جامعه نو

1.91K views18:27

#الف

🔸رخنه!

▫️شورای سردبیری: بعد از جنگ جهانی دوم، بریتانیا دوباره با اتحاد شوروی دشمن و بازیگرِ جنگ سرد شد اما چند نفر از عناصر برجستۀ بورژوازی آن در رفاقت با شوروی کمونیست جاماندند؛ حلقۀ‌کمبریج، گروه پنج نفره‌ای از نجیب‌زادگانِ انگلیسی که گرایش به کمونیسم سبب شد در دلِ وزارت خارجه و سرویس‌های جاسوسی و ضدجاسوسیِ بریتانیا اما در خدمتِ سرویسِ جاسوسیِ شوروی موسوم به کا‌گ‌ب باشند. در نهایت لو رفتند و از هم پاشیدند. برخی به شوروی گریختند، برخی در برابر اعتراف بخشیده شدند و دربارۀ برخی از آن‌ها، شکارچیان جاسوس‌ها هرگز مدرکی پیدا نکردند. سِر راجر هالیس رئیس ام‌آی۵ (سرویس ضدجاسوسی) تا زمانِ بازنشستگی سر جایش نشسته بود و تحقیقات حتی پس از مرگش ادامه یافت ولی معلوم نشد جاسوس بود یا نه!

اعضای گروه جداگانه کار می‌کردند ولی از دور مواظب هم بودند. وقتی انگلیسی‌ها پی بردند دانالد مک‌لین، کارمند ارشد اطلاعاتی‌شان در سفارت واشنگتن، جاسوسِ روس‌هاست و او را احضار کردند، دوستان (گویا کیم فیلبی که رئیس میز روسیه در سرویس ضدجاسوسی بود) آگاهش کردند تا بگریزد.

از این داستان‌ها بسیار داشتند و سی‌سال مواظب یکدیگربودند اما وجهی از کارِ آن‌ها بسیار دیدنی بود. سَرجاسوس‌های روس در مقر کاگ‌ب نشسته و به خاطرِ داشتنِ جاسوسان متعدد، «نشانی عوضی» طراحی می‌کردند. می‌توانستند از اطلاعات طوری استفاده کنند که انگلیسی‌ها هنگام جستجوی سرنخ‌های جاسوسی، سرنخی پیدا کنند که آن‌ها را پی نخود سیاه و یا سوزن در انبار کاه بفرستد. سِر آنتونی بلانت (ماشاءالله همه‌شان هم سِر و نجیب‌زاده و جزو «خواص» بودند!) تا زمانی که فرتوت نشده بود و زندانی کردنش تف سربالا بود، به جاسوس بودن اعتراف نکرد و کیم فیلبی (که در دنیای جاسوسان، ابرجاسوس خوانده می‌شود) همیشه آماده بود جواب‌ها وتوجیهاتی ارائه کند (می‌دانست چه پرسش‌هایی در راه است!) که از او رفع اتهام می‌شد. آخرین دفعه که یک همکار را فرستادند بیروت تا از او دوستانه بازجویی کند، شبانه سوار کشتیِ باریِ روس شد و به شوروی رفت که همچون یک قهرمانِ جنگ از او استقبال کردند. به‌اصطلاح ما، شیرتوشیری بود که نفوذِ گسترده و سطح بالای کاگ‌ب در کاسۀ اینتلیجنت‌سرویس و ام‌آی۵ گذاشته بود. وقتی به یک سرویسِ جاسوسی رخنه شود و آنجا دنبالِ جاسوسِ یک سرویسِ دیگر بگردند، می‌شود کارِ جستجو را یا به بن‌بست کشاند و یا محیلانه‌تر، نگاه‌ها را معطوف به اشخاصی کرد که جاسوس نیستند.

طولانی می‌شود ولی این را هم اضافه کنیم که شگردِ دیگر کاگ‌ب برای فرستادنِ انگلیسی‌ها پی نخود سیاه، جاسوس‌های دوجانبه و پناهنده‌ها بودند. جاسوس‌های دوجانبه‌ را چنان تغذیه و دست‌پر می‌کردند که لابه‌لای اطلاعاتِ واقعی، سرنخِ دروغینی هم بافته‌شده باشد و جاسوس‌گیرها را دنبال اشخاص دیگر بفرستد. گاهی هم مأموران کاگ‌ب تقاضای پناهندگی در غرب می‌کردند و در انبانِ پر و مملو از اطلاعاتِ آن‌ها، باز هم نشانیِ عوضی بود! مأموران ضدجاسوسی بریتانیا مدتی طولانی معاون ام‌آی ۵ را تعقیب و مراقبت کردند تا نقطۀ ارتباط او با روس‌ها را پیدا کنند ولی به‌جایی نرسیدند چون دنبال سرنخ عوضی رفته بودند!

این حقه‌بازی‌ها آن‌قدر گسترده بود که از طریق جاسوس‌های انگلیسی، آمریکایی‌ها هم آسیب می‌دیدند. ادگار هوور رئیس مخوفِ اف‌بی‌آی و جیمز انگلتون رئیس ضدجاسوسی سی‌آی‌ای در جستجوی جاسوسانِ فرضی، در سازمان‌های خود یک تصفیۀ گسترده راه انداختند و چون معلوم بود هنوز رخنه‌ای هست، با کارکنان خود رفتار دیوانه‌واری داشتند: کاملاً از روس‌های عاقل، بازی خورده بودند.

این داستان‌ها ربطی به کشور ما ندارد و فقط می‌خواهیم درس‌هایی بگیریم. حلقۀ نفوذیِ کمبریج، آقازاده و از فرزندان خانواده‌های اشرافی بودند. کسی در اعتقاد و وفاداریِ عمیقشان به علیاحضرت ملکه شک نداشت،اماعقیده‌شان عوض شده بود. روس‌ها آن‌ها را با پول، زن و شراب نفریفته بودند. آدم‌های ما که باده پنهان می‌خورند و آن‌طرفِ مرز از بوی فواحشِ عریان، مست و مشغول عقده‌گشایی می‌شوند، صد پله از جوانانِ مؤمن به مرام کمونیسم در کمبریج دهۀ سیِ قرن پیش آسیب‌پذیرترند. فلاکتِ اطلاعاتیِ کنونی کشور نتیجۀ بی‌بصیرتیِ حکومت در ترجیحِ مدح‌گویانِ قدرت به وفادارانِ آب‌وخاک و ملیت است. مسلماً ما از پشت پرده چیزی نمی‌دانیم و هیچ‌ برکنارشده و برآمده‌ای برایمان با دیگری تفاوت ندارد اما حدس می‌زنیم رخنه آن‌قدر عمیق است و موش‌ها آن‌قدر پرتعدادند که رقبایی که حکومت (با دست‌ودل‌بازی) در منطقه برای کشور فراهم کرده (و به‌ویژه اسرائیل) می‌توانند هر شگردِ موذیانه‌ای را اجرا و هر فکرِ منحرفی را تلقین و هر عملیاتِ چندلایۀ آسیب‌زننده‌ای را طراحی کنند. یکی از آن‌ها، تزریقِ سم به بخشی از پیکرۀ اطلاعاتی است که از رگِ دلخواه به مغز و قلب می‌رسد!

🆔 @jameeno

3.46K views12:56