#ویدیو bigthink

موضوع: آیا مسئله ای اخلاقی وجود دارد که علم روشنگر آن باشد؟

اجرا: پروفسور ریچارد داوکینز

ترجمه:بهروز
✴️ @khod2
#اخلاق #علم

#چرا_خدا_نیست⁉️

〽️آیا وجود خدا امکان پذیر است؟؟!!🔰
📚 @ktyab
👈چرا نمیتوانیم با علم ثابت کنیم خدا نیست؟

✍بطور مختصر جواب این سوال این است که به همان دلیل که نمیتوانیم عدم وجود بابانوئل، تک شاخ صورتی نامرئی و قوری راسل را رد کنیم.
ادعای علمی باید ابطالپذیر باشد.
ادعای وجود یک موجود خیالی ابطال پذیر و علمی نیست در نتیجه نمیتواند با علم رد شود.


وقتی میگوییم «ثابت کن خدا نیست» یا «ثابت کن جادو واقعی نیست» یا «ثابت کن تابحال هرویین مصرف نکردی» یا هرگونه درخواستی شبیه به این، ما داریم اصول منطق را زیر پا میگزاریم.
اساس علم بر مبنای قوانین منطق است.
📚 @ktyab
علم اما بجای رد یک موجود ماورایی میتواند مبنایی باشد برای این که وجود چنین چیزی را غیر واقع بدانیم.

بطور مثال میتوان با یافته های زیست شناسی داستانی که ادیان ابراهیمی برای پیدایش انسان ارائه میکنند را رد کرد.
یعنی ادعای خلقت انسان بطور مستقیم از گل را میتوان با یافته های علمی در زمینه دیرینه شناسی، ژنتیک و ریخت شناسی رد کرد.

همواره رد کردن ادعا هایی مانند رد خدا یا رد یک فرضیه غیر علمی غیر ممکن هست ولی این به این معنی نیست که ما باید آنها را درست بدانیم.

تنها ادعایی میتواند تایید شود که بر اساس روش علمی ارائه شده باشد و با آزمایش و اثبات علمی مورد ارزیابی قرار بگیرد و سربلند بیرون آید.✍

https://t.me/khod2/8128

🌱 #منطق #عقلانیت #علم #انسانیت
با این چهار اصل#خردمند میشویم🌱

✔️مجموعه دروغهاوخرافات اسلام🌐
🆔 @KHOD2
☪ @ISLIE
📚 @ktyab
📬 @khod3bot

⚛ 99.99999999% اتم رافضای خالی تشکیل میدهد.
واین بدان معناست :
رایانه ای که به آن نگاه می کنید، صندلی که روی آن نشسته اید و شما خودتان به احتمال زیاد در آنجا نیستید

#علم_دروازه_حقیقت

🆔 @KHOD2

💫رصدخانه‌های آینده چگونه فهم ما را از عالم تغییر خواهند داد و پاسخی برای سوالات بزرگ ما خواهند یافت؟

#نجوم
#علم

✔️من خــــــــدا هــســــــتم🌐
🆔 @KHOD2

🌟ستاره‌شناسی چطوربه کشف مهم دراهرام مصرکمک کرد؟
💫پرتوهای کیهانی چیستندوچطور درباستان‌شناسی استفاده میشوند؟
⚛نحوه کشف اتاق جدیددرهرم جیزه چگونه بود؟

#نجوم #علم

✔️من خــــــدا هــســــتم🌐
🆔 @KHOD2

〽️چطور میتوان زمان را شکست داد؟
⚛ معمایی از #آلبرت_اینشتین

#علم #فیزیک #انسان

👈 با ما #آگاه شوید🔰

✔️من خـــــــــدا هــســـــــتم🌐
🆔 @KHOD2

🛰 ویدئویی ازلحظه متلاشی شدن ایستگاه فضایی چین در زمان ورود به جو زمین
بقایای #تیانگونگ دراقیانوس آرام سقوط کرد

#علم #فیزیک #انسان

👈 با ما #آگاه شوید🔰

✔️من خــــــــدا هــســــــــتم🌐
🆔 @KHOD2

⚛چند دقیقه با #فاینمن
معلم بزرگ فیزیک

#علم #فیزیک #نجوم #انسان #خرد

👈با ما #آگاه شوید🔰

✔️من خــــــــدا هــســـــــتم🌐
🆔 @KHOD2

⚛ #خلاقیت جالب در قرن گذشته

#علم #انسان #خرد

👈با ما #آگاه شوید 🔰

✔️من خـــــــــــدا هــســــــــتم🌐
🆔 @KHOD2

⚛استفاده از آلیاژهای حافظه دار توسط ناسا برای ساخت بال های هواپیما که در هوا، قابلیت تاشدن دارند

#کلیپ_علمی_فناوری

#علم #انسان #خرد

✔️من خــــــــدا هــســــــتم🌐
🆔 @KHOD2

⚛دویدن داخل آب تا 80درصد بیشتر از دویدن خارج از آب باعث کاهش وزن می شود.

#فیزیک #ورزش #علم #انسان

✔️من خـــــــــدا هــســـــــــتم🌐
🆔 @khod2

🐝 كشش سطحی آب زير پای زنبور كه باعث ايجاد همچين تصويری شده!

#علم #آگاهی 👈راه رسیدن به #آزادی

✔️من خــــــــدا هــســـــــتم🌐
🆔 @KHOD2

💫سرعت چرخش اجرام آسماني در منظومه شمسي 🌘🌏🌕🌍☄

#علم #نجوم #فیزیک
#دریچه_آگاهی_و_آزادی

👈کتب و مقالات نجوم و فیزیک در کتابخانه مجموعه:
📚 @ktyab

✔️من خـــــــــدا هــســــــــتم🌐
🆔 @KHOD2

💢 #علم کشی زنان مسلمان در هیئت‌

🖋فمنیست مسلمان یک چیزی تو مایه های همین علم کش های شیعی است😄
=========================
🔱 @KHOD2

🔺دوره ی پاسخ های کهنه و خرافی به پرسش های نسل جدید در عصر دانش و تکنولوژی، گذشت ...


#علم_گرایی

@khod2

🌀مستند پیدایی گیتی

در این مستند سعی شده از چند زاویه به پیدایش گیتی و هستی پرداخته شود

🔹از منظر دین مسیحیت و اسلام
🔹از منظر فلسفه
🔹و از منظر علم

✨مستندی بسیار ارزنده و جذاب تهیه شده توسط دوست محقق و خردگرا محی شفیعی با همکاری مجموعه خرافات و جناب هادس در فلسفه پیدایی گیتی

دیدن این مستند به تمام دوستان توصیه می‌شود

#پیدایی_گیتی
#علم_فلسفه_ادیان
#دروغ_ها_و_خرافات_اسلام

@khod2
@islie
@ktyab

🔺 دانشمندان فکر می‌کنند این «لوبیاهای کلیوی» می‌توانند ثابت کنند که مریخ زمانی می‌توانسته از حیات پشتیبانی کند

🔹 تپه‌هایی که شبیه لوبیاهای کلیوی بزرگ هستند (یا شاید شبیه قطره‌های شکلات، بسته به سلیقه شما!) ممکن است نشانه‌هایی از امکان حیات در مریخ در گذشته‌های دور باشند. این تشکیلات در واقع تپه‌های شنی هستند که توسط یخ دی‌اکسید کربن (CO2) منجمد شده‌اند. این تپه‌ها در نیمکره شمالی مریخ قرار دارند و توسط دوربین HiRISE روی مدارگرد شناسایی مریخ ناسا (MRO) تصویربرداری شده‌اند.

🔹 تپه‌های شنی روی مریخ رفتاری مشابه تپه‌های شنی روی زمین دارند. آن‌ها با وزش باد از یک طرف به طرف دیگر حرکت می‌کنند و به آرامی روی سطح مریخ جابجا می‌شوند. اما در طول زمستان مریخی، یخ CO2 روی این تپه‌ها می‌نشیند و آن‌ها را تا زمان ذوب شدن در جای خود ثابت نگه می‌دارد.

🔹 دانشمندان با مطالعه این تپه‌های یخ‌زده می‌توانند میزان یخ CO2 تشکیل‌شده در زمستان مریخی را بررسی کنند. وقتی دما در بهار مریخ افزایش می‌یابد، این یخ به طور مستقیم از حالت جامد به گاز تبدیل می‌شود (فرآیندی به نام تصعید) و به جو مریخ بازمی‌گردد.

❕ چرا این موضوع مهم است؟
- میزان یخ CO2 روی تپه‌ها به زاویه انحراف محور مریخ بستگی دارد. هرچه انحراف محور مریخ بیشتر باشد، نیمکره شمالی یا جنوبی آن بیشتر به سمت خورشید متمایل می‌شود و دمای آن افزایش می‌یابد.
- در دوره‌هایی که جو مریخ ضخیم‌تر بوده (به دلیل وجود CO2 و بخار آب به عنوان گازهای گلخانه‌ای)، فشار سطحی مریخ افزایش یافته و امکان وجود آب مایع روی سطح آن فراهم می‌شده است.
- اگر مریخ زمانی میزبان حیات بوده، احتمالاً در این دوره‌های گرمتر امکان بقا داشته است.

🔹 مریخ میلیاردها سال پیش ممکن است بیشتر شبیه زمین بوده باشد. جو ضخیم آن اجازه می‌داده تا آب مایع روی سطح جریان داشته باشد. اما برخلاف زمین، مریخ به دلیل اندازه کوچک‌تر و هسته آهنی کوچک‌تر، نتوانسته میدان مغناطیسی قوی‌ای ایجاد کند تا جو خود را حفظ کند. امروزه مریخ محیطی خشن و غیرقابل سکونت برای حیات (حداقل حیاتی که ما می‌شناسیم) است.

🔹 با ادامه مطالعه تغییرات یخ روی مریخ، از جمله این تپه‌های یخ‌زده که شبیه لوبیاهای کلیوی هستند، شاید بتوانیم به این سوال پاسخ دهیم که آیا مریخ زمانی میزبان حیات بوده است یا خیر.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#مریخ #حیات_فرازمینی #ناسا #اکتشافات_فضایی #علم

🔺 فسیل‌های «انسان» باستانی ژاپن در واقع متعلق به یک خرس بودند

🔹 یک مطالعه جدید، باوری ۷۰ ساله را در باستان‌شناسی ژاپن تغییر داد: فسیل‌هایی که برای دهه‌ها به عنوان قدیمی‌ترین بقایای انسانی در این کشور شناخته می‌شدند، در واقع متعلق به یک خرس قهوه‌ای باستانی هستند.

🔹 این استخوان‌ها که در دهه ۱۹۵۰ در نزدیکی شهر «تویوهاشی» کشف شده بودند، به عنوان مدرکی از اولین انسان‌هایی که حدود ۲۰ هزار سال پیش قدم به خاک ژاپن گذاشتند، در تاریخ این کشور ثبت شدند. اما اکنون، تیمی از محققان دانشگاه توکیو با استفاده از فناوری‌های مدرن مانند سی‌تی اسکن، ساختار داخلی این استخوان‌ها را به دقت بررسی کرده و دریافته‌اند که آن‌ها هیچ شباهتی به استخوان انسان ندارند و کاملاً با بقایای خرس‌های باستانی مطابقت دارند.

❕ چرا چنین اشتباهی رخ می‌دهد؟ شناسایی فسیل‌ها، به ویژه زمانی که تکه‌تکه یا فرسوده شده باشند، بسیار دشوار است. در گذشته، دانشمندان تنها به مقایسه ظاهری استخوان‌ها تکیه می‌کردند. اما امروزه فناوری‌هایی مانند سی‌تی اسکن، تحلیل DNA و پایگاه‌های داده عظیم، به محققان اجازه می‌دهند تا با دقتی بسیار بالاتر هویت یک فسیل را تعیین کنند. این اشتباهات نه از روی سهل‌انگاری، بلکه به دلیل محدودیت‌های فناوری در زمان خود بوده‌اند.

🔹 با این بازنگری، اکنون بقایای یافت‌شده در «هاماکیتا» که حدود ۱۴ تا ۱۷ هزار سال قدمت دارند، به عنوان قدیمی‌ترین استخوان‌های انسانی شناخته‌شده در خاک اصلی ژاپن در نظر گرفته می‌شوند. (هرچند آثاری از فعالیت انسانی با قدمت بیشتر در جزایر ریوکیو یافت شده است).

❕ اهمیت این بازنگری در چیست؟ این داستان یک نمونه عالی از «خود-اصلاح‌گری علم» است. علم مجموعه‌ای از حقایق ثابت و ابدی نیست، بلکه یک فرآیند مستمر برای نزدیک‌تر شدن به حقیقت است. هر باور و نظریه‌ای باید آماده باشد تا با شواهد جدید و ابزارهای بهتر، به چالش کشیده و اصلاح شود.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#باستان_شناسی #انسان_شناسی #فسیل #علم #ژاپن

⚔️ جدال خداباوران و خداناباوران: از پیدایش حیات تا آگاهی

در یکی از انجمن‌های اینترنتی، بحث داغی میان خداباوران و خداناباوران شکل گرفت که جرقه‌ی آن با یک سوال ساده زده شد: «آیا خداناباوران می‌توانند توضیح دهند که چرا حیات وجود دارد؟». این بحث به سرعت به لایه‌های عمیق‌تری از فلسفه، علم و دین کشیده شد. در ادامه، چکیده‌ای از مهم‌ترین محورهای این جدال فکری را مرور می‌کنیم.

💬 پرسش اصلی:
یک کاربر خداباور بحث را با این چالش آغاز کرد: «پیدایش حیات از نظر آنتروپی و انرژی، ایده‌آل به نظر نمی‌رسد. آیا آتئیسم پاسخی برای این "چرا" دارد؟»

🧬 محور اول: معمای پیدایش حیات و آنتروپی

دیدگاه خداباورانه: برخی معتقدند که پیدایش خودبه‌خودی حیات (Abiogenesis) و نظم پیچیده‌ی موجودات زنده، با قانون دوم ترمودینامیک (گرایش سیستم‌ها به بی‌نظمی یا آنتروپی) در تضاد است. از این منظر، وجود یک «طراح هوشمند» یا نیروی ماورایی برای خلق چنین نظمی ضروری به نظر می‌رسد. به عبارت دیگر، علم هنوز «شکاف» بین مواد شیمیایی بی‌جان و یک سلول زنده را پر نکرده است.

پاسخ خداناباورانه: طرف مقابل استدلال می‌کند که این برداشت از آنتروپی اشتباه است. موجودات زنده «سیستم‌های باز» هستند؛ یعنی با محیط اطراف خود انرژی و ماده مبادله می‌کنند. یک موجود زنده با مصرف انرژی (مثلاً غذا) و دفع گرما و مواد زائد، نظم درونی خود را حفظ می‌کند اما در مقیاس بزرگ‌تر، آنتروپی کل جهان را افزایش می‌دهد. بنابراین، حیات نه تنها قوانین فیزیک را نقض نمی‌کند، بلکه نمونه‌ای عالی از عملکرد آن است. از این دیدگاه، «ندانستن» چگونگی دقیق پیدایش حیات، به معنای اثبات وجود خدا نیست (مغالطه‌ی توسل به جهل یا God of the gaps).

🧠 محور دوم: آگاهی، حواس و مبانی باور (Axioms)

چالش خداباورانه: «اگر شما به چیزهایی که اثبات‌پذیر نیستند شک دارید، چرا به حواس خود اعتماد می‌کنید (مسئله استقراء هیوم)؟ یا چرا به سیستم‌های ریاضیاتی که بر پایه‌ی اصول اثبات‌نشده (Axioms) بنا شده‌اند، اعتماد دارید؟ آیا اینها نیز نوعی ایمان نیستند؟»

پاسخ خداناباورانه: اعتماد به حواس یک ضرورت عملی و روزمره است که نتایج سازگار و قابل پیش‌بینی تولید می‌کند. این اعتماد با باور به معجزات یا یک موجود ماورایی که هیچ شواهد مستقلی ندارد، تفاوت بنیادی دارد. ریاضیات نیز اگرچه بر اصول اولیه استوار است، اما یک سیستم منطقی سازگار و فوق‌العاده کاربردی برای توصیف جهان است، در حالی که دعا و باورهای دینی چنین نتایج ملموس و قابل تکراری را ارائه نمی‌دهند.

🌌 محور سوم: تعریف «خدا»

خود خداباوران نیز تعریف یکسانی از خدا ندارند:

- خدای ادیان ابراهیمی: یک وجود متشخص، آگاه و خالق که خارج از زمان و مکان قرار دارد و در جهان مداخله می‌کند.
- خدای پانتئیستی (Pantheism): خدا همان خودِ جهان هستی است و جدا از آن نیست.
- خدای فلسفی (Logos): خدا به عنوان یک اصل منطقی ابدی یا خودِ «وجود محض».

خداناباوران استدلال می‌کنند که این تعاریف متفاوت، نشان‌دهنده‌ی ابهام و تغییر مداوم مفهوم خدا برای فرار از انتقادات علمی و منطقی است.

🏛 محور چهارم: نقش دین در اخلاق و جامعه

دیدگاه خداباورانه: برخی معتقدند که ادیان، به ویژه مسیحیت در غرب، با نهادینه کردن اصول اخلاقی، پایه‌های تمدن را برای قرن‌ها حفظ کرده‌اند و زوال اخلاقی امروز نتیجه‌ی فاصله گرفتن از دین است.

پاسخ خداناباورانه/انتقادی: این دیدگاه با اشاره به تاریخ جنگ‌های صلیبی، تفتیش عقاید و سرکوب علم، ادعا می‌کند که دین نه تنها همیشه منبع اخلاق نبوده، بلکه گاهی مانع پیشرفت نیز شده است. ضمن اینکه اخلاق می‌تواند ریشه‌های انسانی و اجتماعی داشته باشد و نیازی به یک منبع ماورایی ندارد.

📒 این جدال بی‌پایان، تقابل دو جهان‌بینی اساسی را به نمایش می‌گذارد: یکی در جستجوی «چرا»ها و معنای غایی، و دیگری متمرکز بر «چگونه»ها و فرآیندهای طبیعی. هر دو طرف از ابزارهای علم، فلسفه و منطق برای دفاع از مواضع خود استفاده می‌کنند، اما در نهایت، نقطه‌ی شروع باورها (Axioms) و تفسیرشان از جهان، آن‌ها را در دو مسیر متفاوت قرار می‌دهد.

«ادعای وجود خدا، یک ادعای علمی درباره جهان است و باید با همان سخت‌گیری که با سایر نظریه‌ها برخورد می‌کنیم، با آن مواجه شویم.»

💬 این نقل قول، چکیده‌ی یکی از اصلی‌ترین استدلال‌های ریچارد داوکینز در کتاب مشهور خود، «پندار خدا» است. از نظر او، باور به یک خالق هوشمند یک ادعای بزرگ است و بار اثبات آن بر دوش خداباوران قرار دارد، نه اینکه خداناباوران موظف به رد آن باشند. داوکینز استدلال می‌کند که این فرضیه، اصل سادگی (تیغ اوکام) را نقض می‌کند؛ زیرا یک «طراح» خود باید موجودی بی‌نهایت پیچیده‌تر از جهان باشد و این ما را به سوال نهایی می‌رساند: چه کسی خودِ طراح را طراحی کرده است؟

📚 #فلسفه #آتئیسم #دین #علم #مبدا_حیات #آگاهی
📚 @ktyab

🔺 آیا فرمولی برای تغییر وجود دارد؟ قانون علمی ۳.۵ درصد

🔹 در دنیای سیاست و اجتماع، همیشه این سوال وجود داشته که «چقدر» از مردم باید بخواهند تا یک تغییر بزرگ رخ دهد؟ آیا نیاز است ۵۱ درصد جامعه به خیابان بیایند؟ علم آمار و داده‌کاوی پاسخ شگفت‌انگیزی به این سوال می‌دهد: بسیار کمتر از آنچه فکر می‌کنید.

❕ تحقیق چنووت و استفان
پروفسور «اریکا چنووت» از دانشگاه هاروارد و دکتر «ماریا استفان»، در یک پژوهش گسترده، داده‌های ۳۲۳ جنبش اعتراضی و انقلابی در سراسر جهان را بین سال‌های ۱۹۰۰ تا ۲۰۰۶ بررسی کردند. نتایج این تحقیق که در کتاب «چرا مقاومت مدنی جواب می‌دهد» منتشر شده، به یک عدد طلایی رسید: ۳.۵ درصد.

🔹 قانون ۳.۵ درصد چیست؟
این قانون می‌گوید هیچ حکومتی در طول تاریخ نتوانسته در برابر جنبشی که بتواند مشارکت فعال و پایدار ۳.۵ درصد از جمعیت کشور را در اوج خود بسیج کند، مقاومت کرده و سر پا بماند.
برای مثال، در یک کشور ۹۳ میلیون نفری، این عدد ۳ میلیون و ۲۵۵ هزار نفر است. اگر این تعداد به صورت هماهنگ و فعال در مقاومت مدنی شرکت کنند، احتمال موفقیت بسیار بالاست.

❕ چرا ۳.۵ درصد کافی است؟
شاید این عدد کم به نظر برسد، اما ۳.۵ درصد «مشارکت فعال» (نه فقط موافقت قلبی) در واقع نشان‌دهنده حمایت بسیار وسیع‌تر در لایه‌های پنهان جامعه است. وقتی این تعداد از مردم به میدان می‌آیند:
۱- مشروعیت سیستم به چالش کشیده می‌شود.
۲- هزینه‌های سرکوب برای حکومت غیرقابل تحمل می‌شود.
۳- وفاداری نیروهای نظامی و پلیس سست می‌شود (چون معترضان احتمالا از اعضای خانواده و دوستان آن‌ها هستند).

🔹 خشونت یا عدم خشونت؟
یافته مهم دیگر این تحقیق این بود که جنبش‌های خشونت‌پرهیز (Nonviolent) دو برابر بیشتر از جنبش‌های مسلحانه شانس موفقیت دارند (۵۳٪ در برابر ۲۶٪). دلیل علمی آن ساده است: جنبش‌های مدنی موانع کمتری برای ورود دارند؛ یعنی زنان، سالمندان و اقشار مختلف راحت‌تر می‌توانند به آن بپیوندند و همان عدد حیاتی ۳.۵ درصد را بسازند.

🔹 نتیجه‌گیری علمی:
تغییرات اجتماعی بزرگ نیاز به معجزه یا اکثریت مطلق ندارند؛ بلکه نیازمند یک اقلیت آگاه، متعهد و هماهنگ هستند که به «جرم بحرانی» (Critical Mass) برسند. علم نشان می‌دهد که قدرت مردم، حتی در اعداد کوچک، می‌تواند ساختارهای بزرگ را تغییر دهد.

[منبع] [منبع]
🆔 @Science_Focus
#علوم_سیاسی #جامعه_شناسی #آمار #تغییرات_اجتماعی #هاروارد #قانون_۳_۵_درصد #علم_و_جامعه