سال‌های اخیر جمهوری اسلامی ایران با اجرای طرح «اسلامی‌سازی علوم انسانی» تلاش کرده است چارچوب‌های دانشگاهی را بر اساس آموزه‌های دینی بازتعریف کند. این سیاست به جای تقویت مباحث علمی و تنوع معرفتی، اغلب منجر به جایگزینی متون ایدئولوژیک به‌جای منابع دانشگاهی و تضعیف بنیان علمی و انتقادی در دانشگاه‌ها شده است. منتقدان می‌گویند این رویکرد، علم را از مسیر کشف حقیقت دور کرده و به ابزاری برای تثبیت ایدئولوژی حاکم بدل کرده است.

در مقابل، دولت تاجیکستان از ۲۹ مرداد طرحی گسترده را آغاز کرده که طی آن یک‌میلیون و هفتصد هزار نسخه از شاهنامه فردوسی به‌طور رایگان در سراسر کشور میان خانواده‌ها توزیع می‌شود. به گفته مقامات تاجیک، هدف از این اقدام تقویت آگاهی تاریخی و ملی و ترویج فرهنگ مطالعه در میان شهروندان است.

این دو رویکرد متضاد نشان می‌دهد که در حالی‌که در ایران علم در خدمت ایدئولوژی قرار گرفته، در تاجیکستان فرهنگ و ادبیات به ابزاری برای تقویت هویت ملی و آگاهی تاریخی تبدیل شده است.

#ایران #تاجیکستان #اسلامی‌سازی #علوم_انسانی #شاهنامه #فردوسی #فرهنگ #آگاهی #هم_آوا