او در جست‌وجوی آزادیِ عبادت نیامد. در سال ۱۷۰۰ آزادیِ عبادت در انگلستان از آمریکا بیشتر بود. آزادی‌ای که انگلیسی‌های خواهان آزادی، به دست آورده بودند: در خانه ماندند و برایش جنگیدند و به دستش آوردند. آزادیِ عبادت؟ تاریخ نیوانگلند را در نخستین سده‌ی وجودش بخوانید.
هر آزادی؟ سرزمین آزادی! اینجا سرزمین آزادی است! اگر چیزی بگویم که خوششان نیاید، اوباشِ آزاد لینچم می‌کنند؛ و این است آزادی من. آزاد؟ هیچ کشوری ندیده‌ام که فرد در آن چنین ترس خفت‌باری از هم‌وطنانش داشته باشد. چون همان‌طور که گفتم، آزادند همان لحظه کسی را که از آنها نیست لینچش کنند.
واقعا اگر این‌قدر شیفته‌ی حقیقت درباره‌ی ملکه ویکتوریا هستید، کمی هم حقیقتِ خودتان را امتحان کنید.
آن پدران زائر و جانشینان‌شان برای آزادیِ عبادت به اینجا نیامدند. وقتی رسیدند چه برپا کردند؟ اسمش را آزادی می‌گذارید؟
برای آزادی نیامدند. یا اگر آمدند، به‌طرز غم‌انگیزی حرف خودشان را پس گرفتند.
بسیار خب، پس برای چه آمدند؟ به دلایل بسیار. شاید کمتر از هر چیز در جست‌وجوی نوعی آزادی؛ منظورم آزادی به معنای مثبتش است. هدف آنها بیش از هر چیز فراز بود؛ ساده‌ترینِ انگیزه. فرار از چه؟ در نهایت از خودشان. از همه‌چیز. بیشتر مردمی که به آمریکا آمده‌اند، و هنوز هم می‌آیند، برای همین آمده‌اند: تا از هرچه هستند و هرچه بوده‌اند بگریزند.
«از این پس بی‌ارباب باش.»
این حرف سر جای خود، اما معنایش آزادی نیست. تقریباً برعکسش. نوعی قید است، بی‌هیچ امیدِ رهایی. در واقع تا چیزی را پیدا نکنی که واقعاً و به‌راستی می‌خواهی باشی، آزادی در کار نیست. و مردم آمریکا همیشه درباره‌ی چیزهایی که نیستند فریاد زده‌اند. مگر البته میلیونر باشند، یا در راه میلیونر شدن.
با این همه، این حرکت روی مثبتی هم دارد. آن سیلاب عظیمِ زندگی انسانی که با کشتی از اروپا و اقیانوس اطلس گذشته و به آمریکا ریخته، صرفاً بر موجِ انزجار از اروپا و تنگناهای شیوه‌های زندگی اروپایی به آن‌سو نرفته است. این انزجار، به گمان من، انگیزه‌ی اصلی مهاجرت بوده و هنوز هم هست اما حتی این انزجار هم علتی داشته است.
انگار انسان گاهی گرفتار جنونِ گریختن از هر نوع مهار می‌شود. در اروپا مسیحیتِ کهن ارباب واقعی بود. کلیسا و اشرافیتِ راستین مسئول تحقق آرمان‌های مسیحی بودند؛ شاید کمی بی‌قاعده، اما به هر حال مسئول بودند.
اربابی، پادشاهی و پدری در عصر رنسانس قدرت خود را از دست دادند و درست در همین هنگام بود که آن کوچ عظیم به آن سوی اقیانوس اطلس آغاز شد. آدم‌ها از چه دور می‌شدند؟ از اقتدار کهنه‌ی اروپا؟ بندهای اقتدار را می‌گسستند و به رهایی تازه و مطلق‌تر می‌گریختند؟ شاید. اما ماجرا بیش از این بود.
آزادی به جای خود، اما آدم‌ها نمی‌توانند بی‌ارباب زندگی کنند. همیشه اربابی هست. آدم‌ها یا با دلِ خوش از اربابی فرمان می‌برند که به او باور دارند، یا در مخالفتی ساینده با اربابی زندگی می‌کنند که می‌خواهند زیر پایش را خالی کنند. در آمریکا همین مخالفتِ ساینده عامل حیاتی بوده است. همین به یانکی‌ها جان جست‌وخیز داده. البته ورود مداومِ اروپاییان بنده‌خو بوده که برای آمریکا طبقه‌ی کارگری فرمانبردار فراهم کرده است هر چند اطاعتِ راستین آنها هم بیش از نسل اول دوام نیاورد.
اما ارباب کهنه هنوز آنجاست، آن‌طرف در اروپا، نشسته است. مثل یک پدر یا مادر. جایی در ژرفای دل هر آمریکایی، شورشی علیه پدرومادریِ کهنه‌ی اروپا هست. با این همه، هیچ آمریکایی احساس نمی‌کند کاملاً از آن ارباب گریخته باشد. آن شکیباییِ آهسته‌سوزِ مخالفت آمریکایی همین جاست. آن اطاعتِ آهسته‌سوز و خورنده از ارباب کهنه، اروپا؛ آن رعیتِ ناراضی؛ آن مخالفتِ بی‌امان.
هرچه هستی، بی‌ارباب باش.
«کا کا کالیبان
اربابی تازه بگیر، آدمی تازه شو.»
بردگان گریخته، می‌توان گفت، جمعیتِ جمهوری‌های لیبریا یا هائیتی را تشکیل می‌دهند.
همان لیبریا بس! آیا باید به آمریکا هم همین‌طور نگاه کنیم؟ جمهوری عظیمی از بردگان گریخته. وقتی انبوه مهاجران اروپای شرقی را در نظر می‌گیرید، واقعاً می‌شود گفت: جمهوری عظیمی از بردگان گریخته. اما آدم جرئت نمی‌کند همین را درباره‌ی پدران زائر و آن توده‌ی بزرگِ آمریکاییان آرمان‌گرا بگوید آمریکاییان امروزی که این فکر عذابشان می‌دهد؛ جمهوری عظیمی از بردگان گریخته. مواظب باش، آمریکا! و اقلیتی از آدمهای جدی که خودشان را عذاب می‌دهند.
بی‌اربابان.
«کا کا کالیبان
اربابی تازه بگیر، آدمی تازه شو.»
پس پدران زائر برای چه آمدند، وقتی آن‌طور هولناک از دریایی سیاه گذشتند؟ آه، با روحی سیاه. با انزجاری سیاه از اروپا، از اقتدار کهنه‌ی اروپا، از شاهان و اسقفان و پاپ‌ها و بیشتر از این. اگر دقیق شوی، بیشتر. مردانی سیاه و ارباب‌منش که چیز دیگری می‌خواستند. شاید نه شاهی، نه اسقفی حتی نه خدای قادر مطلقی.
هر آزادی؟ سرزمین آزادی! اینجا سرزمین آزادی است! اگر چیزی بگویم که خوششان نیاید، اوباشِ آزاد لینچم می‌کنند؛ و این است آزادی من. آزاد؟ هیچ کشوری ندیده‌ام که فرد در آن چنین ترس خفت‌باری از هم‌وطنانش داشته باشد. چون همان‌طور که گفتم، آزادند همان لحظه کسی را که از آنها نیست لینچش کنند.
واقعا اگر این‌قدر شیفته‌ی حقیقت درباره‌ی ملکه ویکتوریا هستید، کمی هم حقیقتِ خودتان را امتحان کنید.
آن پدران زائر و جانشینان‌شان برای آزادیِ عبادت به اینجا نیامدند. وقتی رسیدند چه برپا کردند؟ اسمش را آزادی می‌گذارید؟
برای آزادی نیامدند. یا اگر آمدند، به‌طرز غم‌انگیزی حرف خودشان را پس گرفتند.
بسیار خب، پس برای چه آمدند؟ به دلایل بسیار. شاید کمتر از هر چیز در جست‌وجوی نوعی آزادی؛ منظورم آزادی به معنای مثبتش است. هدف آنها بیش از هر چیز فراز بود؛ ساده‌ترینِ انگیزه. فرار از چه؟ در نهایت از خودشان. از همه‌چیز. بیشتر مردمی که به آمریکا آمده‌اند، و هنوز هم می‌آیند، برای همین آمده‌اند: تا از هرچه هستند و هرچه بوده‌اند بگریزند.
«از این پس بی‌ارباب باش.»
این حرف سر جای خود، اما معنایش آزادی نیست. تقریباً برعکسش. نوعی قید است، بی‌هیچ امیدِ رهایی. در واقع تا چیزی را پیدا نکنی که واقعاً و به‌راستی می‌خواهی باشی، آزادی در کار نیست. و مردم آمریکا همیشه درباره‌ی چیزهایی که نیستند فریاد زده‌اند. مگر البته میلیونر باشند، یا در راه میلیونر شدن.
با این همه، این حرکت روی مثبتی هم دارد. آن سیلاب عظیمِ زندگی انسانی که با کشتی از اروپا و اقیانوس اطلس گذشته و به آمریکا ریخته، صرفاً بر موجِ انزجار از اروپا و تنگناهای شیوه‌های زندگی اروپایی به آن‌سو نرفته است. این انزجار، به گمان من، انگیزه‌ی اصلی مهاجرت بوده و هنوز هم هست اما حتی این انزجار هم علتی داشته است.
انگار انسان گاهی گرفتار جنونِ گریختن از هر نوع مهار می‌شود. در اروپا مسیحیتِ کهن ارباب واقعی بود. کلیسا و اشرافیتِ راستین مسئول تحقق آرمان‌های مسیحی بودند؛ شاید کمی بی‌قاعده، اما به هر حال مسئول بودند.
اربابی، پادشاهی و پدری در عصر رنسانس قدرت خود را از دست دادند و درست در همین هنگام بود که آن کوچ عظیم به آن سوی اقیانوس اطلس آغاز شد. آدم‌ها از چه دور می‌شدند؟ از اقتدار کهنه‌ی اروپا؟ بندهای اقتدار را می‌گسستند و به رهایی تازه و مطلق‌تر می‌گریختند؟ شاید. اما ماجرا بیش از این بود.
آزادی به جای خود، اما آدم‌ها نمی‌توانند بی‌ارباب زندگی کنند. همیشه اربابی هست. آدم‌ها یا با دلِ خوش از اربابی فرمان می‌برند که به او باور دارند، یا در مخالفتی ساینده با اربابی زندگی می‌کنند که می‌خواهند زیر پایش را خالی کنند. در آمریکا همین مخالفتِ ساینده عامل حیاتی بوده است. همین به یانکی‌ها جان جست‌وخیز داده. البته ورود مداومِ اروپاییان بنده‌خو بوده که برای آمریکا طبقه‌ی کارگری فرمانبردار فراهم کرده است هر چند اطاعتِ راستین آنها هم بیش از نسل اول دوام نیاورد.
اما ارباب کهنه هنوز آنجاست، آن‌طرف در اروپا، نشسته است. مثل یک پدر یا مادر. جایی در ژرفای دل هر آمریکایی، شورشی علیه پدرومادریِ کهنه‌ی اروپا هست. با این همه، هیچ آمریکایی احساس نمی‌کند کاملاً از آن ارباب گریخته باشد. آن شکیباییِ آهسته‌سوزِ مخالفت آمریکایی همین جاست. آن اطاعتِ آهسته‌سوز و خورنده از ارباب کهنه، اروپا؛ آن رعیتِ ناراضی؛ آن مخالفتِ بی‌امان.
هرچه هستی، بی‌ارباب باش.
«کا کا کالیبان
اربابی تازه بگیر، آدمی تازه شو.»
بردگان گریخته، می‌توان گفت، جمعیتِ جمهوری‌های لیبریا یا هائیتی را تشکیل می‌دهند.
همان لیبریا بس! آیا باید به آمریکا هم همین‌طور نگاه کنیم؟ جمهوری عظیمی از بردگان گریخته. وقتی انبوه مهاجران اروپای شرقی را در نظر می‌گیرید، واقعاً می‌شود گفت: جمهوری عظیمی از بردگان گریخته. اما آدم جرئت نمی‌کند همین را درباره‌ی پدران زائر و آن توده‌ی بزرگِ آمریکاییان آرمان‌گرا بگوید آمریکاییان امروزی که این فکر عذابشان می‌دهد؛ جمهوری عظیمی از بردگان گریخته. مواظب باش، آمریکا! و اقلیتی از آدمهای جدی که خودشان را عذاب می‌دهند.
بی‌اربابان.
«کا کا کالیبان
اربابی تازه بگیر، آدمی تازه شو.»
پس پدران زائر برای چه آمدند، وقتی آن‌طور هولناک از دریایی سیاه گذشتند؟ آه، با روحی سیاه. با انزجاری سیاه از اروپا، از اقتدار کهنه‌ی اروپا، از شاهان و اسقفان و پاپ‌ها و بیشتر از این. اگر دقیق شوی، بیشتر. مردانی سیاه و ارباب‌منش که چیز دیگری می‌خواستند. شاید نه شاهی، نه اسقفی حتی نه خدای قادر مطلقی.
👎3❤2
ولی آن «انسانیت» تازه‌ای که پس از رنسانس آمده بود هم نمی‌خواستند. از آن آزادی تازه‌ای هم که قرار بود در اروپا این‌همه دلپسند باشد، هیچ. چیزی عبوس‌تر، سخت‌گیر و بی‌قید.
آمریکا هرگز آسان نبوده و امروز هم آسان نیست. آمریکایی‌ها همیشه در نوعی تنش بوده‌اند. آزادی‌شان سراپا اراده است، سراپا تنش: آزادیِ مبادا. و از همان آغاز چنین بوده است. سرزمینِ مبادا. فقط فرمان نخست این است:
مبادا دعویِ اربابی کنی.
از همین‌جاست دموکراسی.
«ما بی‌اربابیم.» این چیزی است که عقاب آمریکایی جیغ می‌کشد.
عقابِ ماده است.
اسپانیایی‌ها آزادیِ اروپای پسارنسانس را نپذیرفتند و اسپانیایی‌ها بیشترِ آمریکا را پُر کردند. یانکی‌ها هم انسان‌گراییِ اروپای پسارنسانس را نپذیرفتند، ردش کردند. پیش از هر چیز از ارباب‌ها متنفر بودند. اما زیرِ این، از آن روانی و آسودگیِ طبعِ اروپایی هم بیزار بودند. در تهِ جان آمریکایی همیشه تشویشی تیره بود؛ در تهِ جان اسپانیایی-آمریکایی هم همین. این تشویش تیره از خودجوشیِ کهنه‌ی اروپایی بیزار بود و هنوز هم هست، و با رضایت فروپاشی‌اش را تماشا می‌کند.
هر قاره‌ای روح مکانِ بزرگِ خاص خودش را دارد. هر قومی در جای معینی قطبی می‌شود؛ همان‌جا که خانه است، میهن است. جاهای گوناگون روی زمین تراوش حیاتیِ متفاوتی دارند، ارتعاشی متفاوت، بخار شیمیاییِ متفاوت، نسبت قطبیِ متفاوتی با ستارگان متفاوت: هرچه می‌خواهید اسمش را بگذارید. اما روح مکان واقعیتی بزرگ است.
دره‌ی نیل فقط غله تولید نکرد، ادیان غریب مصر را هم تولید کرد. چین، چینی‌ها را تولید می‌کند و همچنان خواهد کرد. چینی‌های سان‌فرانسیسکو به مرور دیگر چینی نخواهند ماند، چون آمریکا دیگِ ذوب بزرگی است.
در ایتالیا، در شهر رم، قطبیتی عظیم وجود داشت. و به نظر می‌رسد مرده است. چون مکان‌ها هم می‌میرند. جزیره‌ی بریتانیای کبیر مغناطیس زمینی یا قطبیتِ شگفت‌انگیزِ خاص خودش را داشت؛ چیزی که مردم بریتانیا را ساخت. فعلاً به نظر می‌رسد این قطبیت دارد از هم می‌گسلد.
آیا انگلستان می‌تواند بمیرد؟ و اگر انگلستان بمیرد چه؟
آدم‌ها بسیار کمتر از آنچه خیال می‌کنند آزادند؛ آه، بسیار کمتر. شاید آزادترین‌ها از همه کمتر آزاد باشند.
آدم‌ها وقتی آزادند که در میهنی زنده باشند، نه وقتی سرگردان‌اند و می‌گسلند. آدم‌ها وقتی آزادند که از صدای ژرف و درونیِ ایمان فرمان ببرند. فرمان‌بردن از درون. آدم‌ها وقتی آزادند که به جامعه‌ای زنده، ارگانیک و باایمان تعلق داشته باشند؛ جامعه‌ای که فعالانه در کارِ تحقق مقصودی است که هنوز تحقق نیافته و شاید هنوز شناخته هم نشده. نه وقتی دارند به سوی یک غرب وحشی می‌گریزند. ناآزادترین جان‌ها به غرب می‌روند و فریاد آزادی سر می‌دهند. آدم‌ها وقتی از همه آزادترند که کمترین آگاهی را از آزادی دارند. این فریاد جرنگِ زنجیرهاست؛ همیشه همین بوده.
آدم‌ها وقتی هر کاری دلشان می‌خواهد می‌کنند آزاد نیستند. همان لحظه که بتوانی هر کاری دلت می‌خواهد بکنی، دیگر کاری نیست که انجام‌دادنش واقعاً برایت مهم باشد.
آدم‌ها فقط وقتی آزادند که کاری را بکنند که ژرف‌ترین خودشان می‌خواهد.
و تازه رسیدن به آن ژرف‌ترین خود! باید شیرجه زد.
چون ژرف‌ترین خود خیلی پایین است و خودِ آگاه میمونِ یک‌دنده‌ای است. اما از یک چیز می‌توان مطمئن بود. اگر کسی بخواهد آزاد باشد، باید خیالِ انجام‌دادنِ هرچه دلش می‌خواهد را کنار بگذارد و در پیِ کاری باشد که آن می‌خواهد انجام شود.
اما پیش از آن‌که بتوانی خواستِ آن را انجام بدهی، باید نخست افسونِ اربابیِ کهنه، آنِ کهنه، را بشکنی.
شاید در عصر رنسانس، وقتی پادشاهی و پدری فرو ریخت، اروپا به نیمه‌حقیقتی بسیار خطرناک لغزید: آزادی و برابری.
شاید مردانی که به آمریکا رفتند این را احساس کردند و در نتیجه جهان کهن را یکسره پس زدند. حتی یک قدم از اروپا جلوتر رفتند. آزادی در آمریکا تا امروز معنایی جز گسستن از هرگونه سلطه نداشته است. آزادیِ راستین فقط وقتی آغاز می‌شود که آمریکایی‌ها آن را کشف کنند و شاید در پیِ تحققش بروند؛' آن' همان ژرف‌ترین خودِ یکپارچه‌ی انسان است، خود در تمامیتش، نه در نیمگیِ آرمان‌گرایانه‌اش.
پس پدران زائر برای همین به آمریکا آمدند؛ و ما هم برای همین می‌آییم. رانده از سوی آن. نمی‌بینیم که بادهای نامرئی ما را حمل می‌کنند، همان‌طور که دسته‌های ملخ را حمل می‌کنند؛ که مغناطیسی نامرئی ما را می‌کشاند، همان‌طور که پرندگان مهاجر را به مقصدی می‌کشاند که از پیش نمی‌شناسند. اما چنین است.
ما آن انتخاب‌کنندگان و تصمیم‌گیرندگانِ شگفت‌انگیزی نیستیم که خیال می‌کنیم. آن به جای ما انتخاب می‌کند و به جای ما تصمیم می‌گیرد. مگر البته اینکه فقط بردگانی گریخته باشیم، با اطمینانی زمخت و پررو به سرنوشتی حاضر و آماده. اما اگر آدم‌هایی زنده باشیم، در تماس با سرچشمه، آن ما را می‌راند و برایمان تصمیم می‌گیرد.
آمریکا هرگز آسان نبوده و امروز هم آسان نیست. آمریکایی‌ها همیشه در نوعی تنش بوده‌اند. آزادی‌شان سراپا اراده است، سراپا تنش: آزادیِ مبادا. و از همان آغاز چنین بوده است. سرزمینِ مبادا. فقط فرمان نخست این است:
مبادا دعویِ اربابی کنی.
از همین‌جاست دموکراسی.
«ما بی‌اربابیم.» این چیزی است که عقاب آمریکایی جیغ می‌کشد.
عقابِ ماده است.
اسپانیایی‌ها آزادیِ اروپای پسارنسانس را نپذیرفتند و اسپانیایی‌ها بیشترِ آمریکا را پُر کردند. یانکی‌ها هم انسان‌گراییِ اروپای پسارنسانس را نپذیرفتند، ردش کردند. پیش از هر چیز از ارباب‌ها متنفر بودند. اما زیرِ این، از آن روانی و آسودگیِ طبعِ اروپایی هم بیزار بودند. در تهِ جان آمریکایی همیشه تشویشی تیره بود؛ در تهِ جان اسپانیایی-آمریکایی هم همین. این تشویش تیره از خودجوشیِ کهنه‌ی اروپایی بیزار بود و هنوز هم هست، و با رضایت فروپاشی‌اش را تماشا می‌کند.
هر قاره‌ای روح مکانِ بزرگِ خاص خودش را دارد. هر قومی در جای معینی قطبی می‌شود؛ همان‌جا که خانه است، میهن است. جاهای گوناگون روی زمین تراوش حیاتیِ متفاوتی دارند، ارتعاشی متفاوت، بخار شیمیاییِ متفاوت، نسبت قطبیِ متفاوتی با ستارگان متفاوت: هرچه می‌خواهید اسمش را بگذارید. اما روح مکان واقعیتی بزرگ است.
دره‌ی نیل فقط غله تولید نکرد، ادیان غریب مصر را هم تولید کرد. چین، چینی‌ها را تولید می‌کند و همچنان خواهد کرد. چینی‌های سان‌فرانسیسکو به مرور دیگر چینی نخواهند ماند، چون آمریکا دیگِ ذوب بزرگی است.
در ایتالیا، در شهر رم، قطبیتی عظیم وجود داشت. و به نظر می‌رسد مرده است. چون مکان‌ها هم می‌میرند. جزیره‌ی بریتانیای کبیر مغناطیس زمینی یا قطبیتِ شگفت‌انگیزِ خاص خودش را داشت؛ چیزی که مردم بریتانیا را ساخت. فعلاً به نظر می‌رسد این قطبیت دارد از هم می‌گسلد.
آیا انگلستان می‌تواند بمیرد؟ و اگر انگلستان بمیرد چه؟
آدم‌ها بسیار کمتر از آنچه خیال می‌کنند آزادند؛ آه، بسیار کمتر. شاید آزادترین‌ها از همه کمتر آزاد باشند.
آدم‌ها وقتی آزادند که در میهنی زنده باشند، نه وقتی سرگردان‌اند و می‌گسلند. آدم‌ها وقتی آزادند که از صدای ژرف و درونیِ ایمان فرمان ببرند. فرمان‌بردن از درون. آدم‌ها وقتی آزادند که به جامعه‌ای زنده، ارگانیک و باایمان تعلق داشته باشند؛ جامعه‌ای که فعالانه در کارِ تحقق مقصودی است که هنوز تحقق نیافته و شاید هنوز شناخته هم نشده. نه وقتی دارند به سوی یک غرب وحشی می‌گریزند. ناآزادترین جان‌ها به غرب می‌روند و فریاد آزادی سر می‌دهند. آدم‌ها وقتی از همه آزادترند که کمترین آگاهی را از آزادی دارند. این فریاد جرنگِ زنجیرهاست؛ همیشه همین بوده.
آدم‌ها وقتی هر کاری دلشان می‌خواهد می‌کنند آزاد نیستند. همان لحظه که بتوانی هر کاری دلت می‌خواهد بکنی، دیگر کاری نیست که انجام‌دادنش واقعاً برایت مهم باشد.
آدم‌ها فقط وقتی آزادند که کاری را بکنند که ژرف‌ترین خودشان می‌خواهد.
و تازه رسیدن به آن ژرف‌ترین خود! باید شیرجه زد.
چون ژرف‌ترین خود خیلی پایین است و خودِ آگاه میمونِ یک‌دنده‌ای است. اما از یک چیز می‌توان مطمئن بود. اگر کسی بخواهد آزاد باشد، باید خیالِ انجام‌دادنِ هرچه دلش می‌خواهد را کنار بگذارد و در پیِ کاری باشد که آن می‌خواهد انجام شود.
اما پیش از آن‌که بتوانی خواستِ آن را انجام بدهی، باید نخست افسونِ اربابیِ کهنه، آنِ کهنه، را بشکنی.
شاید در عصر رنسانس، وقتی پادشاهی و پدری فرو ریخت، اروپا به نیمه‌حقیقتی بسیار خطرناک لغزید: آزادی و برابری.
شاید مردانی که به آمریکا رفتند این را احساس کردند و در نتیجه جهان کهن را یکسره پس زدند. حتی یک قدم از اروپا جلوتر رفتند. آزادی در آمریکا تا امروز معنایی جز گسستن از هرگونه سلطه نداشته است. آزادیِ راستین فقط وقتی آغاز می‌شود که آمریکایی‌ها آن را کشف کنند و شاید در پیِ تحققش بروند؛' آن' همان ژرف‌ترین خودِ یکپارچه‌ی انسان است، خود در تمامیتش، نه در نیمگیِ آرمان‌گرایانه‌اش.
پس پدران زائر برای همین به آمریکا آمدند؛ و ما هم برای همین می‌آییم. رانده از سوی آن. نمی‌بینیم که بادهای نامرئی ما را حمل می‌کنند، همان‌طور که دسته‌های ملخ را حمل می‌کنند؛ که مغناطیسی نامرئی ما را می‌کشاند، همان‌طور که پرندگان مهاجر را به مقصدی می‌کشاند که از پیش نمی‌شناسند. اما چنین است.
ما آن انتخاب‌کنندگان و تصمیم‌گیرندگانِ شگفت‌انگیزی نیستیم که خیال می‌کنیم. آن به جای ما انتخاب می‌کند و به جای ما تصمیم می‌گیرد. مگر البته اینکه فقط بردگانی گریخته باشیم، با اطمینانی زمخت و پررو به سرنوشتی حاضر و آماده. اما اگر آدم‌هایی زنده باشیم، در تماس با سرچشمه، آن ما را می‌راند و برایمان تصمیم می‌گیرد.
👎3❤1
فقط تا وقتی آزادیم که اطاعت کنیم. وقتی خلافش می‌رویم و خیال می‌کنیم هرچه دلمان خواست خواهیم کرد، مثل اورستس که اومنیدها تعقیبش می‌کنند این‌سو و آن‌سو می‌گریزیم.
و باز، وقتی آن روز بزرگ آغاز شود، وقتی آمریکایی‌ها سرانجام آمریکا و تمامیت خودشان را کشف کنند، باز هم باید با آن شمار عظیم بردگان گریخته حساب کنند؛ همان‌هایی که هیچ سرنوشتِ حاضر و آماده و یقینی ندارند.
کدام‌یک در آمریکا پیروز خواهند شد: بردگان گریخته، یا آدمهای نو و یکپارچه؟
روز راستین آمریکا هنوز آغاز نشده است. یا دست‌کم هنوز آفتاب نزده. تا امروز فقط سپیده‌ای دروغین بوده است. یعنی در آگاهیِ پیشروِ آمریکایی، یک میل بر همه غالب بوده: چیز کهنه را از میان بردار. ارباب‌ها را از میان بردار، اراده‌ی مردم را برکش. و چون «اراده‌ی مردم» چیزی جز ساخته‌ی خیال نیست، برکشیدنش چندان اهمیتی ندارد. پس به نام اراده‌ی مردم، ارباب‌ها را از میان بردار.
وقتی ارباب‌ها را از میان برداشتی، چیزی برایت نمی‌ماند جز همین عبارتِ «اراده‌ی مردم». آن وقت مکث می‌کنی، به خود می‌آیی و سعی می‌کنی تمامیتِ خودت را بازیابی کنی.
این هم از انگیزه‌ی آگاهانه‌ی آمریکایی و از دموکراسی اینجا. دموکراسی در آمریکا فقط ابزاری است برای سست‌کردنِ پایه‌های اربابیِ کهنه‌ی اروپا، روح اروپایی. وقتی اروپا، بالقوه، نابود شد دموکراسی آمریکایی هم بخار خواهد شد.
آمریکا آغاز خواهد شد.
آگاهیِ آمریکایی تا امروز سپیده‌ای دروغین بوده است. آرمانِ منفیِ دموکراسی. اما زیر آن، و برخلاف این آرمانِ آشکار، نخستین نشانه‌ها و مکاشفه‌های آن است:
آن، جانِ یکپارچه‌ی آمریکایی.
باید لباس‌های دموکراتیک و آرمان‌گرایانه را از تنِ گفتار آمریکایی بکنی و ببینی از تنِ تیره‌فامِ آن در زیرشان چه می‌توان دید.
«از این پس بی‌ارباب باش.»
از این پس تن به اربابی بده.
مهدی فاتحی
و باز، وقتی آن روز بزرگ آغاز شود، وقتی آمریکایی‌ها سرانجام آمریکا و تمامیت خودشان را کشف کنند، باز هم باید با آن شمار عظیم بردگان گریخته حساب کنند؛ همان‌هایی که هیچ سرنوشتِ حاضر و آماده و یقینی ندارند.
کدام‌یک در آمریکا پیروز خواهند شد: بردگان گریخته، یا آدمهای نو و یکپارچه؟
روز راستین آمریکا هنوز آغاز نشده است. یا دست‌کم هنوز آفتاب نزده. تا امروز فقط سپیده‌ای دروغین بوده است. یعنی در آگاهیِ پیشروِ آمریکایی، یک میل بر همه غالب بوده: چیز کهنه را از میان بردار. ارباب‌ها را از میان بردار، اراده‌ی مردم را برکش. و چون «اراده‌ی مردم» چیزی جز ساخته‌ی خیال نیست، برکشیدنش چندان اهمیتی ندارد. پس به نام اراده‌ی مردم، ارباب‌ها را از میان بردار.
وقتی ارباب‌ها را از میان برداشتی، چیزی برایت نمی‌ماند جز همین عبارتِ «اراده‌ی مردم». آن وقت مکث می‌کنی، به خود می‌آیی و سعی می‌کنی تمامیتِ خودت را بازیابی کنی.
این هم از انگیزه‌ی آگاهانه‌ی آمریکایی و از دموکراسی اینجا. دموکراسی در آمریکا فقط ابزاری است برای سست‌کردنِ پایه‌های اربابیِ کهنه‌ی اروپا، روح اروپایی. وقتی اروپا، بالقوه، نابود شد دموکراسی آمریکایی هم بخار خواهد شد.
آمریکا آغاز خواهد شد.
آگاهیِ آمریکایی تا امروز سپیده‌ای دروغین بوده است. آرمانِ منفیِ دموکراسی. اما زیر آن، و برخلاف این آرمانِ آشکار، نخستین نشانه‌ها و مکاشفه‌های آن است:
آن، جانِ یکپارچه‌ی آمریکایی.
باید لباس‌های دموکراتیک و آرمان‌گرایانه را از تنِ گفتار آمریکایی بکنی و ببینی از تنِ تیره‌فامِ آن در زیرشان چه می‌توان دید.
«از این پس بی‌ارباب باش.»
از این پس تن به اربابی بده.
مهدی فاتحی
👎3❤2
Forwarded from Melikaghanami1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
مستند : زمان در من می‌وزد
نگاهی کوتاه به زندگی شاهرخ مسکوب، نویسنده و شاهنامه‌پژوه ایرانی، دارد؛ از سال‌های زندگی‌اش در ایران تا دوران مهاجرت و اقامتش در فرانسه.
در مستند، بخش‌هایی از کتاب روزها در راه هم روایت زندگی او را پیش می‌برد.
#مستند
@melikaghanami1
نگاهی کوتاه به زندگی شاهرخ مسکوب، نویسنده و شاهنامه‌پژوه ایرانی، دارد؛ از سال‌های زندگی‌اش در ایران تا دوران مهاجرت و اقامتش در فرانسه.
در مستند، بخش‌هایی از کتاب روزها در راه هم روایت زندگی او را پیش می‌برد.
#مستند
@melikaghanami1
❤8👎3
مهدی فاتحی
https://youtu.be/yDXwew2wR9k?si=Yu-eIQWnkl2h0ub-
این ویدئو به جهان داستانی ای.ال. دکتروف، یکی از مهمترین رمان‌نویسان آمریکایی معاصر، می‌پردازم؛ نویسنده‌ای که تاریخ آمریکا را نه صرفاً به‌عنوان پس‌زمینه، بلکه همچون ماده‌ای زنده برای ساختن داستان به کار می‌گیرد. در آثار دکتروف، شخصیت‌های خیالی در کنار چهره‌ها و رویدادهای واقعی تاریخ قرار می‌گیرند و از خلال زندگی آنها، جامعه، سیاست، خشونت، رؤیای آمریکایی و تناقض‌های انسان آمریکایی آشکار می‌شود. در این ویدئو درباره ویژگی‌های روایت دکتروف، نسبت تاریخ و تخیل در آثارش و تفاوت جهان داستانی او با نویسندگان دیگر و اهمیت او در نقد جهان آمریکایی و انسان آمریکایی در خیال او صحبت کرده‌ام.
مهدی فاتحی
مهدی فاتحی
👎2
لارنس درباره ملویل:
برای من بزرگ‌ترین بیننده و شاعر دریا ملویل است. رؤیت او واقعی‌تر از سوینبرن است، چون دریا را تشخص انسانی نمی‌دهد. بسیار استوارتر از جوزف کنراد، چون ملویل اقیانوس و شوربختان دریا را احساساتی نمی‌کند. مثل لرد جیم توی دستمال خیس زار نمی‌زند.
ملویل جادوی غریب و نامأنوسِ جانوران دریایی را دارد، و چیزی از چندش‌آوری‌شان را هم. کاملاً جانور خشکی نیست. چیزی لغزنده در او هست. چیزی همیشه نیمه‌مست از دریا. در زمان حیاتش می‌گفتند دیوانه است، یا خل‌وضع. نه دیوانه بود نه خل. اما آن‌سوی مرز بود. نیمه‌ای جانور آب بود، مثل آن وایکینگ‌های هولناکِ ریش‌زرد که با کشتی‌های منقارمانند از دل موج‌ها بیرون می‌زدند.
برای من بزرگ‌ترین بیننده و شاعر دریا ملویل است. رؤیت او واقعی‌تر از سوینبرن است، چون دریا را تشخص انسانی نمی‌دهد. بسیار استوارتر از جوزف کنراد، چون ملویل اقیانوس و شوربختان دریا را احساساتی نمی‌کند. مثل لرد جیم توی دستمال خیس زار نمی‌زند.
ملویل جادوی غریب و نامأنوسِ جانوران دریایی را دارد، و چیزی از چندش‌آوری‌شان را هم. کاملاً جانور خشکی نیست. چیزی لغزنده در او هست. چیزی همیشه نیمه‌مست از دریا. در زمان حیاتش می‌گفتند دیوانه است، یا خل‌وضع. نه دیوانه بود نه خل. اما آن‌سوی مرز بود. نیمه‌ای جانور آب بود، مثل آن وایکینگ‌های هولناکِ ریش‌زرد که با کشتی‌های منقارمانند از دل موج‌ها بیرون می‌زدند.
👎3❤1
Forwarded from حداقلْ کلانشهر
dubliners-james-joyce-fa.pdf
1.4 MB
📖 دوبلینی‌ها
🖊 جیمز جویس
📍به انضمام دو نامه از جیمز جویس و یک نقد از ازرا پاوند
📣 حداقلْ کلانشهر
🔗 @AtLeastLiterature
🖊 جیمز جویس
📍به انضمام دو نامه از جیمز جویس و یک نقد از ازرا پاوند
📣 حداقلْ کلانشهر
🔗 @AtLeastLiterature
👎3
حداقلْ کلانشهر
dubliners-james-joyce-fa.pdf
یکی از مهمترین کارهایی که آراز بارسقیان در حال انجام است ترجمه کتاب‌ها با هوش مصنوعی است_ او به تازگی اولیس جویس را هم ترجمه کرده و به زودی منتشر می‌کند و البته کارهای پینچن که تا به حال ترجمه نشده و کار سختی است_ آراز همه این کارها را به رایگان در اختیار عموم می‌گذارد. کار ارزشمندی که به نظر من تحولی در شرایط نشر و ترجمه به وجود خواهد آورد.
🤣4👎2🤔1
مهدی فاتحی
https://youtu.be/MEb2CBd75cQ?si=v_r3BCBxz5f8nmY1
سفر نویسنده: هر سفر یک جهان
اینجا قرار است از سفر نویسنده بگویم:
بخش اول: پس کوچه‌های ونیز، یک سال و اندی قبل
Disorientated Pedestrian:
اینجا قرار است از سفر نویسنده بگویم:
بخش اول: پس کوچه‌های ونیز، یک سال و اندی قبل
Disorientated Pedestrian:
❤3👎2
اردکی در بطری
فیلم 'داستان‌های موازی' اصغر فرهادی به نسبت فیلم‌های آخرش ' همه می‌دانند' و 'گذشته' امیدوارکننده است. فیلمنامه چفت و بست بهتری دارد اما به شخصیت‌ها آنقدر نزدیک نمی‌شویم که در کار 'درباره الی' و ' جدایی'...
ایده مرکزی خوب است اما اعتماد به نفس فرهادی در مهاجرت پایین آمده چرا که سعی می‌کند از فیلمسازها دیگر ( کیشلوفسکی) و ستاره‌ها، کمک بگیرد در صورتی که فیلم‌های اولش جهان خودش را داشت و همین جهان منحصر به فرد با موضوع نسبی بودن اخلاق می‌تواند روی پای خودش بایستد.
یکی از نکات خوب کار دوری از کلیشه شخصیت نویسنده در سینماست. سینما تا به حال نتوانسته تصویر درست و واقعی از یک نویسنده نشان دهد: آدمی گرفتار کتاب، خانواده، پول، جامعه و...هر چیزی.
ایده تاثیر مشاهده‌گر بر عمل مشاهده شاید بحثرفیزیکی یا فلسفی باشد اما گاهی نویسندگان آن را تجربه می‌کنند. خود من بعضی از حوادثی رمانم در سی سالگی را ده سال بعد در زندگیم مشاهده کردم.
مثال فرهادی برای جا شدن اردکی در بطری یعنی ویژگی و تمایز خیال و پذیرش خیال. چیزی که از آدمهای معمولی تا حاکمیت تا خانواده و دوست نویسنده حاضر به پذیرش آن نیست.
#مهدی_فاتحی
فیلم 'داستان‌های موازی' اصغر فرهادی به نسبت فیلم‌های آخرش ' همه می‌دانند' و 'گذشته' امیدوارکننده است. فیلمنامه چفت و بست بهتری دارد اما به شخصیت‌ها آنقدر نزدیک نمی‌شویم که در کار 'درباره الی' و ' جدایی'...
ایده مرکزی خوب است اما اعتماد به نفس فرهادی در مهاجرت پایین آمده چرا که سعی می‌کند از فیلمسازها دیگر ( کیشلوفسکی) و ستاره‌ها، کمک بگیرد در صورتی که فیلم‌های اولش جهان خودش را داشت و همین جهان منحصر به فرد با موضوع نسبی بودن اخلاق می‌تواند روی پای خودش بایستد.
یکی از نکات خوب کار دوری از کلیشه شخصیت نویسنده در سینماست. سینما تا به حال نتوانسته تصویر درست و واقعی از یک نویسنده نشان دهد: آدمی گرفتار کتاب، خانواده، پول، جامعه و...هر چیزی.
ایده تاثیر مشاهده‌گر بر عمل مشاهده شاید بحثرفیزیکی یا فلسفی باشد اما گاهی نویسندگان آن را تجربه می‌کنند. خود من بعضی از حوادثی رمانم در سی سالگی را ده سال بعد در زندگیم مشاهده کردم.
مثال فرهادی برای جا شدن اردکی در بطری یعنی ویژگی و تمایز خیال و پذیرش خیال. چیزی که از آدمهای معمولی تا حاکمیت تا خانواده و دوست نویسنده حاضر به پذیرش آن نیست.
#مهدی_فاتحی
❤5👎2👌1
Forwarded from حداقلْ کلانشهر
📖 اولیس
🖊 جیمز جویس
📅 سال انتشار: ۱۹۲۲
🔰 این نسخه براساس تعامل با هوش‌مصنوعی تهیه شده است و از نظر ما همچنان نسخه‌ی اول از این ترجمه هست. نسخه‌های بعدی نسبت به یافته‌های تازه‌تر و توامندی‌های بیشتر در آینده به روز می‌شود. اصل راه برای ما که ارائه‌ی یک ترجمه‌ی کامل (با تمام کاستی‌ها) از این کتاب بود، پیموده شد. امیدوارم لذت ببرید.
🔹 ترجمه از
📇 ChatGPT(OpenAI)
📣 حداقلْ کلانشهر
🔗 @AtLeastLiterature
🖊 جیمز جویس
📅 سال انتشار: ۱۹۲۲
🔰 این نسخه براساس تعامل با هوش‌مصنوعی تهیه شده است و از نظر ما همچنان نسخه‌ی اول از این ترجمه هست. نسخه‌های بعدی نسبت به یافته‌های تازه‌تر و توامندی‌های بیشتر در آینده به روز می‌شود. اصل راه برای ما که ارائه‌ی یک ترجمه‌ی کامل (با تمام کاستی‌ها) از این کتاب بود، پیموده شد. امیدوارم لذت ببرید.
🔹 ترجمه از
📇 ChatGPT(OpenAI)
📣 حداقلْ کلانشهر
🔗 @AtLeastLiterature
👎4❤1