▪️سرهنگآبادی که دیگر نیست..
🖋ساناز تولائیان| دانشجوی کارشناسی ارشد مطالعات معماری ایران، دانشگاه اصفهان
«در آن طرف زواره در زمینۀ شمال شرقی ریگزاران رشته کوهی قرار دارد که چند آبادی را در گوشه و کنار آن جای دادهست. از زواره چندان دور نیست شاید تا دامنۀ آن ۱۵ کیلومتر بیشتر نباشد. جاده وجود ندارد، کورهراه چرا. به دامنه که برسیم مسیل خود راه را نشان میدهد. «درقه» و «احمدآباد» را پشت سر میگذاریم تا آنجا که مسیل تنگتر میشود و ناگهان فصل نو آغاز میگردد: فضایی محصور به دیوارهای از کوههای کم ارتفاع همچو جامی سبز پدیدار میشود. بر بدنۀ شمالی این جام مجموعۀ استثنایی سرهنگآباد قرار دارد.» این توصیفی که دکتر باقر آیتاللهزاده شیرازی در سال ۱۳۴۶ از مسیر منتهی به مجموعۀ سرهنگآباد زواره نوشت، در آبانماه ۱۳۹۵ نیز صادق بود. از زواره تا سرهنگآباد مسافت زیادی نیست. اما به قول دکتر شیرازی راه همواری وجود ندارد. کورهراه است، کورهراهی که گرمای آن حتی در نیمۀ آبان ماه هم آزاردهنده است. با خود فکر میکنید در انتها قرار است به چه برسیم؟ خانۀ کویری شبیه خانههای زواره؟ اقامتگاهی بین راهی یا یک باغ شبیه باغ فین کاشان؟ پاسخ هیچکدام از اینها نیست. آنچه در انتهای این مسیر وجود دارد و بیننده را غافلگیر میکند، یک قصر با کلیۀ امکانات و وسایل رفاهی مثل حمام، آسیاب آبی، باغ، اصطبل، خانههای خدمتکاران و بهارنشین است؛ مجموعهای که دور از گرمای کویر پاسخگوی نیازهای ساکنانش بوده و آنها را از هیاهوی شهر و روستاهای اطراف جدا میکرده است. این نوشته مروری گذرا بر ویژگیهای معماری این مجموعه و وضعیت آن دارد.
عمارت تاریخی سرهنگآباد در سال ۱۳۰۰ هجری قمری در مساحتی حدود ششصد مترمربع احداث شدهاست. «سهام السلطنه عرب» از امیران دربار ناصرالدین شاه، این کاخ را در دامنۀ کوههای دهستان کچو، جایی که به ییلاق شهرستان اردستان شهرت دارد، بنا کرد تا در آن از شاهزداگان قاجاری پذیرایی کند. سرهنگآباد به علت معماری کوشک اصلی آن و ایوان ستونداری که گویی با الهام از چهلستون و عالیقاپوی اصفهان ساخته شدهاست، به چهلستون کویر نیز شهرت دارد. دکتر شیرازی دربارۀ نوع معماری آن معتقد است: « معماری این مجموعه گوئي خواسته است تلفیقی از معماری دورۀ خود و سبک دورۀ صفویه باشد. ولی جز در بعضی از جزئیات تنوع فضایی خاص دورۀ قاجاریه با قدرت هرچه تمام در آن جلوهگری میکند. و آن طور که بایست باشد معرف فرهنگ خاص زمان و مکان خود و سندی ارزنده به شمار میآید و در نوع خود یکی از نمونههای موفق معماری دورۀ قاجاریه است.»
#سرهنگآباد #زواره #ساناز_تولائیان
⭕️ ادامۀ مطلب را در سایت کوبه به نشانی زیر بخوانید:
http://koubeh.com/st1/
@Koubeh
🖋ساناز تولائیان| دانشجوی کارشناسی ارشد مطالعات معماری ایران، دانشگاه اصفهان
«در آن طرف زواره در زمینۀ شمال شرقی ریگزاران رشته کوهی قرار دارد که چند آبادی را در گوشه و کنار آن جای دادهست. از زواره چندان دور نیست شاید تا دامنۀ آن ۱۵ کیلومتر بیشتر نباشد. جاده وجود ندارد، کورهراه چرا. به دامنه که برسیم مسیل خود راه را نشان میدهد. «درقه» و «احمدآباد» را پشت سر میگذاریم تا آنجا که مسیل تنگتر میشود و ناگهان فصل نو آغاز میگردد: فضایی محصور به دیوارهای از کوههای کم ارتفاع همچو جامی سبز پدیدار میشود. بر بدنۀ شمالی این جام مجموعۀ استثنایی سرهنگآباد قرار دارد.» این توصیفی که دکتر باقر آیتاللهزاده شیرازی در سال ۱۳۴۶ از مسیر منتهی به مجموعۀ سرهنگآباد زواره نوشت، در آبانماه ۱۳۹۵ نیز صادق بود. از زواره تا سرهنگآباد مسافت زیادی نیست. اما به قول دکتر شیرازی راه همواری وجود ندارد. کورهراه است، کورهراهی که گرمای آن حتی در نیمۀ آبان ماه هم آزاردهنده است. با خود فکر میکنید در انتها قرار است به چه برسیم؟ خانۀ کویری شبیه خانههای زواره؟ اقامتگاهی بین راهی یا یک باغ شبیه باغ فین کاشان؟ پاسخ هیچکدام از اینها نیست. آنچه در انتهای این مسیر وجود دارد و بیننده را غافلگیر میکند، یک قصر با کلیۀ امکانات و وسایل رفاهی مثل حمام، آسیاب آبی، باغ، اصطبل، خانههای خدمتکاران و بهارنشین است؛ مجموعهای که دور از گرمای کویر پاسخگوی نیازهای ساکنانش بوده و آنها را از هیاهوی شهر و روستاهای اطراف جدا میکرده است. این نوشته مروری گذرا بر ویژگیهای معماری این مجموعه و وضعیت آن دارد.
عمارت تاریخی سرهنگآباد در سال ۱۳۰۰ هجری قمری در مساحتی حدود ششصد مترمربع احداث شدهاست. «سهام السلطنه عرب» از امیران دربار ناصرالدین شاه، این کاخ را در دامنۀ کوههای دهستان کچو، جایی که به ییلاق شهرستان اردستان شهرت دارد، بنا کرد تا در آن از شاهزداگان قاجاری پذیرایی کند. سرهنگآباد به علت معماری کوشک اصلی آن و ایوان ستونداری که گویی با الهام از چهلستون و عالیقاپوی اصفهان ساخته شدهاست، به چهلستون کویر نیز شهرت دارد. دکتر شیرازی دربارۀ نوع معماری آن معتقد است: « معماری این مجموعه گوئي خواسته است تلفیقی از معماری دورۀ خود و سبک دورۀ صفویه باشد. ولی جز در بعضی از جزئیات تنوع فضایی خاص دورۀ قاجاریه با قدرت هرچه تمام در آن جلوهگری میکند. و آن طور که بایست باشد معرف فرهنگ خاص زمان و مکان خود و سندی ارزنده به شمار میآید و در نوع خود یکی از نمونههای موفق معماری دورۀ قاجاریه است.»
#سرهنگآباد #زواره #ساناز_تولائیان
⭕️ ادامۀ مطلب را در سایت کوبه به نشانی زیر بخوانید:
http://koubeh.com/st1/
@Koubeh
کوبه
سرهنگآبادی که دیگر نیست | کوبه
در این مطلب نگاهی به ویژگیهای کاخ تاریخی سرهنگآباد زواره انداختهایم؛ بنایی که سوزانده شدن ستونهای چوبیاش در روزهای اخیر خبرساز بوده است.