بامداد امید صبا

ایرج بعد از خود درگیری‌اش وقتی با عزمی جزم و امیدی که نافش را به سوغاتی بسته است به آپارتمان پای می‌گذارد با جای خالی خانواده و کارت دعوت عروسی رهسپار موطن می‌شود که هم فال است و هم تماشا. هم راستا با صنم برگ‌برگ زندگی‌اش را می‌کاود و جواب سؤال‌هایش را می‌یابد. در سور و سوگ و هم نوا با آوای لای لای و گلایه‌های سرزمین آبا و اجدادی فراز و فرود زندگی‌اش را به تماشا می‌ایستد. فضای اقلیمی رمان و جزیی‌پردازی خارق‌العاده نویسنده همچون مادری که وظیفه به ثمر رساندن شخصیت‌ها را دارد و نباید چیزی از قلم بیفتد ستودنی‌ست؛ آینه به آینه قصه و فانتزی‌های خرم آباد را به جا و ماندگار به رشته تحریر می‌آورد تا حق مطلب ادا شده باشد. گویی کلید صندوقچه‌ی هزار پیشه آبا و اجدادی خرم‌آباد در دستان توانمندش به ودیعه سپرده شده و اینک مجال تحویل این گنجینه را به اهلش یافته است. می‌نگارد و تاریخ و فرهنگ مردمان منطقه را به حماسی‌ترین شکل ممکن در نای و نوای موسیقی به رقص در می‌آورد. رقصی بدیع و مثال‌زدنی!! خشک سیم و خشک چوب و خشک پوست، از کجا می‌آیدش آوای دوست؟؟؟ مطربانی که با ساز دل می‌نوازند.
آنجا که سرنای شادباش عروسی در مرگ جوانمرد شیرزاد چونان قصه‌ی شاهزاده‌ای -که تنش حرام باد بر خاکی که حریص بلعیدنش است- مویه‌های زنان و دختران سیاوش زمان از دست داده است! می‌نوازد. زمین و زمان در هم می‌آمیزد از حزن و اندوه. و زنان کلاف کلاف چمریانه می‌بافند. زنانی چون گل انار و مادربزرگ که پسر را امتداد با شکوه نسل آدم توی تاریخ می‌داند و داشتن دختر برای پسردارها را یک آرزوی از سر سیری! گل انار نماد دالکه‌های داغداری ست که پیشتر گلونی رنگ و رشمه‌دارش با پره‌های تا مچ آویزان پایکوبانْ نقشِ شادی می‌آفریده، دست در دست شیرزادی که با روی در نقاب خاک کشیدن، آرزوهای مام وطن را با خود به گور برده است که مرده پرستی آیین دیرینه این دیار است! مادرانِ شهیدی که یکی می‌شود گل انار و دیگری کوکب تظاهرات چی! و جواهر مادر جناب سرهنگ زنی که با زخم زبان‌سوز زیادی بر دل عروسش گذاشته است؛ همان جواهری که در مراسمات دایه جنگی بوده است و قیقاج می‌رفته و تیراندازی‌اش در دهات بالا و پایین زبانزد بوده؛ همچون زنی که مشک پر آب بر گرده دارد و کاسه بر سر. اما ذهنیت‌های کلی جزییات قشنگ زیادی را نابود کرده‌اند و مادربزرگی که به نیکی از جواهر یاد می‌کند، گویی مرگ حریم آدم‌ها را محدود و محترم می‌کند!!!
صنم خود هزارتوی شگفت‌انگیزی ست که با دیالوگ‌های حساب و کتاب‌دارش، کارش سورپرایز کردن مخاطب است و هر بار بر خلاف تصور. از بحث درباره مشکلات و معضلات اجتماعی حالش به هم خورده؛ چیزی که خودش هم توی آن دست و پا می‌زند اما نسخه‌اش را برای دیگران پیچیدن خسته‌اش کرده و ارشد را بر خلاف توقعِ منتقدِ ایرج تاریخ خوانده است چرا که تاریخ عرصه روزهای گذشته، فراموشی و دریغ، خنده و حسرت‌های گذراست! و پیش از ورود به باغ سنگ امامزاده مراددهنده‌ای که قالیچه نذری جواهر برای شفای سرهنگ از بیماری در طفولیت زینت بخش گوشه‌ای از آن بوده است. قالیچه‌ای که در هر نقش آن آرزوها و آمال زنان با توصیف زیبای نویسنده بافته شده است. و اینک امامزاده ظاهرش سراپا تغییر یافته و خبری از قالیچه نیست و مادربزرگ نمی‌داند آیا این یکی هم مراددهنده هست یا نه! راضیه به زیارت و بهر شفا آمده با جای خالی سینه و دخترانش مریم و مبینای آینه دق و پسر هرهری‌اش میثم و صالح که هر لحظه حال به‌هم‌زن است برای صنم! چون مانند عموی صنم در انقلاب ذوب شده است. امان از آدم‌های تابع که مدام چون دیوارهای کوت شده پوست روی پوست انداخته‌اند. نگاه راضیه به صنم همان نگاه معروف رقیب است که لحظه به لحظه زندگی‌اش متأثر از سایه سنگین صنم بوده! و صالح تلاشی برای حذف این سایه نکرده است. هر چند که در دایره مردان سیاسی روستا مدام برای خود به دنبال وجهه گم شده مردمی می‌گردد غافل از اینکه آزادگی و مردانگی تنها چیزی ست که تا ابد به تن خاک!!!

◽️@omidesaba
◾️http://omidesaba.com

⬇️⬇️⬇️⬇️