برنده ی بخش درباره ی شعر:
جناب آقای نصرالله پورجوادی

اعلام برنده یا برگزیده ی شعر بزرگسال:
شایسته ی تقدیر جناب آقای علیرضا سپاهی لاءین

و دو برگزیده: کتاب ولی به این دیری از خانم سمانه کهرباییان
کتاب تردید از جناب دکتر عبدالحمید ضیاءی

حضور خانواده ی دبیر علمی جشنواره ی شعر فجر 🌹🌹🌹🌹

🔴 بیانیۀ دبیر علمی یازدهمین جشنوارۀ بین‌المللی شعر فجر

منتظران بهار، بوی شکفتن رسید
مژده به گل‌ها برید، یار به گلشن رسید
با عرض سلام به همه حاضران محترم، برایم مایۀ مباهات است که در جشنواره‌ای که با دهۀ فجر انقلاب اسلامی پیوند دارد در خدمت عزیزان بوده‌ام. اما،
بهار، نامۀ یاران رفته می‌آرد
گُلی که وا کند آغوش، در برش گیرید
درست در آستانۀ برگزاری اختتامیۀ این جشنواره، خبر درگذشت شاعر بزرگ معاصر، احمد عزیزی کام همه را تلخ کرد. یاد این یارِ رفته را گرامی می‌داریم. به قول خود او،
مرگ چیزی پیش پا افتاده نیست
زندگی آنقدرها هم ساده نیست
زندگانی دفتر صد‌برگ ماست
صفحه های آخر ما، مرگ ماست
دربارۀ یازدهمین جشنوارۀ‌ بین‌المللی شعر فجر، باید پیش از همه نگاه وسیع وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی و مسئولان بنیاد شعر و ادبیات داستانی ایرانیان را قدر نهم، که به تبع آن، جشنوارۀ شعر فجر از مرزهای جمهوری اسلامی ایران گذشته و در حال فراگیری همۀ قلمرو زبان فارسی است. در این مسیر، برای بار اول، کشور افغانستان در قسمت رقابتی جشنواره حضور دارد.
ما شاخه‌های توأم سیبیم و دور نیست
باری دگر شکوفه بیاریم توأمان
با هم رها کنیم دو تا سیب سرخ را
در حوض‌های کاشی گلدار باستان
بر نقشه‌های کهنه، خطی تازه می‌کشیم
از کوچه‌های قونیه تا دشت خاوران
پس از تشکیل هیئت علمی جشنواره با حکم وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی، در نشست‌های این هیئت، داوران بخش‌های اصلی «شعر بزرگسال»، «شعر کودک و نوجوان» و «دربارۀ شعر»، و بخش ویژۀ افغانستان با پیشنهاد و تصویب هیئت علمی انتخاب شدند. ملاک انتخاب داوران، از جانبی ذوق سلیم و شناخت آنان از جریان‌های شعر امروز بود و از جانبی انصاف و اعتدال در انتخاب. در عین حال کوشیدیم که تنوع سلایق، گرایش‌های فکری و تعلق به جریان‌های گوناگون ادبی را هم در نظر بگیریم.
آْنگاه طبق روال جشنواره، آثار جمع‌آوری شده ـ که کتاب‌های منتشرشده درسال ۱۳۹۴ بود ـ در اختیار داوران نهاد شد. گفتنی است که در بخش ویژۀ افغانستان، آثار ده سال اخیر شعر این کشور که در ایران و افغانستان منتشر شده بود در داوری گنجانده شد، تا کتاب‌هایی که در سال‌های پیش هم پدید آمده بود، از چشم دور نماند.
اما به قول بیدل
انتخاب جزء و کل در عالم تحقیق نیست
هیچ نتوان کرد از خورشیدِ تابان انتخاب
تعدّد کتاب‌های شعر، به ویژه آثار شاعران جوانی که شعرشان به طرزی ستودنی رشد کرده بود، این انتخاب را دشوار می‌کرد و هم از این روی، شاید تفاوت سطح بسیاری میان آثار انتخاب شده و باقی آثار، موجود نباشد.
نه بر صحرا نظر دارم، نه در گلزار می‌گردم
بهار فرصت رنگم، به گرد یار می‌گردم
تو حرفی نذر لب کن، تا دلی خالی کنم من هم
که بر خود همچو کوه از بی‌صدایی بار می‌گردم
بهار، فرصتی برای گفتگوست، برای همصدایی به جای بی‌صدایی. ما باید پژواک صدای همدیگر باشیم. در این جشنواره چنان که قاعده هم بر این بوده است، همه کتاب‌های سال ۱۳۹۴ که با مجوز وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی منتشر شده بود، بدون هیچ مرزبندی و یا ارجحیت محتوایی به داوری گذاشته شد. از این جهت تنوع صوری و محتوایی و حتی گرایش‌های فکری و سیاسی در آثار محسوس بود. این تنوع را از نظر سن و سال و سابقۀ شعری شاعران هم می‌شد حس کرد، هرچند به گفتۀ ایرج قنبری،
بهار آمد و شمشادها جوان شدند
پرندگان مهاجر ترانه‌خوان شده‌اند
صنوبران جوان روی شانه‌های زمین
دوباره چتر گشودند و سایه‌بان شده‌اند
واقعیت این است که قدرت شعر جوان فارسی همچنان محسوس است و چنان که در نتایج هم خواهید دید، غلبه با شعر دهه‌های اخیر است. این را، هم در شعر ایران می‌شد دید، هم در شعر افغانستان، به ویژه آثار منتشرشده در داخل این کشور.
اما به قول قیصر امین‌پور،
در این چمن که ز گل‌های برگزیده پر است
برای چیدن گل، انتخاب لازم نیست
ما کوشیدیم که در داوری‌ها، امانت‌داری و انصاف رعایت شود. به عنوان دبیر علمی جشنواره که از آغاز تا پایان بر مراحل داوری نظارت داشته‌ام، می‌توانم گفت که تنها ملاک انتخاب، تشخیص هیئت داوران بود و نه هیچ عامل تأثیرگذار دیگر.
اما به عنوان وداعیۀ دبیر علمی امسال این جشنواره
این خرّمی بس که سنجاق می‌شود
بر سررسید کهنۀ من، برگی از بهار
تا شعر تازه‌ای بنویسم بر آن ورق
از ما، همین دو بیت بماند به یادگار
سپاسگزار همه مدیران و عوامل اجرایی جشنواره هستم که شرایط یک داوری آزاد و بدون حاشیه را فراهم کردند. امیدوارم که توانسته باشم اسباب رضایت جامعۀ شعری فارسی‌زبان را از مسئولیتی که داشتم، فراهم آورم.
با بیدل شروع کردم و با بیدل ختم می‌کنم
گهی با صبح پیچیدم، گهی با گل جنون کردم‌
به چاک صد گریبان خویش را از خود برون کردم‌
نسیم هرزه‌تاز من عرق آورد و شبنم شد
در این خجلت‌سرا کاری که می‌باید کنون کردم‌
بهار آمد تو هم ای زاهد بی‌درد تزویری‌
چمن گل، شیشه قلقل، یار مستی، من جنون کردم‌

🔸
از شاعر گرامی عاطفه جعفری به خاطر گزارش اختتامیه در این کانال سپاسگزارم. من دوباره برگشتم، هرچند فعلاً قفل و کلید کانال در دست ایشان هم هست، برای انعکاس بعضی خبرهای پساجشنواره.

🔸پایانۀ جشنواره و اظهار امتنان

🍀 یازدهمین جشنوارۀ شعر فجر به پایان رسید. من جمع‌بندی‌ و گفتنی‌هایی دربارۀ ارزش این برنامه دارم، ولی می‌کوشم که قضاوت‌ها را از زبان دیگران بشنوم و نقل کنم. در اینجا فقط از همه کسانی که در این جریان سهم داشتند، آن را مدیریت کردند و در مسیری که من در پیش داشتم کنارم بودند، تشکر می‌کنم.
🍀 اولین تشکر، از دست‌اندرکاران بنیاد شعر و ادبیات داستانی است، عزیزانی که در این چند ماه به صورت خستگی‌ناپذیر تلاش کردند، همه بار اجرایی برنامه را بر دوش کشیدند و با شکیبایی و مهربانی، پاسخگوی همه پیشنهادها و خواسته‌هایم بودند.
🍀 دوم از همه اعضای خانواده، به خصوص همسر گرامی‌ام زینب بیات که در این مدت هم درگیر کار بیرون بود و هم امور منزل و فرزندان را رسیدگی می‌کرد، تا من با آرامش به مصاحبه‌ها، جلسات و سفرهای پیاپی جشنواره برسم.
🍀 سوم از همه دوستان عزیزی که از اولین روز جشنواره مشاور، راهنما و همراهان دلسوز من بودند، مرا تشویق کردند، به من روحیه دادند و با دعاهای نیک‌شان مرا در این مسیر یاری رساندند. پیام‌های دلگرم‌کنندۀ این عزیزان که حتی گاه شکل شعر و متن ادبی می‌یافت، یادگارهای عزیزی برایم خواهد بود.
🍀 چهارم از جامعۀ ادبی، شاعران و مخاطبانی که هم در محافل شعر حضور یافتند، هم کانون رقابت را گرم ساختند و هم با شکیبایی و بزرگواری تمام، پذیرای نتایج داوری‌ها بودند.
🍀 پنجم، از اهالی رسانه که از اولین گام و هنوز مرکّب حکم دبیری من خشک نشده بود، به طرز وسیعی جشنواره را پوشش دادند و به ویژه برای حضور افغانستان در آن سنگ تمام گذاشتند. عزیزان ما در خبرگزاری‌ها، سایت‌ها و روزنامه‌های گوناگون واقعاً نشان دادند که رویکرد عمومی رسانه‌های ایران نسبت افغانستان، یک رویکرد مثبت و جدی است.
🔹
همه این‌ها، دوران کوتاه دبیری مرا در یازدهمین جشنوارۀ شعر فجر به دوره‌ای شیرین، سودمند و بانشاط در زندگی‌ام بدل ساخت. امیدوارم که بتوانم شکر این نعمت را به جای آورم.
محمدکاظم کاظمی
بامداد ۱۹ اسفند ۱۳۹۵
@mkazemkazem

گزارش کامل تسنیم از اختتامیه شعر فجر در مشهد
خاطره خوش افغانستانی‌ها در یازدهمین جشنواره بین‌المللی شعر فجر/از اعطای دکترای افتخاری به کاظمی تا درخشش پنج شاعر افغانستانی+تصاویر
http://tn.ai/1350147

گزارش جناب بصیراحمد حسین‌زاده از سخنرانی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و دبیر علمی جشنوارۀ فجر. 👇

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ایران: کاظمی شاعری اخلاقی و انسانی است/ شعر و شاعر مرز نمی‌شناسد/کاظمی به زبان فارسی تعلق دارد.

fna.ir/PIKCQI

@hosinzadee

یادداشت اختصاصی/محمد کاظم کاظمی
نگاهی به جشنواره یازدهم شعر فجر؛ از حضور جدی افغانستان تا داوری‌های بی‌حاشیه
http://tn.ai/1352799

با تشکر از خانم فائزه حمزه‌ای که در پوشش جشنواره در تسنیم بسیار تلاش کردند و این مطلب هم به سفارش ایشان نوشته شد. 👆

🍀🌸 دو مذهب

🔹 قسمت هفتم، نقش سیاست

این روشن است که بسیاری از اختلاف‌های مذهبی ما یا به دست اهل سیاست ایجاد شده، یا تشدید شده است. ستم‌های حکومت‌های اموی و عباسی و اقمار آنان مثل غزنویان بر شیعیان غیرقابل انکار است. درگیری‌های حکومت‌های صفوی و عثمانی باز حدیثی مفصل دارد. البته حکومت صفوی از جهت تثبیت مذهب تشیع و ایجاد یک دولت شیعی مقتدر، به تشیع خدمت کرد. ولی جدال این دو حکومت که هر یک قطب اصلی یک مذهب به حساب می‌آمدند، در مجموع اسلام را تضعیف کرد.
بهره‌برداری استعمارگران، به ویژه انگلیسان از درگیری‌های مذهبی مسلمانان تا کنون هم ادامه دارد. در پشت سر بیشتر جریان‌های افراطی هر دو سوی، دست انگلیس و دیگر قدرت‌های جهانی نهفته است. متأسفانه افراطیان مذهبی هیچ نمی‌دانند که بزرگ‌ترین بهره از این اختلاف‌ها را دشمنان اسلام می‌گیرند، چنان که تا کنون هم گرفته‌اند.
اما در خود جهان اسلام هم سیاست در این جدال‌ها بی‌اثر نیست. امروزه عربستان سعودی با آن گرایش افراطی، بسیار مایل است که نقش مرکزیت اهل سنت دنیا را بیابد، درست در مقابل ایران که در میان اهل تشیع دنیا چنین موقعیتی یافته است. شیعیان کشورهای دیگر، گاهی جور این مجادلات را می‌کشند.
البته اگر منصفانه بنگریم، باید بپذیریم که نقش عربستان و قدرت‌های اقماری آن غالباً تهاجمی بوده است، یعنی یک عزم جدی برای تضعیف جامعۀ شیعی در سراسر دنیا. ولی موضع ایران تدافعی است و نسبتاً ملایم، به گونه‌ای که بیشتر خود را حامی شیعیان می‌داند و نه مهاجم بر اهل سنت.
در همین مسیر، این را هم باید پذیرفت که در ایران، به نسبت عربستان و بعضی کشورهای دیگر، تلاش عمده حکومت، حفظ آرامش و مناسبات سالم میان اهالی دو مذهب بوده است. به همین دلیل است که شیعیان افراطی از جمهوری اسلامی ایران هم دل خوشی ندارند، چون گویا در این کشور دست خود را برای تهاجم‌های رسانه‌ای و تبلیغی بر اهل سنت بسته می‌بینند. بی‌سبب نیست که شبکه‌های تلویزیونی آنان مرتباً به جمهوری اسلامی و سران آن دشنام می‌دهند و از این که جمهوری اسلامی دشنام دادن به بزرگان مذاهب دیگر، قمه زدن و دیگر رفتارهای تحریک‌آمیز را ممنوع کرده است، سخت ناراضی هستند.
اما حال که بحث ایران پیش آمد، بد نیست اضافه کنم که به نظر من آنچه در ایران می‌گذرد، از یک منظر دیگر قابل تأمل است، و آن سیاست فرهنگی و مذهبی کشور است. در این سال‌ها فعالیت‌های فرهنگی و مذهبی کشور، توازن خوبی نداشته است. من جوانب این عدم توازن را تا جایی که خودم درک می‌کنم ذکر می‌کنم.
۱. کمرنگ شدن شخصیت حضرت پیامبر در برابر دیگر بزرگان دین. شما کافی است که تبلیغات مذهبی رسانه‌ها و مجامع دینی و تبلیغی برای حضرت عباس و حضرت پیامبر را با هم مقایسه کنید.
۲. تشدید شخصیت‌گرایی و در مقابل کمرنگ شدن تعالیم دینی. یعنی مردم بیشتر به تجلیل شخصیت‌های دینی توجه کنند، تا عمل کردن به تعالیم دینی. چنین است که بسیاری کسان «حبّ علی» داشتن را برای شیعه و یا مسلمان بودن خود کافی و مایه نجات در آخرت می‌دانند، در حالی که انتظار واقعی از یک شیعه، علی‌وار رفتار کردن است، نه تنها دوست داشتن علی.
۳. کمرنگ شدن نقش عالمان و متفکران دین و در مقابل پررنگ شدن گروه‌های تبلیغی مثل مداحان و ذاکران اهل بیت.
۴. کمرنگ شدن قرآن و پررنگ‌شدن روایات، حتی اگر روایات معتبری نباشد.
۵. کمرنگ شدن نقش عقل و پررنگ‌ شدن نقش نقل در فهم درست دین. در همین مسیر است که اخباری‌گری تا حدودی و در میان بعضی از اقشار مذهبی تشدید شده است.
همین‌جا بگویم که من مخالف تجلیل‌ها و مراسم و برنامه‌های تبلیغی مذهبی نیستم، ولی تصور می‌کنم که گرایش عمومی در این سال‌ها در ایران، به سمت شعائر، مناسبت‌ها، تجلیل‌ها و برنامه‌های ظاهری و عام‌پسند، بیشتر از حد لازم بوده و به همین میزان به تعالی اخلاقی جامعه که هدف اصلی دین است، کمتر توجه شده است. البته این را هم بگویم که این قضاوت من، نسبی و محدود به اطلاعات و چشمدیدهای خودم است.
مجموعه این عوامل باعث شده است که رفتارهای عام‌پسندانۀ دینی بیشتر رواج یابد و افراطیان که معمولاً در میان عوام قدرت نفوذ بیشتری دارند، از این موقعیت استفاده کنند، هرچند جمهوری اسلامی خودش این تمایل را نداشته باشد.
من سال‌هاست که از جامعۀ افغانستان دور هستم و نمی‌توانم قضاوت دقیقی بکنم، ولی به نظر می‌رسد که همین نوع گرایش در سال‌های اخیر، کمابیش در کشور ما هم دیده می‌شود و می‌بینیم که بعضی تنش‌های مذهبی را ایجاد کرده است. این در حالی است که در کشور ما جدال‌های مذهبی بسیار اندک بوده و اگر جدالی هم بوده، بیشتر قومی و زبانی بوده است.

#دو_مذهب
#قسمت_هفتم
#محمدکاظم_کاظمی
@mkazemkazemi

🎬برنامه تلویزیونی #شمسه

گفتگو با شاعر، نویسنده و پژوهشگر برجسته افغانستانی؛
#استاد_سید_ابوطالب_مظفری

امروز، دوشنبه، ساعت 20:05
شبکه خراسان رضوی

@DorreDarii

📝خدا حافظ زرنگار

بعد از بیست سال، به نظرم زمان خداحافظی با نرم‌افزار زرنگار فرارسیده است. نرم‌افزاری قدرتمند که با همه حجم کم و سادگی خود، برای صفحه‌آرایی کتاب امکانات شگفت‌آوری داشت. بعضی از امکانات این برنامه هنوز بعد از بیست سال بوی تازگی می‌دهد.
با آن که قریب به ده سال است که ورد و سپس این دیزاین، در عرصۀ نشر رومیزی بر زرنگار غلبه یافته‌اند، هنوز در بعضی حوزه‌ها، مثل چیدن شعر و یا استخراج فهرست اعلام، زرنگار بی‌رقیب بوده است.
من حدود هفت سال است که با این دیزاین کار می‌کنم، ولی گاه برای بعضی کتاب‌هایی که شعر یا استخراج فهرست اعلام داشتند، مثل کتاب‌های دکتر شریعتی، همچنان محتاج زرنگار بودم.
اما اکنون و با افرایش توانایی‌های این دیزاین برای صفحه‌آرایی کتاب‌های فارسی، به نظر می‌رسد که باید با زرنگار وداع کرد و سازندگان آن را که خدمتی عظیم به نشر رومیزی فارسی کردند، ستود و برایشان آرزوهای نیک داشت.
خداوند از اجر سازندگان ورد (این بدترین نرم‌افزار خوب دنیا) بکاهد و میان سازندگان زرنگار و این دیزاین تقسیم کند. آمین.
@mkazemkazemi