جایگاه نظریه‌های نقد جدید در تاریخ هنر
۲۹آذرماه۱۳۹۵
#سمینار #نقد #تاریخ_هنر #معاصر #کامبیز_موسوی
@Anjoman_Motaleat

دوشنبه ۲۹آذرماه‌۱۳۹۵، از سلسله #‌سمینار های گروه مطالعات معماری ایران، سمینار دیگری با عنوان «جایگاه نظریه‌های #نقد در #تاریخ_هنر #معاصر» برگزار شد. سخنران این سمینار دکتر #کامبیز_موسوی اقدم، عضو هیئت علمی دانشگاه هنر تهران، دانش‌آموختهٔ کارشناسی ارشد پژوهش هنر در دانشگاه تهران و دکترای تاریخ هنر و مطالعات بصری از دانشگاه متروپولیتن منچستر انگلستان است؛ ایشان هم‌چنین سابقهٔ تدریس در دانشگاه‌های منچستر را داشته‌اند. حوزهٔ تحقیقات وی شامل فلسفه و تاریخ هنر و علم، آنتروپی،‌ هنر مدرن و هنر معاصر ایران است.

آقای دکتر موسوی‌اقدم در ابتدای بحث‌شان به این موضوع می‌پردازند که به‌هنگام ابتدای تحصیل در دانشگاه انگلستان تفاوت‌های عمده‌ای در رویه‌ها و روش‌های نگاهِ به تاریخ وجود داشت و با روش‌های غربی بیگانه بودند. ایشان حامل نگاهِ فرمالیستی، مارکسیستی و مبانی هنرهای تجسمی بودند. مبانی هنرهای تجسمی با موضوع چیستی فرم هنری خوب و ناب است و این‌که درکِ فرمِ خوبِ هنری موضوعیست که مستقل از تاریخ می‌توانیم دنبالش کنیم. در حقیقت فرم خوب مربوط هست به یک ایدة جهان‌شمولی که همة ما انسان‌ها در آن شریک هستیم و یک ویژگی‌های مشترکی بین این آثار هنری وجود دارد. این به اید‌ة نظریه‌پردازان گشتالت در اواخر قرن نوزده و اوایل قرن بیست برمی‌گردد. کتاب‌هایی هم که به تاریخ هنر می‌پرداخت،مانند آن‌چه در کتاب‌های آرنولد هازر و ارنست فیشر می‌بینیم، براین اساس عموماً شاید موضوعات را دسته‌بندی کرده است؛ یعنی یکی از معیارهای مهم و رایج تاریخ هنر کلاسیک عمدتاً بر این اساس است و آثار بر این اساس چیده شده است.

اولین موضوعی که در این نوع تاریخ‌نگاری مشهود است شکلی سرطانیست که در بخشی حجیم‌تر از دیگر بخش‌هاست و این قابل توجیه است چرا که اولاً آن‌ها تاریخ را نوشته‌اند پس حق داشته‌اند ریشه‌های هنر خودشون را دنبال کنند، ثانیاً اطلاعاتی که دربارة هنرهای دیگر داریم کمتر است تا این‌که این‌ها سابقة تاریخ‌نگاری داشته‌اند، ثالثاً تنوعی که ما در قرن نوزدهم اروپا می‌بینیم در دورة چینگ و هان و مینگ چین یا نگارگری ایرانی نمی‌بینیم. موضوع دیگر تعمیم‌دهی مورخ‌های هنری است که موارد خیلی محدود را مصداق‌های جریان زیرین اجتماعی در قالب هنر تعبیر می‌کنند و از ظاهر به باطن می‌رسند. نقد وارد شده به این نوع تاریخ‌نگاری این است که تاریخ‌ هنر به‌عنوان یک رشته این توانایی را یافته است که مرزها را کنترل و داوری کند و مردمان اشیا را بپذیرد یا نه، به داخل خودش بیاورد یا کنار بگذارد و ارزش‌هایش را به دیگران منتقل کند.

درادامه تاریخ هنر جدید براساس دیدگاه جاناتان هریس یکی از مورخان انگلیسی توضیح داده می‌شود. او مولفه‌هایی که تاریخ هنر جدید را تشکیل می‌دهد یا ویژگی‌هایی که تاریخ هنر جدید را می سازد روشن می‌کند. جاناتان هریس دربارة تاریخ هنر و گسترسشش نسبت به تاریخ هنر سنتی این را ذکر می‌کند که" یکی از دلایلی که رشتة تاریخ هنر از دهة هفتاد به بعد تنوع و گسترش زیادی یافته است این بوده که دربرگیرندة شیوه‌ها و موضوعات مطالعاتی شده که پیش از این دهه چه در برنامه‌های آموزشی و چه در فعالیت‌های پژوهشیِ مباحث تاریخ هنر مشروعیت نداشته است". یعنی تاریخ هنر عمدتاً به آثار هنری فاخر اکتفا ‌کرده است که در طول تاریخ از دل خاک‌ها این‌ها را بیرون می‌کشیدیم و کنار هم می‌چیدیم و مورخ به‌عنوان تنها راوی که چشم خداگونه دارد به شکل خیلی ابژکتیو و معصومانه و بی‌آلایشی تاریخ را می‌نگرد و به ما توضیح می‌دهد. درانتها موضوعاتی که تاریخ هنر جدید به ما پیشنهاد می‌کند و خودش براساس آن چیده شده است را از دیدگاه خودشان مطرح می‌کنند:

• مطالعه و آموزش روش‌های بررسی تاریخ هنر و پرداختن به نظریه‌های انتقادی که ماهیت خود تاریخ هنر و ارزش‌های آن را مورد پرسش قرار می‌دهد.
• تاکید بر ارتباط روش‌های گوناگون نقد و تاریخ هنر.
• تردید نسبت به روش‌های تحیلی کل‌گرا و رویکردهای مبتنی بر تکامل تاریخ‌های اجتماعی و رویکردهای فراگیر و جهان‌شمول.
• تکیه بر رویکردهای زمینه‌محور به‌جای اندیشه‌های ذات باور.
• مراجعة مستقیم به متون متعدد و اصلی مورخان، نظریه‌پردازان و هنرمندان به جای اکتفا به یک روایتِ تاریخی محدود.
• شکل‌دادن به شبکه‌ای از روابط میان‌رشته‌ای اعم از سیاسی، اجتماعی، علمی و فلسفی برای تحلیل جنیش‌های هنری و آثار تصویری یک دورة محدود.
• ارتباط دادن مطالعة هنر و فرهنگ بصری با فعالیت‌های هنری و زندگی روزمره.
• حضور پیوستة مورخ هنر یا سوژة شناسا درتاریخی که روایت می‌کند.

@Anjoman_Motaleat

#نشست «#روش‌شناسی #تاریخ_هنر؛ مطالعات هنر و #معماری ایران»، محمد #خزایی، طاهر #رضازاده، سعید #خاقانی، و سعید #خودداری نائینی،سه‌شنبه ۲۶ آذر ماه از ساعت ۱۵ الی ۱۸، فرهنگستان هنر @aria_ac

.
مدرسه مطالعات فضا (معماری و شهر) باشگاه اندیشه برگزار می‌کند:

سلسله‌نشست‌های مترو
زمستان ۱۴۰۳

رویداد نخست: فضا و زندگی روزمره در مترو
گفت‌وگو با عاطفه کمالی
سه‌شنبه ۳۰ بهمن، ساعت ۱۷

رویداد دوم: برای زندگی یا بقا؛ تجربه‌ی زیسته‌ی زنان دستفروش
مرجان میرغفاری
یکشنبه ۵ اسفند، ساعت ۱۷

رویداد سوم: متروی تهران در بزنگاه بحران‌ها
زهرا صفرلو
یکشنبه ۱۲ اسفند، ساعت ۱۷

خیابان انقلاب، خیابان وصال شیرازی، کوچه نایبی، پلاک ۲۳، شبستان اندیشه

حضور برای عموم آزاد و رایگان است.
پخش از صفحه اینستاگرام لایو باشگاه اندیشه

درباره‌ی رویدادها را این‌جا بخوانید.

#مطالعات_فضا #معماری_و_شهر #تاریخ #تاریخ_فضا #تاریخ_نگاری_فضا #مترو #کمالی #میرغفاری #صفرلو #باشگاه_اندیشه

@fazaschool | @bashgahandishe