پاکدینی ـ احمد کسروی
7.53K subscribers
8.66K photos
494 videos
2.29K files
1.79K links
🔔 برای پاسخ شکیبا باشید.

کتابخانه پاکدینی
@Kasravi_Ahmad

تاریخ مشروطه ایران
@Tarikhe_Mashruteye_Iran

اینستاگرام
instagram.com/ketab.pakdini

کتاب سودمند
@KetabSudmand

یوتیوب
youtube.com/@pakdini

دونیت :
https://t.me/pakdini/25890
Download Telegram
🔶 زبان ایرانی - 155
🔸 پرسشها و پاسخها درباره‌ي زبان (سال چهارم) ـ 6

(11)
از كسي شنيدم پسوندهاي تفضيلي بيشتر از سه بوده است بدين قرار : تر ، ترين ، است و اين مثل را دليل مي‌آورد به بهتر بهترين ، بهست (بهست بعداً بهشت شده است) و مه مهتر مهست (مهست بعداً مهستي شده است) آيا اين گفته اصلي دارد؟ اهواز ـ ستوان شيشه‌گر
⭐⭐⭐
راست است «ست» در فارسي بوده چنانكه ما از آن كلمه‌هاي مهست و بهست و نخست و نزست را داريم :
مهست كه بسيار بكار رفته. بهست همانست كه «بهشت» گفته مي‌شود. سين را در شمال شين مي‌آوردند و چون زردشت از شمال برخاسته و بهشت از كلمه‌هاي اوست با شين بيشتر شناخته گرديده. نخست بمعني پيشترين است. نخو يا نخ يا نه بمعني پيش بوده (چنانكه نها در شوشتري از همان ريشه است). نزست يا نزدست در كتابهاي پهلوي بكار رفته از كلمه‌ي «نزد» و همانست كه در انگليسي Next مي‌شود.
ولي بايد دانست «ست» بجاي «ترين» امروزه بوده است و صفت را سه پايگاه بيشتر نبوده است. نه اينكه «ترين» يك پايگاه و «ست» پايگاه ديگري باشد.
✴️ ریشه‌ی بدبختیها (تکه‌ی چهل‌وچهارم)

🔶 باید به پستی خویها چاره كرد
(بخش یک از دو)

🔸گردن نهادن بزور ، و فروتنی نمودن در برابر زورمند ، و همچنین گردن كشیدن بناتوان ، و پا گزاردن بروی افتاده ، در بسیاری از ایرانیان طبیعت دوم گردیده.

این خوی پست در كمتر جایی باندازه‌ی ایران رواج دارد. در كشوری كه قرنها استبداد فرمانروا بوده و پادشاهان ستمگر سایه‌ی خدا شمرده می‌شدند ، در كشوری كه كتابها پر از دستورهای چاپلوسی و پستیست : «اگر شه گفت هنگام شب است این بباید گفت اینك ماه و پروین» چه شگفت كه چنین پستی بیش از اندازه باشد.

بیست سال سررشته‌داری رضاشاه و دیكتاتوری او ، سپس افتادن و از ایران رفتنش یك فرصتی بود كه ما بفهمیم این خوی پست چگونه در این توده ریشه دوانیده.

كسانی دیروز آن فروتنی و پرستش و نیكوبندگیها را می‌نمودند و امروز برگشته‌اند و اینگونه بیزاری ازو می‌جویند ، و چون این تلوّن و بوقلمونكاری در آنان طبیعی گردیده شاید خودشان هیچ شگفتی درمیان نمی‌بینند و این را وظیفه‌ی خود می‌شمارند كه با هر كسی بهنگام زورمندی آن رفتار را كنند و بهنگام افتادگی این را.

🔸این خود نكته‌ایست كه ستمگر همیشه یك تن است. پس چگونه میتواند یك توده‌ی بیست‌ملیونی را زبون و زیردست خود گرداند؟. پاسخ آنست كه ستمگر یك تن است ولی ستمگرپرستان هزارها و ده‌هزارهایند ، و این پستنهادانند كه گرد او را می‌گیرند و به بیست‌ملیون مردم چیره‌اش می‌گردانند.

من از این خوی پست ایرانیان دلسوختگیها دارم ، داستانها دیده‌ام. یكی از چیزهایی كه همیشه مرا غمگین و سرافكنده می‌دارد این خوی ننگین هم‌میهنانم می‌باشد. شاید كسانی اندازه‌ی رواج این خوی پست را ندانند اینست یك داستانی برای گواهی یاد می‌كنم :

پنج سال پیش روزی یك پرونده‌ای می‌خواندم دیدم موضوعش اینست : یك مرد بازرگانی كه تا بیست سال پیش در قفقاز بوده چون در آشوبهای آنجا سرمایه‌ی خود را از دست داده بایران بازگشته و در تهران بیك داد و ستد كوچكی پرداخته كه با سختی زندگانی خود و خاندانش را اداره می‌كرده. این مرد یك روز نوشابه خورده و مست گردیده و در آن حال مستی و بیخودی در خیابان بیك پیره‌زنی تنه زده ، و آن پیره‌زن فریاد كشیده كه پسر او و مردمِ دیگر بیاریش شتافته‌اند و با این مرد مست بنزاع برخاسته‌اند و در این هنگام یك پاسبانی رسیده و این مرد را بكلانتری برده و در آنجا سه روز زندان برایش نوشته‌اند و این داستان پایان یافته.

لیكن یكی از نزاع‌كنندگان برای كینه‌جویی راپورتی[گزارش] باداره‌ی آگاهی فرستاده كه فلان مرد در خیابان درمیان تظاهرات مستی می‌گفت : «من بالشویك هستم» همین یك راپورت باعث شده كه دوباره مرد بدبخت را باداره‌ی آگاهی كشانیده و از آنجا بدادسرا فرستاده‌اند و بازرس و بازپرس پرونده‌ی بزرگی پدید آورده و آن روز كه من پرونده را می‌خواندم نُه ماه بود كه متهم بدبخت در زندان می‌خوابید. بازپرس به سه دلیل گناه او را مسلم دانسته بود :

1) مدتی در قفقاز مانده است و قفقاز خاك بالشویك است 2) مستی راستی. چون متهم «من بالشویك هستم» را در حال مستی گفته باید آن را باور كرد 3) گواهیِ گواهان.

روزی كه در دادگاه محاكمه آغاز شد گفتم : این پرونده آبروی قضاوت را برده است. این بازپرس دلیلهایی كه یاد كرده بیپاتر از آن دلیلهاییست كه بگفته‌ی لافونتین ، گرگ برای محكوم كردن بره می‌آورده. [1] دلیل یكم ماندن در قفقاز است. مگر همه‌ی كسانی كه در قفقازند مرام بالشویكی دارند؟.. دلیل دوم «مستی راستی» را یاد كرده. این یك سخن رندانه‌ایست. در قضاوت عكس آنست. در قضاوت به اقرار یك مست اعتبار نمی‌دهند برای آنكه اختیار زبان او در دست اندیشه و خرد نمی‌باشد. یك مست سخنان بیپا بسیار تواند گفت. اما گواهان كه دلیل سوم است پرونده را بخوانید تا ببینید چیست؟.. بازپرس هر كسی را كه در هنگام نزاع حاضر بوده خواسته و استنطاق كرده همگی گفته‌اند ما چنین سخنی از او نشنیدیم. حتا آن زن و پسرش كه شاكی اصلی ، ایشان بوده‌اند گفته‌اند : دشنام بسیار می‌داد ولی ما حرف بالشویكی نشنیدیم.

این گواهیست كه داده شده ولی شما بیشرمی بازپرس را ببینید كه آنها را وارونه می‌گرداند و یكی از دلیلها برای ثبوت تهمت می‌شمارد.

این خلاصه‌ی دفاعیست كه كرده شد و از خوشبختی آن مرد این روز اختیار دادگاه در دست یك جوان نیكی (آقای امیرعلایی) بود كه نترسید و حكم به بیگناهی او داد كه پس از یازده ماه گرفتاری رها گردید.


👇
كنون شما این داستان را نیك اندیشید : چه چیزی آن بازپرس را بچنین سیاهكاری واداشته بوده؟.. شاید گمان كنید كه از شهربانی یا از وزارت عدلیه سفارش شده بوده. ولی ما این را جستجو كردیم و سفارشی درمیان نبوده. مردك پستنهاد همینكه می‌دیده پای یك دولت زورآوری درمیانست بخود وظیفه می‌شمارده كه حق و دادگری را فراموش كند و چشم بسته طرف دولت را بگیرد و جز این خوی پست علت دیگری نداشته. من از خودش پرسیدم. چنین پاسخ داد : مگر می‌شد غیر از آن رأیی دهم؟!..

[1] : داستان گرگ و بره‌ی لافونتن نویسنده‌ی فرانسوی شناخته شده می‌باشد. نك. كتاب «در راه سیاست»
✴️ خداشناسی تنها با گفتار نیست

کسانی که خدا را می‌شناسند باید چنان زیند که خدا می‌خواهد.

جهان را ازآنِ همه بشناسند.

نه تنها دربند آسایش خود بلکه دربند آسایش همگان باشند.

بر ناتوانان و بینوایان دستگیری دریغ نگویند.

از آز دوری جویند.

هرگز دروغ نگویند.

از نادرستی گریزان باشند.

ستم را آسیب زندگی بشناسند.

ستم نکنند ،‌ ستم برنتابند ،‌ بر ستمگر نبخشایند.

با این کردارهاست که می‌توان اندازه‌ی خداشناسی كسی را بدست آورد. هر آنكه می‌خواهد بر خدا نزدیكتر گردد و از دیگران پیشتر افتد همانا در این زمینه است که می‌توان آن نزدیكی و پیشی را بدست آورد.

کسانی که خداشناسی را تنها بر سر زبان دارند و با گفته‌های بیجای خود ، بر دیگران برتری می‌جویند ، جز خداناشناسان دروغگویی نمی‌باشند و خدا از کار ایشان بیزار است.

کسانی که با گوشه‌نشینی‌ها و بیهوده‌کاریها بخدا نزدیکی می‌جویند جز گمراهان تنبل نمی‌باشند ،‌ خدا ایشان را دشمن می‌دارد.

كسانی كه سختیها بخود می‌دهند و دم از رسیدن و پیوستن بخدا می‌زنند جز تیر‌ه‌دلان خداناآگاهی نمی‌باشند و با این كار خود از خدا هرچه دورتر می‌گردند.

اینست آنچه درباره‌ی خدا باید گفت.

اینست پاكدینی و رستگاری.

جز این هرچه هست گمراهیست.

(302087)
🔶 گفت و شنید - (بخش دوم)
🔸 تکه‌ی 36

اما آخرت كه پرسیده شد آن نیز باید بود. این یقینست كه آدمی چون می‌میرد و تن او از هم پاشیده و نابود می‌گردد روان او می‌ماند. امروز دسته‌های انبوهی آن را منكرند. زیرا می‌گویند : كالبد آدمی همینست كه هست و ما اثری از روان (یا روح) در آن نمی‌بینیم. آنچه زیست آدمیست نتیجه‌ی گردش خونست كه تا می‌گردد آدمی زنده است و چون از گردش افتاد آدمی می‌میرد. آنچه فهمیدن و دانستن و اینگونه كارهاست نتیجه‌ی مغز می‌باشد. پس چه كار می‌ماند كه بگوییم از روان آدمیست؟!. با این دلیل ، بودن روح را رد می‌كنند. علمای شما نیز پاسخی باین نداده بودند و نمی‌توانستند بدهند. ولی ما پاسخ این را داده و ثابت كرده‌ایم كه در همان كالبد آدمی گوهری بنام روان (یا روح) هست و آن جز از تن و جانست و با نابودی تن و جان نابود نمی‌گردد. ثابت كرده‌ایم كه در پشت سر این زندگانی ، زندگانی دیگری خواهد بود.

چیزی كه هست درباره‌ی آخرت نیز در مذهب شما گمراهیهایی هست. شما تصور می‌كنید آدم چون می‌میرد و زیر خاكش می‌سپارند ، دو فرشته‌ای بنام نكیر و منكر با گرزهای آتشین بر سر او می‌آیند و ازو پرسشهایی می‌كنند. اینست ملایی را در بالای سر او می‌گمارید كه تلقین دهد و یا بفارسی بگوییم : دین یادش دهد. ببینید در یك عقیده چند اشتباه می‌كنید :

اولاً : كسی كه می‌میرد تن او لاشه‌ای بیش نیست كه پس از چند روزی از هم پاشیده خواهد بود. هر كاری كه هست با روان آدمی خواهد بود نه با تنش. ولی شما می‌پندارید كار با تنست و پوسیدن و از میان رفتن كه با دیده می‌بینید از غفلت خارج نمی‌شوید.

ثانیاً : كسی اگر در زندگانی خود دین داشته و خدا را می‌شناخته خودش خواهد توانست پاسخ فرشته‌ها را بدهد و بیاد دادن نیاز نخواهد بود ، و اگر دین نداشته از این یاد دادن نتیجه‌ای نخواهد بود. مگر آنكه برای فریفتن نكیر و منكر باشد.

ثالثاً : مگر هر كسی كه مرد فوری زبانش برمی‌گردد و عربی می‌شود كه شما با عربی تلقین می‌دهید؟!. فلان كُرد و بَهمان تُرك كه یك جمله‌ی عربی نمی‌دانسته از این تلقین عربی چه خواهد فهمید؟!.

سپس شما تصور می‌كنید روز قیامت خدا برای كشیدن حساب مردم خواهد نشست. پیغمبران از اینور و از آنور خواهند ایستاد. علی «لواءالحمد» را كه یك سرش در مشرقست و یك سرش در مغرب بدست خواهد گرفت. خدا از فزونی گناهان فرزندان آدم بخشم آمده تندی خواهد كرد. دوزخ زبانه‌ها خواهد كشید. خورشید ببالا سر مردم آمده سوزنده‌ترین گرمای خود را بیرون خواهد داد. از مردمان فریادِ وانفسا بلند خواهد شد. پیغمبر اسلام و امیرالمؤمنین و فاطمه و امامان و امامزادگان پای شفاعت را بمیان گزارده شیعیان را دسته‌دسته روانه‌ی بهشت خواهند گردانید. حوریان چشمشان از دیدار مشهدی‌قنبرها و كربلایی‌رستم‌ها روشن خواهد گردید.

اینها همه افسانه‌های خنكیست كه برایتان بافته‌اند. خدا مگر از نیك و بد هر كسی آگاه نیست كه بحساب بنشیند؟!. آنگاه خشم گرفتن و تندی كردن به چه معنیست؟!. شما خدا را چه پنداشته‌اید كه چنین نسبتهایی باو می‌دهید؟!. چنانكه گفتم شفاعت جز در دستگاه ظلم و جهل نتواند بود. در دستگاه خدا شفاعت چه معنی تواند داشت؟!.

بالای سر مرده می‌ایستید و می‌گویید : «المیزان حق ، الصراط حق ...» میزان چیست؟!. مگر ثواب و گناه ماست است كه با ترازو بكشند؟!. آیا خنده‌آور نیست كه چنین باوری را در دل جا داده‌اید؟!.

آمدیم بر سر «صراط» : افسانه‌ای بوده درمیان زردشتیان. می‌گفتند : مرده‌ها باید از روی پل باریكی بگذرند كه نامش «چنرت» است. شما آن را گرفته «چنرت» را «صراط» گردانیده و خود پل را باریكتر از مو و برنده‌تر از شمشیر ساخته‌اید. این هم داستان صراط شماست. روی دروغسازان سیاه باد!!
🔶 زبان ایرانی - 156
🔸 پرسشها و پاسخها درباره‌ي زبان (سال چهارم) ـ 7

(12)
1ـ مايعات و جمادات كه بتازي كلمه‌ي جامعي است اولي براي تمام آبها و مانند آن و دومي براي تمام سنگها و مانند آنها در سخن و نگارش مي‌آيد. بفارسي بجاي آنها چه بايد نوشت و گفت؟.
2ـ ورق و اوراق و صفحه و صفحات كه بيشتر در كتاب و كاغذ و ساير چيزها مانند آن در سخن و نگارش مي‌آيد بجاي آنها بفارسي چه بايد نوشت؟. از اهواز ، غلامحسين حيدري
⭐⭐⭐
1ـ بجاي مايعات و جمادات در زبان توده چيز روشني نيست. گاهي مايع را «روان» و جماد را «سخت» ميخوانند ولي اين اندازه بس نيست. بايد بجاي آنها كلمه‌هايي پديد آورد و نامگزاري كرد و چون اين كلمه‌ها بيشتر در دانش (علوم) بكار مي‌رود بايد نامگزاري را دانشمندان بكنند. ما چنين ميدانيم كه بجاي آنها كلمه‌هاي «گداخته» و «بسته» يا كلمه‌هاي «آبوار» و «سنگوار» ميتوان آورد. ولي نمي‌خواهيم اين نامگزاري را كرده باشيم. (1)
2ـ «ورق» در عربي بمعني برگ است و اينكه كاغذ را ورق ميخوانند از بهر مانندگي آن ببرگ مي‌باشد. در فارسي نيز كلمه‌ي برگ را در كاغذ هم بكار مي‌برده‌اند و اكنون نيز مي‌توان بكار برد. «صفحه» هم روي است و ميتوان در فارسي «روي» را بجاي آن نهاد. (2)
در اين گونه كلمه‌ها بيشتر آنست كه فارسي آن رواج داشته است و همان را بعربي ترجمه نموده و كلمه‌ي عربي را روان گردانيده‌اند. چنانكه «در» را ميدانيم چنين بوده فارسي‌زبانان هنوز هم ميگويند : از اين در و از آن در گفتگو كرديم. يك كتابي بپهلوي در دست ماست (فرهنگ پهلويك) كه بچندين در بخش مي‌شود و در هر دري گفتگو از زمينه‌ي ديگري مي‌شود. سپس چون بكار بردن كلمه‌هاي عربي در فارسي رواج يافته بجاي آن كلمه‌ي «باب» را آورده‌اند و كتابها را نيز به بابها بخش كرده‌اند. همين حال را دارد كلمه‌هاي گفتار و جستار كه بجاي آنها مقاله و مبحث را گزارده‌اند.
اين در آن زمان هنري شمرده مي‌شده كه كسي بجاي يك كلمه‌ي فارسي كلمه‌ي عربي بكار برد. ما چون تاريخ سلطان‌محمود غزنوي را در كتاب ابن‌اثير ميخوانيم يكي از نزديكان او را «علي خويشاوند» مي‌نامد و ميگويد چون خويش محمود بود با اين نام خوانده مي‌شد. ولي چون بكتاب بيهقي نگاه ميكنيم او در همه جا «علي قريب» مي‌نامد. از اين گونه فراوان بوده است.

1ـ كسروي بعدها براي جمادات «فوكاها» را برگزيده چنانكه خواهد آمد. گ.آ
2ـ کسروی سپس «سات» را بمعنی صفحه گزارده است. ـ و
✴️ ریشه‌ی بدبختیها (تکه‌ی چهل‌وپنجم)

🔶 باید به پستی خویها چاره كرد
(بخش دو از دو)


چندی پیش یكی از آشنایان از تبریز آمد و یك لایحه‌ای آورده بود در این زمینه كه باید رضاشاه محاكمه شود. چند تنی مهر و دستینه نهاده فرستاده بودند كه در پرچم بچاپ رسانیم. در دل خود گفتم : ای كاش شما آن شایستگی را داشتید كه بتوانید سررشته‌داران كشور را بمحاكمه كشید. متأسفانه ندارید. بآورنده‌ی لایحه گفتم : رضاشاه گزاشته و رفته و شما دیگر دست باو ندارید كه محاكمه كنید. ولی كسانی كه سزاوار محاكمه هستند بسیارند. اگر شایستگی دارید آنها را بمحاكمه بخوانید. گفت : مثلاً كه؟.. گفتم : مثلاً جناب آقای اسفندیاری رئیس دارالشورا. [1]

این جناب دیروز برضاشاه صد چاپلوسی می‌نمود. در جایگاه «رئیس پارلمان» كه از دیده‌ی اهمیت پایینتر از پادشاهی نیست می‌نشست و خود را «چاكر» می‌خواند. هنگامی كه از مجلس هیئتی برگزیده می‌خواستند به نزد شاه فرستند چنین می‌گفت : «سلامهای عبیدانه (یا چاكرانه‌ی) ما را نیز بخاك پای همایونی عرض كنید». كنون شما از او بپرسید :

🔸آقا تو كه مشتاق چاكری هستی با ریاست مجلس چه كار داری؟!. چرا آن را پذیرفته‌ای؟!. چاكر كجا و رئیس مجلس كجا؟!. رئیس مجلس نماینده‌ی بیست‌ملیون توده و خود رئیس قوه‌ی مقننه است. چنین كسی نمی‌تواند خود را چاكر گرداند. چنین كاری خود خیانت بتوده و كشور می‌باشد. اینجا جای سرشكستگی و فروتنی نیست. جای سرفرازی و امانت‌نگه‌داریست.

🔸درست مانند آنست كه شما بكسی وكالت دهید كه برود و با طرف شما زانو بزانو نشیند و محاكمه كند. و بادعاهای او پاسخ دهد و حق شما را نگه دارد ، و او برود و در برابر طرفتان بتواضع و فروتنی پردازد و خود را چاكر و عبید او خواند. و بجای دفاع از حق شما ، بدعویهای او «بلی ، بلی» بگوید و بدینسان حق شما را ضایع و خودتان را سرشكسته و بی‌آبرو گرداند. آیا چنان كسی گناهكار نیست؟!.. آیا چنان كسی بدخواه نیست؟!.. شما اگر بمحاكمه كشید اینك این گناهكار و بدخواه را من بشما نشان می‌دهم. گناه این مرد كمتر از گناه رضاشاه نیست. رضاشاه هرچه كرده با دست اینها كرده ، مشروطه را با دست اینها كشته.

كنون ببینیم آقای اسفندیاری معنی مشروطه و مجلس را نمی‌داند؟.. نمی‌داند كه در آن جایگاهی كه (بازور یا از هر راه دیگری) نشسته جایگاه نمایندگی بیست‌میلیون توده است؟.. نمی‌داند كه رئیس قوه‌ی مقننه از پادشاه كه رئیس قوه‌ی مجریه است چندان پائینتر نیست؟.. نمی‌داند كه فروتنی و چاكری شایسته‌ی او نمی‌باشد و اساساً چنین اختیاری را ندارد؟..

بیگمان همه‌ی اینها را می‌داند. چیزی كه هست كمترین علاقه‌ای بكشور ، و توده و وظیفه ، و اینگونه چیزها ندارد و او در زندگانی تنها بخوشگذرانی خود علاقمند است. تاریخچه‌ی زندگانی او را بدست آورید تا بدانید هشتاد سال عمر را چگونه بسر داده. در سال 1325[قمری] كه محمدعلی‌میرزا ، میرزاعلی‌اصغرخان اتابك را بتهران خواسته سروزیر گردانید و اتابك با یك جدیت به برانداختن مشروطه و مجلس می‌كوشید این مرد معاون او و یكی از بدخواهان نامی مشروطه بود سپس بعنوان نمایندگی در كمیسیون سرحدی به ارومی[=رضاییه] رفت و چون محمدعلی‌میرزا مجلس را بست او نیز انجمن ارومی را برانداخت.

یازده ماه كه تبریز در جنگ و كشاكش بود و از همه جای جهان تلگرافهای همدردی می‌رسید این در آن نزدیكی كمترین آشنایی نشان نداد و بلكه در برابر دسته‌های مجاهدان در ارومی یك دسته بنام «فداییان شاه» پدید آورد. آنگاه چنین كسی همینكه محمدعلی‌میرزا برافتاد و استبداد ریشه‌كن گردید خود را بمیان مشروطه‌خواهان انداخت و همچون درباریان دیگر ، جا برای خود درمیان نمایندگان و وزیران باز كرد و با تزویر خود را «وجیه‌المله» گردانید.

این نمونه‌ای از طرز زندگانی اوست و نیك می‌رساند كه پابندی بهیچ چیزی ندارد و مشروطه و استبداد برای او یكسانست. بماند آنچه مستر شوستر آمریكایی در كتاب خود ، او را یكی از هواداران سیاست دولت استبدادی روس در ایران می‌شمارد. ما چون از آن موضوع آگاهی درستی نداریم متعرض نمی‌شویم و تنها آنچه را كه در آشكار بوده و هر كس دیده و شنیده بشمار می‌آوریم.

از این كارها نیز همه چیز را بكنار گزارده تنها داستان اخیر (داستان عبیدی و چاكری و پیرغلامی را) دنبال می‌كنیم. همین یكی بتنهایی بدی با توده و درخور محاكمه است. شما اگر می‌توانید پافشاری نمایید و او را بداوری بخوانید. [2]

گفت : ما چگونه بخواهیم؟.. او را بكدام دادگاه توانیم كشید؟.. گفتم : پس رضاشاه را چگونه بمحاكمه می‌خواهید؟.. یك مردمی كه شایستگی دارند كه بدخواهان را بمحاكمه كشانند راهش را نیز پیدا توانند كرد.


👇
🔸شما اگر در آرزوی چنان كاری هستید نخستین گامش اینست كه این بدخواهان را خوار دارید و در همه جا بد گویید و نامشان را بزشتی ببرید و گناهانشان را یكایك بمردم بشمارید. باری این كنید كه دیگر این كسان دست‌اندركار نباشند و خود را بكناری كشند. این گام نخست كار است.
(پرچم روزانه شماره‌های 131 و 132)

[1] : خوانندگان می‌دانند برای کسروی پرونده‌ای درباره‌ی سیزده کتابش پدید آوردند تا او را از کوشش بازدارند و در گام دیگر بزندان اندازند. همان پرونده که برای دفاع ناگزیر به رفت و آمدهای پیاپی به دادگستری گردید و روزی که پایان بازپرسی خواستی بود او را در همانجا کشتند.
این حسن اسفندیاری (حاجی‌محتشم‌السلطنه) ، رئیس مجلس ، نخست کسی است که در سال 1322 برای بازداشت روزنامه‌ی پرچم به نخست‌وزیر سهیلی نامه نوشت. بدینسان نخستین گام را برای بستن دست و بال کسروی او برداشت.
[2] : در این هنگام حاج‌محتشم‌السلطنه‌ی اسفندیاری رئیس مجلس سیزدهم بوده و آخرین تصمیم این مجلس تعیین ده‌هزار ریال ماهیانه برای او بوده! (نك. روز شمار تاریخ ، دكتر عاقلی ، ص 340)
حسن اسفندیاری (حاجی محتشم‌السلطنه)
میرزاعلی‌اصغرخان اتابک
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔹رئیس پارلمان آلمان به "آنگلا مرکل" تذکر داده او را به صندلی‌های آخر مجلس فرستاد و ازو خواست سامان مجلس را بهم نزند.
دو گزارش درباره‌ی علتهای همه‌گیری بیماری کوید ـ 19 و شیوه‌ی پیشگیری از آن در برخی کشورهای جهان 👇👇
🔶 گفت و شنید - (بخش دوم)
🔸 تکه‌ی 37

یك گمراهی بزرگ دیگر درباره‌ی آخرت اینست كه می‌پندارند اینجهان و آنجهان نقیض یكدیگرند و كسانی كه باین جهان می‌پردازند آخرتشان آباد نخواهد بود و برای خشنودی خدا و آبادی آخرت باید باین جهان قیمت نگزاشت و خوارش گرفت. این خود گمراهی ریشه‌داریست كه در همه‌ی مذهبها جا برای خود باز كرده. تو گویی اینجهان را شیطان آفریده كه خدا دشمنش می‌دارد یا خودش آفریده و پشیمان گردیده. اینست می‌گویند : این دنیا باندازه‌ی بال مگس در نزد خدا قیمت ندارد (1). «اَلدُّنیا سِجْنُ الْمُؤْمِنِ وَ جَنَّةُ الْكافِرِ». (2)

دوباره می‌گویم : این گمراهی و نادانیست. اینجهان را خدا آفریده و هیچگاه آن را دشمن نمی‌دارد. اینجهان منزل اول زندگانیست. باید نیكی را از همینجا آغاز كرد.

ما می‌گوییم : اینجهان و آنجهان بهم پیوسته است. كسانی كه در اینجهان خرد را راهنما گردانند و یك زندگانی نیك و سرفرازانه پیش گیرند ، در جهان دیگر نیز خشنود و سرافراز خواهند بود ، وگرنه از زندگانی بد و آلوده‌ی اینجهان ، در آنجهان نیز ناخرسند و سرافكنده خواهند بود و با پشیمانی بسر خواهند برد.

مثلاً آن چیزهایی را كه صوفیان برای خود اندیشیده‌اند : به یك خانقاهی خزیدن و با بیكاری و تنهایی بسر بردن و بذكرهای خَفی و جَلّی پرداختن و آواز خواندن و رقص كردن و مانند اینها كه عبادت و ریاضت می‌شمارند و مایه‌ی سعادت آنجهان می‌دانند ، چون این كارها بیرون از خرد است و در این زندگانی سودی از آنها نیست در آنجهان نیز جز مایه‌ی سرافكندگی و شرمندگی نخواهد بود.

همچنان عبادتهایی كه شیعیان برای خود ساخته‌اند : روضه‌خوانی برپا كردن و دسته‌های سینه‌زن و شاه‌حسینی راه انداختن ، زیارت عاشورا خواندن ، به كربلا و سامرا رفتن ، بمردگانِ هزار ساله نفرین فرستادن و این قبیل كارها كه مایه‌ی نجات آخرت می‌شناسند ـ اینها نه تنها مایه‌ی نجات نخواهد بود مایه‌ی گرفتاری نیز خواهد بود.

خدا از مردم ایران بازخواست خواهد كرد كه من زمین بآن حاصلخیزی را بشما داده بودم چرا آن را آباد نكردید؟!. چرا از آن بهره نجستید؟!. بازخواست خواهد كرد كه من بشما فهم و خرد داده بودم چرا نخواستید خرد را راهنما گردانید و راه زندگانی به نیكی پیش گیرید؟!. بازخواست خواهد كرد كه بهر چه به كربلا می‌رفتید؟!. بهر چه به سامرا می‌رفتید؟! بهر چه آن پولها را در راه آبادی كشور خود صرف نمی‌كردید؟!. بازخواست خواهد كرد كه بهر چه كالاها را دست بدست می‌گردانیدید؟!. بهر چه آنها را بانبار می‌زدید؟!. از زندگانی سراپا بیخردانه كه ایرانیان پیش گرفته‌اند و در اینجهان خوار و زبونند ، در آنجهان نیز خوار و زبون و در نزد خدا سرافكنده خواهند بود. اینست آنچه ما درباره‌ی آخرت می‌دانیم.


پابرگیها (همه از ویراینده) :
1ـ در بحارالأنوار ، ج72 ، ص52 ، حاشیه‌ی 72 چنین آمده : اگر دنیا در نزد خدا به اندازه‌ی بال پشه‌ای می‌ارزید ، چیزی از آن را به کافر و منافق نمی‌داد.
2ـ این جهان زندان دیندار (مؤمن) و بهشت بیدین (کافر) است.
اگر تاریخ را نگریم تاکنون بارها در پیرامون آن گنبدها کشتار رخ داده و هزاران کسان کشته شده‌اند و هیچ کاری از آنها دیده نشده (و نبایستی دیده شود). ...
در سال ١٣٣٠[ق] که سیدمحمدیزدی با گروهی در صحن بستی نشسته[متحصن] بازگشتن محمدعلی‌میرزا را می‌خواستند ، روسیان برای پراکندن ایشان توپ و شصت‌تیر بآنجا بستند و سالداتها[سرباز روسی] بدرون رفته کسانی را کشتند و سیدمحمد را گرفته بیرون کشیدند. جاهای گلوله‌ی توپ در گنبد تا چند سال نمایان می‌بود. ...
یکی نمی‌پرسد : پس چرا در این خونریزیها معجزه‌ای از آن گنبدها دیده نشده؟!... آیا بی‌شرمی نیست که با این داستانهای تاریخی شما هر زمان دروغ دیگری درباره‌ی معجزه ساخته بیرون ریزید؟!..
(احمد کسروی ، «شیعیگری یا بخوانند و داوری کنند» ، س 50 و 52)