کانال محمدکاظم کاظمی

🔹 دین را با علم درنیندازیم
🔸 محمدکاظم کاظمی

در نوجوانی، کتابی دربارۀ نظریۀ نسبیت انشتین می‌خواندم. یکی از نزدیکان، مرا از خواندن آن کتاب برحذر می‌داشت. به باور او «نسبیت» با «دین» که نوعی مطلق‌گرایی در آن است، در تضاد بود. خوب قانون نسبیت حدود نزدیک یک قرن است ثابت شده است. ولی کسی که نسبیت را با دین در تضاد می‌بیند، یا هنوز بر مکانیک نیوتنی باورمند است، یا دین را به کنار می‌نهد، یا به این نتیجه می‌رسد که قانون نسبیت با دین برخوردی ندارد، که این سومی البته درست است.
به همین ترتیب بسیاری از دین‌مداران ما با واقعیت‌های علمی از در ستیز وارد شدند، ولی در نهایت با دادن تلفات بسیار عقب‌نشینی کردند. بر اثر مقاومت‌کردن‌ها گاه به سلامتی مردم آسیب وارد شد، ولی خسارت بزرگ‌تر این بود که کسانی که تعارضی میان اعتقادات دینی و این نظریات علمی می‌دیدند، وقتی نظریات علمی غلبه یافت، عقاید دینی را کنار نهادند. پس این خسارت هم به مردم وارد شد، هم به علم، هم به دین.
اکنون و در یک بزنگاه دیگر، یعنی دورۀ شیوع ویروس کرونا، باز این تعارض و این چالش بروز کرده است. باز هم گروهی اندک از علمای دینی (و خوشبختانه اندک) که آگاهی چندانی هم از دانش‌های طبیعی ندارند (و انتظار هم نمی‌رود داشته باشند، چون در حوزۀ تخصص‌شان نیست) با جدیت در برابر حقایق علمی و نتایج آن‌ها ایستاده‌اند. بعضی از دوستان عزیز ما هم در همین فضای مجازی، همان سخنان را البته نه به آن شدت تکرار می‌کنند و گویا تصور می‌کنند که به این وسیله باید از حریم دین دفاع کنند.
من در مورد صدق و کذب این گزاره‌ها هم نظر نمی‌دهم، چون در هیچ‌یک از این دو عرصه تخصص ندارم. و برآن هم نیستم که علم طبیعی بشر همه حقایق جهان را کشف کرده و ما را از دین بی‌نیاز ساخته است. فقط اطلاعات اندک و پراکندۀ من از تجربه‌های تاریخی بشر و تجربۀ‌ زیستی ما نشان می‌دهد که علم را با دین درنیندازیم، آن هم دینی که اینقدر بر علم‌آموزی تأکید دارد. نگذاریم که باری دیگر هم به کسانی خسارت بخورد که به دلگرمی سخنان ما ترک احتیاط می‌کنند و سلامتی یا جانشان را از دست می‌دهند، یا هم سخنان ما را لازمۀ دین‌داری می‌دانند و ایمانشان به خطر می‌افتد. ما در برابر هر خسارتی که بر اثر سخنان ما به سلامت دیگران و یا به اعتقادات دیگران وارد شود، مسئولیم. این مورد دوم، شاید جبران‌ناپذیرتر باشد.

@asarkazemi

145 views12:42