون فاضل نظری، شعر است.

🔹بیشترین جستجوی نام پدیدآورنده کتاب متعلق به این افراد بوده است: ۱-فاضل نظری، ۲-سیمین دانشور، ۳-هوشنگ ابتهاج، ۴-صادق هدایت، ۵-نادر ابراهیمی، ۶-محمود دولت‌آبادی، ۷-کریم زمانی، ۸-برایان تریسی، و ۸-میشل اوباما. دو نفر خارجی‌اند و به غیر از فاضل نظری (متولد 1358)، همگی نویسندگان و شاعران نسل‌های قبل از انقلاب هستند. بیشترین موضوعات جست‌وجو شده هم عبارتند از: ۱-رمان، ۲-روانشناسی و ۳-شعر.

✅ این آمارهای ساده چه می‌گویند؟ اول، مردم بیش از هر چیز به دنبال رمان، داستان، کتب روانشناسی و شعر هستند. دوم، مردم در بین کتب رمان و داستان، آثار جذاب نویسندگان ایرانی را نیافته‌اند و کتب محبوب‌شان نوشته خارجی‌هاست؛ نه این‌که مردم خارجی‌ها را دوست دارند، نظام فرهنگی کشور از پرورش نویسندگانی که مردم را جذب کنند بازمانده است. سوم، نویسندگان نسل جدید نتوانسته‌اند از پس غول‌ها، از سیمین دانشور گرفته تا صادق هدایت و محمود دولت‌آبادی برآیند. چهارم، جامعه ما را چه شده است که هنوز آثاری خلق شده بر بستر دنیای اجتماعی سیمین دانشور، صادق هدایت، نادر ابراهیمی و هوشنگ ابتهاج فضایی برای نویسندگان جدید باقی نمی‌گذارند؟

✅ «ساسی‌گیت» محصول سیاست فرهنگی این کشور و تحولات دنیای مدرن است. مردم ایران هم مثل سبک زندگی بقیه مردم دنیا «همه‌چیزخوار» شده‌اند با این وصف که تیغ سانسور و سیاست نشر کتاب و عرضه موسیقی، جلوی سر برآوردن نویسندگان بزرگ و جذاب ایرانی، و تربیت موسیقایی مردمی ناشاد را گرفته است. نتیجه: «آقامون جنتلمنه» از کودکان و مردم دلبری می‌کند. چرا ناراحتید؟
(اگر می‌پسندید، با دیگران به اشتراک بگذارید.)
https://t.me/fazeli_mohammad
کانال #موفقیت‌های_کوچک_ایرانیان، شما هم دعوتید @IR_S_S
👍3
چگونه خیلی خیلی خفن پولدار شویم؟ (قسمت اول)

(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)

✅ ایران امروز سرزمینی است که در آن می‌توانید پولدار خفنی بشوید و این کار را به سرعت هم انجام دهید. قصد دارم در این یادداشت، یکی از راه‌های خفن پولدار شدن به شما هم یاد بدهم، چیزی شبیه آشپزی است. راه‌های خفن پولدار شدن، قسمت اول: تأسیس مؤسسه مالی و اعتباری.

🔹اول، از یک جایی (مثلا اداره تعاون شهرتان) مجوز بگیرید که صندوق قرض‌الحسنه راه بیندازید. اول بگویید فقط می‌خواهم در سطح شهر خودم فعالیت کنم.

🔹دوم، چند نفر کله گنده و آدم بانفوذ را عضو هیئت مدیره صندوق کنید. کارهای زیادی باید انجام دهید و به نفوذ و کمک آن‌ها نیاز دارید.

🔹سوم، تبلیغ کنید و شعبه تأسیس نمایید. غیرقانونی است، اما اگر اعضای هیئت مدیره را خوب انتخاب کرده باشید، می‌توانید بدون نظارت بانک مرکزی، شعبات و سپرده‌گیری از مردم را گسترش دهید.

🔹چهارم، شما چون تحت نظارت بانک مرکزی نیستید، از هفت دولت آزادید و می‌توانید نرخ سودهای بسیار بالا به مردم پیشنهاد کنید. مردم پول‌های‌شان را به سمت شما روانه می‌کنند.

🔹پنجم، بانک‌های تحت نظارت و قانونی، قادر نیستند در نرخ سود با شما رقابت کنند، عقب می‌مانند و شما خوب سپرده‌گیری می‌کنید. شما موفق می‌شوید پول را از بانک‌های قانونی به صندوق غیرمجاز خودتان منتقل کنید. برخی از بانک‌های مجاز با شما رقابت می‌کنند و تعهدات سودی را می‌پذیرند که عملاً به معنای خسارت به خودشان است.

🔹ششم، شما سود بالایی می‌دهید و به تدریج بانک‌های قانونی هم مایل می‌شوند که در صندوق شما سپرده‌گذاری کنند. شما ریسک کارهای خودتان را به بانک‌های قانونی هم گسترش می‌دهید و به این ترتیب همه در کاری که می‌کنید شریک می‌شوند. هر اتفاقی برای شما بیفتد، به سرعت همه را درگیر می‌کند.

🔹هفتم، حالا شما آن‌قدر بزرگ‌ شده‌اید که بخش قابل توجهی از بازار پولی کشور دست شماست. همه باید هوای شما را داشته باشند که اگر زمین بخورید، اتفاقات بدی می‌افتد و پای خیلی چیزها به میان کشیده می‌شود.

🔹هشتم، فعالیت‌تان را گسترش می‌دهید و به بقیه بخش‌های اقتصاد اعم از زمین، مسکن، ارز و طلا حمله می‌کنید. شما آن‌قدر وعده سودهای کلان به سپرده‌گذاران داده‌اید که از فعالیت‌های سالم اقتصادی نمی‌توانید آن‌ها را جواب دهید، باید کار ناسالم کنید. پولشویی یک گزینه خوب است.

🔹نهم، وام‌های کلان به دوست و رفیق‌تان می‌دهید، با بهره‌های سنگین، و سود موهومی این وام‌ها را – که خودتان هم می‌دانید برنمی‌گردند – در حساب‌ها لحاظ می‌کنید تا تراز عملکرد شما مثبت نمایش داده شود.

🔹دهم، از منابع سپرده‌گیری شده، به خودتان با بهره اندک وام می‌دهید و دوباره در مؤسسه خودتان با نرخ بهره 35 درصدی یا بیشتر سپرده‌گذاری می‌کنید.

🔹یازدهم، شما به تدریج منابع مؤسسه (همان سپرده‌های مردم و سپرده‌های سایر بانک‌ها نزد مؤسسه شما) را به خودتان و سایر آشنایان وام می‌دهید. صندوق ورشکسته می‌شود و مردم برای گرفتن سپرده‌های‌شان صف می‌کشند.

🔹دوازدهم، زمین خوردن شما باعث می‌شود خسارت بانک‌های دیگر و میلیون‌ها سپرده‌گذار، برای دولت و کشور مشکل امنیتی درست کند. همه به دست و پا می‌افتند که یک جوری قضیه را سر هم کنند.

🔹سیزدهم، پول سپرده‌گذاران از منابع بانک مرکزی، به هزینه تورمی که ایجاد می‌کند، پرداخت می‌شود.

🔹چهاردهم، شما و رفقا که منابع مؤسسه (سپرده‌های مردم) را به اموال، خانه و زمین، طلا و ارز تبدیل کرده‌اید، در طوفان تورمی، ارزش دارایی‌های‌تان چندین برابر می‌شود. حالا اگر اصل پول را هم از شما بگیرند، دارایی شما آن‌قدر بر اثر تورم زیاد شده که می‌توانید سر سبیل شاه نقاره بزنید.

✅ ممکن است با این دستورالعمل، مجبور شوید مدتی را هم در زندان سر کنید، یا در نظر مردم و تاریخ به عنوان یک کثافت جلوه کنید، اما بعد از آزادی خودتان و دوستان می‌توانید تا آخر عمر و تا چند نسل بعد، به خوبی و خوشی زندگی کنید؛ در کانادا، موناکو، لس‌آنجلس یا در پنت‌هاوسی در تهران خودمان. شما را تا دستورالعمل بعدی برای خفن پولدار شدن به خدای بزرگ می‌سپارم.

(اگر دوست دارید دیگران هم خفن پولدار شوند، با آن‌ها به اشتراک بگذارید.)

https://t.me/fazeli_mohammad

📡کانال #موفقیت‌های_کوچک_ایرانیان، شما هم دعوتید: @IR_S_S
👍2
جامعه «خودی، نُخودی، بیخودی»

(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)

✅ تنش میان ایران و آمریکا بالا گرفته و به مسأله اول عرصه سیاسی و موضوعی مهم در سیاست جهانی بدل شده است. من از آن دسته‌ام که اعتقاد دارم صرف‌نظر از هر ابتکار عملی در سیاست خارجی، مسأله سیاست خارجی ایران را باید در ادامه سیاست داخلی و ابتدا با توجه به داخل حل کرد. تحولات سیاست خارجی تحت تأثیر شدید سیاست داخلی است.

✅ سیاست داخلی ایران را با مفاهیم زیادی توصیف کرده‌اند، اما من تصور می‌کنم این سیاست بر محور سه‌گانه‌ای شکل گرفته است که تا تغییری در آن ایجاد نشود، دشوار بشود تحولی در شرایط کشور – که پیش‌تر آن‌را فرسایش تمدنی خوانده‌ام و تنش میان ایران و آمریکا هم بخشی از آن است – ایجاد شود. وضعیت نیروهای اجتماعی و سیاسی ایران امروز را به کمک مفهوم‌سازی یکی از همکارانم با سه کلمه می‌توان وصف کرد: جامعه «خودی، نُخودی، بیخودی».

🔹خودی‌ها: قدرت سیاسی بخشی از جامعه را «خودی» تلقی می‌کند. خودی‌ها دست‌شان باز است که بقیه را با هر وصفی بخوانند، اعتماد به‌نفس کاذبی دارند که هر کردارشان را برای‌شان درست جلوه می‌دهد، معیارهای ارزیابی و داوری دیگران را بنا می‌کنند، منافع ملی را آن‌ها تشخیص می‌دهند، داور دنیای و آخرت مردم‌اند، اوصاف خوب شجاعت، صداقت، دیانت، کیاست و ... از کمالات‌شان است؛ مورد اعتمادند و خطاهاشان بخشودنی است. اقلیتی هستند که به رخ اکثریت کشیده می‌شوند.

🔹نُخودی‌ها: اکثریتی هستند که همین جوری «هستند». مردمی که زندگی عادی دارند، اما مشارکت سیاسی و اجتماعی هم می‌طلبند، می‌خواهند بخشی «جدی» و اثرگذار از بازی سیاست-جامعه باشند، و همه جا «بازیگر باشند»، اما احساس می‌کنند «بازیگردانی می‌شوند.» گویی وقتی خودی‌ها لازم دارند به بازی گرفته می‌شوند و وقتی خرشان از پل گذشت، توپ جمع کن میدان بازی هم نیستند. عین کودکانی که به بازی فوتبال بزرگ‌ترها داخل می‌شوند، به عنوان نخودی یارکشی می‌شوند و دائم دنبال توپ می‌دوند، اما کسی به آن‌ها پاس نمی‌دهد، پای‌شان به توپ نمی‌خورد، اما گاه گاه که بزرگ‌ترها شوت می‌کنند، توپ توی صورت‌شان می‌خورد و وقتی توپ به خانه همسایه می‌افتد و می‌خواهد آن‌را پاره کند، نخودی را می‌فرستند که زنگ بزند، خجالت بکشد و توپ را پس بگیرد.

🔹بیخودی‌ها: این‌ها گویی اصلاً بی‌خود کرده‌اند که هستند، «بیخودی» هستند. اکثریت روشنفکر، هنرمند، آنان که دینداری‌، سبک زندگی، آمال و آرزوها، چارچوب‌های اندیشه و جهت‌گیری‌شان به دنیا و آخرت با «خودی»ها فرق دارد. همین که مثل خودی‌ها نیستند، یعنی بیخودی هستند. تحمل می‌شوند، استخوانی در گلو و خاری در چشم خودی‌ها، آسته می‌رن آسته میان که کسی شاخ‌شان نزند، نقش‌های نخودی هم بازی می‌کنند، مورد اعتماد نیستند، خودشان فکر می‌کنند به اندازه بقیه یا حتی بیش از آن‌ها ایران را دوست دارند، اما خودی‌ها به خودشان حق می‌دهند با هر وصفی آن‌ها را بخوانند و برانند.

✅ دایره خودی‌ها به مرور زمان تنگ‌تر و تنگ‌تر شده است. نخودی بودن نخودی‌ها احساس بی‌قدرتی، استیصال و بازی خوردن را در آن‌ها تقویت کرده است. آن‌ها احساس می‌کنند خودی‌ها هر وقت لازم دارند از واژه «ما» استفاده می‌کنند و آن‌ها را هم کنار خودشان جمع می‌بندند، اما این جمع بستن فقط برای مدت محدود، کار محدود و بدون تقسیم منافع و منابع است. بیخودی‌ها هم سعی می‌کنند حق‌شان را از خودی‌ها بگیرند، بیش از آن‌که در کنار هم زندگی کنند و جامعه بسازند، معامله می‌کنند، برخی با خودی‌ها، برخی با خدا و برخی با آرمان‌های‌شان.

✅ تفکیک خودی، نخودی و بیخودی، جامعه را سه شقه کرده، افق‌های آینده خاکستری شده‌اند و گویی مهدی اخوان ثالث به این دنیا بازگشته تا بگوید «زمستان است.» خودی‌ها اولش فکر می‌کردند این انحصار همه خوبی‌ها خوب است، اما برخی از آن‌ها حالا فهمیده‌اند «انسان موجود اجتماعی است» و وقتی می‌توان آرامش و احترام داشت که همه آرامش و احترام داشته باشند. خودی‌ها که همه نخودی‌ها و بیخودی‌ها را بیگانه کردند، حالا خودشان بین اکثریت بیگانگی احساس می‌کنند.

✅ خودی‌ها خجل‌تر و هم‌زمان خشن‌تر؛ نخودی‌ها مستأصل‌تر، ناراضی‌تر، تحقیرشده‌تر و منتفرتر؛ و بیخودی‌ها کم‌امیدتر می‌شوند؛ آن‌ها که دست‌شان برسد می‌روند، برخی مناقشه و برخی دیگر معامله می‌کنند و آرمان‌گراترها می‌کوشند تا برای ایران هم که شده هر سه گروه را به هم نزدیک کنند. جامعه سه‌پاره برای هیچ عرصه مهمی تصمیم شجاعانه و مناسبی نخواهد گرفت.

(اگر می‌پسندید، با دیگران به اشتراک بگذارید.)
https://t.me/fazeli_mohammad

📡کانال #موفقیت‌های_کوچک_ایرانیان: شما هم دعوتید: @IR_S_S
چگونه خیلی خیلی خفن پولدار شویم؟ (قسمت دوم)

(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)

✅ در قسمت اول به شما نشان دادم که چگونه می‌توانید از طریق تأسیس مؤسسه مالی و اعتباری، خیلی خیلی خفن پولدار شوید و این بار روش دیگری را به شما یاد می‌دهم: تملک یک واحد صنعتی از طریق خصوصی‌سازی.

🔹اول. یک واحد صنعتی در معرض خصوصی‌سازی را پیدا کرده و از طریقی آن‌را بسیار کمتر از قیمت واقعی خریداری کنید. یکی از راه‌ها این است که کسانی کمک کنند و واحد را به زیان‌دهی برسانند، یا تلاش کنید تا قیمت‌گذاری دارایی‌های واحد، بسیار کمتر از قیمت واقعی تعیین شود. هر دو روش خرج دارد.

🔹دوم. لازم نیست کل سهام واحد را به همان قیمت ناچیز هم خریداری کنید. یک واحد قابل واگذاری پیدا کنید که بتوانید بخش عمده سهام را بخرید و بقیه سهام شناور باشد. شما به این ترتیب می‌توانید هیئت مدیره و مدیر عامل را خودتان تعیین کنید و به بقیه سهامداران هم پاسخ‌گو نباشید.

🔹سوم. از وثیقه گذاشتن دارایی‌ها و شهرت برند واحد صنعتی استفاده کنید و مقادیر زیادی وام بگیرید. اگرچه واحد را به قیمت بسیار پایین‌تر از واقعیت خریده‌اید، اما برای وثیقه گذاشتن آن حتماً می‌توانید قیمتی بسیار بالاتر از قیمت واقعی را با کمک کارشناسان جا بیندازید. این هم خرج دارد.

🔹چهارم. سرمایه‌گذاری وام‌های دریافتی در واحد صنعتی، سود زیادی ندارد. وام‌های دریافتی را راهی بازار سکه، طلا، ارز و سایر سفته‌بازی‌ها کنید. اغلب اوقات می‌توانید با وام‌دهندگان شریک شوید تا به سرنوشت وام‌ها (همان سپرده‌های مردم نزد وام‌دهنده) حساس نباشند.

🔹پنجم. واحد صنعتی را که بد مدیریت کنید، زیان‌ده شده، فروپاشی اقتصادی کرده و ارزش سهام‌اش سقوط می‌کند. حالا می‌توانید با آن وام‌ها که گرفته‌اید سهام بقیه سهامداران را بخرید.

🔹ششم. واحدهای صنعتی که واگذار می‌شوند معمولاً آن‌قدر موجودی کالا در انبار دارند و قراردادهایی برای تولید منعقد کرده‌اند که بتوانید از محل فروش کالا و اجرای قراردادها، حقوق نیروی انسانی را بپردازید. اما وقتی واحد به مشکل بخورد، کارگران اعتراض می‌کنند و مشکل سیاسی و امنیتی برای شهر درست می‌شود. این‌جاست که همه به کمک شما می‌آیند تا لطف کنید وام بیشتری بگیرید و حقوق و دستمزد معوقه را بپردازید.

🔹هفتم. ارز با تعرفه ترجیحی که توزیع کردند، شما هم زنبیل‌تان را در صف بگذارید، مقادیری از وام‌های دریافتی را خرج کنید و عملکرد شرکت‌تان را استراتژیک جلوه دهید. همه این‌ها خرج دارد. شما با این روش می‌توانید ارز پایین‌تر از قیمت بازار آزاد دریافت کنید.

🔹هشتم. یک شرکت صوری با کمی دفتر و دستک در آلمان، دوبی یا مالزی ثبت کنید و از آن‌جا اسناد و مدارک فروش کالا به واحد صنعتی بُزخری شده خود صادر کنید. کمی تلاش کنید، در یک فرایند صوری، بدون نقل و انتقال کالا، ارز دریافتی را می‌توانید در بازار آزاد به فروش برسانید.

🔹نهم. پول وام‌ها، مبالغ کلان مابه‌التفاوت ارز دولتی و بازار آزاد و منابع حاصل از فروش اموال و دارایی‌های واحد صنعتی را به املاک تبدیل کنید. این دارایی‌ها در یک اقتصاد تورمی ظرف یکی دو سال چند برابر می‌شوند و اگر هم کسی پیگیر شود و گیر بیفتید، حتی اگر مبالغ اصل پول‌ها را بازگردانید، هنوز خیلی خیلی خفن پولدار هستید.

🔹دهم. شما حالا خیلی خیلی خفن پولدار کثیفی شده‌اید و می‌توانید روی سبیل شاه نقاره بزنید. بخت آن‌که گیر بیفتید و یک خرمگس معرکه پیدا شود و یقه‌تان را بگیرد، زیاد نیست، آن‌قدر آدم روی سبیل شاه دارند نقاره می‌زنند که صدا به صدا نمی‌رسد و سگ صاحبش را پیدا نمی‌کند.

✅ شما به این ترتیب خیلی پولدار می‌شوید اما فکر نکنید خیلی زرنگ هستید. شفاف نبودن فرایند خصوصی‌سازی، پایین بودن کیفیت مدیریت ریسک در نهادهای مالی وام‌دهنده، ناکافی بودن نظارت بر عملکرد نهادهای مالی در نظام بانکی، ضعف نظام مالیاتی، توزیع رانت از طریق ارز ارزان‌قیمت و ضعف در احراز صلاحیت شما برای تملک واحد صنعتی است که امکان می‌دهد این گونه پولدار شوید.

(این متن را اگر می‌پسندید، برای دیگران هم ارسال کنید.)

https://t.me/fazeli_mohammad

📡کانال #موفقیت‌های_کوچک_ایرانیان: شما هم دعوتید: @IR_S_S