‌
منتشر شد
«مصدق ۱۲۹۹»
روایتی تاریخی از والی‌گری محمد مصدق در ایالت فارس
شیرین کریمی

مصدق ۱۲۹۹ روایتی تاریخی از دوران والی‌گری محمد مصدق در ایالت فارس است؛ از مهر ۱۲۹۹ تا اوایل فروردین ۱۳۰۰ خورشیدی. این روایت نوعی تاریخ‌نگاری است نه به شیوه‌ی متعارف، و نه به روش مرسوم و دانشگاهی. داده‌ها برگرفته از سندها، کتاب‌ها، مقاله‌ها، روزنامه‌ها، فیلم‌ها، عکس‌ها و صداهایی است که از تاریخ معاصر ایران بر جای مانده است، بدین‌معنی که در این متن هیچ کلمه‌ای برآمده از حدس و خیال نیست.
محمد مصدق در ۱۷ مهرماه ۱۲۹۹ در ۳۸ سالگی والی ایالت پهناور فارس شد. در طی شش ماه پس از آن روزهای پرحادثه‌ای بر جهان و ایران گذشت. این کتاب روایت می‌کند که وضعیت سیاسی حاکم بر جهان و ایران، و همچنین وضعیت سیاسی و اجتماعی حاکم بر ایالت فارس چه بود، چه وقایعی رخ داد، محمد مصدق چگونه با این وقایع مواجه شد، چه سیاستی را در پیش گرفت، و چرا در روزهای نخست فروردین ۱۳۰۰ از شیراز رفت.

▫️بخشی از کتاب

‌
‌پیامدهای اقتصادی انقلاب‌های ۱۸۴۸ را به‌سادگی نمی‌‌توان برشمرد. در تشخیص پیشرفت اقتصادی، کار دشواری پیش رو نداریم، چراکه دورۀ ۲۰‌سالۀ پس از انقلاب‌های ۱۸۴۸ شاهد رشد اقتصادیِ بی‌سابقه‌ای بود. نخستین نشانه‌های توسعه که ممیزۀ اقتصاد بریتانیا و بلژیک محسوب می‌شد، حال در فرانسه و ممالک اروپای مرکزی نیز سر برآورده بود. حتا بریتانیا که پیش از ۱۸۴۸ رشدی پایدار را از سر می‌گذراند، پس از ۱۸۵۰ از موهبتِ پیشرفت اقتصادیِ اساسی‌تری بهره‌مند شد. درهرحال، خطاست اگر مبنا و منشأ همۀ این تحولات را انقلاب‌های ۱۸۴۸ بدانیم. به‌طور قطع برطرف‌شدنِ موانع ساختاریِ قدیمی و کناررفتنِ راه و رسم‌های پیشین، مسیر رشد اقتصادی را هموار کرد. یک نکته آشکار است: رژیم‌هایی که از تندباد انقلاب‌های ۱۸۴۸ در امان مانده بودند، به لزوم نوسازیِ دستگاه اداری خود وقوف داشتند، ولو آن‌که زیر بارِ کاهش اختیاراتِ معمول خود نروند.

از کتاب «انقلاب‌های ۱۸۴۸»
از مجموعهٔ کارگاه تاریخ
پیتر جونز
ترجمهٔ بابک محقق

‌
منتشر شد
«محله‌ای که بود»
رویکردی تاریخی بر شناخت نظام زندگیِ محله‌ای تهران قدیم
محمدعلی اکبری

تهرانِ پایتخت در روزگاری نه‌چندان دور شهری کوچک بود، در دامن سلسله‌جبال البرز. همزمانی تحولات جهانی با پایتخت‌شدن تهران توسط قاجاران، زندگی این شهر و مردمانش را دستخوش تحولات شگرفی کرد. شیوه‌ی زندگی دیرپای ایرانیان در جوامع شهری از طریق سازه‌ی اجتماعیِ تاریخمندی که ما آن را «نظام زندگی محله‌ای» نامیده‌ایم تعیّن می‌یافت. این نظام زندگی در دوره‌ی ناصرالدین شاه قاجار، با ظهور اشکال نوین جوامع شهری، با چالش‌های جدیدی روبه‌رو شد. در این کتاب، درباره‌ی چندوچون زیست جمعی مردم تهران در قابِ نظام زندگی محله‌ای به روزگار تاریخیِ قدمایی سخن گفته می‌شود و پیامدهای برآمدن نخستین اشکال جامعه‌ی شهریِ مدرن بر آن نظام زندگی محله‌ایِ قدمایی توصیف می‌شود.

▫️بخشی از کتاب

زمين و آسمان، گيتى و مينو و جسم و جان در سه ساحت وجود به‌هم پيوسته‌اند و «شاهد ازلى، در سه آيينه، پرده از روى تابناك افكند».
آن‌ها كه در عالم چنين بينشى از هستى به‌سر مى‌برند، ندانسته و دانسته، از خلال آن به خويشتن مى‌رسند و خود را درمى‌يابند. انسانى كه در «فضا»ى اسطوره غوطه‌ور است ــ انسان اسطوره ــ هنوز از آن فاصله نگرفته تا بتواند انديشه و رفتار خود را فارغ از آن بسنجد و بشناسد. اما چون به هر تقدير خوب و بد كارهاى كسان، و بيش از همه بزرگان، پادشاهان و پهلوانان، به ديگران سرايت مى‌كند (خواه انسان با مفهوم فردى اخلاق آشنا باشد يا نباشد)، بيداد ضحاك و افراسياب و داد فريدون و كيخسرو بى پادافره و پاداش نمى‌ماند. نمى‌توان كسى را به كشتن داد و زمان، سرنوشت، گردش سپهر يا چرخ فلك را مسئول دانست.

نه خوب آيد اى پهلوان از خرد
كه هر نامدارى كه فرمان برد
مر او را به خيره به كشتن دهى
بهانه به چرخ روان برنهى


هر آنگه كه تشنه شدستى به خون
بيالودى آن خنجر آبگون
زمانه به خون تو تشنه شود
بر اندام تو موى دشنه شود

نمى‌توان، زيرا همچنان‏‌كه مى‌دانيم نيك و بد كردار آدمى نه‌تنها در ديگران بلكه درنتيجه نبرد اهوره‌مزدا و اهريمن و گردش كيهان مؤثر است؛ پس همان «چرخ روان» تبهكار را نفرين مى‌كند.

از کتابِ «ارمغان مور»
جستاری در شاهنامه
شاهرخ مسکوب

ارمغان مور جستاری است دربارهٔ چند مفهوم بنیادی شاهنامه… این کتاب بیش از تاریخ، اثری شاعرانه است و کار شعر گردآوری دانش گذشتگان نیست، برگذشتن از بینش و دانش، اعتلای «خودآگاه و ناخودآگاه» اهل زمانه و آفرینش دید و دریافتی دیگرتر است… شاهنامه تاریخ پیروزی در شکست، یا به زبان دیگر تاریخ پیروزیِ شکست است. زیرا در برابر مرگ «گزینشی» در کار است و نیروی اراده بر غریزهٔ بقا فرمان می‌راند… شاهنامه تاریخی آرمانی است، آن‌گونه که می‌پنداشتیم و آرزو داشتیم. و فردوسی با گزینشی که می‌کند این آرزو، این آرمان را به سرمنزل عافیت می‌رساند.

‌
‌من بودن به چه معناست؟
دکارت؛ می‌اندیشم پس هستم.

من چه هستم؟ من موجودی اندیشه‌ورز. این چیزی است که رنه دکارت به آن باور داشت. اما او چگونه به این نتیجه رسید؟ دکارت پرسید چه چیزی را می‌توانم به صورت یقینی بدانم؟ او به این نتیجه رسید که نمی‌تواند به هیچ کدام شواهدی که از حواس‌ پنجگانه‌اش دریافت می‌کند مطمئن باشد، زیرا آن‌ها گاهی او را گمراه کرده‌اند. یک چوب راست در آب شکسته می‌نماید. در گذشته او درباره‌ی شکل اشیائی که از او فاصله‌ی زیادی داشته‌اند اشتباه کرده است و غیره. حتی بدتر، او گاهی زمانی که در خواب بوده، رویاهایی دیده که از آن‌ها بیدار شده. خب او چگونه می‌تواند مطمئن باشد که همین الان در حال خواب دیدن نیست؟

ویدئو از: The Open University
ترجمه‌ی ایمان همتی
تهیه و تنظیم: نشر نی

‌
‌‌پدید‌ه‌ی عام عشق شامل عشق رمانتیک، عشق به وطن، عشق پدر و مادر به فرزند و غیره است. وجه مشترک تمام این عشق‌ها این است که خوشبختی تو با خوشبختی محبوبت گره می‌خورد. وقتی اتفاق بدی برای دوستت پیش می‌آید، برایش ناراحت می‌شوی، اما آن اتفاق برای او رخ داده است، نه تو؛ وقتی هم که اتفاق خوشی برایش پیش می‌آید، باز هم آن اتفاق برای او افتاده است [نه تو]، هرچند برایش خوشحال می‌شوی. اما وقتی برای محبوبت اتفاق بدی پیش می‌آید، گویی آن اتفاق برای تو هم افتاده است. به‌طور کلی، خوشبختی ما از خوشبختی دیگران تأثیر نمی‌پذیرد مگر در قلمرو مناسبات عاشقانه. البته وقتی دیگران گرفتار قحطی می‌شوند، ما عمیقاً متأثر می‌شویم و به یاری آن‌ها می‌شتابیم؛ چه‌بسا مصیبت آن‌ها تمام فکر و ذهنمان را به خود مشغول کند، اما لزوماً خودمان را در وضعیت بدتری احساس نمی‌کنیم.
وجه مشترک تمام انواع عشق همین است که دایر‌ه‌ی خوشبختی (یا بدبختی) تو فراخ می‌شود. این ویژگی را هم در عشق به فرزندان و عشق به والدین می‌توان یافت، هم در عشق به وطن و هم‌وطنان.

از کتابِ «درباره‌ی عشق»
مجموعه مقالات فلسفی
ترجمه‌ی آرش نراقی

‌‌براى رسيدن به دورانى كه انسان ديگر به انسانيت خود بى‌اعتنا شود، يك جهش فرهنگى كافى است، جهشى كه تقريباً نامحسوس و لزوماً درونى خواهد بود. شايد ماده مخدرى بتواند وجدان انسان را چنان بيهوش كند كه ديگر آن جدايى تحمل‌ناپذير را احساس نكند، و درنتيجه انسانيت انسان، و نيز خواسته‌هایش همه درمان شوند. هر چيز كه تمام اميدهاى او را از بين ببرد، از نااميدى هم رهايش مى‌كند. شايد پيشرفتى فناورانه او را از همه وابستگى‌ها نجات دهد و او تنها به‌لحاظ دغدغه خاطر كارايى، از قواعد حسابگرى پيروى كند، اما شِكوه‌هاى عقلانى را كنار بگذارد، و خشنود از حقيقت‌نماهاى ماهرانه و ناپايدار، نسبت به هر حقيقتى بى‌اعتنا شود: اين وحشىِ جديد، بخت آن خواهد داشت كه به‌‏دليل بى‌احساسى در برابر بدبختى، احساس خوشبختى كند.
اگر اين جهش محرز نباشد غيرقابل تصور هم نيست. چون انسان مى‌تواند خود را در افسانه‌اى ببيند، بياييد با هم مخاطره چنين افسانه‌‏اى را پذيرا شويم:
هر موجود زنده خود را با محيطش سازگار مى‌‏كند. سازگارى با محيط، مانند توليدمثل، بزرگ‏ترين اصل زندگى است. اما همه ديرينه‌‏شناسان درباره اين واقعيت اتفاق‌‏نظر دارند كه انسان از نظر جسمى و روانى كمتر نياز به سازگارى با محيط خود دارد تا، برعكس، محيط را به‏‌وسيله فناورى با نيازهاى خود سازگار كند. بنابراين، وقايع به‏‌نحوى جريان يافته‌‏اند كه گويى تكامل حيات از راه تحول فناورى‏‌ها صورت گرفته است. پس سرچشمه فناورى، اصل سازگارى زيست‌‏شناختى با محيط است كه با جابه‌‏جايى واژه‌‏ها، بدان‌‏وسيله استمرار يافته است: به‌‏جاى آنكه جاندار ناگزير به دگرگونى باشد تا خود را با محيط سازگار كند، فناورى محيط را دگرگون مى‏‌كند تا با جاندار سازگار شود. دراين‌‏صورت آيا نمى‏‌توانيم تصور كنيم كه فناورى چنان تحولى يافته و چنان فزونى گرفته كه خود به محيطى مستقل تبديل شده است و بر پايه قوانين خاص خود گسترش می‌یابد؟ اگر چنين باشد ممكن است لازم شود كه انسان (به معناى جمع انسان‌‏ها يا گونه انسان) خود را با اين محيط جديد سازگار كند. دراين‌‏صورت مى‏‌توان او را چنان مشروط و مقيد تجسم كرد كه تقريباً تمامى حركاتش واكنش انگيزش‌‏هاى فناورىِ نوين در او باشد.

از کتابِ «انسان پاره‌پاره»
نیکلا گریمالدی
ترجمهٔ عباس باقری

‌
‌سوءظن و بی‌اعتمادی به بیگانگان، انتقاد از فریب‌خوردگی نیروهای داخلی، نقدِ فرنگی‌مآبی و تقلید کورکورانه ازیک‌سو و ازسوی‌دیگر عشق به وطن و مسئله‌ی استقلال که در فضای پیش و پس از مشروطه به‌کرات مشاهده می‌شد تا دهه‌ها بعد نیز همچنان به بقای خود ادامه داد و شاید بتوان نخستین طلیعه‌ی آن را در زمان پهلوی دوم در کتاب تسخیر تمدن فرنگی ردیابی کرد. اما این‌که چگونه این مفاهیم به‌دست فراموشی سپرده نشدند و نسلی دیگر آن را تکرار کرد، باید علت را در رویداد بنیان‌گذارِ دیگری دید که نگذاشت شکست‌ها و ناکامی‌های گذشته از خاطر زدوده ‌شود و زخم‌های دیرین التیام یابد. ازاین‌رو فخرالدین شادمان با اندوه می‌نویسد «مصیبتهای بزرگ ایران در ایام گذشته نیز تمام را بیاد میآورم و بااینهمه معتقدم که این آشفتگی فکر و پریشانی کار که اکنون گریبان‌گیر ماست در سراسر تاریخ ایران بی‌نظیرست. آیا تصور پذیرست که مردمانی همزبان و هموطن فردوسی و سعدی از گرانی در بیچارگی بمیرند؟» مقصود او از اکنون و مُردن از گرانی و بیچارگی اشاره‌ای است به وقایع پس از شهریور ۲۰، اشغال و تصرف نظامی ایران به دست متفقین و تبعید رضاشاه از کشور، وقایعی که تحولی ژرف در زیست ایرانی ایجاد کرد و تأثیر عظیم، مخرب و اسفبار خود را تا سال‌ها پس از پایان جنگ نیز همچنان بر اقتصاد ایران بر ‌جا گذارد. در چنین شرایطی بود که کشور با هرج‌ومرج، وضعیت ناگوار معیشت، کسری بودجه، کمبود شدید کالاهای اساسی و ارزاق عمومی به‌ویژه نان، پایین‌آمدن ارزش پول ملی، گرانی و تورم افسارگسیخته، قحطی گسترده و نهایتاً تحلیل و فرسودگی زیرساخت‌هایی ملی همچون جاده‌ها و راه‌آهن مواجه شد. در این میان متفقین از آبی که خود گِل‌آلود کرده بودند بهترین منفعت را بردند و به‌تعبیر جان فوران به استثمار ایران پرداختند.

از کتابِ «در خدمت و خیانت مترجمان»
نوشته‌ی نیکو سرخوش

‌
‌مقایسه‌ی جامعه با بدن بیمار یا تندرست در حقیقت مخاطره‌آمیز است و آدمی را از دیدنِ دقیق وضعیت واقعی امور بازمی‌دارد، زیرا سعادت و حیات توده‌های گسترده به هیچ‌وجه پیوندی «انداموار» با رفاه «کل» ندارد. پیوند انداموار میان فرد و جامعه، به‌گونه‌ای که بدی و خوبی جامعه با وضعیت سلامتی عضو منفرد همانند باشد، ممکن بود در دوران آغازین قرون وسطا در برخی از مناطق دورافتاده‌ی اروپا وجود داشته باشد، اما این امر برای دوران جدید معتبر نیست. مقایسه‌ی جامعه با بدن بیمار، که باید او را درمان کرد حتی اگر به بهای آسیب‌رساندن به بعضی از نقاط باشد، این واقعیت جزئی را به‌سادگی نادیده می‌گیرد که این نقاط منفرد انسان‌های واقعی و زنده‌ای هستند که هریک سرنوشتی خاص خود دارند و یک‌بار هم بیشتر زندگی نمی‌کنند. اما یوتوپیاپردازان این واقعیت جزئی و تحقیرآمیز را مشخصاً به چشم انسان‌هایی می‌دیدند که رنج می‌برند و جامعه آنان را به حیاتی ناانسانی مجبور کرده است.

از کتاب «سپیده‌دمان فلسفه‌ی تاریخ بورژوایی»
ماکس هورکهایمر
ترجمه‌ی محمدجعفر پوینده

ابراهیم هيزم‌ها را شکست، اسحاق را بست، آتش را افروخت و کارد را کشيد. اى خواننده‌ی من! بسا پدرانى که مرگ فرزند برايشان با از دست دادن عزيزترين چيز در جهان يکسان بود و آنان را از هر اميدى به آينده تهى مى‌کرد، اما هيچ‌يک از آنان فرزند موعود به معنايى که اسحاق براى ابراهيم بود نبودند. بسا پدرانى که فرزند از دست داده‌اند، اما خدا، اراده‌ی تغييرناپذير و درک‌ناشدنى قادر متعال، دست خدا بود که فرزند را گرفته بود. با ابراهيم چنين نبود. براى او آزمايشى دشوارتر مقدر شده بود، سرنوشت اسحاق به همراه کارد به کفِ خودِ ابراهيم سپرده شده بود. و پيرمرد، با تنها اميدش، در آنجا ايستاده بود! اما او شک نکرد، او مضطربانه به راست و چپ ننگريست، او با نيايش‌هايش با آسمان رويارويى نکرد. او مى‌دانست قادر متعال است که او را آزمايش مى‌کند، مى‌دانست که اين دشوارترين ايثارى است که مى‌تواند از او طلب شود؛ اما اين را نيز مى‌دانست که هيچ قربانى وقتى که خدا آن را بخواهد چندان دشوار نيست - و او کارد را کشيد.
چه کسى به بازوان ابراهيم قوت بخشيد؟ چه کسى يمين او را افراشته نگاه داشت تا ناتوان به پايين نيفتد؟ هر کس شاهد اين منظره باشد فلج مى‌شود. چه کسى به روح ابراهيم قوت بخشيد، تا چشمانش چندان تيره نشود که اسحاق يا گوسفند را نبيند؟ هر کس شاهد اين منظره باشد کور مى‌شود؛ و با اين همه شايد نادِر است کسى که هم کور و هم فلج شود و نادرتر از آن کسى که اين رويداد را آن گونه که شايسته است روايت کند. همه‌ی ما آن را مى‌دانيم - تنها يک آزمايش بود.
اگر ابراهيم، آن‌گاه که بر کوه موريه ايستاده بود، شک مى‌کرد، اگر مرددانه به اين سو و آن سو مى‌نگريست، اگر پيش از کشيدن کارد تصادفاً گوسفند را مى‌ديد، اگر خداوند به او اجازه مى‌داد تا آن را به جاى اسحاق قربانى کند در اين صورت به خانه بازمى‌گشت، همه چيز همچون گذشته بود، او سارا را داشت، اسحاق را نگاه داشته بود، اما چه اندازه تغيير کرده بود! زيرا پا پس نهادنش يک فرار بود، رهايى‌اش يک تصادف، پاداشش ننگ و آينده‌اش چه‌بسا ملعنت. زيرا نه بر ايمانش شاهد آورده بود، نه بر رحمت خداوند، بلکه تنها گواه آن بود که سفر به کوه موريه چه‌سان هراس‌آور است. آن‌گاه ابراهيم فراموش نمى‌شد و کوه موريه نيز؛ از اين کوه همچون کوه آرارات، آنجا که کشتى نوح بر زمين نشست، ياد نمى‌شد بلکه از آن همچون مهلکه‌اى ياد مى‌شد، زيرا در اين‌جا بود که ابراهيم شک کرده بود.

از کتابِ «ترس و لرز»
سورن کیرکگور
ترجمه‌ی عبدالکریم رشیدیان

‌
‌◽️نشر نی با همکاری نشر زریاب برگزار می‌کند:

درویش هفتم
سومین سال‌یاد ره‌نورد زریاب

سخن‌رانان: سیدعسکر موسوی | فرزاد کلبعلی | تمنا کوهستانی | آرمان امیری
نشانی: خیابان فاطمی، خیابان رهی معیری، نبش خیابان فکوری، پلاک ۲۰، ساختمان نشر نی، طبقهٔ پنجم
زمان: سه‌شنبه، ۲۱ آذر/ قوس ۱۴۰۲، ساعت ۱۶:۳۰تا ۱۹

◽️فاشیسم

‌شاید بتوان ادعا کرد که، در میان مخالفان قرن بیستمیِ دموکراسی، اشتراک نظر افلاطون با دست‌راستی‌های افراطی بیشتر از چپ‌های مارکسیست است. به نظر می‌رسد که بعضی ویژگی‌های خاصِ آرمان‌شهر افلاطون پیشاپیش از بعضی جنبه‌های فاشیسم قرن بیستمی حکایت دارند. در این میان می‌توان برای مثال به این موارد اشاره کرد: مخالفت او با دموکراسی؛ حمایت قوی‌اش از دولتی یکپارچه که در آن خبری از احزاب و تشکل‌های گوناگون نیست؛ و باورش به حکمرانی «مطلق»، بی آن‌که رهبران در تحقق اراده‌شان هیچ قید و بندی داشته باشند. از این قبیل است پیشنهادهای او برای استفاده از تبلیغات به منظور اشاعهٔ وفاداری نسبت به نهادهای موجود و ممیزی آن دسته از آثار هنری که احتمال می‌رود فاسد شدنِ روحیهٔ ملی را در پی داشته باشد؛ بازتاب این دو را می‌توان در سیاست‌های هیتلر و متحدان افراطی دست‌راستیِ او نیز مشاهده کرد.
از سوی دیگر، اختلاف‌نظرهایی جدی میان ایدئولوژی افلاطون و ایدئولوژی راست افراطی وجود دارد. اَکتون مشخصهٔ فاشسیم را اتخاذ موضعی عقل‌ستیز می‌داند، زیرا فاشیسم با رد این تلقیِ برآمده از روشنگری که غایاتی مشخص وجود دارد که پی گرفتنِ آن‌ها برای همهٔ انسان‌ها امری عقلانی است، تاریخ را عرصهٔ نزاع فرهنگ‌های رقیب می‌داند و در این نزاع «بهترین» فرهنگ آنی است که از این نزاع زنده بیرون بیاید و بتواند شیوهٔ زندگی خود را بر دیگر فرهنگ‌ها تحمیل کند. فاشیسم انگارهٔ اخلاقیات عینی را نیز به همین میزان دروغین می‌داند: استدلال‌های اخلاقی هیچ نیستند مگر توجیهات یا بهانه‌هایی برای رفتار افراد یا دولت‌ها در جهت تأمین منافع خودشان.

از کتاب «راهنمای خواننده: جمهوری افلاطون»
لوک پرسهاوس
ترجمهٔ سیدمحمدعلی شامخی

‌‌
فایل صوتی سومین سال‌یاد ره‌نورد زریاب
درویش هفتم
سه‌شنبه ۲۱ آذر ۱۴۰۲


سخن‌رانان: سیدعسکر موسوی | فرزاد کلبعلی | تمنا کوهستانی | آرمان امیری

ماکس فریش در جایی می‌‌گوید کاش رمان «انسان در هولوسن پدیدار می‌شود» آخرین اثرش و یک میراث ادبی برای جهان بود. او این رمان را بهترین اثر خود می‌داند. داستانی که قواعد نوشتن را پشت سر می‌گذارد و سنت‌شکنی می‌کند.

ماکس فریش داستان‌نویس، نمایشنامه‌نویس، خاطره‌نویس و معمار سوییسی است که در لیست بهترین نویسندگان آلمانی‌زبان قرار دارد و آثارش به زبان‌های زیادی ترجمه شده است. او در ایران چندان آوازه ندارد و شاید تنها به‌عنوان نمایشنامه‌نویس شناخته شده باشد.  فریش جوایز زیادی را از آنِ خود کرده که از میان آن‌ها می‌توان به جایزه صلح ناشران آلمان و کنراد فردیناند مایر اشاره کرد. او موقع دریافت جایزه ادبی شهر زوریخ می‌گوید: خیلی‌ها برای این می‎نویسند که جهان را تغییر دهند، اما من می‌نویسم که جهان را بهتر تحمل کنم.

انسان در هولوسن پدیدار می‌شود روایتِ مرد سالمندی است که به دنیای تلخ آلزایمر هُل داده شده. دنیایی که تاریخ زندگی یک انسان را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد و راه برگشت هم ندارد. آقای گایزر شخصیت این رمان در دهکده‌ای در سوییس تنها زندگی می‌کند. او می‌خواهد علیه فراموشی بجنگد و تلاش می‌کند پیروز شود. آقای گایزر به علم علاقه دارد؛ موضوعاتی مثل شکل‌گیری زمین و طبیعت. یادش می‎رود و نوشته‌هایی به دیوار می‌چسباند تا یادش بیاید.
نویسنده در این داستان دنیای فراموشی و زوال را با شیوه‌ متفاوتی به تصویر می‌کشد طوری که طعم تلخ فراموشی و زوال با کلاژی از دست‌نوشته‌ها و کاغدها و تصاویری که آقای گایزر به دیوار چسبانده کم شود. دست‌نوشته‌هایی که فقط به آقای گایزر ربط دارد و کمکی به خواننده نمی‌کند، اما خواننده کتاب از آن نمی‌گذرد و می‌خواندش و شاید برگردد و باز نگاهی به آن‌ها بیندازد.
اگر نادیده گرفتن استانداردهای نوشتن، طنز سیاه و بینامتنیت از ویژگی‌های پست‌مدرنیسم است، بله رمان انسان در هولوسن پدیدار می‌شود یک رمان پست‌مدرن محسوب می‌شود. رمانی که در انتهای کتاب منابع و نام‌نامه هم دارد و البته که علیه فراموشی است.

از رمانِ انسان در هولوسن پدیدار می‌شود؛ ماکس فریش؛ ترجمه‌ی  زینب آرمند

اسلاوی ژیژک درباره‌ی خشونت و تغییر

تغییر در سیستم اجتماعی به معنایی واقعا خشونت‌آمیز است. امروزه ما تنها خشونت فیزیکی نداریم، حتی اگر برای نمونه بر اثر ورشکستگی یک شرکت بزرگ میلیون‌ها نفر شغل‌شان را از دست بدهند، آن‌ها این امر را به عنوان شکلی از خشونت تجربه می‌کنند. چرا برای من گاندی از هیتلر خشن‌تر است؟ زیرا هیتلر میلیون‌ها انسان را کشت تا جلوی تغییر اجتماعی واقعی را بگیرد، تا سیستم را نجات دهد. در حالی که کل هدف اعتراضات غیرخشونت‌آمیز گاندی و مانند آن، دقیقاً ایجاد تغییری ریشه‌ای در هند بود.

ترجمه‌ی ایمان همتی
تهیه و تنظیم: نشر نی

‌
‌در چاره‌جويى آخرين ميل يا بيزارى كه بلاواسطه ملحق به انجام فعل و يا ترك فعل است، چيزى است كه خواست و اراده مى‌خوانيم، كه عمل خواستن است (نه توانايى و استعداد اراده) و حيواناتى كه توانايى چاره‌جويى دارند، بايد لزوماً اراده نيز داشته باشند. تعريف اراده به‌عنوان ميل عقلانى كه عموماً از جانب اهل مدرسه عرضه مى‌شود، درست نيست. زيرا اگر درست مى‌بود، در آن صورت امكان انجام عمل ارادى بر ضد عقل وجود نمى‌داشت. زيرا عمل ارادى عملى است كه از اراده برمى‌خيزد و لاغير. اما اگر به‌جاى ميل عقلانى، ميل برخاسته از تأمل قبلى را اراده بدانيم در آن صورت با تعريفى كه در اينجا آورده‌ايم يكسان مى‌شود. اراده بنابراين آخرين ميل در جريان تأمل و چاره‌جويى است. و گرچه ما در محاوره معمولى مى‌گوييم كه كسى اراده انجام كارى را داشت ولى با اين حال از انجام آن خوددارى كرد؛ اما اين در واقع تمايل به انجام كارى است و عمل ارادى به‌شمار نمى‌رود؛ زيرا عمل ارادى نه مبتنى بر آن تمايل بلكه موقوف به آخرين تمايل يا ميل است.

از کتابِ لویاتان؛ توماس هابز؛ ترجمه‌ی حسین بشیریه

‌
بیایید برای لحظه‌ای سعی کنیم ایمان را از منظر کسی بررسی کنیم که خدا را باور دارد و ایمان را به‌مثابه وظیفۀ خویش می‌پذیرد. چرا ایمان ممکن است دشوار باشد؟ چرا برقراری و حفظ رابطه با خدا که به‌ هر روی خالق و خاستگاه همۀ چیزهاست ممکن است دشوار باشد؟ در ترس و لرز، یوهانس دو سیلنتیو (کیرکگور) نشان می‌دهد که ایمان باید با دو نیروی قدرتمند به ستیزه برخیزد: شک و گناه. ایمان، از سویی، وجه مقابل گناه و، از سوی دیگر، وجه مقابل شک است. شک باور و اعتماد شخص به وجود و نیکی خدا را متزلزل می‌کند. ایمان دانش نیست، و از این‌رو همیشه در معرض آزمون شک است ــ شاید از آن‌جهت که نظریه‌های علمی در باب آغاز جهان و ماهیت انسان گویا فرضیۀ خدای خالق را به امری زائد تبدیل می‌کنند؛ شاید از آن‌جهت که رنج، بی‌عدالتی و شقاوتی که در جهان می‌یابیم گویا با حضور خدایی عاشق ناسازگار است. در ترس و لرز، یوهانس دو سیلنتیو ابراهیم را چنان پیش خود مجسم می‌کند که انبوهی از شک‌ها و تردید‌ها روحش را می‌خورند و اضطرابی عظیم در او ایجاد می‌کنند.


سورن کیرکگور بی‌چون و چرا یکی از مهم‌ترین و تأثیرگذارترین اندیشمندان قرن نوزدهم بود. کتاب ترس و لرز کیرکگور هم در تاریخ اندیشۀ فلسفی و هم در تاریخ اندیشۀ دینی یک متن کلاسیک به شمار می‌رود. این کتاب، به‌دلیل ارائۀ چشم‌انداز فلسفی اصیل دربارۀ مفاهیمی نظیر عشق، تنهایی، شهامت، حقیقت، خدا، ایمان و آزادی، حتی امروز هم فیلسوفان، متألهان و خوانندگان عادی را به درنگ و پرسش وامی‌دارد. کلر کارلایل راهنمایی روشن و موجز دربارۀ این کتاب نگاشته است. او، گذشته از بررسی مضامین اصلی و زمینۀ تاریخی، الهیاتی و فلسفی متن کیرکگور و بحث در باب تأثیر آن بر فیلسوفان دیگر، نقشه‌ای مبسوط و مشروح و خوانشی جزءبه‌جزء از خود متن فراهم کرده است تا خواننده را در گذر از مسیر دشوار خواندن ترس و لرز و به‌دست‌آوردن فهمی دقیق و جامع از آن یاری رساند. خواندن ترس و لرز کیرکگور به یاری این کتاب برای همۀ علاقه‌مندان به اندیشۀ سورن کیرکگور، همۀ اساتید و دانشجویان فلسفه و الهیات و، مهم‌تر از همه، برای تمام کسانی که در رابطه با خود، خدا و دیگران به پارادوکس برخورده‌اند امری ضروری است.


‌«ترس و لرز کیرکگور؛ راهنمای خواننده»
کلر کارلایل
ترجمۀ علی حسن زاده