واژه‌های وام گرفته از فارسی در زبان عربی

یکی از نشانه‌های اصلی حضور ایرانیان وجود تعداد قابل ملاحظه‌ای از واژه‌های ایرانی است که پیش از اسلام وارد عربی شده است، و برخی از آنها حتی در قرآن پدیدار می‌شود. همان‌طور که ویدنگرن می‌گوید و آیلرز تکرار می‌کند این نکته حقیقت جالبی است که در حالی که در زبان‌‌های ایرانی پیش از اسلام عملا اثری از واژگان سامی دیده نمی‌شود، زبان های آرامی، سریانی، عبری و عربی شمار قابل توجهی از واژه‌های ایرانی وام گرفته‌اند.
بررسی واژه های بیگانه در قرآن، از جمله آنهایی که ریشه‌ی ایرانی دارند، از مدت‌ها پیش هم به وسیله‌ی پژوهندگان مسلمان و هم به وسیله‌ی پژوهندگان غرب انجام شده است.

حضور ایران در جهان اسلام،احسان یارشاطر،صفحه ۷۰

از کانال پژوهشکده تاریخی وهومن

#پاسخ_به_ایرانستیزان

@khod2

💢 در وصف نام «فریدون»

🔘 بهرام بیضایی


@khod2

عربی را چگونه بجای پارسی نشاندند ؟!

- نمونه ای پژوهشی در این زمینه : سکه ای اُموی با شمایل ساسانی و مفهوم عبارت لا اله الا الله ، محمد رسول الله به زبان و خط پارسی میانه -

اعراب پس از چیرگی بر قبایل اطراف خود و متحد کردن همه جزیره العرب ، بر سرزمین های مجاور خود تاختند و به‌نوبت همه حکومت‌های مقتدر آن دوران را بزانو درآورند و فرهنگ ها ، ادیان و زبان های بسیاری از مردمان را به فرهنگ ، دین و زبان عربی دگرگون کردند. برای نمونه مردمان مصر تا پیش از حمله اعراب در ۶۴۱ م با زبان عربی آشنایی نداشتند ، اما فرمانروایان عرب پس از تسخیر مصر ، زبان رسمی و مکاتبات را عربی اعلام کردند و از سده نهم میلادی به این‌سو ، زبان عربی در مصر نهادینه شد. و یا زبان مردمان شمال آفریقا تا پیش از حمله اعراب ، یک زبان آفریقایی-آسیایی بنام « آمازیقی » بود که با حمله اعراب این زبان نابود شده و امروزه فقط گویشورانی اندک در کشورهای مراکش ، الجزایر ، لیبی و تونس دارد.

زبان پارسی هم با چنین رخداد‌هایی روبرو شد ، اما سرانجامی متفاوت داشت. اعراب اموی ( ۴۱ تا ۱۳۲ ه.ق ) زبان رسمی را عربی اعلام کرده بودند و ایرانیان هم برای انجام امور روزانه خود مجبور بودند که این زبان را فرابگیرند و آن را به فرزندان خود هم آموزش بدهند. از طرفی اعراب زیادی از عراق و جزیره العرب به ایران کوچیده بودند و در کنار پارسی زبان ها زندگی میکردند. حضور اعراب در ایران و دوام این حضور تا حدود سه قرن در این سرزمین ، تاثیرات زیادی بر زبان و ادبیات ایرانیان گذاشت و از طرفی ایرانیان در این دوره حتی نمیتوانستند شعری بزبان پارسی بسرایند. همچنین زبان دینی و قرآنی هم عربی بود و مردم مجبور بودند تا آن را یاد بگیرند. در مقابل همه این عوامل ترویج زبان عربی ، با زبان پارسی مقابله هم میشد و نمونه های زیادی از مبارزه با زبان پارسی و مخالفت با آن در کتب تاریخی آمده است ، از جمله : حدیثی در برگه ۳۸۳ تاریخ جرجان نوشته حمزه السهمی و برگه ۲۲۸ اساس البلاغه : روزی عمر در طواف حج بود و شنید که دو جوان به فارسی با هم صحبت میکنند ، پس به آن دو جوان گفت که فورا به‌ عربی سخن بگویید و بدانید که هرکس زبان فارسی را بیاموزد خبیث و بی اخلاق است.

اما با همه اینها ، زبان پارسی همچون سایر زبان های منطقه که با زور شمشیر عرب ، نابود شده بودند ، « ایستادگی » کرد و زنده ماند. زنده ماند ، اما زخمی و ضربه خورده از زبانِ شمشیرداران (!). امروزه هم زبان پارسی با زخم‌هابی بسیار ، خار چشم میهن‌فروشانی بنام « خود ترک پنداران » است. که این زبان نیاز به ترمیم و بازسازی و رسیدن به اوج زبان دوران ساسانیان دارد ، ولی گرفتار مسؤلانی بدتر از امویان است.

امویان نخستین حاکمان ایرانِ بزرگ ، در دوره اسلامی و پس از ساسانیان بودند. آنها به ستمکاری و نژادپرستی مشهور بودند که سرانجام هم به دست همین ایرانیان یعنی نهضت « سیاه‌جامگان » به رهبری ابومسلم خراسانی ، سرنگون شدند. اما ایرانیان باز فریب خوردند و حکومت ایران بدست اعرابی دیگر بنام عباسیان افتاد. در برگه ۱۴۵ کتاب نهضت شعوبیه نوشته حسینعلی ممتحن درباره رفتار امویان با ایرانیان میخوانیم :

" حکومت بنی امیه بر پایه تحقیر ملل غیر عرب استوار شد. ایرانیان در عصر اموی ، ذلیل خوار و خدمتگزار عرب بودند و کار و منصب مهمی در دست آنان نبود. امویان میگفتند : کسی که خون خالص عربی در رگ و ریشه او باشد ، برای سروری ، فرمانروایی و پیشوایی خلق شده و سایر ملل عموما برای خدمتگزاری و کارهای پست آفریده شده‌اند. نه نتها ما شما غیرعربان را از بندگی و اسارت آزاد کردیم ، بلکه از پلیدی ، کفر و شرک هم نجات دادیم و همین کافی است که از شما برتریم. ما شما را با شمشیر سعادتمند ساختیم و با زنجیر به بهشت کشاندیم. حجاج بن یوسف دست‌های موالی را داغ میکرد و علامت میگذاشت تا این طبقه از سایر طبقات شناخته شود.... (و گفته‌های بسیار دردآور و پادایرانی دیگر)

سکه ای از دوران امویان که ناگفته‌های بسیاری دارد :

یکی از جالبترین سکه ‌های ضرب خورده در نیمه شرقی خلیفه اموی ، سکه عبدالعزیز بن عبدالله بن امیر ، حاکم سیستان است. این سکه پنج سال پیش از اصلاحات ضربی اموی توسط « عبدالمک » ضرب خورده است. در اصلاحات ضربی ، همه (( نشانه‌ها و آثار مربوط به حکومت ‌های ساسانی )) از روی سکه ها برداشته و آنها را با خط و زبان عربی جایگزین کردند. چراکه پیش از آن ، سکه های اموی دارای شمایل پادشاهان ساسانی ، زبان پارسی میانه ، خط پهلوی ، نشان ماه-ستاره و حتی نقش آتشکده بود. و نشان ماه-ستاره هم از همین آثار ساسانی بود که به حکومت‌های اسلامی و از آنجا به حکومت‌های ترک راه پیدا کرد.
ادامه👇

سکه《عبد العزیز بن عبدالله بن امیر》حاکم سیستان و با 《نوشته ای به زبان پارسی میانه و خط پهلوی》که در حاشیه طرف دیگر آن عبارت « بسم الله » هم آمده است.

متن پهلوی سکه : در این سکه ، مفهوم عبارت « لا اله الا الله ، محمد رسول الله » را با خط و زبان پهلوی نوشته اند. و این نشان میدهد که مردمان آن زمانِ ایران ‌، هنوز با « زبان عربی آشنایی کامل نداشتند » و خلفای اموی ( ستمگران اموی ! ) مجبور بودند که باورهای اسلامی خود را با خط و زبان مورد استفاده مردم آن روز ایران ، بر روی سکه‌ها ضرب کنند. اما بعدها خلفای اموی روند اجبار را در پیش گرفتند و همه متون و مکتوبات خود را با خط و زبان عربی نوشتند و بدینگونه مردم هم مجبور بودند که خط و زبان تازه را یاد بگیرند.

نوشته پهلوی سکه عبدالعزیز بن عبدالله بن امیر :

yazda-ēw bē oy , any yazda nest , mahmat paygāmbar ī yazda

There is one God , without any other , (and) muhammad is the prophet of God.

خوانش و ترجمه به پارسی نو :

یَزدَ اِئو بئ اُوی ، اَنی یَزدَ نِست ، مَهمَت پَیگامبَر ای یَزدَ

خدا یکی است ، خدایی دیگر نیست ، محمد پیامبر خداست.

#پاسخ_به_ایرانستیزان
@khod2

🔵شایعاتی نظیرِ (سایت «یونسکو» اعلام کرده است که فارسی لهجه ۳۳ زبان عربی ست، یا ۶۰٪ زبان فارسی عربی ست) از کجا منشأ می‌‌گیرند؟
– از بی‌سوادی رسانه‌ای؛ چرا هیچ‌کس سایتِ رسمیِ یونسکو را ننگریست؟

🔴در ادامه، توضیحاتی درخصوصِ قدرتِ شگفت‌آور و دایره‌ی واژگانِ اعجاب‌برانگیزِ زبانِ فارسی.

#پاسخ_به_ایرانستیزان

@khod2

دوستی اومد گفت زبان فارسی تشکیل شده از کلمات بیگانه و چیزی بنام فارسی نداریم، مثلا فارسی پرررر کلمات فرانسویه! و بعد واژگان فرانسوی زیر رو برام فهرست کرد!
.
آسانسور / آپارتمان / آژانس / گاراژ / کراوات / تووالت / کُمد / لیسانس / اُملت / شومینه و ...
.
🔴 بهش گفتم در همه زبان‌های منطقه این واژگان بکار میرن! یعنی اونها هم « زبان » نیستند؟ مثلا همین‌ها به زبان ترکی استانبولی چی میشه؟
.
asansör / apartman / ajans / garaj / kravat / tuvalet / komodin / lisans / omlet / şömine ...

.
یا واژگان عربی که در فارسی بکار میرن، دقیقا همین‌ها در ترکی هم مورد استفاده‌اند و حتی بیشتر / برای نمونه به نام روزنامه‌های بزرگ ترکیه دقت کنید ...
.
حریت / Hürriyet
جمهوریت / Cumhuriyet
ظفر / Zafer
زمان / Zaman
وطن / Vatan
وقت / Vakit
وحدت / Vahdet
تقویم / Takvim
صباح / Sabah
ملیت / Milliyet
ملت / Milat
دنیا / Dünya

زبان‌های کردی و لری و مازنی و ... هم همین‌گونه‌اند و پرررر واژگان بیگانه! اما در این میان فقط « زبان فارسی » دیده میشود!!!

#پاسخ_به_ایرانستیزان

@khod2

.

🔴 این خط عربی نیست ؛ و خط امروزی فارسی، ادامه دهنده خط پهلوی است / تصاویر پیوستی را حتما ببینید 👇👇

🔹 همانگونه که معماری ایرانی ِ دوره ساسانی را بنام معماری عربی - اسلامی معرفی میکنند، خطی را هم که ایرانیان در ابداع آن از روی خط‌های آرامی‌تبار، همچون پهلوی و تکامل آن، نقش ویژه‌ای داشته‌اند « عربی » معرفی می‌کنند !

✅ در آغاز دوره اسلامی، زبان عربی « خط مستقل و فراگیری » از خود نداشت. با گسترش قلمرو خلافت اسلامی و نیاز به کتابت قرآن، خطی در جنوب‌غرب ایرانشهر ابداع شد که به « خط کوفی » شناخته می‌شد و به خوشنویسی های مختلف آن « حجازی، مشق، انباری، حیری و ... » میگفتند. این خط از روی خطوط آرامی‌تبار همچون : پهلوی و نبطی و سریانی ساخته شده بود و مانند خط پهلوی بدون نقطه بود و یک حرف‌نشانه ممکن بود برای چند صدا استفاده شود

🔺 توجه : چند نمونه کوتاه به زبان عربی و خطی شبیه به کوفی - نبطی مربوط به پیش از اسلام یافت شده که به آن خط جزم گفته میشود. برخی‌ها معتقدند، خط کوفی ادامه دهنده آن است و در صدر اسلام تکمیل شد

🔹 در روایت‌های اسلامی که بیشتر نقل‌قول از ابن‌عباس است، شهرهای حیره و انبار و کوفه مرکز ابداع خط موسوم به عربی دانسته شده‌اند. این سه شهر در نزدیکی هم قرار داشتند و از شهرهای مهم دوره ساسانی بودند و « لخمی‌ها » که تابع شاهنشاهی ساسانی بودند بر آنجا فرمان میراندند. پس بدون شک « خط کوفی » باید تحت تاثیر خط پهلوی و توسط ایرانیان بوجود آمده باشد. که این ادعا دلایل محکم نگارشی دارد ؛ زیرا برخلاف آنچه گفته میشود که : خط کوفی فقط از روی خط نبطی ساخته شده است، ولی برخی حروف خط کوفی فقط در خط پهلوی دیده می‌شود

از خط کوفی در کتابت قرآن و دیگر مکاتبات، تا پیش از رواج خط نسخ ( اواخر قرن سوم و اوایل قرن چهارم ) استفاده می‌شد. ایرانی‌ها در خط کوفی تغییراتی داده که به خط کوفی شرقی، ایرانی، پیرآموز، قرمطی معروف شد. سرانجام پس از اصلاحات « ابن‌مقله شیرازی » بر روی خط نسخ اولیه و کوفی‌ایرانی، خط نسخ امروزی را ابداع کرد، و با توجه به رسایی و آسان‌خوانی آن، به‌تدریج از رواج خط کوفی کاسته شد

🔵 ایرانیان در ابداع و تکامل خط کوفی و « صرف و نحو و قرائت » زبان عربی، نقش ویژه‌ای داشتند :

در نقطه‌گذاری برای حروف مشابه ( ب، پ، ت، ج، خ و ... ) و همچنین حرکت گذاری « فتحه و کسره ... » ایرانیانی همچون یحیی بن یعمر عدوانی اهوازی (د ۱۲۹ ق) و خلیل بن احمد فراهیدی ( د ۱۷۵ ق. که حموی و اصفهانی بر ایرانی بودن او تاکید دارند ) نقش مهمی داشتند

♦️ حتی بزرگان « صرف و نحو و قرائت و کتابت » زبان عربی باز ایرانیان بوده‌اند : یزداد الفارسی، ابوداوود عبدالرحمان بن هرمز اعرج ۱۱۷ ق، ابومعبد بن فیروزان بن هرمز ۱۲۰ ق، ابوعمرو زببان مازنی بصری ۱۵۴ ق، حمزه بن حبیب حلوانی ۱۵۶ ق، نافع بن عبدالرحمان ۱۶۹ ق، #سیبویه شیرازی ۱۸۰ ق، ابومحرز فرغانی ۱۸۰ ق، علی بن حمزه بن بهمن کسائی ۱۸۹ ق، ابوزکریا دیلمی ۲۰۳ق، سعید اخفش ۲۱۵ ق، قاسم بن سلام هروی ۲۲۴ ق، ابن قتیبه دینوری ۲۷۶ ق، زجاجی نهاوندی ۳۴۰ ق، درستویه مرزبان فارسی فسوی ۳۴۷ ق، ابوسعید سیرافی ۳۶۸ ق، ابن خالویه ذوالنونین ۳۷۰ ق و ....


خلاصه موضوع :

۱- خط امروزی رایج در نوشتن زبان‌های فارسی و عربی و اردو و عثمانی و ... تکامل یافته « خط کوفی » است و این دگرگونی را یک ایرانی بنام « ابن‌مقله شیرازی ( ۲۷۲ - ۳۲۸ ق ) » انجام داد. پس اگر بگوییم خط « ایرانی / فارسی » بیراه نگفته‌ایم

۲- خود خط کوفی را گروهی از ادیبان و دبیران صدر اسلام که بخش مهمی از آنها ایرانیان حیره، انبار، کوفه، بصره بودند، ابداع کردند

۳- آنها نه از روی یک خط، که از روی خطوط مختلف ِ برآمده از « خط آرامی »، یعنی ؛ انواع خطوط پهلوی، نبطی، سریانی و ... این کار را انجام دادند. برخی از حروف خط کوفی فقط در خطوط پهلوی دیده می‌شود

#پاسخ_به_ایرانستیزان

@khod2

✅ خط امروزی فارسی بصورت غیرمستقیم ادامه دهنده « خط پهلوی کتابی » است

ایرانی‌ها پس از دوره هخامنشی از روی خط آرامی، انواع خطوط را برای نگارش زبان‌های ایرانی ابداع کردند : خط مانوی، خط پهلوی، خط سغذی، خط خوارزمی و ...

🔴 انــواع خــط پــهلــوی :

۱- پارتی کتیبه‌ای یا دبیره پهلوی اشکانی، که با آن زبان پارتی را بصورت گسسته می‌نوشتند

۲- پهلوی کتیبه‌ای، یا دبیره پهلوی ساسانی که کتیبه‌های پارسی میانه را بدان می‌نوشتند

۳- پهلوی کتابی، (پهلوی ساسانی پیوسته) که کتاب‌های پارسی میانه زردشتی بدان نوشته شده است

۴- پهلوی زبوری یا مسیحی، که ترجمه کتاب مقدس به زبان پارسی میانه بدان نوشته شده است

🔹 حروف امروزی : ب ، ل ، یـ ، د ، ج ، ر ، م ، س ، ک ، ش و ... با کمی دقت، همان حروف بکار رفته در خط پهلوی کتابی هستند. که به واسطه خط کوفی که ایرانیان در ابداع و تکامل آن نقش ویژه‌ای داشتند، امروزه به ما رسیده است. پس اگر بگوییم خط « ایرانی / فارسی » بیراه نگفته‌ایم

از کانان خوب ایران زمین

#پاسخ_به_ایرانستیزان

@khod2

معاون اول جناب پوزیده هستن
بله بله
قرار است روزنه ی باز شود
حماقت تا کجا ای رای دهنده !

@khod2

فرهنگ فارسی به پهلوی از استاد دکتر بهرام فره‌وشی
انتشارات دانشگاه‌تهران

برای آشنایی‌با بیشمار واژگان و دستورزبانِ پارسیِ فراموش‌شده، و مشاهده‌ی واژگان بی‌شماری که درزبان عربی اند ولی کاملاً فارسی هستند پیشنهاد می‌شود.


#پاسخ_به_ایرانستیزان

@khod2