✅ کثه و یزد

چنان که از مندرجات استخری و سایر جغرافیون عرب و ایرانی برمی آید که در برابر یزد جنبه ی شهری داشته.
استخری می نویسد :
«یکی از شهرهای مهم بین خراسان و استخر کثه می باشد و آن کوره مهم یزد و ابر قو است.
کثه شهر مهم یزد در کنار بیابان واقع ست. هوای آن به واسطه ی مجاورت با بیابان بسیار سالم و تمام وسایل استراحت شهرهای بزرگ را دارا می باشد.
بلوکات آن حاصل خیز و زندگانی در آن نیز ارزان است.
خانه های آن با خشت خام و گلی است با سقف های تاقی.
قلعه ی محکمی دارد با دروازه ی آهنین که یکی را نام دروازه ایزد است و دیگری را به مناسبت مسجد بزرگی که به نزدیکی دروازه طرف ده قریب به آن واقع است دروازه ی مسجد می گویند شهر با آب قنات سیراب می شود و رودی نزدیک قلعة المجوس یا قلعه زرد جاری ست و آن‌قریب دهی است
که‌ معدن سرب دارد.
دارای موقعیت بسیار خوبی ست دهات متعدد و حاصل خیز در اطراف آن فراوان است.
شهر و دهات آن میوجات را بسیار دارد که به اصفهان و سایر نقاط صادر می گردد.
کوه های آن نیز مشجر و گیاهای زیاد دارد که به خارج فرستاده می شود.
بیرون شهر دهی است با خانه های زیبا و بازار دلکش ، غالب مردم شهر اهل فرهنگ و دانش می باشند.
۲۰۰
@khashatra

✅ ابن حوقل قول بالا را تکرار و علاوه می کند « به نسبت کوره استخر کوره یزد بزرگ تر است و شهرهای آن عبارت ست از کثه که قلعه می باشد و میبد و نائین و فهرج ، فقط در این شهر چهار منبر موجود است و در جاهای  در دیگر نیست».
این حوقل به نقل از استخری شهر کثه را بنا به اهمیت آن پس از استخر ذکر کرده و می گوید که شهر کثه دارای قلعه ی معتبر است.
یاقوت در مورد یزد و کثه در دو فقره ی جداگانه صحبت می کند و می نویسد کثه از جای های فارس و حومه مهم کوره یزد و به کوره استخر بستگی دارد.
در فقره ی دیگر می نویسد که یزد ما بین راه نیشاپور، شیراز و اصفهان واقع ست و بخشی از استان فارس محسوب می شود و به کوره ی استخر تعلق دارد.
یزد نام منطقه ای ست. به قول و قلعه آن آن را کثه گویند.
مسافت بین آن و شیراز ۷۰ فرسخ است جاکسن واژه ی کثه در اوستا به شکل کثه آمده که به معنی گودال است.
آیتی صاحب تاریخ یزد می نویسد که در یزد گودال های بزرگی که تقریباً بایر شده و داخل خانه ی پا گشته است.
صاحب تاریخ جدید یزد این نام را یونانی می داند و جهانگردان خارجی هم همین نظریه را اظهار کرده اند، ولی در اشتباه می باشند.
آیتی شهر قدیم یزد را دور تر از موقعیت فعلی آن می داند و در مورد کثه می گوید :
« اما شهرت این سرزمین به نام کث یا کثه مسلم است ، حتى قريه ی هم هنوز وصل به یزد کنونی است به نام کثنویه که در نوشت جات قدیم باناء مثلنسه بوده و اکنون با «س» نویسد (کسنویه) یاقوت حموی در معجم البلدان در بیان میبد می نویسد : « و بین میبد و کث مدينة يزد عشره فرسخ .»
۲۰۱
@khashatra

✅ صاحب جامع مفیدی در مورد کثه می نویسد : « اسکندر به صواب دید و زیر در آن جا (شهرستان یزد) عمارتی طرح انداخت و اکابر عجم را که در بند داشت به فرمود که جهت محبس ایشان چاهی فرو بردند و این عمارت را که نام نهاد ، و این کثه را زندان اسکندر می گویند....
یزدگرد بزهکار چون به دین عمارت که او را کثه می خواندند فرود آمد.
اعتدال هوای آن سر زمین در او اثر کرده خون از دماغ او به قدر باز ایستاد و اندک توانایی در بدن او پدید آمد.»
باز در جای دیگر می نویسد :
«خواجه صواب قنات صواب که الحال به آب سوا شهرت یافته احداث نمود و در میانه ی شهر و کثنویه دهی بساخت و آب آن قنات در آن محل شرب می شد و به مرور آن قریه خراب شده. »
از ابن قول که در سال ۱۰۷۳ هق نوشته شده معلوم می شود که شهر کثنويه به تدریج باير و به ديه تبدیل گردید است.
در سده ی اخير آب قنات آن نیز خشک گردید و مردمش در به در گردیدند.
بنابر آن چه گذشت در کثنویه یک آتشکده ی بزرگی و به ظن قوی آتش ورهرام بوده و الا یک دروازه ی آن به دروازه ی ایزد نام گذاری نمی شد.
امروز کثنویه بی آب و زرتشتیان آن جا به اطراف پراکنده و پس از احداث آبادی های زیاد در سمت بلوک به آن طرف ها رفته اند و گروهی نیز در نرسی آباد که پهلوی آن واقع ست اقامت گزیدند.
خرابه های آن دیه حاکی از حقیقت گفتار جغرافی نویسان عربی زبان می باشد.

📚 بُن مایه :

پرستشگاه زرتشتیان.

🖋 نویسنده و گردآورنده :
رشید شهمردان.

هشتمین نشریه ی سازمان جوانان ززتشتی بمبئی سال ۱۳۳۶ یزدگردی.

✍ رونوشت : بردیا بزرگمهر.

۲۰۲
@khashatra
ادامه دارد....

#امروز

به روز، پیروز ‌و فرخ روز اَمُرداد امشاسپند و اَمُرداد ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی

برابر با :
آدینه ۳ اَمُرداد ماه سال ۱۴۰۴ خورشیدی

۲۵ ژوئیه (جولای) سال ۲۰۲۵ (ترسایی)

✔️  اَمُرداد = بی مرگی و جاودانگی.

✔️ جشن اَمُردادگان خجسته باد.

@khashatra

#امرداد_امشاسپند

خویش کاری اَمُرداد امشاسپند در جهان استومند (مادی) نگهبانی از گیاهان روی زمین و سرسبز و بارور نگاه داشتن آن ها ست و با توجه به این که وی نماد جاودانگی و بی‌مرگی و جوانی همیشگی است.
مسعود سعد سلمان گوید :
«روز اَمُرداد مژده داد بدان،
که جهان شد به طبع باز جوان.»

در بندهش درباره‌ ی این امشاسپندبانو می‌خوانیم : «اَمُرداد بی‌مرگ سرور گیاهان بی‌شمار است زیرا او را به گیتی گیاه خویش است.
گیاهان را رویاند و رمه گوسفند را افزاید؛ زیرا همه ی دام‌ها از او خورند و زیست کنند.
به فَرَشکَرت (تازه کردن جهان)، سوشیانت و نوسازی جهان نیز اَنوش از اَمُرداد آرایند.
اگر کسی گیاه را رامش و خرمی بخشد یا بیازارد، آن گاه اَمُرداد از او آسوده یا آزرده می‌شود.
اَمُرداد امشاسپند همیشه با خورداد امشاسپند (نگهبان آب) همراه است.
در جهان خاکی، نگهبانی گیاهان و رستنی‌ها به او سپرده شده است.

اَمِرتات: جاودانگی، ماندگار و بی‌مرگی نام هفتمین روز از هر ماه در  گاه شمار زرتشتی و نام پنچمین‌ ماه است. اَ، واگ (واژه‌) نفی هست، مِر: به چم مردن و مرگ، تات.  پسوند  اَمُرداد به پارسی آمده است.
در  آفرینش نگهبان گیاهان و رستنی هست، دو گام امشاسپندان خورداد و اَمُرداد به هم پیوسته هستند.
آدمی بتواند این دو رده از زندگی را به وارستگی برساند و به رسایی برسد خود به‌ خود به بی‌ مرگی و جاودانگی هم خواهد رسید.
اهورامزدا خوشی خورداد و جاودانگی اَمُرداد را به کسی می‌بخشد که در دنیا اندیشه و گفتار و کردارش نیک باشد.
چه نیکوست در این روز به آینده اندیشیدن و برای آینده برنامه‌ریزی کردن.

در اوستا اَمَرتات و در فارسی اَمُرداد بنابراین اَمُرداد یعنی بی مرگی و آسیب ندیدنی یا جاودانی.
پس واژه ی “مرداد” در ادب مزدیسنا جایی ندارد.
اَمُرداد یکی از امشاسپندان است که نگهبانی گیاهان با اوست.
همیشه با امشاسپند هَه‌اُروتات یا خورداد هستند.

در گاه شمار سی‌ روزه‌ ی زرتشتیان هنگامی که نام روز و ماه برابر می‌شود آن روز را جشن می‌گیرند.
فرارسیدن روز اَمُرداد در ماه اَمُرداد را جشن اَمُردادگان می‌نامند.
 
در گات ها، یسنا ٥١ ، بند ٧  می‌خوانیم :

كس به هفت رده، اهورامزدا، روان، نیک اندیشی، بهترین راستی، شهریاری مینوی، آرمان سپند، رسایی و بالندگی بی مرگی، جاودانگی برسد و بر راه آیین راستی مى‌رود، از بخشایش دو مینویی اهورامزدا به پاداش خواهد رسید خوشی خورداد و جاودانگی اَمُرداد را دارا مى شود.

«مسعود سعد» می‌سراید :

روز اَمُرداد مژده داد بداند،
كه جهان شد به طبع باز خواند.
 

سروده‌ی مسعود سعد سلمان، بر پایه‌ی کتاب بندهش ؛

روز اَمُرداد مژده داد بدان،
كه جهان شد به طبع باز جوان.

عدل بارید بر جهان یک سر،
دولت و ملک شهریار جهان.


اندرزنامه ی آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم)

دار و درخت بنشان.


اندرزنامه ی آذرباد مهر اسپندان در سروده‌ی استاد ملک‌الشعرای بهار :

به (خورداد) جوی نوین کن روان، اَمُرداد بیخ نو اندر نشان.

🌺 گل چمبک نماد اَمُرداد امشاسپند است.

@khashatra

#جشن_امردادگان_خجسته_باد

✅ اَمُرداد :
هفتمین روزِ هر ماه در گاه‌شمار زرتشتیان «اَمُرداد» نام دارد.
واژه ی اَمُرداد که در اوستا به ریخت «اَمِرَه تات» آمده، به چمار جاودانگی و بی‌مرگی است.
در گاه‌شمار خورشیدی ایران، پنجمین ماه سال به اشتباه مُرداد نامیده شده است که به چم مرگ و نیستی است بنابراین پسندیده خواهد بود که این واژه را "امُرداد" بنویسیم و در گویش بیان کنیم تا بیان آن درست شود.
اَمُرداد یکی از امشاسپندان و نماد بی‌مرگی و جاودانگی است.
خویش کاری امشاسپند اَمُرداد در جهان مادی نگهبانی از گیاهان روی زمین، سرسبز و بارور نگاه داشتن خاک است.
باری، درباره ی واژه ی #اَمُرداد و #مرداد نیک است بدانیم که:
اَمُرداد به معنى بی‌مرگى و جاودانگى است.
اما مُرداد به معنى مرگ و نيستى تباهی است.

هنگامی‌که وات #الف در اول واژه مرداد که به معنی مرگ و نیستی است قرار می‌گیرد آن را نفی می‌کند و از مرگ و تباهی به بی‌مرگی و جاودانگی دگرگون می‌کند.
پس نیکوست که اَمُرداد را به‌ جای مرداد در گفتار و نوشتارمان به‌کار ببریم.

📚 بُن مایه :

برگرفته از تارنمای زنده یاد ،
موبد کورش‌نیکنام

✍ رونوشت : بردیا بزرگمهر.

@khashatra

#جشن_امردادگان_خجسته‌و‌فرخنده_باد

@khashatra

سروده جشن اَمُردادگان

سراینده : دکتر خداداد کاویانی.

@khashatra

#امروز

به روز، پیروز ‌و فرخ روز دی به آذر اَمُرداد ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی

برابر با :
شنبه ۴ اَمُرداد ماه سال ۱۴۰۴ خورشیدی

۲۶ ژوئیه (جولای) سال ۲۰۲۵ (ترسایی)

✔️  دی به آذر = آفریدگار.

✔️ روز آرامش و نیایش همگانی زرتشتیان.

@khashatra

#دی_به_آذر

دی به آذر، روز هشتم از هر ماه در گاه شماری زرتشتیان است.
دی یکی از نام‌های اهورامزداست.

«دی» (اوستایی:«دَثوش») به چم (:معنی) پروردگار، دادار، آفریننده و جهاندار زیبایی‌ها است.
در گاه‌ شماری زرتشتی، روز نخست هر ماه اورمزد روز نامیده می‌شود، سه روز دیگر به نام اهورامزدای بی‌همتاست که به واژه‌ی دی آمده و از آن سخن گفته شده است.

در هر ماه سه روز با نام «دی» شناخته می‌شود.
روزهای هشتم، پانزدهم و بیست و سوم ماه زرتشتی به نام «دی» است مانند دی به آذر، روز هشتم هر ماه، دی به مهر، روز پانزدهم از هرماه، دی به دین، روز بیست و سوم از هر ماه.
برای باز شناختن هر یک از این سه روز ، نام روز پس از آن به واژه‌ی دی پیوند داده شده است برای نمونه فردای روز دی به آذر روز آذر است.

روزهای دی در هر ماه روزهای نیایش همگانی، به آتشکده رفتن، آسایش و دست از كار كشیدن زرتشتیان است.
 
سروده‌ی مسعود سعد سلمان، بر پایه‌ی کتاب بندهش ؛

روز دی است خیز و بیار ای نگار مِی،
ای ترک، مِی‌ بیار كه تركی گرفت دی.

مِی ده برطل و جام كه در بزم خسروی،
بنشست شاه شاد ملک ارسلان به مِی.

اندرزنامه ی آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم)

سر شوی و موی و ناخن پیرای،

🌺 گل بادرنگ بویه نماد دی به آذر است.

@khashatra

✅ مردان نامور کثنويه.

در دو سده ی اخیر مردان بزرگ زرتشتی چون فرزانه مرزبان ظهراب فرزانه هرمزدیار خدا بخش و فرزانه خداداد رستم کدخدا و به تازگی مهربان بهرام نرسی آبادی که مصدر خدمات مهمی به جماعت بوده اند ، از آن جا برخاسته اند.
مسلمانان نسبت به رشادت و فصاحت و تیز زبانی و حاضر جوابی و دانش و فعالیت فرزانه خدا داد بسیار رشک می ورزیدند.
چون نتوانستند به هیچ وسیله او را مسلمان سازند، کمر به قتل او بستند و شبانه در بین راه شهید نموده در چاهی انداختند.
اینک به چاه خداداد کدخدا مشهور است.
سپس دخترش دولت رار بودند، تا مسلمان نمایند. ولی دولت چون پدر پر دل و بی باک بود. تن به رضا نداد و به مجتهد وقت که در منزلش زندانی بود گفت که می توانند او را بکشند اما نمی توانند دلش را از دین بهی برگردانند.
بالاخره او را راضی کردند که بر دین خود باقی بماند. و آداب و تشریفات دینی زرتشتیان را به جا آورد و با یکی از جدید الاسلام هایی که خود پسندد ازدواج نماید و شوهرش به دین مسلمانی باشد.
دولت به این شرط تن در داد و به عقد ازدواج یکی از جدید الاسلام های زرتشتی کسنویه در آمد.
۲۰۳
@khashatra

✅ مراسم سال و گهنبار و پاکی و اشوئی مانند زمان پدر در منزل خویش معمول می داشت و به مراسم دینی و حمام مسلمانان قدم نمی گذاشت.
به فرزندان خود سخت قدغن و وصیت کرده بود که نسل اندر نسل نابر نگاهدارند و گهنبار را بخوانند.
حاجی محمد ابراهیم کسنویه ای نوه اوست ، نابر را رعایت می کرد و هنگام چهره گهنبار منزل اجدادی را خالی می کرد و به دست زرتشتیان می سپرد که مراسم گهنبار را به روش دین بهی به جای آورند و اتاق نمازگاه برای انجام مراسم دینی را همیشه قفل می کرد و به غیر از زرتشتیان دیگری در آن داخل نمی شد.
در این جا در ذکر مردان نامور نرسی آباد که بر روی بخشی از خرابه های کثنویه آباد شده خود داری نمی نمایم.
روان شاد مهربان خدا بخش نرسی آبادی مشهور به مهر بیابانکی یکی از مردان نامور گروه زرتشی در سده ی گذشته می باشد.
در دورانی که زرتشتیان تحت محرومیت های سخت زندگی می کردند و در برابر مسلمانان یار ای ایستادگی نداشتند و آن ها را حقیر و ناچیز می شمردند، کلام این مرد بلند همت و ماجراجو از مهریز تا شریف آباد یزد نافذ بوده است.
جمع مالیات چهار دیه ی ؛ در بید، محمد آباد مهریز و مزرعه صدری و کدخدایی آن ها بر عهده داشت.
از روزگار جوانی در حفر کاریز و قنات به سرپرستی پدر زن خویش رستم خدا بخش مقنی استا باشی استاد کردید و چهار قنات به نظارت و سرپرستی خود احداث نمود زیرا که باشی یعنی استاد کاریزکش بود.
۲۰۴
@khashatra

✅ این مرد بلند همت که در زمان خویش باعث آبرو و عزت جماعت بوده ، چنان که می گویند در حدود سال ۱۱۸۸ یزدگردی در دیه ی نرسی آباد ، روشنی افزای دیدکان پدر و مادر گردید.
در آن روزگاران اوضاع یزد نا امن بود و هر صباح فرمانداری بر سر اقتدار خاندان خوانین عرب در یزد نیرومند بودند و در بیابانک صاحب ضياع و عقار، ولی املاک
و ديه هایی که برای آن ها بی حاصل و ثمر بود چون زرتشتیان به راستی و درستی و امانت معروف بودند و روانشاد مهربان مردی بی باک و پر دل با شهامت بود ، مصطفی قلی خان عرب معروف به سهام السطنه از او درخواست کرد که چند خانوار زرتشتی را برای کشاورزی به سر پرستی خویش به بیابانک ببرد و خود در آن جا ناظر و مباشر امور دیه های او گردد.
مهربان خواهش خان را پذیرفت و با بانوی خویش پیروزه و چند خاندان زرتشتی عازم بیابانک گردید و مدت ۳۱ سال در آن جا به کار مباشرت املاک خان مشغول بود.
خان در سال ۱۳۰۵ هق (۱۲۵۵ی) فرماندار یزد گردید .

📚 بُن مایه :

پرستشگاه زرتشتیان.

🖋 نویسنده و گردآورنده :
رشید شهمردان.

هشتمین نشریه ی سازمان جوانان ززتشتی بمبئی سال ۱۳۳۶ یزدگردی.

✍ رونوشت : بردیا بزرگمهر.

۲۰۵
@khashatra
ادامه دارد....

#امروز

به روز، پیروز ‌و فرخ روز آذر ایزد از اَمُرداد ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی

برابر با :
یک شنبه ۵ اَمُرداد ماه سال ۱۴۰۴ خورشیدی

۲۷ ژوئیه (جولای) سال ۲۰۲۵ (ترسایی)

✔️  آذر = آتر ، آدر ، آگر ، آتش.

@khashatra

#آذر_ایزد

ایزد آذر از بزرگ ترین ایزدان دین زرتشتی ست و آن نگهبان آتش است.
آذر از آفریده‌های بزرگ اهورامزد است.
زرتشتیان، در تاریخ خود «آتش» را به مانند پرچم سپندینه می‌دانند و آذر ایزدی است نگهبان. و نماد پایداری و استواری دین زرتشتی.
در فرهنگ ایران، آتش یکی از پدیده‌های طبیعی با ارزش است چون گرمای زندگی را در کالبد دیگر پدیده‌های هستی جاری می‌سازد.

«آذر» در اوستا «آترَ»، نهمین روز از هر ماه سی‌ روزه و نهمین ماه در سال نمای زرتشتی به این نام است.
آذر ایزد نگاهبان آتش و فروزه‌ی اهورامزداست از این رو گاه او را در شمار امشاسپندان آورده‌اند.
آذر به چم آتش و گرما و نیروی داخلی برای جنبش و حرکت است. ایزد آذر از بزرگ ترین ایزدان دین زرتشتی است و آن نگهبان آتش است.
آتش یكی از آخشیج‌های چهارگانه طبیعت است كه ایرانیان همواره آن‌را پاس می‌داشته‌اند.
چه نیکوست در این روز آتش نیایش خواندن و نیایش به درگاه اهورامزدا.

در فرهنگ ایران، آتش یکی از پدیده‌های طبیعی با ارزش است چون گرمای زندگی را در کالبد دیگر پدیده‌های هستی جاری می‌سازد و با نور خود که نشانی از آذر اهورایی است جان و دل یاران اهورامزدا را روشنایی می‌بخشد پس سوی پرستش اهورامزدا است.
هر زرتشتی برای نیایش باید رو به سوی روشنایی و پشت بر تاریکی کند.
آتش پرستاران در آتشکده از آن پرستاری می‌کنند. جشن آذرگان از جشن‌های ویژه آتش در فرهنگ ایران است.

سروده‌ی مسعود سعد سلمان، بر پایه‌ی کتاب بندهش :

ای خرامنده سرو تابان ماه،
روز آذر می چو آذر خواه.

شادمان كن مرا به مِی كه جهان،
شادمان شد به فر دولت شاه.

🌺 گل آفتاب گردان نماد آذر ایزد است.

@khashatra

‍ ‍ #آتش_نیایش

🔥 درود بر تو ای آتش 🔥
ای برترین آفریده ی سزاوار ستایش اهورا مزدا.
درود به تو ای آتش،
ای پرتو اهورامزدا،
خشنودی و ستایش آفریدگار و آفریدگانش برساد.
افروخته باش در این خانه پیوسته!
فروزان باش در این خانه!
تا دیر زمان افزاینده باش در این خانه!
به من ارزانی ده.
ای آتش ای پرتو اهورامزدا ؛
آسایش آسان،
پناه آسان،
آسایش فراوان،
فرزانگی، افزونی، شیوایی زبان و هوشیاری روان،
و پس از آن خرد بزرگ و نیک و بی‌زیان،
و پس از آن دلیری مردانه، استواری، هوشیاری و بیداری،
فرزندان برومند و کاردان، کشورداری و انجمن آرا،
بالنده، نیک کردار، آزادی بخش و جوانمرد،
که خانه مرا و ده مرا و شهر مرا و کشور مرا آباد سازند.
و انجمن برادری کشورها و هم بستگی جهانی را فروغ بخشند.

با نوای دل نشین :

روان شاد ؛

موبد مهربان فیروزگری.

@khashatra

✅ روانشاد مهربان تمام همت خویش را در آبادانی یابانک به کار برد چنان که همه ی فرزندانش به غیر از یک پسر بزرگ همه در بیابانک به دنیا و به بیابانکی مشهور شدند.
پیروزه بانوی او زنی با شهامت بود و بارها تنها به همراهی پسر کوچک خویش، سوار برالاغ از نرسی آباد تا بیابانک مسافت حدود ۲۰۰ کیلومتر را بدون خطر، سفر کرده است.
راه ها در آن زمان نا امن بود و مسافرت جرات و بی باکی لازم داشت.
نفوذ کلام روانشاد مهربان در بیابانک بین مردم آن جا بسیار بود و همه او را به نظر احترام می نگریستند و عموم کشاورزان که مسلمان بودند ، امر او را به جان می پذیرفتند.
زیرا که مهربان مردی مهربان بود و در بخش فرآورده های کشاورزی که در آن زمان نیمه ای بود ، یعنی نیمه ی محصول به جای اجاره مال ارباب و نیمه ی مال رعیت، هتا کشاورزی آن ها بود ، مهربان طرف رعیت را می گرفت و بهره ی بیشتر به آن ها می داد تا با دل گرم در آبادانی زمین بیشتر زحمت بکشند.
در طی مدت مباشرت او بیابانک آباد شد و بهره ی سرشاری نصیب خان گردید ولی خودش به واسطه ی رادی و جوانمردی ، چیزی برای اولاد خود و پیری ذخیره ننمود خان با خانواده ی خویش در جلب رضایت خاطر او و بانوی عزیزش می کوشیدند چنان که روزی پیروزه بانو ناخوش شد ، خود خان به همراه سواران بشتاب از ۲۷ فرسنگ مسافت برای بانوی ارجمند مهربان دارو آورد.
۲۰۶
@khashatra

✅ کشاورزان زرتشتی پس از چند سال اقامت در بیابانک به دیه های یزد برگشتند اما روانشاد مهربان ، مدت ۳۱ سال به امر مباشرت مشغول بود و اگر درست تر بگوییم در آن جا فرمانروایی می کرد.
پس از ضعف نیروی خانواده ی خان، روانشاد مهربان پیری و سن قریب هشتاد سالگی را بهانه کرده بیابانک را بگذاشت و به نرسی آباد برگشت.
ارباب رستم مهر بزرگ در آن هنگام دیه ی بهرام آباد را به نام پسر خویش شاه بهرام احداث نموده بود.
از ورود مهربان خوش حال گشت از او خواست که مباشرت آن دیه را بپذیرد.
مهربان سی سال در آن دیه بماند و آن را آباد کرد.
سپس از کار کناره گرفت و به حسن آباد میبد محل اقامت پسرش خدابخش رفت و پس از یک سال با نیروی تمام در ۱۱۰ سالگی حدود سال ۱۲۹۸ یزد گردی به گروسمان برین شتافت.
و سه پسر رشید ، اسفند یار و خدابخش را از خود به یادگار گذاشت.
رشید بیابانکی فرزندش از شکارچیان ماهر یزد به شمار آمده است.
خدا بخش و اسفندیار اینک به سن پیری رسیده اند و امید است مانند پدر بیش از سد مرحله ی زندگی را به پیمایند.
۲۰۷
@khashatra

✅ یکی از مردان نامور دیگر ما رستم کیانی
فرزند‌ خدا بخش‌و نوه ی مهربان بیابانکی است که در بالا کار نامه ی او را بیان کردیم.
او نیز مانند با مس خویش پر دل ، نیرومند
و ماجرا جوست.
ولی‌دست‌و‌ دل باز و مهمان نواز و در کمک
به هم نوع کوشاست.
در تیر ماه سال ۱۲۸۴ یزدگردی در دیه ز حسن آباد بلوک رستاق یزد، در محیط بینوانی و تنگدستی که نتیجه ی
نا امنی اوضاع بود، قدم به عرصه ی وجود نهاد.
در هفت سالگی از فرط بیچارگی در خانه ی ارباب شاه بهرام پسر ارباب رستم مهر بزرگ بهوسمت خانه شاگردی مشغول کار شد.
دیه ی بهرام آباد ملکی ارباب به نظارت جدش مهربان آباد شده بود.
ارباب شاه بهرام و خانواده بر خلاف اربابان دیگر زرتشتی، نسبت به نوگران خانه محبت و مهربانی می نمودند.
رستم در منزل ارباب خوش می بود و پس از انجام وظایف محوله ، ارباب او را به اتفاق بچه های خود به مدرسه می فرستاد.
رستم پنج سال در آن جا به شاگردی مشغول بود و در ضمن در مدرسه یک کلاس فارسی با کمی حساب بخواند.
سپس سال ۱۲۹۵ ی عازم بمبئى گشت و سه سال در این شهر بزرگ در مغازه ها به نوکری پرداخت.
پس از مهارت در کسب در ١۶ سالگی مستقلاً صاحب مغازه گردید.
بخشدار به واسطه ی کم سن بودن پروانه ی کسب به اسم اوصادر نمی کرد.
اما رستم دست بردار نبود و با حضور پی در پی خویش در بخشداری بالاخره پروانه به اسم خود صادر ساخت.
۲۰۸
@khashatra

✅ رستم پهلوان نیرومند و ماجراجو بود.
مفت خواران پر زوری که باج سبیل از مردم می گرفتند، پس از برخورد با او ، از او حساب می بردند و راه مؤانست و دوستی می پیمودند.
رستم مردی دلیر راد و آزاد منش‌ می باشد.
در خلال مدت ۱۱ سال کسب در هند ، به واسطه ی دست و دل بازی و مهمان نوازی هر چند مالک سیم سفید نبود ، اما دل های مردم را در گرو کمند محبت و مهربانی های خویش داشت.
در سال ١٣٠۶ ی رهسپار برمه و رنگون را محل اقامت خویش ساخت.
بی خبر از موقعیت محل در محله ی باج سبیل گیران مغازه باز کرد.
در همان روز نخست، زهر چشم خوبی به اوباش و سردسته ی آن ها نشان داد و همگی نه تنها فرمان بردار او گردیدند ، بلکه در پیشرفت کار مغازه ی او نیز می کوشیدند.
رستم در طی مدتی که به کسب و کار مشغول بود.
از‌ تحصيل علم و هنر و رتق و فتق امور بازرگانی و معاش و قوانین دولتی و مدنی که هر آن احکامی تازه صادر می کردند نیز غافل نبود.
اینک فارسی و انگلیسی و هندی را به خوبی می داند.
پس از سه سال اقامت در رنگون به پونه مراجعت نمود و در سال ۱۳۱۵ ی در حیدرآباد دکن رحل اقامت افکند و دستگاه بزرگی در آن جا به راه انداخت و صاحب نفوذ کلام گردید.
با بزرگان و رجال دولت و کارگردانان کنگره ی هند آشنا و دوست گردید.
اینک رئیس اتحادیه ی هتل ها و نانوایی ها و شیرینی پز ها می باشد و اکثریت قریب به نام با هندی هاست.
به واسطه ی راستی و درستی و صمیمیت ، کلامش نافذ است.
نه تنها ایرانیانی که به حیدر آباد رفته و با او تماس حاصل کرده اند بلکه بیگانگان نیز از مهمان نوازی و فعالیت های او داستان ها می سرایند.
جمعی کثیر آقای را شاه بیتاج حیدرآباد می خوانند.

📚 بُن مایه :

پرستشگاه زرتشتیان.

🖋 نویسنده و گردآورنده :
رشید شهمردان.

هشتمین نشریه ی سازمان جوانان ززتشتی بمبئی سال ۱۳۳۶ یزدگردی.

✍ رونوشت : بردیا بزرگمهر.

۲۰۹
@khashatra
ادامه دارد....