مهدی فاتحی

این قضاوت‌ها و شکست شخصیت حتما قضاوت تماشاگر و شکست تفکر او را هم همراه دارد و این بهترین جای قصه بود که فیلمنامه‌نویس از آن استفاده نکرده است. پایان بندی هم در جای درستش نیست می‌توانستیم آنجا هم قضاوت و انتخاب آدم‌ها را ببینیم و نقطه اوج دیگری رقم بخورد اما نهایت عمل به روشنی مشخص نشود. کارگردان بخش‌هایی از کار را که کارکرد ندارد کش می‌دهد اما از نقاط سخت به سرعت می‌گذرد مثل وقتی که کیف دوباره به دست می‌اید یا دفن مرده و همینطور پایان کار. اما در جزئیات رفتار شخصیت‌ها و دیالوگ‌ها بسیار عالی کار کرده و به خصوص انتخاب لوکیشن فیلم: جاده و بیابان. بیابان، دلار، مرگ و تقسیم گنج یا پول موتیف‌های اصلی فیلم‌های وسترن است که در این فیلم به خوبی به کار گرفته شده و ایرانی شده هر چند که وسترن‌ها قصه و مسئله را از سینمای ژاپنی کش رفته‌اند.

اما از جنبه اجتماعی کار می‌توان به اثر امتیاز بهتری داد. جامعه کوچکی که هر یک به دلیلی از نظر قانون گناهکار به حساب می‌اید( سکانس مامور و بازجویی تک‌تک افراد دقیق و به‌جا بود) و ملتی که دیگر به مرد قانون و قانونگذار اعتمادی ندارد‌. انسان‌هایی که علت فقر و درماندگی‌اش( حتی متوفی) خود قانونگذار است و جامعه به عدالت او اعتمادی نمی‌کند.

شکافی بزرگ بین شهروند و مدنیت جامعه پرتگاهی که می‌تواند باعث سقوط و زیان هر دو شود. اما آیا انتخاب شورای سنتی و حکم قبیله‌وار که شخصیت‌ها و محتوا کلی به آن رای می‌دهد امر درست و انسانی است؟
در تاریخ اجتماعی ایران و بازتابش در سینما مثل فیلمفارسی، همیشه انتقام و حل مسئله نه به قاضی و قانون بلکه به دست صاحب خون و زیان‌دیده واگذار می‌شود و به عنوان رفتاری شایسته از آن تقدیر می‌شود:
در فیلمفارسی حتی بهترینش ' قیصر' که از نظر من سر تا پا ادامه روند ابتذال است مرگ ناعادلانه یا جرم یا هر مسئله دیگری شخصی و جمعی حل می‌شود و هیچ کس رای به قانون نمی‌دهد!
خط فاصل جهان متمدن و رو به رشد و جهان واپسگرا و وامانده، اختراع قانون و تن دادن به قانون است. معیار عقل جمعی فراتر از احساس و دلسوزی در مقابل سنت و ایدئولوژی و صلاحدید و سانتی‌مانتالیسم زودگذر.
دیالوگ و تفکر جاری در ' مردی برای تمامی فصول' نقطه مقابل شرق و غرب است و سرمشقی برای متمدن شدن شرق:
توماس مور: براي گرفتن شيطان قانون رو زيرپا گذاشتي؟
روپر: براي اينكار قوانين انگلستان رو نقض كردم
توماس: وقتي قوانين از بين رفت و شيطان سراغت اومد، كجا قايم ميشي روپر. تمام قوانين كه نقض شده؟

❤2👍2👏1

420 viewsMehdi Fatehi, edited 22:07