Forwarded from آموزش و اندیشه
#روز_جهانی_آموزش_2024
آموزش برای صلح
محمدرضا نیک‌نژاد، روزنامه اعتماد، 4 بهمن 1402
دسامبر سال ۲۰۱۸ سازمان ملل به پیشنهاد یونسکو روز ۲۴ ژانویه /۴ بهمن را بعنوان روز جهانی آموزش به تصویب رساند. هر سال در این در برخی کشورها و در برخی نهادهای جهانی مرتبط با آموزش مراسمی بر پا شده و در آنها ضرورت فرآیند آموزش بر دیگر گستره‌های انسانی یادآوری و گوشزد می‌شود.
هر سال و به فراخور این روز متناسب با شرایط، گرفتاری‌ها و هدف‌های کوتاه و میان مدت نهاد آموزش و فراتر از آن، تم یا شعاری برگزیده شده و در راستای آن بیانیه‌ای مفهومی انتشار یافته و البته پیرامون آن، فعالیت‌هایی در سطح منطقه‌ای، ملی و جهانی انجام می‌گیرد. شعار امسال این روز جهانی، «Education For Peace» یعنی «آموزش برای صلح» است. به نظر می‌رسد که علت انتخاب این شعار آنچنان پرسش آفرین نباشد چراکه درگیری‌های منطقه‌ای، ملی و جهانی مانند جنگ اوکراین و شگفت آورتر و دردناک‌تر از همه کشتار بی گناهان در خاورمیانه، دلیل محکمی برای گزینش یونسکو خواهد بود. در همین راستا و در بیانیه مفهومی این روز آمده‌است: « جهان شاهد موجی از درگیری‌های خشونت‌آمیز در کنار نگرانی از افزایش تبعیض، نژادپرستی، بیگانه‌هراسی و سخنان نفرت‌برانگیز است. بر پایه‌ی شاخص صلح جهانی (Global Peace Index) در سال 2023، گستره‌ی صلح جهانی برای سیزدهمین بار در 15 سال گذشته، بدتر شده‌است . سال 2022، از سالِ نسل کشیِ رواندا و جنگ یوگسلاوی یعنی 1994، بعنوان مرگبارترین سال ثبت شده‌است . در سال 2022، تاثیر کلی خشونت در اقتصاد جهانی با یک تریلیون دلار افزایش به نزدیک 17.5 تریلیون رسید؛ که کم‌و‌بیش یک چهارم تولید ناخالص داخلی در سراسر جهان است.»
در بخش دیگری از بیانیه که اهمیت آموزش برای جلوگیری از محرومیت و در ادامه ایفای نقش مهم خود در برقرای و حفظ صلح را یادآوری کرده می‌خوانیم: « آموزشی که بر پایه‌های استواری از دسترسی، برابری و کیفیت بنا شود، در زمان‌هایی که آموزش، مستمر باشد، به ویژه برای کسانی که در فرآیند یادگیری به حاشیه رانده شده‌اند، می‌تواند نقش محافظتی ایفا کند؛ بخصوص اگر این تلاش‌ها در چارچوب حفظ جهانی صلح باشد. همچنین آموزش می‌تواند با اطمینال از این که همه یادگیرندگان در همه جنبه‌های آموزش حضور پیدا می‌کنند و به رسمیت شناخته می‌شوند، به جبران نابرابری‌ها، بی‌انصافی‌ها و بی عدالتی‌ها کمک کنند. در نهایت، این کار می‌تواند بهبود شرایط، پس از درگیری را آسان گرداند ... [اگر] آموزش محور تعهد ما به صلح باشد، می‌تواند به یادگیرندگان کمک کند تا دانش‌ها، ارزش‌ها، نگرش‌ها، مهارت‌ها و رفتارهای ضروری برای تبدیل شدن به عامل‌های صلح در جوامع نزدیک به هم را تقویت کند. همانگونه که در آموزش شهروندِ جهانی یونسکو مفهوم‌سازی شده‌است، این دفاع از صلح، مهارت‌های شناختی، عاطفی و شایستگی‌های رفتاری را شامل می‌شود؛ این مهارت‌ها برای نمونه می‌توانند موضوعاتی همچون سخنان نفرت‌برانگیز، تبعیض و درگیری‌های خشونت‌آمیز را مورد واکاوی قرار دهند».
در مسیر همراهی با شعار روز جهانی آموزش یعنی «آموزش برای صلح» ایران، هم به شکل تاریخی و هم اجتماعی-فرهنگی کشوری بوده که به جز موردهای اندک، سرزمین صلح، دوستی و مدارا بوده؛ که نمونه‌های درخشان این منش در بخش بزرگی از ادبیات ملی-میهنی بعنوان بزرگ ترین میراث فرهنگی، مدارا و همزیستی قومیت‌های گوناگون کشور در درازای تاریخ، رواداری دینی و مذهبی در میان بخش بزرگی از ایرانیان و احترام به خرده فرهنگ‌های غنی در درون و برونِ مرزها ... را می‌توان دید و بر آن بالید.
امید است که ساختار آموزشی و دست‌اندرکارن آن نیز به جایگاه مهم این نهاد در برقراری صلح پی برده و در مسیر آموزش صلح که یکی از ضروری‌ترین نیازهای امروز جامعه‌های ملی و جهانی است گام بردارند.
https://B2n.ir/q32402
آموزش برای صلح
محمدرضا نیک‌نژاد، روزنامه اعتماد، 4 بهمن 1402
دسامبر سال ۲۰۱۸ سازمان ملل به پیشنهاد یونسکو روز ۲۴ ژانویه /۴ بهمن را بعنوان روز جهانی آموزش به تصویب رساند. هر سال در این در برخی کشورها و در برخی نهادهای جهانی مرتبط با آموزش مراسمی بر پا شده و در آنها ضرورت فرآیند آموزش بر دیگر گستره‌های انسانی یادآوری و گوشزد می‌شود.
هر سال و به فراخور این روز متناسب با شرایط، گرفتاری‌ها و هدف‌های کوتاه و میان مدت نهاد آموزش و فراتر از آن، تم یا شعاری برگزیده شده و در راستای آن بیانیه‌ای مفهومی انتشار یافته و البته پیرامون آن، فعالیت‌هایی در سطح منطقه‌ای، ملی و جهانی انجام می‌گیرد. شعار امسال این روز جهانی، «Education For Peace» یعنی «آموزش برای صلح» است. به نظر می‌رسد که علت انتخاب این شعار آنچنان پرسش آفرین نباشد چراکه درگیری‌های منطقه‌ای، ملی و جهانی مانند جنگ اوکراین و شگفت آورتر و دردناک‌تر از همه کشتار بی گناهان در خاورمیانه، دلیل محکمی برای گزینش یونسکو خواهد بود. در همین راستا و در بیانیه مفهومی این روز آمده‌است: « جهان شاهد موجی از درگیری‌های خشونت‌آمیز در کنار نگرانی از افزایش تبعیض، نژادپرستی، بیگانه‌هراسی و سخنان نفرت‌برانگیز است. بر پایه‌ی شاخص صلح جهانی (Global Peace Index) در سال 2023، گستره‌ی صلح جهانی برای سیزدهمین بار در 15 سال گذشته، بدتر شده‌است . سال 2022، از سالِ نسل کشیِ رواندا و جنگ یوگسلاوی یعنی 1994، بعنوان مرگبارترین سال ثبت شده‌است . در سال 2022، تاثیر کلی خشونت در اقتصاد جهانی با یک تریلیون دلار افزایش به نزدیک 17.5 تریلیون رسید؛ که کم‌و‌بیش یک چهارم تولید ناخالص داخلی در سراسر جهان است.»
در بخش دیگری از بیانیه که اهمیت آموزش برای جلوگیری از محرومیت و در ادامه ایفای نقش مهم خود در برقرای و حفظ صلح را یادآوری کرده می‌خوانیم: « آموزشی که بر پایه‌های استواری از دسترسی، برابری و کیفیت بنا شود، در زمان‌هایی که آموزش، مستمر باشد، به ویژه برای کسانی که در فرآیند یادگیری به حاشیه رانده شده‌اند، می‌تواند نقش محافظتی ایفا کند؛ بخصوص اگر این تلاش‌ها در چارچوب حفظ جهانی صلح باشد. همچنین آموزش می‌تواند با اطمینال از این که همه یادگیرندگان در همه جنبه‌های آموزش حضور پیدا می‌کنند و به رسمیت شناخته می‌شوند، به جبران نابرابری‌ها، بی‌انصافی‌ها و بی عدالتی‌ها کمک کنند. در نهایت، این کار می‌تواند بهبود شرایط، پس از درگیری را آسان گرداند ... [اگر] آموزش محور تعهد ما به صلح باشد، می‌تواند به یادگیرندگان کمک کند تا دانش‌ها، ارزش‌ها، نگرش‌ها، مهارت‌ها و رفتارهای ضروری برای تبدیل شدن به عامل‌های صلح در جوامع نزدیک به هم را تقویت کند. همانگونه که در آموزش شهروندِ جهانی یونسکو مفهوم‌سازی شده‌است، این دفاع از صلح، مهارت‌های شناختی، عاطفی و شایستگی‌های رفتاری را شامل می‌شود؛ این مهارت‌ها برای نمونه می‌توانند موضوعاتی همچون سخنان نفرت‌برانگیز، تبعیض و درگیری‌های خشونت‌آمیز را مورد واکاوی قرار دهند».
در مسیر همراهی با شعار روز جهانی آموزش یعنی «آموزش برای صلح» ایران، هم به شکل تاریخی و هم اجتماعی-فرهنگی کشوری بوده که به جز موردهای اندک، سرزمین صلح، دوستی و مدارا بوده؛ که نمونه‌های درخشان این منش در بخش بزرگی از ادبیات ملی-میهنی بعنوان بزرگ ترین میراث فرهنگی، مدارا و همزیستی قومیت‌های گوناگون کشور در درازای تاریخ، رواداری دینی و مذهبی در میان بخش بزرگی از ایرانیان و احترام به خرده فرهنگ‌های غنی در درون و برونِ مرزها ... را می‌توان دید و بر آن بالید.
امید است که ساختار آموزشی و دست‌اندرکارن آن نیز به جایگاه مهم این نهاد در برقراری صلح پی برده و در مسیر آموزش صلح که یکی از ضروری‌ترین نیازهای امروز جامعه‌های ملی و جهانی است گام بردارند.
https://B2n.ir/q32402
روزنامه اعتماد
آموزش براي صلح
محمدرضا نيك‌نژاد
👍10
Forwarded from گاهنامه فرهیزش
#گاهنامه_فرهنگی_آموزشی_فرهیزش
#روز_جهانی_آموزش
کودکی‌مان گم شده است
صفیه بسیم / گاهنامه فرهیزش/ شماره دوازده/ بهمن 1401
🔻داشتم به اتفاقات روزهای گذشته فکر می‌کردم. از هر جا که خبر دریافت می‌کنی دلت می‌گیرد. اخبار داخلی همه‌اش شده اخبار جنگ و سخنان مقام‌های حکومت درباره آن. اخبار خارجی راهم که پی می‌گیری بیشتر از خشونت عریان حاکم بر جهان خبر دارد؛ البته به زبان فارسی که من می‌فهمم، شاید برای خودشان خبرهای جشن و شادی هم باشد!
🔻در قسمتی از دنیا زندگی می‌کنیم که جنگ و خشونت را با بریدن نافت به وجودت تزریق می‌کنند. اگر فلسطین به دنیا بیایی می‌فهمی که آواره در وطنی. اگر لبنان و سوریه زاده شوی به تو خواهند گفت به وضع موجود دل نبند که به دمی بند است و منتظر باش تا طوفانی از جناحی بوزد و خانه خرابت کند. در عراق اگر متولد شوی لازم نیست کسی بگوید کجایی، چون وسط درگیری همیشگی پا به جهان گذاشته‌ای. اگر افغانستان چشم به جهان بگشایی، اصلاً بزرگسال زاده می‌شوی! دختر باشی می‌فروشند و پسر باشی مبارز و جنگجو محسوب می‌شوی. از یمن و کشورهای عربی درگیر با افراطی‌گری و جنگ دیگر نگویم!
🔻دلمان به ایران خوش بود که فرهنگ دارد، سرزمین کهن علم و هنر است. کودکانش، خود را گل‌های خندان می‌نامیدند. آن هم چند صباحی هست که دیگر بوی گل و عطر مهر در کوچه باغ‌هایش به مشام نمی‌رسد. اگر ساعتی را سر یک گذر سرکنی، کودکان کار را می‌بینی که به زور چرخی را هل می‌دهند تا شب شکم سیر بر زمین نگذارند. سر چهارراه‌ها و ایستگاه‌های مترو که دیگر هیچ! دخترکان آدامس فروش و جوراب فروش، کلافه‌ات می‌کنند .
🔻راستی چرا خاورمیانه کودکی ندارد؟ چرا درکوچه‌هایش صدای خنده‌های شاد بچه‌ها کم شنیده می‌شود!؟ چرا بازی کردن بچه‌ها در کوچه‌های شهر را کمتر می‌بینیم؟ چرا می‌ترسیم در کوچه‌ها بازی کنیم؟ از چه می ترسیم؟ از مرگ؟ از دزدیده شدن؟ از قربانی شدن؟ از خشونت پنهان در زیر پوست شهرها؟
🔻آیا واقعاً کودکی بچه‌ها در خاورمیانه گم شده است؟ کی خاورمیانه امن و امان خواهد شد؟ کی صلح به دشتهای اینجا سرخواهد زد؟ کی ما کودکان خاورمیانه هم مثل خیلی از کودکان جهان با لب خندان و لی، لی کنان راهی مدرسه خواهیم شد؟ کی نفس خواهیم کشید؟ و چه وقت بوی گل‌های خندان را از کوچه‌های شهرهای مان استشمام خواهیم کرد؟ نمی‌دانم کی؟ ولی می‌دانم که هیچ گم شده‌ای تا ابد گم نخواهد بود و حتما پیدایش می‌شود. کودکی ما هم پیدا خواهد شد اگر همدیگر را دوست بداریم. پیدا خواهد شد اگر دست از خشونت و افراطی‌گری برداریم و جهان را باهم شریک شویم. با هم در کوچه و خیابان سرود مهر خواهیم خواند اگر دست دوستی بهم بدهیم. کودکی‌مان شکوفه خواهد داد اگر چون باران بر سر هر رهگذری فارغ از این که اهل کجاست بباریم. می‌دانم که چنین خواهد شد اگر از کودکی با هم در صلح و دوستی زندگی کنیم.
🔻اما آیا این شدنی است؟ بله شدنی است اگر صلح را آموزش دهیم. شدنی است اگر از کودکی ارزش‌های انسانی را به کودکان یاد داده و فقر فرهنگی و اجتماعی را از این منطقه دور سازیم. جهان عاری از خشونت و افراطی‌گری فقط در سایه آموزش صحیح و فراگیر حاصل خواهد شد.
🆔https://t.me/farhizesh_mag
#روز_جهانی_آموزش
کودکی‌مان گم شده است
صفیه بسیم / گاهنامه فرهیزش/ شماره دوازده/ بهمن 1401
🔻داشتم به اتفاقات روزهای گذشته فکر می‌کردم. از هر جا که خبر دریافت می‌کنی دلت می‌گیرد. اخبار داخلی همه‌اش شده اخبار جنگ و سخنان مقام‌های حکومت درباره آن. اخبار خارجی راهم که پی می‌گیری بیشتر از خشونت عریان حاکم بر جهان خبر دارد؛ البته به زبان فارسی که من می‌فهمم، شاید برای خودشان خبرهای جشن و شادی هم باشد!
🔻در قسمتی از دنیا زندگی می‌کنیم که جنگ و خشونت را با بریدن نافت به وجودت تزریق می‌کنند. اگر فلسطین به دنیا بیایی می‌فهمی که آواره در وطنی. اگر لبنان و سوریه زاده شوی به تو خواهند گفت به وضع موجود دل نبند که به دمی بند است و منتظر باش تا طوفانی از جناحی بوزد و خانه خرابت کند. در عراق اگر متولد شوی لازم نیست کسی بگوید کجایی، چون وسط درگیری همیشگی پا به جهان گذاشته‌ای. اگر افغانستان چشم به جهان بگشایی، اصلاً بزرگسال زاده می‌شوی! دختر باشی می‌فروشند و پسر باشی مبارز و جنگجو محسوب می‌شوی. از یمن و کشورهای عربی درگیر با افراطی‌گری و جنگ دیگر نگویم!
🔻دلمان به ایران خوش بود که فرهنگ دارد، سرزمین کهن علم و هنر است. کودکانش، خود را گل‌های خندان می‌نامیدند. آن هم چند صباحی هست که دیگر بوی گل و عطر مهر در کوچه باغ‌هایش به مشام نمی‌رسد. اگر ساعتی را سر یک گذر سرکنی، کودکان کار را می‌بینی که به زور چرخی را هل می‌دهند تا شب شکم سیر بر زمین نگذارند. سر چهارراه‌ها و ایستگاه‌های مترو که دیگر هیچ! دخترکان آدامس فروش و جوراب فروش، کلافه‌ات می‌کنند .
🔻راستی چرا خاورمیانه کودکی ندارد؟ چرا درکوچه‌هایش صدای خنده‌های شاد بچه‌ها کم شنیده می‌شود!؟ چرا بازی کردن بچه‌ها در کوچه‌های شهر را کمتر می‌بینیم؟ چرا می‌ترسیم در کوچه‌ها بازی کنیم؟ از چه می ترسیم؟ از مرگ؟ از دزدیده شدن؟ از قربانی شدن؟ از خشونت پنهان در زیر پوست شهرها؟
🔻آیا واقعاً کودکی بچه‌ها در خاورمیانه گم شده است؟ کی خاورمیانه امن و امان خواهد شد؟ کی صلح به دشتهای اینجا سرخواهد زد؟ کی ما کودکان خاورمیانه هم مثل خیلی از کودکان جهان با لب خندان و لی، لی کنان راهی مدرسه خواهیم شد؟ کی نفس خواهیم کشید؟ و چه وقت بوی گل‌های خندان را از کوچه‌های شهرهای مان استشمام خواهیم کرد؟ نمی‌دانم کی؟ ولی می‌دانم که هیچ گم شده‌ای تا ابد گم نخواهد بود و حتما پیدایش می‌شود. کودکی ما هم پیدا خواهد شد اگر همدیگر را دوست بداریم. پیدا خواهد شد اگر دست از خشونت و افراطی‌گری برداریم و جهان را باهم شریک شویم. با هم در کوچه و خیابان سرود مهر خواهیم خواند اگر دست دوستی بهم بدهیم. کودکی‌مان شکوفه خواهد داد اگر چون باران بر سر هر رهگذری فارغ از این که اهل کجاست بباریم. می‌دانم که چنین خواهد شد اگر از کودکی با هم در صلح و دوستی زندگی کنیم.
🔻اما آیا این شدنی است؟ بله شدنی است اگر صلح را آموزش دهیم. شدنی است اگر از کودکی ارزش‌های انسانی را به کودکان یاد داده و فقر فرهنگی و اجتماعی را از این منطقه دور سازیم. جهان عاری از خشونت و افراطی‌گری فقط در سایه آموزش صحیح و فراگیر حاصل خواهد شد.
🆔https://t.me/farhizesh_mag
👍22😢4👎1
Forwarded from گاهنامه فرهیزش
ویژه‌ی #روز_جهانی_آموزش
هوش مصنوعی و آموزش/ پاسداری از عاملیت انسان در جهان خودکارسازی امور/ بخش دوم و پایانی
گفت و گو با دکتر حمیدرضا کفاش (پژوهشگر هوش مصنوعی) به فراخور روز جهانی آموزش و شعار آن/ شماره شانزدهم گاهنامه فرهیزش/ بهمن 1403
🔻 توضیح: با اطلاع یافتن از شعار روز جهانی آموزش که در ارتباط با آموزش و فناوری رو به گسترشِ هوش مصنوعی بود، تصمیم گرفتیم در این باره با یک کارشناس گفت و گویی داشته باشیم. زمانی که در تحریریه بحث در این باره کلید خورد آقای دکتر کفاش یکی از گزینه ها شد. پس از اندکی گفت و گو در این زمینه ایشان به عنوان میهمان برگزیده شدند. ابتدا تصمیم این بود که این گفت و گو حضوری و محدود باشد اما پس از آن که دوستانی از شهرهای دیگر هم تمایل به حضور داشتند قرار بر آن شد که نشست در فضای مجازی برگزار شود و افزون بر اعضای تحریریه از شماری از همکاران نویسنده نیز دعوت شود تا در نشست باشند. این شد که دوشنبه 25 دی 1403 در فضای گوگل میت از ساعت 21 تا 23 این نشست با حضور دکتر کفاش و شماری از نویسنده-معلمان برگزار شد. متن زیر بخش مهمی از این نشست، پرسش های ما و پاسخ های جناب کفاش درباره هوش مصنوعی، چیستی آن، ضرورت بهره گیری از آن، فرصت ها و تهدیدهای آن برای آموزش و کاربردهای عملی این فناوری مهم برای معلمان، دانش آموزان و در کل برای آموزش می‌باشد.
🔻فرهیزش: همچنان که می‌دانیم و البته بهانه این گفتگو هم هست شعار یا تم برگزیده روز جهانی آموزش برای ۲۰۲۵ ، هوش مصنوعی و آموزش و پرورش است؛ جناب کفاش به نظر شما چرا یونسکو و همراهانشان در جهان یعنی نهادهای جهانی مثل یونسف و ei که در زمینه آموزش فعال هستند، این روز را به این موضوع اختصاص دادنده و این شعار را برای این موضوع قرار دادند؟
کفاش: سوال بسیار خوبی است؛ روز جهانی آموزش یک فرصتی برای طرح این سه موضوع است: توجه بیشتر به نقش حیاتی آموزش؛ تقویت صلح و ارتقای رفاه اجتماعی؛ این‌ها سه پایه روز جهانی آموزش اند که به صورت ویژه بر روی این موارد کار می‌کند.
عرصه هوش مصنوعی فرصت‌ها و چالش‌هایی را ایجاد کرده است؛ فرصت هایی که هوش مصنوعی ایجاد کرده، یادگیری شخصی سازی شده است یعنی با کمک هوش مصنوعی جهان به سمتی می رود که هر فردی را بر اساس استعداد خودش آموزش دهد و این کار الان در غرب شروع شده است؛ چراکه آدم ها با هم متفاوت هستند، هیچ دو انسانی نیست که مثل همدیگر باشند.
یکسان سازی آموزش برای همگان ظلم بزرگی به عرصه آموزش است لذا هوش مصنوعی کمک می‌کند که یادگیری شخصی سازی شده، تحقق پیدا کند؛ یکی دسترسی بهتر به منابع از دیگر موارد مهم است؛ هوش مصنوعی کمک می کند تا هر کسی در هر کجایی که هست به بهترین، جدیدترین، به روزترین منابع پژوهشی دسترسی پیدا کند.
نکته بعدی ارزیابی سریع و علمی است؛ شما با کمک همین چت بادها سریع می‌توانید یک موضوع را ارزیابی، و اعلام نتیجه علمی کنید؛ و حتی به سرعت به منابع و مآخذ دست پیدا کنید. این موضوع واقعاً به کار سرعت می دهد.
برای مقاله نوشتن، برای پژوهش یا برای همین کارهایی که شما انجام می‌دهید خیلی می‌تواند دستیار و کمک خوبی باشد. اما چالش هایی را نیز دارد که یکی از این موضوعات افزایش وابستگی به ماشین‌هاست. همین الان ما این را مشاهده می‌کنیم که نوجوانان جوانان ما بیشتر از حد معمول، حتی ما بزرگترها به ماشین وابسته شدیم. کاهش تعامل انسانی، توسعه هوش مصنوعی و عالم دیجیتال، ارتباطات انسانی را کاهش داده و تعاملات اجتماعی و تعاملات رو در رو کم شده است. و سوم اینکه خطر از دست رفتن حسن اختیار و مسئولیت فردی است. به هر حال توسعه دیجیتال و هوش مصنوعی موجب می شود گاهی اوقات انسان اختیار خود را به ماشین بسپارد و کمتر از توانمندی‌ها و مسئولیت پذیری های خود استفاده کند.
این سه چالش را در کنار آن سه فرصت بگذارید؛ به نظر من یونسکو بسیار هوشمندانه عمل کرده است. یعنی آنان در نام گذاری امسال در حقیقت احساس کردند که عاملیت انسان در خطر است. لذا توجه ویژه به چگونگی حفظ عاملیت انسانی، مبنای این نام گذاری است، به تعبیر دیگر معتقد هستند که هوش مصنوعی ابزار کمکی برای آموزش است، هوش مصنوعی دستیار انسان برای آموزش است، کمک انسان است، سرعت می دهد و تسهیل می کند. بنابراین هوش مصنوعی قرار نیست جایگزین تفکر و خلاقیت و تعاملات انسانی شود و این خطر بزرگی است.
ادامه گفت و گو را در اینجا بخوانید
آدرس بخش نخست گفت و گو : https://t.me/farhizesh_mag/714
هوش مصنوعی و آموزش/ پاسداری از عاملیت انسان در جهان خودکارسازی امور/ بخش دوم و پایانی
گفت و گو با دکتر حمیدرضا کفاش (پژوهشگر هوش مصنوعی) به فراخور روز جهانی آموزش و شعار آن/ شماره شانزدهم گاهنامه فرهیزش/ بهمن 1403
🔻 توضیح: با اطلاع یافتن از شعار روز جهانی آموزش که در ارتباط با آموزش و فناوری رو به گسترشِ هوش مصنوعی بود، تصمیم گرفتیم در این باره با یک کارشناس گفت و گویی داشته باشیم. زمانی که در تحریریه بحث در این باره کلید خورد آقای دکتر کفاش یکی از گزینه ها شد. پس از اندکی گفت و گو در این زمینه ایشان به عنوان میهمان برگزیده شدند. ابتدا تصمیم این بود که این گفت و گو حضوری و محدود باشد اما پس از آن که دوستانی از شهرهای دیگر هم تمایل به حضور داشتند قرار بر آن شد که نشست در فضای مجازی برگزار شود و افزون بر اعضای تحریریه از شماری از همکاران نویسنده نیز دعوت شود تا در نشست باشند. این شد که دوشنبه 25 دی 1403 در فضای گوگل میت از ساعت 21 تا 23 این نشست با حضور دکتر کفاش و شماری از نویسنده-معلمان برگزار شد. متن زیر بخش مهمی از این نشست، پرسش های ما و پاسخ های جناب کفاش درباره هوش مصنوعی، چیستی آن، ضرورت بهره گیری از آن، فرصت ها و تهدیدهای آن برای آموزش و کاربردهای عملی این فناوری مهم برای معلمان، دانش آموزان و در کل برای آموزش می‌باشد.
🔻فرهیزش: همچنان که می‌دانیم و البته بهانه این گفتگو هم هست شعار یا تم برگزیده روز جهانی آموزش برای ۲۰۲۵ ، هوش مصنوعی و آموزش و پرورش است؛ جناب کفاش به نظر شما چرا یونسکو و همراهانشان در جهان یعنی نهادهای جهانی مثل یونسف و ei که در زمینه آموزش فعال هستند، این روز را به این موضوع اختصاص دادنده و این شعار را برای این موضوع قرار دادند؟
کفاش: سوال بسیار خوبی است؛ روز جهانی آموزش یک فرصتی برای طرح این سه موضوع است: توجه بیشتر به نقش حیاتی آموزش؛ تقویت صلح و ارتقای رفاه اجتماعی؛ این‌ها سه پایه روز جهانی آموزش اند که به صورت ویژه بر روی این موارد کار می‌کند.
عرصه هوش مصنوعی فرصت‌ها و چالش‌هایی را ایجاد کرده است؛ فرصت هایی که هوش مصنوعی ایجاد کرده، یادگیری شخصی سازی شده است یعنی با کمک هوش مصنوعی جهان به سمتی می رود که هر فردی را بر اساس استعداد خودش آموزش دهد و این کار الان در غرب شروع شده است؛ چراکه آدم ها با هم متفاوت هستند، هیچ دو انسانی نیست که مثل همدیگر باشند.
یکسان سازی آموزش برای همگان ظلم بزرگی به عرصه آموزش است لذا هوش مصنوعی کمک می‌کند که یادگیری شخصی سازی شده، تحقق پیدا کند؛ یکی دسترسی بهتر به منابع از دیگر موارد مهم است؛ هوش مصنوعی کمک می کند تا هر کسی در هر کجایی که هست به بهترین، جدیدترین، به روزترین منابع پژوهشی دسترسی پیدا کند.
نکته بعدی ارزیابی سریع و علمی است؛ شما با کمک همین چت بادها سریع می‌توانید یک موضوع را ارزیابی، و اعلام نتیجه علمی کنید؛ و حتی به سرعت به منابع و مآخذ دست پیدا کنید. این موضوع واقعاً به کار سرعت می دهد.
برای مقاله نوشتن، برای پژوهش یا برای همین کارهایی که شما انجام می‌دهید خیلی می‌تواند دستیار و کمک خوبی باشد. اما چالش هایی را نیز دارد که یکی از این موضوعات افزایش وابستگی به ماشین‌هاست. همین الان ما این را مشاهده می‌کنیم که نوجوانان جوانان ما بیشتر از حد معمول، حتی ما بزرگترها به ماشین وابسته شدیم. کاهش تعامل انسانی، توسعه هوش مصنوعی و عالم دیجیتال، ارتباطات انسانی را کاهش داده و تعاملات اجتماعی و تعاملات رو در رو کم شده است. و سوم اینکه خطر از دست رفتن حسن اختیار و مسئولیت فردی است. به هر حال توسعه دیجیتال و هوش مصنوعی موجب می شود گاهی اوقات انسان اختیار خود را به ماشین بسپارد و کمتر از توانمندی‌ها و مسئولیت پذیری های خود استفاده کند.
این سه چالش را در کنار آن سه فرصت بگذارید؛ به نظر من یونسکو بسیار هوشمندانه عمل کرده است. یعنی آنان در نام گذاری امسال در حقیقت احساس کردند که عاملیت انسان در خطر است. لذا توجه ویژه به چگونگی حفظ عاملیت انسانی، مبنای این نام گذاری است، به تعبیر دیگر معتقد هستند که هوش مصنوعی ابزار کمکی برای آموزش است، هوش مصنوعی دستیار انسان برای آموزش است، کمک انسان است، سرعت می دهد و تسهیل می کند. بنابراین هوش مصنوعی قرار نیست جایگزین تفکر و خلاقیت و تعاملات انسانی شود و این خطر بزرگی است.
ادامه گفت و گو را در اینجا بخوانید
آدرس بخش نخست گفت و گو : https://t.me/farhizesh_mag/714
Telegraph
هوش مصنوعی و آموزش/ پاسداری از عاملیت انسان در جهان خودکارسازی امور/ بخش دوم و پایانی
گفت و گو با دکتر حمیدرضا کفاش (پژوهشگر هوش مصنوعی) به فراخور روز جهانی آموزش و شعار آن 🔻 توضیح: با اطلاع یافتن از شعار روز جهانی آموزش که در ارتباط با آموزش و فناوری رو به گسترشِ هوش مصنوعی بود، تصمیم گرفتیم در این باره با یک کارشناس گفت و گویی داشته باشیم.…
👍7