ایران بهشت قاتلان زنان و دختران است

چرا؟ چون قانونگزار با آنهاست


قانونگزار در کشور عمداً قوانینی نوشته که به مردان اجازه کشتن زنان را می‌دهد. این قوانین طوری طراحی شده‌اند که قاتل زن همیشه راه فراری داشته باشد. همسرت را کشتی؟ قانون طوری نوشته شده که خانواده مقتول عملاً مجبور به بخشیدن تو باشند. دخترت را کشتی؟ مجازات بسیار سبک می‌گیری چون پدری. چند سال زندان با مرخصی و آزادی. همسرت را با مرد دیگری دیدی؟ می‌توانی هر دوشان را بکشی و هیچ مجازاتی نداری.

این‌ها تصادف نیست. این‌ها انتخاب آگاهانه قانونگذاری است که برای خودش قانون نوشته. مردانی که در مجلس، در قوه قضاییه، در نهادهای قدرت نشسته‌اند و برای منافع خودشان قانون وضع کرده‌اند. قانونگزار ایران با قاتلان زن همراه است، نه با قربانیان. زنان در این کشور شهروند نیستند، کالا هستند. قاتل زن در ایران امن است، زن قربانی ناامن. به همین دلیل ایران بهشت قاتلان زنان و کودکان است.


@KhanehAmnTelegram

زهرا بهروز آذر، معاون امور زنان و خانواده مسعود پزشکیان در واکنش به قتل الهه حسین‌نژاد گفته است:

«در اتفاق اخیری که چند روز گذشته رخ داد و همه ما را رنجور کرد، مصاحبه‌ای از همسر ایشان دیدم که این مرد، همسرآزاری و ضرب و شتم داشته و شکایت‌های مختلفی علیه او ثبت شده است. این نشان می‌دهد که یک جایی از مسیر را اشتباه رفتیم؟ چرا زمانی که این خشونت اعلام شده، پرونده او را به حوزه مددکاری نبردیم؟ چرا او را وارد چرخه سلامت روان نکردیم؟ چرا با ارائه مشاوره به طور ویژه بررسی و با او گفتگو نکردیم؟ مرحله به مرحله و این خشم در او گسترده‌تر شده و فاجعه را به بار آورده است. اینها موضوعات مهمی است که باید اورژانس اجتماعی را جدی‌تر بررسی کنیم. پرونده‌ها را جدی بررسی کنیم. در این مسئله جنسیت مهم نیست، مهم این است که وقتی نشانه‌ای ایجاد می‌شود، آن را جدی بگیریم و فرآیندهای درمان را شروع کنیم و مطمئن شویم که به نتیجه می‌رسد.»

سوال شما درباره پاسخ‌دهی:

واقعاً این سوال‌هایی که ایشان مطرح کرده‌اند - «چرا پرونده به مددکاری نرفت؟»، «چرا وارد چرخه سلامت روان نشد؟»، «چرا مشاوره ویژه ارائه نشد؟» - چه کسی غیر از خود ایشان و دیگر مسئولان حکومتی باید پاسخ دهد؟ این سوال‌ها مستقیماً به عملکرد نهادهای دولتی، سیستم قضایی، سازمان‌های مددکاری اجتماعی و دستگاه‌های نظارتی مربوط می‌شود که همگی بخشی از ساختار حکومتی هستند.



https://tejaratnews.com/%D8%A8%D9%87%D8%B1%D9%88%D8%B2%D8%A2%D8%B0%D8%B1-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D8%AE%D8%B4%D9%88%D9%86%D8%AA-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D9%86%D8%AA


@KhanehAmnTelegram

آفتابه‌دزد، شتردزد و
خشونت‌گر خانگی هم قاتل خیابانی می‌شود!

از قدیم گفته‌اند آفتابه‌دزد، شتردزد می‌شود. این ضرب‌المثل قدیمی فارسی دقیقاً همان چیزی است که در قضیه بهمن فرزانه و قتل الهه حسین‌نژاد مصداق پیدا می‌کند. خشونت از کوچک شروع می‌شود و اگر کسی جلویش را نگیرد، به بزرگ‌ترین شکل خود منتهی می‌گردد. همان‌طور که دزدی از آفتابه شروع شده و به شتر می‌رسد، خشونت نیز از خانه آغاز شده و در خیابان‌ها به اوج خود می‌رسد یعنی قتل و…

بهمن فرزانه، مرد ۳۱ساله، سال‌ها همسرش را مورد ضرب و شتم قرار داده و تا حد مرگ کتک می‌زده است. همسر سابقش که مجبور به فرار و طلاق شده بود، پس از قتل الهه اعلام کرد که شوهر سابقش شکاک بوده و اجازه نمی‌داده حتی خانواده‌اش را ببیند.

از آن طرف شهری که این قاتل در آن زندگی می‌کرده یعنی مشگین شهر خود با معضل خشونت دست و پنجه نرم می‌کند. گزارش‌های محدودی که در رسانه‌ها منتشر شده حاکی از افزایش آسیب‌های اجتماعی از قبیل قتل، خودکشی و افسردگی در این منطقه است، البته اینجا هم آمار درستی در دسترس نیست و این نبودن آمار کاملاً یک حرکت برنامه‌ریزی شده برای گذاشتن در چاه انواع خشونت و خشونت خانگی در ایران است تا بوی آن را کسی نشنود. غافل از اینکه این چاه خیلی وقت است پر و سرریز شده و بوی آن را همه جا برداشته!

به هرحال قتل الهه حسین‌نژاد توسط کسی رقم خورده که انجام خشونت برایش عادی شده بود و کسی جلویش را نگرفته بود. در حالی که خلأ قانونی به نفعش بود، این مرد از خشونت خانگی به قتل در خیابان رسید. تحقیقات علمی این واقعیت را تأیید می‌کنند. مطالعه برنامه تکرار تعرض همسر (SARP) نشان می‌دهد که اکثریت مرتکبان خشونت خانگی که سوابق کیفری رسمی دارند، علاوه بر خشونت خانگی، در انواع رفتار خشونت‌آمیز جنایی دیگری نیز درگیر بوده‌اند. خشونت از خانه به خیابان سرازیر می‌شود. پژوهش‌ها تأیید می‌کنند که مردانی که در خانه دست به خشونت می‌زنند، در خیابان‌ها جسورتر می‌شوند. کمیسیون محکومیت جرائم فدرال آمریکا نشان می‌دهد بیش از ۶۰ درصد مجرمان خشونت‌آمیز تکرار جرم می‌کنند و ۲۸ درصد آن‌ها دوباره دست به حمله می‌زنند.

واقعیت تلخ این است که علی‌رغم تمام این شواهد علمی، هیچ قانونی برای مقابله با خشونت وجود ندارد و حتی با قانونگزاری کار آمد در این حوزه مقابله هم می‌شود. یعنی مثلا تصور کنید در مجلس کار به دست افرادی افتاده که تنها چیزی که بلد نیستند، خواندن و پژوهش کردن است. امثال زهره لاجوردی دختر اسدالله لاجوردی که به حق دختر همان پدر است و از حامیان خشونت ورزی یکی از این افراد است که احتمال خواندن هر پژوهش علمی را بیهوده می‌داند و می‌گوید اینها در راستای منافع کشورهای غربی است!

این بدبختی اصلی مملکت است که قتل‌های قابل پیشگیری مثل الهه باید رخ دهد تا شاید کسی بفهمد که خشونت خانگی تنها در چهاردیواری خانه نمی‌ماند و به قتل در خیابان منتهی می‌شود. ممکلتی که زهره لاجوردی در آن تعیین می‌کند چه چیزی باید قانون باشد و چه چیزی نه!

@KhanehAmnTelegram

همزمان با ادامه حمله اسرائیل و تشدید بحران‌ در ایران یکی از وظایف فعالان حقوق زنان این است که اجازه ندهند مسائلی مانند خشونت خانگی و تشدید شدن آن فراموش شود. درحالی که توجه رسانه‌ها بر صحنه‌های جنگ متمرکز است، بحران پنهان دیگری در خانه‌ها در حال وقوع است. تحقیقات متعدد نشان می‌دهند که جنگ‌ها منجر به افزایش خشونت خانگی می‌شوند.

در افغانستان، مطالعه سال ۲۰۱۵ نشان داد که بیش از ۵۲ درصد زنان حداقل یک نوع خشونت خانگی را تجربه کرده‌اند و درگیری‌های مسلحانه به طور مستقیم با افزایش تمام انواع خشونت خانگی مرتبط است.

در عراق، گزارش ۲۰۲۴ نشان می‌دهد که خشونت خانگی با میراث جنگ پیوند دارد و در سال ۲۰۲۲ بیش از ۳۳ هزار مورد ثبت شده گزارش شد.

جنگ نه تنها در میدان نبرد کشتار می‌کند، بلکه خشونت را به درون خانه‌ها می‌کشاند. زنان و کودکان با تهدید مضاعفی روبرو هستند؛ جنگ در بیرون و خشونت در درون.

@KhanehAmnTelegram

باور نکردنی!
پاسداری رسانه سپاه از خشونت علیه زنان در بحبوحه جنگ

درست وقتی کشور زیر آتش است، شهروندان نگران جانشان هستند و موشک‌ها خواب کودکان را می‌درند، و خون بی‌گناهان به زمین می‌ریزد، رسانه وابسته به سپاه—روزنامه جوان—دغدغه‌ای «عمیق» پیدا کرده: مبادا قانونی برای حمایت از زنان در برابر خشونت تصویب شود.

در مقاله‌ای با عنوان «خلأهای قانونی حمایت از زنان» که روز ۲۶ خرداد در این رسانه وابسته به سپاه منتشر شده، نویسنده با هر چه به دست و قلمش می‌آید هشدار می‌دهد که تصویب چنین قانونی ممکن است عجولانه باشد، سیاسی باشد، ناکارآمد باشد—خلاصه، باید صبر کرد. حتماً باید صبر کرد تا مردسالاری آسیب نبیند؛ صبر، تا همان نظم کهنه‌ای که زن را ملک مرد می‌داند، سالم از زیر آوار بیرون بیاید.

زمان‌بندی انتشار این مقاله عجیب است. زمانی که کشور در آستانه جنگ قرار دارد، معمولاً سعی می‌شود اختلاف‌های اجتماعی کنار گذاشته شوند و شکاف‌ها ترمیم شوند. اما آنچه در ایران می‌بینیم، سناریوی متفاوتی است: حتی در اوج بحران و جنگ، محافظت از ساختار مردسالار اولویت دارد و نظام حاضر نیست از آن کوتاه بیاید.

به عبارت دیگر، روزنامه جوان انتخاب کرده که در این لحظه حساس، همچنان به مخالفت با حقوق زنان ادامه دهد. این رویکرد در شرایطی اتفاق می‌افتد که فضای جنگی فرصت مناسبی برای سرکوب بیشتر فعالان و منتقدان فراهم آورده است—بازداشت‌هایی که با بهانه حمایت از حمله اسرائیل یا اتهام‌های امنیتی توجیه می‌شوند، اما در واقع هدفشان خاموش کردن صداهایی است که خواهان تغییر هستند، از جمله درباره حقوق زنان.

به هر حال، همین حالا که زیرساخت‌های کشور از هم می‌پاشد، مجلس شورای اسلامی و تریبون‌های وابسته به سپاه همچنان در حال خنثی‌سازی هر نوع تلاشی برای تصویب قانون مقابله با خشونت خانگی هستند. قانونی که لایحه آن نزدیک به ۱۴ سال آواره بوده، با همت نمایندگانی چون زهره لاجوردی و همراهی امثال انسیه خزعلی، پاره‌پاره و اسلامیزه شده است.

به هر حال، مقاله روزنامه جوان یک سند است؛ سند وفاداری نظام به حریم امن ساختار مردسالار. برای این ساختار، زن باید یا شهیدپرور باشد یا قربانی خاموش. هر چیز دیگری خطرناک است.

پس بگذار خانه‌ها ویران شود، مردم بی‌پناه بمانند، اما قانون ضدخشونت تصویب نشود، مبادا یکی از ستون‌های این بنای پوسیده ترک بردارد. از نظر اینها احتمالا حتی اگر جنگ همه‌چیز را با خود ببرد، اقتدار مردانه باید بماند.


@KhanehAmnTelegram

افزایش خشونت خانگی در سایه ناآرامی‌های جنگی

تحقیقات متعدد سازمان ملل و مؤسسات بین‌المللی نشان داده‌اند که در دوران جنگ، خشونت خانگی به‌شدت افزایش می‌یابد. صندوق جمعیت سازمان ملل متحد (UNFPA) در گزارشی درباره بحران‌های بشری در سال ۲۰۲۴ ذکر کرده است که فقط بین ماه مارس تا می ۲۰۲۴ گزارش‌های خشونت مبتنی بر جنسیت بیش از ۴۰درصد رشد داشته‌اند؛ این آمار، هرچند ممکن است تنها بخشی از واقعیت باشد، بیانگر تشدید خشونت علیه زنان در دوره جنگ است .

در کشورهای درگیر جنگ نظیر افغانستان و سوریه، زنان پناهنده در کمپ‌ها نه تنها با کمبود خدمات بهداشتی و امنیتی مواجهند، بلکه خشونت خانگی نیز یکی از چالش‌های اصلی آنان است .

با افزایش فشار اقتصادی، بی‌کاری، ناامنی و جابجایی اجباری خانواده‌ها، روابط خانوادگی نیز دچار تنش می‌شود؛ مردان تحت فشار ممکن است به اعمال خشونت خانگی روی آورند.

از این‌رو، اگر کشمکش میان جمهوری اسلامی و اسرائیل اوج گیرد، نباید فراموش کنیم که خشونت ناشی از جنگ، خانه‌ها را نیز هدف قرار داده و زنان و کودکان را در معرض آسیب قرار می‌دهد.

@KhanehAmnTelegram

خشونت فقط انفجار موشک در خیابان نیست؛

گاهی در سکوت خانه اتفاق می‌افتد

در این روزهای سخت، حواسمان به صدای گریه‌ها و فریادهای کمکی هم باشد که از دل خشونت‌های پنهان در خانه‌ها برمی‌خیزد.


@KhanehAmnTelegram

اسیدپاشی به یک زن؛ خشونت در سایه جنگ

در ۲۷ خرداد ۱۴۰۴، در استان کرمانشاه، زنی ۲۵ ساله توسط همسرش مورد اسیدپاشی قرار گرفت. این جنایت هولناک مقابل چشمان فرزند ۸ ساله‌شان رخ داد که او نیز از ناحیه دست آسیب دید. این زن به دلیل مشاجره‌های متعدد با همسرش به خانه والدینش رفته بود، اما پس از بازگشت، بلافاصله هدف حمله قرار گرفت. او اکنون با جراحات شدید و از دست دادن بینایی یک چشم در بیمارستان بستری و وضعیت او وخیم گزارش شده است.

این حادثه در بحبوحه تنش‌های جنگ با اسرائیل رخ داد، جایی که توجه عمومی و رسانه‌ای به مسائل سیاسی معطوف است و خشونت علیه زنان کمتر دیده می‌شود. نبود قوانین حمایتی مؤثر برای زنان در ایران، این معضل را تشدید کرده است. علی‌رغم ثبت شکایت رسمی، متهم تا ده روز بعد از حادثه همچنان آزاد بوده و هیچ اقدامی برای بازداشت او صورت نگرفته بود و هم اکنون هم خبری نیست.

اسیدپاشی، به‌عنوان یکی از فجیع‌ترین اشکال خشونت، همچنان در ایران ادامه دارد و قربانیان، اغلب زنان، بدون حمایت قانونی کافی رها می‌شوند. این واقعه بار دیگر ضرورت اصلاح قوانین و ایجاد سازوکارهای حمایتی برای زنان را برجسته می‌کند تا چنین جنایاتی تکرار نشود.

@KhanehAmnTelegram

وقتی دفتر وکیل هم برای زنان امن نیست
قتل سولماز عباسی و شکست نظام حقوقی در حمایت از زنان

سولماز عباسی در دفتر وکیلش زیر ضربات چاقو همسرش جان داد. یک قایقران ملی‌پوش، یک مربی محبوب والیبال، یک زن که از محدودیت‌های ورزش زنان می‌گفت و برای آینده‌ای بهتر تلاش می‌کرد. اما نظام حقوقی ما از او محافظت نکرد، زیرا که اصلاً این نظام حقوقی برای محافظت از زنان طراحی نشده است.

سولماز در یکی از امن‌ترین فضاها، دفتر وکیل، کشته شد. این همان فضایی است که باید حافظ حقوق باشد، اما نتوانست یک زن را از خشونت همسرش نجات دهد. این ماجرا نماد بزرگ‌تری از خشونت علیه زنان است. وقتی نظام قانونی سال‌ها برای تصویب یک لایحه ساده برای حمایت از زنان، وقت تلف می‌کند و در نهایت آن را هم به تماشای «حفظ کرامت خانواده» تبدیل می‌کند، نتیجه‌اش همین است.

لایحه حمایت از زنان که سال ۱۳۹۶ با عنوان «تأمین امنیت زنان در برابر خشونت» صورت‌بندی شد و بعد به «طرح الحاق موادی به قانون حمایت از خانواده» تبدیل شده. ببینید چه بلایی بر سر کلمه «خشونت» آوردند؟ حذفش کردند! انگار اگر اسمش را نگوییم، وجود ندارد. انگار اگر واژه‌های ملایم‌تر بگوییم، مردان دیگر زنان‌شان را نمی‌کشند و امثال سولماز عباسی، این سرنوشت دردناک را پیدا نمی‌کنند. واقعا این فریاد را باید کجا سر داد؟!

این قتل در دفتر وکیل، نماد وحشتناکی است از شکست کامل نظام حمایتی. دفتر وکیل باید آخرین پناهگاه کسانی باشد که از خشونت فرار می‌کنند، جایی که قانون و عدالت حکم می‌راند. اما برای سولماز، همین مکان به صحنه قتل تبدیل شد. تصور کنید او چه احساسی داشته وقتی به دفتر وکیل رسیده و فکر می‌کرده حالا امنیت نسبی برخوردار است. شاید سولماز امیدوار بوده که قانون می‌تواند او را از تهدیدات همسرش محافظت کند. اما همان‌جا، در قلب نظام عدالت، جانش را از دست داد.

مسئولان حکومت ترجیح دادند بیشتر نگران «نفوذ رویکردهای غربی» و «سند ۲۰۳۰» باشند تا نگران زنانی که هر روز کتک می‌خورند، تهدید می‌شوند، و کشته می‌شوند. ترجیح دادند درباره «قداست خانواده» فلسفه ببافند تا درباره امنیت واقعی زنان در همان خانواده‌ها فکر کنند. وقتی خشونت علیه زنان آن‌قدر عادی‌سازی شده که حتی در حضور نمایندگان قانون هم اتفاق می‌افتد، یعنی مردان احساس می‌کنند حق مطلق دارند زنان‌شان را کنترل کنند، حتی اگر آن زنان تصمیم به جدایی گرفته باشند و…

حالا سولماز عباسی دیگر نیست. یک زن دیگر قربانی سیستمی شده که ترجیح می‌دهد زنان ساکت باشند، در خانه بمانند، و اگر کشته شدند هم، آن را «اختلاف خانوادگی» بنامد. سولماز در جایی کشته شد که باید از او محافظت می‌شد. این بزرگ‌ترین نکوهش نظام حقوقی ماست که نتوانسته حتی در امن‌ترین فضاهایش، امنیت زنان را تضمین کند.

تا وقتی قانون‌گذاران بیشتر از واژه «خشونت» می‌ترسند تا از خود خشونت، سولمازهای بیشتری کشته خواهند شد. البته مسئولان بی‌مسئولیت و بی‌کفایت و سنت‌زده و مردسالار، احتمالا درباره این قتل هم خواهند گفت «خدا رحمتش کند» و دنبال کار خودشان می‌روند، یعنی واقعیت این است: ممانعت از تصویب یک قانون جامع برای حمایت از زنان در برابر این خشونت عریان و لجام گسیخته!

@KhanehAmnTelegram

دولت پزشکیان مدعی دستاورد در حوزه زنان شد!
آمار کشتار زنان هم که ملموس است، مگر نه؟

به نظر می‌رسد موج جنگ ۱۲ روزه، بدجوری حال دولت مسعود پزشکیان را خراب کرده است که سخنگوی آن، فاطمه مهاجرانی، از دستاوردهای این دولت برای زنان در کشورمان دم می‌زند. البته شاید خانم مهاجرانی منظورش از «دستاوردهای ملموس» همان فهرست بلندبالای اسامی زنان کشته شده باشد که واقعاً ملموس هم هست. این ادعا نه‌تنها با حقایق میدانی در تضاد کامل است، بلکه توهینی آشکار به خانواده‌های کسانی‌ست که فرزندان، همسران و مادرانشان را در سایه بی‌عملی نهادی از دست داده‌اند.

در خرداد ۱۴۰۴، دولت لایحه «حفظ کرامت و حمایت از زنان در برابر خشونت» را در میانه بررسی‌های مجلس از دستور کار خارج کرد. دلیل اعلام شده، «تحریف محتوایی» از سوی مجلس بود، اما سؤال اصلی این است که آیا پس‌گیری لایحه بدون ارائه جایگزین حقوقی یا حتی یک برنامه اضطراری، دستاورد محسوب می‌شود؟
این اقدام در بهترین حالت، نشانه ناتوانی در مدیریت سیاسی است و در بدترین حالت، فرار از مسئولیت. درست در زمانی که زنان بیش از همیشه نیاز به حمایت قانونی دارند، دولت میدان را خالی کرده و خود را از قبال مسئولیت بری کرده است.

قربانیانی که دولت آن‌ها را «دستاورد» می‌نامد

چگونه می‌توان در کشوری که هر روز فهرست قربانیان خشونت خانگی بلندتر می‌شود، از «دستاورد» برای زنان سخن گفت؟ این اسامی تنها آمار نیستند؛ نشانه شکست نظام‌مند حمایت از زنان هستند:

الهه حسین‌نژاد، ۲۴ساله از اسلامشهر، با چهار ضربه چاقو جان باخت. سولماز عباسی، ۴۳ساله و مربی والیبال از ارومیه، در دفتر وکیل‌اش با ۲۱ ضربه چاقو توسط همسر سابقش کشته شد. فاطمه سلطانی، ۱۸ساله از اسلامشهر، قربانی «قتل ناموسی» توسط پدرش شد.

زهرا میرزایی، ۳۵ساله و مجری سابق صداوسیما، با چکش و بریدن گلو جان باخت. مائده خطیبیان، ۲۱ساله از مشهد، تنها یک روز بعد از زهرا کشته شد. مبینا کندابی، ۲۸ساله از بندرگز، به دست همسرش با اسلحه به قتل رسید.

عاطفه زغیبی، ۱۷ساله از شوشتر، در حالی‌که نوزادش را در آغوش داشت، با ۱۶ گلوله توسط پدر و برادرش کشته شد. کانی عبدالهی، ۱۷ساله از پیرانشهر، توسط پدرش به قتل رسید. گلنار رستمی، ۲۷ساله و باردار از کرمانشاه، قربانی خشونت خانواده همسر شد.

این‌ها فقط مواردی هستند که رسانه‌ای شده‌اند نه آمار واقعی. اگر به یاد داشته باشید در بهار ۱۴۰۴، تنها در بازه‌ای کمتر از یک ماه، بیش از ۲۱ زن کشته شدند.

کدام دستاورد؟ برای چه کسی؟

در برابر این فجایع، دولت چه کرده است؟ نه قانونی برای حمایت، نه پناهگاه‌های امن، نه آموزش‌های همگانی، و نه حتی سازوکار شفاف رسیدگی به خشونت خانگی. آیا حذف واژه «خشونت» از عنوان لایحه و تمرکز روی «کرامت» به‌جای «امنیت»، همان دستاورد مورد ادعای دولت است؟

اگر چنین باشد، این «دستاورد» تنها به مذاق ساختارهای مردسالار و فرهنگ خشونت‌پذیر خوش آمده است، نه زنان ایران که همچنان در انتظار حداقل امنیت جانی هستند. نتیجه اینکه آن‌چه سخنگوی دولت «دستاورد ملموس» می‌نامد، چیزی نیست جز بازنمایی وارونه واقعیت. نه‌تنها پیشرفتی حاصل نشده، بلکه سیاست‌زدایی از مسئله خشونت علیه زنان، انفعال در برابر مجلس، و فقدان اراده اجرایی برای تدوین نسخه جایگزین، عملاً بحران را تشدید کرده‌اند.

ادعای موفقیت در چنین شرایطی، بیش از آن‌که نشانه کارآمدی باشد، نشانه بی‌پروایی در پنهان‌سازی حقیقت است. وقتی زنان در خانه‌هایشان امنیت ندارند، وقتی در دفتر وکیل کشته می‌شوند، وقتی نوزادان در آغوش مادرانشان شاهد قتل هستند، صحبت از «دستاورد» نه‌تنها غیرواقعی، بلکه غیراخلاقی و به شدت غیر مسئولانه است.


@KhanehAmnTelegram

به جای «خشونت علیه زنان» از «کرامت زنان» استفاده می‌کنند

زهرا نژاد بهرام عضو سابق شورای شهر تهران به روزنامه آرمان ملی گفته: از زمانی که پدر رومینا سر او را برید و یا زمانی که آن مرد اهوازی سر زن خود را برید و در خیابان چرخاند و یا حتی در ماجرای قتل الهه حسین‌نژاد جامعه به این نتیجه رسید که خشونت علیه زنان در جامعه ایران به یک واقعیت خطرناک تبدیل شده است.

او توضیح داده است که واقعیت‌های جامعه نشان می‌دهد که در شرایط کنونی مسأله امنیت زنان یک مسأله مهم است که مورد توجه افکار عمومی جامعه قرار گرفته است. هرچند برخی تلاش می‌کنند به شکل‌های مختلف از این موضوع طفره بروند و آن را ندیده بگیرند، اما این موضوع به یکی از مسائل جدی جامعه ایران تبدیل شده است.

این عضو سابق شورای شهر تاکید کرده اینکه به جای عنوان «خشونت علیه زنان» از عبارت «کرامت زنان» استفاده می‌کنند یا تلاش می‌شود نام زنان از لوایحی که در مجلس مورد بررسی قرار می‌گیرد حذف شود کمکی به شرایط موجود نمی‌کند.

نژادبهرام خیلی اصلاح‌طلبانه! و خفیف گفته اگر مسئولان از مسائل غیرمهم عبور کنند و به مسائل جدی‌تری مانند خشنونت علیه زنان توجه کنند، این ناامنی تا حدودی از بین خواهد رفت.
@KhanehAmnTelegram

ماده ۳۰۱ قانون مجازات اسلامی می‌گوید: «قصاص در صورتی ثابت می‌شود که مرتکب، پدر یا از اجداد پدری مجنی علیه (یعنی همان کسی که کشته شده!) نباشد.»

قصاص، این قانون قرون وسطایی که خود مایه شرمساری است، حتی در همین شکل نابرابرش هم علیه زنان و دختران تبعیض قائل می‌شود! چطور می‌توان از حقوق زنان سخن گفت وقتی قانون رسماً اعلام می‌کند جان دختر در اختیار پدر است؟

این تبعیض آشکار، خشونت خانگی را تشدید می‌کند. وقتی پدری می‌داند که حتی در صورت قتل فرزند، قصاص نمی‌شود، چه چیزی او را از خشونت بازمی‌دارد؟
آمارها نشان می‌دهد قتل‌های ناموسی در خانواده‌ها روز به روز افزایش می‌یابد. چرا؟ چون قانون، چتر حمایتی برای قاتلان گسترانده است.

مجازات پدری که دخترش را می‌کشد چیست؟ چند سال حبس و پرداخت دیه! همین. گویی خون دختر ایرانی ارزان‌تر از خون دیگران است.

ماده ۳۰۱، سنگری است برای مردسالاری که به پدران اجازه می‌دهد با توسل به «غیرت» و «آبرو» دختران خود را قربانی کنند بدون آنکه با مجازاتی متناسب روبرو شوند.

قصاص باید لغو شود، اما تا آن زمان، این تبعیض شرم‌آور در قانون نیز باید پایان یابد. نمی‌توان پذیرفت که در قرن بیست و یکم، قانونی به پدران مجوز قتل فرزندان خود را بدهد.

تا زمانی که ماده ۳۰۱ وجود دارد، هیچ دختری در این سرزمین امنیت ندارد. هر تبعیضی در قانون، خشونت بیشتر در جامعه را به دنبال دارد.

@KhanehAmnTelegram

در بحبوبه جنگ بین ایران و اسرائیل هم زنان در خانه با انواع خشونت خانگی، از آزار جسمی تا روانی، روبه‌رو بوده و هستند و هم در بیرون جنگ و ناامنی سایه افکنده بود. این دو جبهه، زندگی زنان را به تنگنا کشانده و فقدان قوانین حمایتی، آن‌ها را بی‌دفاع‌تر کرده است.

@KhanehAmnTelegram

خشونت خانگی در حد اعلی
مرد موهای همسرش را از ته برید و قصد قتلش را داشت...

«گردن همسرم را گرفتم و نه‌تنها موهای او را با قیچی از ته بریدم، بلکه می‌خواستم او را خفه کنم که به طرز معجزه‌آسایی از زیر دستم فرار کرد.» این جملات تکان‌دهنده متعلق به مرد ۲۸ ساله‌ای است که در مشهد دستگیر شده و با صراحت تمام به تلاش برای قتل همسرش اعتراف کرده است. او همچنین اضافه می‌کند: «هنگامی که خمار می‌شدم همسرم را زیر ضربات مشت و لگد می‌گرفتم و آنقدر کتکش می‌زدم که بیهوش می‌شد.» این فقط یک پرونده کیفری نیست؛ این آینه‌ای است که چهره واقعی جامعه مردسالاری را نشان می‌دهد که در آن زندگی زنان ارزش واقعی ندارد.

ماجرای مردی که سال‌ها با چالش اعتیاد دست و پنجه نرم می‌کرد و سال‌ها همسرش را مورد ضرب و شتم وحشیانه قرار داده تا جایی که «بیهوش می‌شد»، نمونه‌ای از هزاران پرونده مشابه است که در سایه سکوت قانونی و بی‌تفاوتی اجتماعی رخ می‌دهد. این مرد که خود اعتراف می‌کند: «آنقدر غرق اعتیاد بودم که بزرگ شدن دخترم را ندیدم.»، چندین سال همسر و فرزندش را در جهنمی از ترس و خشونت نگه داشته است. وقتی کودکی شاهد خشونت پدر است که مادرش را تا حد بیهوشی کتک می‌زند، چه آینده‌ای در انتظار نسل بعدی است؟

ریشه این خشونت در ساختار عمیق فرهنگی جامعه‌ای نهفته که مردان را «مالک» زنان می‌داند. مردی که همسرش را چنین مورد آزار قرار داده، محصول جامعه‌ای است که به او یاد داده حق کنترل کامل بر زن و فرزندانش را دارد. فرهنگی که خشونت علیه زنان را در قالب «تأدیب» یا «حق شوهر» توجیه، و آن را امری خصوصی تلقی می‌کند که دیگران حق مداخله در آن را ندارند.

پاسخ تلخ نظام حقوقی مردسالار حاکم این است که حتی در بدترین حالت، این مرد تنها ۵ تا ۷ سال زندان خواهد رفت. نه به خاطر سال‌ها خشونت منظم، نه به خاطر خشونت علیه یک زن و کودک، بلکه صرفاً به خاطر «اقدام به قتل». چرا؟ زیرا حتی بعد از چهار دهه، هنوز قانونی جامع برای مقابله با خشونت خانگی علیه زنان وجود ندارد. قانونی که لایحه آن از سال ۱۳۹۲ در حال «بررسی و ویرایش» است و هر بار با بهانه‌های واهی به تاخیر می‌افتد.

آیا در این تاخیر عمدی نهفته است؟ دیگر می‌شود پاسخ داد بله! نادیده گرفتن خشونت علیه زنان بخشی از ساختار قدرت مردسالارانه‌ای است که بر نابرابری جنسیتی بنا شده است. اینکه ایران در خشونت خانگی علیه زنان نامی شناخته شده است؛ نتیجه فرهنگ و قوانینی است که به طور سیستماتیک زنان را در موقعیت آسیب‌پذیر قرار می‌دهد.

این مرد که همسرش را تقریباً کشت، محصول فرهنگی است که قدرت مطلق مردان بر زنان را طبیعی می‌انگارد. او در جامعه‌ای بزرگ شده که حتی در قوانین ارث و دیه نیز ارزش زنان را نصف مردان قرار داده است. چگونه انتظار داریم مردان با زنان برابر رفتار کنند وقتی همه ساختارهای اجتماعی و حقوقی به آن‌ها می‌گوید که زنان کمتر ارزش دارند؟

تراژدی اصلی اینجاست که این زن و دخترش «به طرز معجزه‌آسا» نجات یافتند، اما هزاران زن دیگر چنین شانسی ندارند. وقتی «زنان از سوی شوهر خود مورد تهدید جانی قرار می‌گیرند جای امنی برای پناه بردن ندارند» و «در هیچ شهری مرکزی نیست که به زنان در این مورد مشاوره دهد یا کمک کند»، نتیجه مشخص است.

این پرونده نمایشی کوچک از فاجعه بزرگ‌تری است. جامعه‌ای که با یک دست ادعای احترام به خانواده می‌کند و با دست دیگر ابزارهای قانونی لازم برای حمایت از نیمی از جمعیت را فراهم نمی‌آورد.


@KhanehAmnTelegram

«جرونتا دیویس» قهرمان شناخته شده بوکس اخیراً در میامی بیچ آمریکا به اتهام خشونت خانگی دستگیر شده است؛ واقعه‌ای که تفاوت اساسی میان سیستم قضایی آمریکا و برخی کشورهای دیگر از جمله ایران را آشکار می‌سازد. در ایالات متحده، خشونت خانگی به عنوان یک جرم جدی تلقی شده و قوانین سختگیرانه‌ای برای مبارزه با آن وضع شده است.

برخلاف کشورهایی مانند ایران که در آن خشونت خانگی اغلب به عنوان مسئله‌ای خصوصی و خانوادگی در نظر گرفته می‌شود، سیستم قضایی آمریکا این نوع رفتار را جرمی قابل تعقیب می‌داند که مستقل از شکایت قربانی قابل پیگیری است. پلیس آمریکا اختیار دارد حتی بدون شکایت مستقیم قربانی، متهم را دستگیر کند اگر شواهد کافی از وقوع خشونت وجود داشته باشد.

قانون مقابله با خشونت علیه زنان چارچوب جامعی برای حمایت از قربانیان و مجازات مرتکبان فراهم کرده است. این قانون شامل تأمین مالی پناهگاه‌ها، خدمات مشاوره، آموزش نیروی انتظامی و دادگاه‌های تخصصی است. حتی افراد مشهور و ثروتمند مانند دیویس نیز از این قوانین مستثنی نیستند و باید پاسخگوی اعمال خود باشند.

@KhanehAmnTelegram

جنگ تمام شد، شاید به طور موقت. اما عرصه عمومی و خصوصی جامعه ایران همچنان شاهد خشونت و جنگ علیه زنان است.

در همه این سال‌ها دولت مردان، اهالی مجلس شورای اسلامی و سایر ارکان حکومت دست روی دست گذاشته‌اند تا زنان قربانی شوند.

این یک هشدار است: بی‌تفاوتی بیشتر، یعنی خشونت بیشتر.

@KhanehAmnTelegram

ادای دین به مصطفی مهرآیین
خشونت علیه زنان یک نظم فرهنگی است

مصطفی مهرآیین، جامعه‌شناس و استاد دانشگاه، در ۲۵ خرداد ۱۴۰۴ پس از انتشار نامه‌ای سرگشاده خطاب به رهبری بازداشت و به زندان اوین منتقل شد. این بازداشت در حالی رخ داد که او کمتر از ۲۴ ساعت پیش از آن نامه‌ای انتقادی با مضمون خواست برای پایان جنگ، بازگشت به مذاکرات و ضرورت تغییرات ساختاری در قدرت منتشر کرده بود.

مصطفی مهرآیین متولد ۵ شهریور ۱۳۵۳ در بندر دیر بوشهر است. او پس از دریافت مدرک کارشناسی مترجمی زبان انگلیسی از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی ارشد و دکتری جامعه‌شناسی از دانشگاه تربیت مدرس، به عنوان پژوهشگر در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی فعالیت می‌کرد. او به‌ویژه پس از حضور در مناظره‌ای تلویزیونی در سال ۱۴۰۲ و انتشار نامه‌های سرگشاده انتقادی، به عنوان یکی از منتقدان صریح الهجه و بدون تعارف با قدرت شناخته شد.

در این روزهای سخت که صدای منتقدان اینگونه خاموش می‌شود، ضروری است که به آثار ارزشمند اندیشمندانی همچون مهرآیین توجه کنیم. یکی از مقاله‌های مهم او با عنوان «گفتمانی که زنان را می‌کشد» تحلیل دقیق و عمیقی از ریشه‌های فرهنگی خشونت علیه زنان ارائه می‌دهد که نشان می‌دهد چگونه او با نگاهی جامعه‌شناختی و با روش تحلیل گفتمان به بررسی مسائل جامعه پرداخته است.

در این مقاله، مهرآیین با رویکردی گفتمانی استدلال می‌کند که خشونت علیه زنان نه یک پدیده استثنایی، بلکه یک نظم فرهنگی است که در زبان و واژگان جامعه نهادینه شده است. او معتقد است که قبل از آنکه چاقو یا داس در تن زنی فرو رود، همان زبانی که برای نامیدن و فراخواندن زنان استفاده می‌شود، آن‌ها را می‌کشد و مثله‌شان می‌کند. این نگاه نوآورانه، خشونت را از سطح فیزیکی به سطح گفتمانی و فرهنگی منتقل می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه زبان خود ابزاری برای خشونت محسوب می‌شود.

تحلیل تاریخی مهرآیین از نحوه نامگذاری زنان در ادوار مختلف ایران معاصر بسیار روشنگر است. او نشان می‌دهد که از عصر قاجار تا امروز، زنان همواره از طریق واژگانی نامیده شده‌اند که آن‌ها را به عنوان موجوداتی ضعیف، وابسته، یا ابزاری برای لذت مردان تعریف می‌کند. در عصر قاجار زن «منزل»، «متعلقه»، «ضعیفه» یا «حبسی» بود. در عصر پهلوی تبدیل به «مادام»، «لیدی»، «لعبت» و «عشق» شد. پس از انقلاب نیز با عناوینی همچون «مادر»، «همسر»، «همرزم» و بعدها «مادر شهید» شناخته شد. حتی در دوران سازندگی که زنان به «کارمند» و «دکتر» تبدیل شدند، باز هم این عناوین قبلاً مخصوص مردان بود و در دوران اخیر نیز با واژگان «داف»، «تیکه»، «پلنگ» مواجه هستیم.

مهر آیین عنوان می‌کند که در همه این ادوار، وجود زن چیزی جز یک «کالای گوشتی لذت‌بخش» تلقی نشده است. او استدلال می‌کند که در چنین فضایی، خشونت نه یک پدیده اجتماعی نادر، بلکه یک بستر گفتمانی و نهادی عام است که وجود زن اساساً در درون آن شکل گرفته است. این تحلیل نشان می‌دهد که چگونه زبان و گفتمان، ساختار ذهنی جامعه را شکل می‌دهد و زمینه‌ساز رفتارهای خشونت‌آمیز می‌شود.

نکته قابل توجه در تحلیل مهرآیین این است که او کلماتی همچون «آبرو» یا «ناموس» را واژه‌های کلیدی این گفتمان نمی‌داند، زیرا معتقد است که مسئله عمیق‌تر از حوزه اخلاق خانواده است. در نگاه او، زن می‌تواند توسط مرد آزار ببیند یا کشته شود چون اساساً در مقابل «شیر توانمند طبیعت انسانی» یعنی همان مرد، چیزی جز یک آهو نیست که می‌توان آن را لقمه کرد. این تشبیه قدرتمند نشان می‌دهد که چگونه در این گفتمان، زن اساساً وجود مستقلی ندارد.

استفاده مهرآیین از نظریه لکان نیز جالب توجه است. او معتقد است که زن تنها تا زمانی وجود دارد که به وجود مردها انسجام و تمامیت ببخشد و چون آینه باعث دادن هویت منسجم به مردان شود. تحلیل مهرآیین اهمیت بسیاری دارد زیرا به جای تمرکز بر جنبه‌های حقوقی یا سیاسی مساله خشونت علیه زنان، به ریشه‌های فرهنگی و گفتمانی آن می‌پردازد. او نشان می‌دهد که تا زمانی که گفتمان زبانی جامعه تغییر نکند، خشونت‌های فیزیکی نیز ادامه خواهد یافت. این رویکرد، راه‌حل‌های سطحی را کافی نمی‌داند و خواستار تحولی بنیادین در ساختار فکری و زبانی جامعه است.

همانطور که اشاره کردیم در شرایط کنونی که اندیشمندان منتقدی همچون مصطفی مهرآیین در زندان به سر می‌برند، مطالعه و بررسی آثارشان نوعی ادای دین به تلاش‌هایشان برای روشنگری است. مقاله «گفتمانی که زنان را می‌کشد» نمونه‌ای از کیفیت بالای تحلیل‌های جامعه‌شناختی اوست که می‌تواند درک ما از ابعاد پیچیده مسائل اجتماعی را عمیق‌تر کند. شما می‌توانید برای خواندن متن کامل این مقاله به صفحه تلگرامی مصطفی مهر آیین مراجعه کنید.

امید آنکه روزی این صدای منتقد و روشنگر بتواند آزادانه به فعالیت علمی و پژوهشی خود ادامه دهد.

@KhanehAmnTelegram

قتل دختر جوان پس از ۷ روز شکنجه توسط برادرانش
قاتلان در خلاء قانون در آستانه آزاد شدن هستند

سیمین جغتایی، دختر ۲۱ ساله‌ای از شهر تایباد در استان خراسان رضوی، دانشجوی حقوق بود. قرار بود مدافع قانون باشد، اما قانون حتی نتوانست جان او را از دست خشونت خانگی نجات دهد. خبر قتل فجیع او پس از یک هفته شکنجه توسط چهار برادرش، بار دیگر صورت خونین مردسالاری در ایران را آشکار کرد. روایتی که تلخ‌تر از هر تحلیل حقوقی، از ساختاری می‌گوید که نه‌تنها زن را حمایت نمی‌کند، بلکه با پافشاری بر مفاهیم پوسیده‌ای چون «ناموس» راه را برای تکرار جنایت هموار کرده است.

در غیاب قانونی مشخص و مستقل برای مبارزه با خشونت خانگی و خشونت مبتنی بر جنسیت، زنان در ایران نه‌تنها در خیابان بلکه در امن‌ترین مکان ممکن، یعنی خانه خود نیز امنیت ندارند. سیمین به ظن ارتباط تلفنی با یک دوست پسر، شکنجه شد و سرانجام با ضربه بیل به گردنش به قتل رسید. این خشونت بی‌رحمانه اما نه یک مورد استثنایی، بلکه نشانه‌ای از خشونت ساختاری و فرهنگی است که سال‌هاست به واسطه سکوت قانون و رضایت عرفی، تکرار می‌شود.

حمایت از قاتلان، نه قربانیان

آنچه در این فاجعه بیش از هر چیز باید مورد توجه قرار گیرد، نه فقط شدت شکنجه و جزئیات جنایت، بلکه نحوه مواجهه نظام قضایی با آن است. قاتلان، برادران سیمین، بازداشت شده‌اند، اما روند آزادی‌شان آغاز شده چون پدر و مادر – یعنی ولی‌دم قانونی – رضایت داده‌اند. اینجاست که بدن زن نه‌تنها در اختیار خودش نیست، که حتی پس از مرگ هم حق ندارد عدالت مستقل طلب کند. پدر و مادر، اختیار تام در تعیین سرنوشت قاتلان دارند. چنین وضعیتی نتیجه مستقیم قانونی است که بر اساس نظام پدرسالار تدوین شده و مرد را صاحب اختیار تام بر بدن و جان زن می‌داند.

حکومتی که از تصویب قانون حمایت از زنان در برابر خشونت سر باز می‌زند، در واقع از مردان خشونت‌گر حمایت می‌کند. نظامی که حتی حق حیات زن را به رضایت پدر گره می‌زند، خود همدست قاتلان است. آنچه سیمین را کشت، فقط چهار مرد نبودند؛ نظامی هم او را کشت که قانون را ابزار کنترل زنان و نه حمایت از آنان می‌داند.

سیمین، یک دانشجوی حقوق، قربانی قانونی شد که از اجرای عدالت برای زنان عاجز است. ما با حکومتی روبه‌رو هستیم که نه‌تنها برای حمایت از زنان قانونی تصویب نمی‌کند، بلکه در عمل مسیر مجازات عاملان خشونت را هم مسدود می‌سازد.

@KhanehAmnTelegram

یازدهمین کنفرانس توقف خشونت خانگی در تاریخ ۲۴ تا ۲۶ نوامبر ۲۰۲۵ در گلدکوست استرالیا برگزار خواهد شد. این رویداد بزرگ با موضوع «تغییر جریان: حمایت از بازماندگان و شکل‌دهی تغییر» بزرگترین همایش بخش خشونت خانوادگی، خانگی و جنسی در منطقه آسیا-اقیانوسیه محسوب می‌شود.

این کنفرانس سه‌روزه که در مجتمع RACV Royal Pines Resort برگزار می‌گردد، بیش از چهارصد متخصص، وکیل، پاسخ‌دهندگان خط مقدم و بازماندگان خشونت را گرد هم می‌آورد. برنامه جامع این همایش شامل جلسات متنوعی درباره پیشگیری زودهنگام، کنترل اجباری، اصلاحات قانونی، ایمنی دیجیتال و رویکردهای مبتنی بر تروما است.

کنفرانس با هدف ایجاد تغییرات سیستمیک، توانمندسازی بازماندگان و مبارزه با هنجارهای مضر طراحی شده است. شرکت‌کنندگان از طیف وسیعی از حرفه‌مندان شامل مدیران بهداشت روان، پزشکان، مددکاران اجتماعی، نیروی انتظامی و سازمان‌های خیریه تشکیل می‌دهند. علاوه بر جلسات آموزشی، این رویداد فرصت‌هایی برای شبکه‌سازی، تبادل تجربیات و دسترسی به آخرین تحقیقات علمی فراهم می‌آورد.



https://anzmh.asn.au/sdvc


@KhanehAmnTelegram

«سوگند» پس از خشونت خانگی در یک عروسی کشته شد
پنهان، مداوم و فاجعه‌بار

بر اساس اخبار منتشر شده سوگند پاکدل، زن ترنس ۲۷ ساله، ماه گذشته در شهر کوار از توابع استان فارس توسط عمویش به ضرب گلوله کشته شده است. این قتل در جشن ازدواج پسر عمویش و به دلایل «ناموسی» رخ داده و آن چیزی که بیش از هر چیزی این خبر را برای «خانه امن» مهم می‌کند این است که این قتل در یک بستر خشونت خانگی اتفاق افتاده. سوگند با وجود مخالفت خانواده با حضورش در مراسم عروسی، با همان بیان جنسیتی که مورد پذیرش خانواده نبود، در مجلس ازدواج حاضر شد و بلافاصله پس از ورود، هدف دو تیر قرار گرفت که دومی مستقیماً به سرش شلیک شد.

سوگند پاکدل قربانی خشونت خانگی بود. او از اهالی طایفه «گله زن» و ترک قشقایی بوده و پیش از این بارها توسط مردان خانواده مورد ضرب و شتم قرار گرفته بود. این ضرب و شتم‌ها به دلیل آن بود که او را «ننگ خانوادگی» می‌دانستند. نتیجه این برچسب‌گذاری آن شد که بارها او را به بیابان‌ها می‌بردند تا کتک بزنند. این خشونت‌های مداوم که در خانه هم رخ می‌داد، در نهایت سوگند را مجبور کرد تا همراه چند تن از افراد ترنس دیگر که وضعیت مشابهی داشتند، در مسافرخانه‌ای در شیراز زندگی کند. حتی پس از فرار از خانه نیز خشونت‌ها ادامه یافت، به گونه‌ای که در آخرین مورد خشونت، او مجبور شد از خودش فیلم بگیرد و با محتوای «بگذارید ما زندگی کنیم» منتشر کند.

این را می‌دانیم خشونت خانگی به طور کلی مورد غفلت سیاستگذار در کشور ماست و در این میان زنانی مانند سوگند که شرایط متفاوتی دارند بیشتر هم در معرض دیده نشدن هستند. از طرفی قتل سوگند نشان می‌دهد که چگونه خشونت خانگی می‌تواند به قتل‌های ناموسی منجر شود و چرا وجود قوانین حمایتی برای جلوگیری از تشدید این خشونت‌ها حیاتی است.

خشونت خانگی و زنجیره‌ای که به قتل ختم می‌شود

خشونت خانگی که فی نفسه مسئله‌ای دردناک است، پیامدهای تکان‌دهنده‌ای نیز دارد که مهم‌ترین آن‌ها منجر شدن به قتل است. قتل سوگند پاکدل نمونه‌ای تراژیک از چگونگی تبدیل خشونت خانگی به ابزار کنترل اجتماعی محسوب می‌شود. این واقعه نه یک رویداد منفرد، بلکه نتیجه حتمی سلسله‌ای از خشونت‌های سیستماتیک است که در بستر فرهنگی و قانونی خاصی شکل گرفته‌اند.

داستان سوگند نشان می‌دهد که خشونت خانگی چگونه در مراحل مختلف تشدید می‌شود. ابتدا ضرب و شتم‌های مکرر، سپس طرد از خانه، انزوای اجتماعی، و در نهایت قتل. این الگو در بسیاری از موارد خشونت خانگی در ایران تکرار می‌شود، اما زمانی که قربانی عضوی از گروه‌های تحت ستم باشد، شدت و پیامدهای آن چندین برابر می‌شود.

خانواده سوگند او را «ننگ خانوادگی» می‌دانست. این برچسب‌گذاری نشان‌دهنده چگونگی عملکرد خشونت خانگی به عنوان ابزار انضباط اجتماعی است. در این منطق، خانواده حق دارد هر نوع خشونتی را برای حفظ «آبروی» خود اعمال کند. این نگرش که در قوانین و فرهنگ حاکم تقویت می‌شود، خشونت را از یک عمل مجرمانه به یک «وظیفه اجتماعی» تبدیل می‌کند.

وضعیت سوگند که مجبور شده بود در مسافرخانه‌ای در شیراز زندگی کند، بازتابی از گستردگی این مساله است. او تنها نبود؛ چندین نفر دیگر نیز به دلیل خشونت خانگی مجبور به ترک خانه شده بودند. این امر نشان می‌دهد که خشونت خانگی نه یک مساله فردی، بلکه پدیده‌ای ساختاری و گسترده است.

قتل سوگند در یک مراسم خانوادگی و در حضور مهمانان هم خودش نمادی از عمومی کردن خشونت خانگی است. این عمل نه تنها یک قتل فردی، بلکه نمایشی از قدرت خانواده و جامعه مردسالار برای تنبیه کسانی است که از قوانین و هنجارهای آن‌ها سرپیچی می‌کنند. این نوع قتل‌ها پیام روشنی به دیگران می‌فرستد به این معنا که اگر جرئت کنید خودتان باشید، سرنوشت‌تان مشخص است!

به هرحال خشونت خانگی در ایران، به ویژه علیه افراد کوئیر، نه تنها از حمایت قانونی برخوردار است، بلکه توسط گفتمان حاکم تقویت می‌شود. مفاهیمی چون «غیرت» و «ناموس» که در قوانین و فرهنگ رسمی ترویج می‌شوند، زمینه را برای توجیه چنین خشونت‌هایی فراهم می‌کنند. در نتیجه، خشونت خانگی از یک مساله شخصی به ابزاری برای حفظ نظم اجتماعی موجود تبدیل می‌شود.

در نهایت اینکه داستان سوگند پاکدل آینه‌ای است که وضعیت فاجعه‌بار خشونت خانگی در ایران را نشان می‌دهد. او نه تنها قربانی خشونت خانگی، بلکه قربانی سیستمی شد که این نوع خشونت‌ها را تولید و بازتولید می‌کند. تا زمانی که این ساختارها تغییر نکنند، قربانیان دیگری نیز سرنوشت سوگند را خواهند داشت.

@KhanehAmnTelegram