#tarbiya
Doimgedek òģlim Muhammad Sodiq bilan aylangani kòchaga chiqdik. O‘g‘lim chanqagani uchun suvga to‘xtadik. Dòkon eshigiga kirishimiz bilan kòzim bir dòstimga tushdi va Muhammad Sodiqga bu dòkonga kirmasligimizni aytib chiqib ketdik. Tabiiyki, u buning sababini sòradi, men esa yòlda tushuntirib berishimni aytdim. Kelishdik. Moshinaga qayta ótirgacha unga tushuntirishni boshladim:
— Boya kirgan joyimizda bir dòstimni kòrib qoldim. Qadrdon dòstim, 15 yildan beri bir-birimizni taniymiz.
— Unda, nega ular bilan kòrishmadingiz, deb ajablanib sòradi.
Men tushuntirishda davom etdim:
— Bu dòstimning hozir ishlari uncha yaxshi emas. Senga savol, endi òylab kòrchi, nega u bilan kòrishishdan qochdim?
Muhammad Sodiq biroz òylanib, keyin javob berishidan avval menga qayta savol berdi:
— Agar puli kòp bòlganida u bilan kòrisharmidingiz?
Men, ha, dedim.
Shunda u:
— Demak, u amaki bilan puli kam bòlgani uchun kòrishmadingiz, deb javob berdi.
— Aynan shunday javob berishingni bilganim uchun ham senga shu savolni bergan edim. Endi òglim meni eshit.
Bu dòstimning mendan qarzi bor edi. Berolmay qiynalayotganini bilaman. Men unga topganingda berarsan, deb aytganman, har safar kòrishganimizda u buni eslatib uzr aytib hijolat bòladi. Men uni yana hijolatli holga tushirgim kelmadi. Bilib turibman ishlari hali ham yaxshi emas. Kayfiyati ham yaxshi emasligi yuzidan korindi.
Òglim buni jimgina eshitib turardi.
— Senga buni aytmasdan savol berishimdan maqsad shu ediki, biror yaqin insoning haqida yomon fikrga borishdan avval, uni oqlashga arzidigan sabab qidir. U haqida 99 ta yomon fikr va 1 ta yaxshi fikr bòlsa, shu yaxshisini ushla. Agar shu bitta yaxshi fikrni topa olmasang ham men bilmaydigan birorta sababi bordir, deb fikr bildirma. Shunda doim yutasan, chunki yomon gumon shaytondandir. Atrofingda samimiy insonlar kòp bòladi...
Ikkinchi muhim xulosa shuki, kimgadir yordam bersang, uni samimiy qil, undan hech qanday manfaat kutma, faqat Allohni roziligini ista, shunda qilgan ishing haqiqiy savob boladi, aks holda hammasi xabata (bekor) bôlib ketadi.
tushundingmi?
— Ha, adajon sizni tushundim, dedi,
Biz esa boshqa dòkonga yetib keldik...
https://t.me/hasankhojaBlog
Doimgedek òģlim Muhammad Sodiq bilan aylangani kòchaga chiqdik. O‘g‘lim chanqagani uchun suvga to‘xtadik. Dòkon eshigiga kirishimiz bilan kòzim bir dòstimga tushdi va Muhammad Sodiqga bu dòkonga kirmasligimizni aytib chiqib ketdik. Tabiiyki, u buning sababini sòradi, men esa yòlda tushuntirib berishimni aytdim. Kelishdik. Moshinaga qayta ótirgacha unga tushuntirishni boshladim:
— Boya kirgan joyimizda bir dòstimni kòrib qoldim. Qadrdon dòstim, 15 yildan beri bir-birimizni taniymiz.
— Unda, nega ular bilan kòrishmadingiz, deb ajablanib sòradi.
Men tushuntirishda davom etdim:
— Bu dòstimning hozir ishlari uncha yaxshi emas. Senga savol, endi òylab kòrchi, nega u bilan kòrishishdan qochdim?
Muhammad Sodiq biroz òylanib, keyin javob berishidan avval menga qayta savol berdi:
— Agar puli kòp bòlganida u bilan kòrisharmidingiz?
Men, ha, dedim.
Shunda u:
— Demak, u amaki bilan puli kam bòlgani uchun kòrishmadingiz, deb javob berdi.
— Aynan shunday javob berishingni bilganim uchun ham senga shu savolni bergan edim. Endi òglim meni eshit.
Bu dòstimning mendan qarzi bor edi. Berolmay qiynalayotganini bilaman. Men unga topganingda berarsan, deb aytganman, har safar kòrishganimizda u buni eslatib uzr aytib hijolat bòladi. Men uni yana hijolatli holga tushirgim kelmadi. Bilib turibman ishlari hali ham yaxshi emas. Kayfiyati ham yaxshi emasligi yuzidan korindi.
Òglim buni jimgina eshitib turardi.
— Senga buni aytmasdan savol berishimdan maqsad shu ediki, biror yaqin insoning haqida yomon fikrga borishdan avval, uni oqlashga arzidigan sabab qidir. U haqida 99 ta yomon fikr va 1 ta yaxshi fikr bòlsa, shu yaxshisini ushla. Agar shu bitta yaxshi fikrni topa olmasang ham men bilmaydigan birorta sababi bordir, deb fikr bildirma. Shunda doim yutasan, chunki yomon gumon shaytondandir. Atrofingda samimiy insonlar kòp bòladi...
Ikkinchi muhim xulosa shuki, kimgadir yordam bersang, uni samimiy qil, undan hech qanday manfaat kutma, faqat Allohni roziligini ista, shunda qilgan ishing haqiqiy savob boladi, aks holda hammasi xabata (bekor) bôlib ketadi.
tushundingmi?
— Ha, adajon sizni tushundim, dedi,
Biz esa boshqa dòkonga yetib keldik...
https://t.me/hasankhojaBlog
Telegram
Hasankhoja Muhammad Sodiq
Ustoz. Rahbar. Ota.
17 yil ta’limda, 4 yil boshqaruvda, 12 yil tarbiyada.
Sinf, maktab va uy — real tajriba maydonim.
Ta’lim, boshqaruv, tarbiya haqida yozaman.
Kitoblar, xatolar, suhbatlar, real keyslar.
P.s. Professional xatokor.
17 yil ta’limda, 4 yil boshqaruvda, 12 yil tarbiyada.
Sinf, maktab va uy — real tajriba maydonim.
Ta’lim, boshqaruv, tarbiya haqida yozaman.
Kitoblar, xatolar, suhbatlar, real keyslar.
P.s. Professional xatokor.
👍2🔥1🤩1
#ota_onalar_òqishi_shart
#tarbiya_haqida
"Oq nilufarlar yurtida" asaridan
"Ota-onalar va bolalar" nomli bobidan Snelman ma'ruzasi.
"Qabohat yoshlarda emas, balki sizda. Siz yoshlarni qanday tarbiyalasangiz, ular ham shunday o'sadi. Yoshlarga qanday bilim berdingiz? Hech nima bermadingiz! Onalar boshlarini kir yuvish, idish-tovoq, ovqat pishirish va tozalashdan ko'tarolmaydilar. Otalar davlat xizmati, savdo, do'kon yoki fabrika ishi bilan bandlar, ishdan keyin ular mayxonalarda va klublarda karta o'ynaydilar. Bolalarni tarbiyalashga hech kimning vaqti yo'q, bundan tashqari, bolalar bilan shug'ullanish odamni charchatadigan va zeriktiradigan ishdir.
Ota-onalar farzandlari bilan gaplashmaydilar va ular dan kunlarini qanday o'tkazganini so'ramaydilar. Vaqt topishsa, qo'llariga o'yinchoqlar va konfetlar berishadi va boshlarini silab: "Qani, chetroqqa borib o'ynanglar" deyishadi. Bu, aslida, "Nima qilsangiz ham, bizning ko'zimizdan yiroq bo'ling, shunchaki, bizni bezovta qilmang" degan ma'noni anglatadi.
Shu sababli bolalik davrida bolaning ongi, qalbi va yuragi ishlov berilmagan daladek bo'sh qoladi, chunki yerga yaxshilik urug'i ekilmaydi. Bolalar bilan yaxshilik, solihlik va sevgi haqida gaplashilsa ham, ular qo'l uchida amalga oshiriladi. Ota-onalar bolaning ruhi va aql-idroki ga mos keladigan tarzda gapira olmaydi; xohlasalar ham bajara olmaydilar.
Haqiqatni aytganda, bolalar garchi bir uyda ota-onalari, amakilari, ammalari va xolalari bilan yashasalar ham, deyarli yetimlarga o'xshashadi. Ba'zi oilalarda bolalar yaxshi ovqatlanadilar, yaxshi kiyinadilar va ularning sog'lig'iga g'amxo'rlik qilishadi. Ammo bolaning ruhi va aql-idrokiga e'tibor berilmaydi. Bunday sharoitda voyaga yetgan bolalar hozirgidan ham yomon bo'lmaganiga, haqiqatan ham hayron qolishimiz kerak. Bu bolalar katta bo'lib, hamma narsani tushuna boshlaganlarida nimalarni ko'rib, nimalarni his qilishmoqda?
Shaharlar, qishloqlar, qishloqlarning maydonlari va ko'chalarida chiqindi yig'ilib ketayotganini koʻrgan odam lar "Bular sog'liq uchun zararli, bularni bu yerda qoldirish sharmandalik", deb shikoyat qiladilar.
Onalar va otalar, yaxshilab oʻylang, vijdoningizga qarab qaror bering. Sizning farzandlaringiz tarbiyalanadigan va shaxsiyatlari shakllanadigan oilaviy muhit aqliy va maʼnaviy jihatdan yetarlicha yaxshimi?
Ota-onalar va kattalar doimo bolalarga "Yolg'on gapirma, hech kimni aldama, buni qilish yaxshi emas, bu qilgan ishing gunoh" deb aytishadi. Ushbu maslahatlarni beradiganlar ularga o'zlari amal qilishmaydi: yolg'on gapirib, odamlarni aldaydilar. Bolalarga xushmuomala va tarbiyali bo'lishni aytadiganlar boshqa odamlarga nisbatan o'zlari qo'pol va odobsiz munosabatda bo'lishadi.
Bolalar aldanganliklarini tezda anglaydilar. Avvaliga, ular hayron bo'lishadi, ota-onalari o'zlari yomon va gunoh deb ko'rsatgan narsalarini qanday o'zlari qilishlarini tushunolmaydilar. Keyin esa ular "ota-onalarning aytganlari va qilgan ishlari boshqa-boshqa" degan fikrga kelishadi. Shu sababli ularni ota-onalarining so'zlariga ishonchlari qolmaydi va keyin ularning gaplariga quloq solishmaydi.
Ota-onalar esa hatto yosh bolalar ham ularga bo'ysunmasligidan, yaramas va qaysar ekanliklaridan shikoyat qiladilar, lekin ular bolalarning bunday bo'lishiga o'zlari sababchi bo'lganliklarini tushunmaydilar.
Siz bolalarning hurmati va sevgisiga qasd qilish, g'azab lanish, baqirish va jazolash orqali erisha olmaysiz. Bolalar oldida ular sizni hurmat qiladigan tarzda harakat qiling, shunda ular sizning harakatlaringizni ko'rib, sizni yaxshi ko'rishadi va hurmat qilishadi.
Ba'zi ota-onalar kiyimlariga va shaxsiy ko'rinishlariga e'tibor bermaydilar. Ular bolalari yonida yirtilgan, eski, iflos kiyimlar va iflos qo'llar bilan yurishadi, o'z nutqiga va xatti-harakatlariga ahamiyat bermaydilar. Ba'zilari bolalarining oldida urishib, bir-birlarini yana-da ko'proq pastga urish maqsadida "Otangning ahvolini ko'ryapsanmi?", "Sening onang mana shunaqa ayol" kabi so'zlarni aytishadi.
Davomi
👇👇👇
#tarbiya_haqida
"Oq nilufarlar yurtida" asaridan
"Ota-onalar va bolalar" nomli bobidan Snelman ma'ruzasi.
"Qabohat yoshlarda emas, balki sizda. Siz yoshlarni qanday tarbiyalasangiz, ular ham shunday o'sadi. Yoshlarga qanday bilim berdingiz? Hech nima bermadingiz! Onalar boshlarini kir yuvish, idish-tovoq, ovqat pishirish va tozalashdan ko'tarolmaydilar. Otalar davlat xizmati, savdo, do'kon yoki fabrika ishi bilan bandlar, ishdan keyin ular mayxonalarda va klublarda karta o'ynaydilar. Bolalarni tarbiyalashga hech kimning vaqti yo'q, bundan tashqari, bolalar bilan shug'ullanish odamni charchatadigan va zeriktiradigan ishdir.
Ota-onalar farzandlari bilan gaplashmaydilar va ular dan kunlarini qanday o'tkazganini so'ramaydilar. Vaqt topishsa, qo'llariga o'yinchoqlar va konfetlar berishadi va boshlarini silab: "Qani, chetroqqa borib o'ynanglar" deyishadi. Bu, aslida, "Nima qilsangiz ham, bizning ko'zimizdan yiroq bo'ling, shunchaki, bizni bezovta qilmang" degan ma'noni anglatadi.
Shu sababli bolalik davrida bolaning ongi, qalbi va yuragi ishlov berilmagan daladek bo'sh qoladi, chunki yerga yaxshilik urug'i ekilmaydi. Bolalar bilan yaxshilik, solihlik va sevgi haqida gaplashilsa ham, ular qo'l uchida amalga oshiriladi. Ota-onalar bolaning ruhi va aql-idroki ga mos keladigan tarzda gapira olmaydi; xohlasalar ham bajara olmaydilar.
Haqiqatni aytganda, bolalar garchi bir uyda ota-onalari, amakilari, ammalari va xolalari bilan yashasalar ham, deyarli yetimlarga o'xshashadi. Ba'zi oilalarda bolalar yaxshi ovqatlanadilar, yaxshi kiyinadilar va ularning sog'lig'iga g'amxo'rlik qilishadi. Ammo bolaning ruhi va aql-idrokiga e'tibor berilmaydi. Bunday sharoitda voyaga yetgan bolalar hozirgidan ham yomon bo'lmaganiga, haqiqatan ham hayron qolishimiz kerak. Bu bolalar katta bo'lib, hamma narsani tushuna boshlaganlarida nimalarni ko'rib, nimalarni his qilishmoqda?
Shaharlar, qishloqlar, qishloqlarning maydonlari va ko'chalarida chiqindi yig'ilib ketayotganini koʻrgan odam lar "Bular sog'liq uchun zararli, bularni bu yerda qoldirish sharmandalik", deb shikoyat qiladilar.
Onalar va otalar, yaxshilab oʻylang, vijdoningizga qarab qaror bering. Sizning farzandlaringiz tarbiyalanadigan va shaxsiyatlari shakllanadigan oilaviy muhit aqliy va maʼnaviy jihatdan yetarlicha yaxshimi?
Ota-onalar va kattalar doimo bolalarga "Yolg'on gapirma, hech kimni aldama, buni qilish yaxshi emas, bu qilgan ishing gunoh" deb aytishadi. Ushbu maslahatlarni beradiganlar ularga o'zlari amal qilishmaydi: yolg'on gapirib, odamlarni aldaydilar. Bolalarga xushmuomala va tarbiyali bo'lishni aytadiganlar boshqa odamlarga nisbatan o'zlari qo'pol va odobsiz munosabatda bo'lishadi.
Bolalar aldanganliklarini tezda anglaydilar. Avvaliga, ular hayron bo'lishadi, ota-onalari o'zlari yomon va gunoh deb ko'rsatgan narsalarini qanday o'zlari qilishlarini tushunolmaydilar. Keyin esa ular "ota-onalarning aytganlari va qilgan ishlari boshqa-boshqa" degan fikrga kelishadi. Shu sababli ularni ota-onalarining so'zlariga ishonchlari qolmaydi va keyin ularning gaplariga quloq solishmaydi.
Ota-onalar esa hatto yosh bolalar ham ularga bo'ysunmasligidan, yaramas va qaysar ekanliklaridan shikoyat qiladilar, lekin ular bolalarning bunday bo'lishiga o'zlari sababchi bo'lganliklarini tushunmaydilar.
Siz bolalarning hurmati va sevgisiga qasd qilish, g'azab lanish, baqirish va jazolash orqali erisha olmaysiz. Bolalar oldida ular sizni hurmat qiladigan tarzda harakat qiling, shunda ular sizning harakatlaringizni ko'rib, sizni yaxshi ko'rishadi va hurmat qilishadi.
Ba'zi ota-onalar kiyimlariga va shaxsiy ko'rinishlariga e'tibor bermaydilar. Ular bolalari yonida yirtilgan, eski, iflos kiyimlar va iflos qo'llar bilan yurishadi, o'z nutqiga va xatti-harakatlariga ahamiyat bermaydilar. Ba'zilari bolalarining oldida urishib, bir-birlarini yana-da ko'proq pastga urish maqsadida "Otangning ahvolini ko'ryapsanmi?", "Sening onang mana shunaqa ayol" kabi so'zlarni aytishadi.
Davomi
👇👇👇
#tarbiya
Insonning qanday kamol topishi uning tarbiyasiga bog'liq. Shuning uchun o'g'lim Muhammad Sodiqqa Alloh qodir qilgancha yoshligidan foydali ilm berishga harakat qilyapman. Farzandim yosh bo'lganligi sabab unga ko'proq ibratga ega hayotiy vaziyatlarni misol qilib ko'rsataman. Yoshligidan shunday ibratli, hayotiy vaziyatlari ichida katta bo'lgan bir akamiz "Osmondagi bolalar" loyihasining navbatdagi mehmoni bo'libdilar.
To'g'risi, akamizning otalari farzandiga qo'llagan tarbiya usuliga qoyil qoldim. Yoshlikda qo'llangan oqilona tarbiya usulining mevasi bo'lib Doniyor akamiz hozirgi kunda bir inson havas qilgulik natijalarga erishibdilar.
Hech qanday imtihon topshirmasdan magistratura darajasigacha kelish, o'ng minglab shogirdlar chiqarib, ularning qalbidan joy egallash Alloh bergan haqiqiy ne'matdir.
Shuncha yutuqlarga erishgan insonga ota-onalari tomonidan qanday tarbiya usullari qo'llanganliklariga qiziqayotgan bo'lsangiz bugun 20:00 da bo'ladigan loyihaning premyerasini tomosha qiling!
👉 Havola: https://youtu.be/w9I5XJfBw3M
Insonning qanday kamol topishi uning tarbiyasiga bog'liq. Shuning uchun o'g'lim Muhammad Sodiqqa Alloh qodir qilgancha yoshligidan foydali ilm berishga harakat qilyapman. Farzandim yosh bo'lganligi sabab unga ko'proq ibratga ega hayotiy vaziyatlarni misol qilib ko'rsataman. Yoshligidan shunday ibratli, hayotiy vaziyatlari ichida katta bo'lgan bir akamiz "Osmondagi bolalar" loyihasining navbatdagi mehmoni bo'libdilar.
To'g'risi, akamizning otalari farzandiga qo'llagan tarbiya usuliga qoyil qoldim. Yoshlikda qo'llangan oqilona tarbiya usulining mevasi bo'lib Doniyor akamiz hozirgi kunda bir inson havas qilgulik natijalarga erishibdilar.
Hech qanday imtihon topshirmasdan magistratura darajasigacha kelish, o'ng minglab shogirdlar chiqarib, ularning qalbidan joy egallash Alloh bergan haqiqiy ne'matdir.
Shuncha yutuqlarga erishgan insonga ota-onalari tomonidan qanday tarbiya usullari qo'llanganliklariga qiziqayotgan bo'lsangiz bugun 20:00 da bo'ladigan loyihaning premyerasini tomosha qiling!
👉 Havola: https://youtu.be/w9I5XJfBw3M
❤2