🔸آن دانشها كه نشان میدهد در جهان هیچ كاری بیانگیزه نتواند بود ، نشان میدهد كه یك كاری كه امروز رخ داده نتیجهی هزارها كاریست كه رخ داده و گذشته ، نشان میدهد كه یك مردمی تا نكوشند به نتیجهای نخواهند رسید ، نشان میدهد كه یك تودهای تا شایسته نگردند از زندگیِ آزاد و سرفرازانه بهره نخواهند داشت ، آن دانشها كجا و این گزافههای شاخدار تو كجاست؟!. پس مردم باید از یكسو بروند و آن دانشها را بخوانند و از یكسو نیز این گزافههای شما را یاد گرفته به دل سپارند؟!.
[1] : آسیب دیگری که نویسنده در جاهای دیگر به آن به گشادی پرداخته اینست که سیاستگرانشان پژوهشکدههای زبان و بررسیهای شرقی راه میاندازند و شرقشناسانی میپرورند و اینها کتابهای بدآموزی از جمله ازآنِ صوفیان را با باریکبینیهایی تفسیر کرده بچاپ میرسانند. زیرا میدانند شرقی فریبخوار چون آن را نوشتهی یک غربی بیابد ، کتاب پربهاییش پنداشته همان را گرفته بزبان خود ترجمه خواهد کرد و به این کار خود هم خواهد بالید. غافل از آنکه آن تخم آغشته به زهر را در کشتزارهای کشورش کاشته هممیهنانش را بدست خود زهرآلود میگرداند.
غربیان از این راه بنابودی شرقیان میکوشند زیرا این کوششها برای نابودی تودههای شرقی از یک ملیون سپاهی بیشتر بکار میآید. اخیراً این کوششها را به آنجا رسانیدهاند که کتاب صوفیگری کسروی را که ایرادهای بنیادبرانداز بصوفیگری است ترجمه و نقد کرده کوشیدهاند بر زیانکاریهای صوفیان پرده کشند. این ترجمه بکار بررسیهای خودشان میآید. ولی چنانکه گفتیم سود دیگرش آنست که ایرانی فریب خورده پندارد چون یک اروپایی آن را نوشته ، بیگمان کتاب انتقادی پرارجیست ، برداشته به فارسی برگرداند که تجلیلی از صوفیگری باشد. یا اینکه همان دستاویزی در دست دهانبینان و سستروانان باشد که بگویند فرنگیها پاسخ کتاب صوفیگری کسروی را دادهاند و بدینسان خود را از رنج خواندن کتاب و پی بردن به حقایق آن برهانند.
[1] : آسیب دیگری که نویسنده در جاهای دیگر به آن به گشادی پرداخته اینست که سیاستگرانشان پژوهشکدههای زبان و بررسیهای شرقی راه میاندازند و شرقشناسانی میپرورند و اینها کتابهای بدآموزی از جمله ازآنِ صوفیان را با باریکبینیهایی تفسیر کرده بچاپ میرسانند. زیرا میدانند شرقی فریبخوار چون آن را نوشتهی یک غربی بیابد ، کتاب پربهاییش پنداشته همان را گرفته بزبان خود ترجمه خواهد کرد و به این کار خود هم خواهد بالید. غافل از آنکه آن تخم آغشته به زهر را در کشتزارهای کشورش کاشته هممیهنانش را بدست خود زهرآلود میگرداند.
غربیان از این راه بنابودی شرقیان میکوشند زیرا این کوششها برای نابودی تودههای شرقی از یک ملیون سپاهی بیشتر بکار میآید. اخیراً این کوششها را به آنجا رسانیدهاند که کتاب صوفیگری کسروی را که ایرادهای بنیادبرانداز بصوفیگری است ترجمه و نقد کرده کوشیدهاند بر زیانکاریهای صوفیان پرده کشند. این ترجمه بکار بررسیهای خودشان میآید. ولی چنانکه گفتیم سود دیگرش آنست که ایرانی فریب خورده پندارد چون یک اروپایی آن را نوشته ، بیگمان کتاب انتقادی پرارجیست ، برداشته به فارسی برگرداند که تجلیلی از صوفیگری باشد. یا اینکه همان دستاویزی در دست دهانبینان و سستروانان باشد که بگویند فرنگیها پاسخ کتاب صوفیگری کسروی را دادهاند و بدینسان خود را از رنج خواندن کتاب و پی بردن به حقایق آن برهانند.
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
درویشان قادری و مراسم بیخردانهی ایشان
❗️این کلیپ صحنههای دلخراش دارد.
ولی چون بیخردی این کسان و مراسم سراسر نادانانهی ایشان را نشان میدهد در اینجا میآوریم.
خوانندهای که این را فرستاده نیز خواستش آگاهی مردم از کارهای فرومایهی اینان بوده.
ازو سپاسگزاریم.
❗️این کلیپ صحنههای دلخراش دارد.
ولی چون بیخردی این کسان و مراسم سراسر نادانانهی ایشان را نشان میدهد در اینجا میآوریم.
خوانندهای که این را فرستاده نیز خواستش آگاهی مردم از کارهای فرومایهی اینان بوده.
ازو سپاسگزاریم.
🔶 زندگانی من
🔸 14ـ چگونه بدانشهای نوین راه یافتم
در سال 1290 (1329) که محمدعلیمیرزا بازگشت و بار دیگر در ایران جنگها برخاست و هواداران محمدعلی در همه جا بشور و تکان آمدند ، و از آنسو صمدخان به باسمِنج (1) آمده دوباره تبریز را گرد فراگرفت و جنگها میانهی او با مشروطهخواهان رفت ، و سپس نیز داستان التماتوم دولت روس پیش آمد و در همهی شهرهای ایران بویژه در تبریز شور و خروش بسیاری پدید آمد. من در همهی اینها در هُکماوار میبودم و از بسِ دلآزردگی که از کار خود میداشتم کمتر باینها میپرداختم. از بس که از کار خود شرمنده میبودم بدیدن دوستان و آشنایان کمتر میرفتم.
در آن سال در تابستان ستارهی دُمدار «هالی» که در کتابهای ستارهشناسی بسیار بنامست پدیدار گردیده بود. در هنگامی که سخن از بازگشت محمدعلیمیرزا میرفتی و هر کس بیم جنگ و خونریزی میداشتی ، این دمدار پدید آمده یک رشته گفتگوها نیز از برخوردن آن بزمین و نابودی جهان بمیان آمده بود.
ولی من از آن ستاره خشنود میبودم. شبها بپشت بام رفته بتماشایش میپرداختم ، و این ستاره و داستانش بود که مرا بدانشهای اروپایی راه نمود و از آنها آگاهم گردانید. چگونگی آنکه صرف و نحو عربی که خوانده بودم پس از دست کشیدن از درس ، کتابهای عربی بدست آورده میخواندمی و گاهی مشق عربینویسی کردمی. طلبهها که در مدرسههای کهن درس خواندندی خواستشان یاد گرفتن زبان عربی نبودی. خود صرف و نحو را دانشی دانسته تنها بآن بس کردندی. از اینجاست که پس از سالها صرف و نحو کتاب عربی نتوانستندی خواند ، یک نامهی عربی نتوانستندی نوشت. ولی من باینها نیز پرداخته بودم. از اینرو هر کتاب عربی بدستم افتادی با خشنودی میخواندمی. روزی یک شمارهی مهنامهی «المُقتَطَف» مصر بدستم افتاد. گفتاری در آن دربارهی دمدار هالی میبود. داستانش را مینوشت که نخست دمدار است که حساب گردشش را دانستهاند و این دمدار هر 75 سال یک بار بازمیگردد. آخرین بار در سال 1835 آمده بود و اینک در این سال 1911 نیز بازگشته است. سپس از پیدایشهای گذشتهی او سخن رانده نشان داده بود که هر باری که پیدا شده مایهی بیم و ترس مردم بوده.
خواندن این گفتار نادانستههای چندی را بمن دانسته گردانید. از یکسو دانستم در مصر چنین مهنامههای ارجداری هست که باید بدست آورم و بخوانم. نیز دانستم که «ستارهشناسی» در نزد اروپاییان جز آنست که در دست ماست.
در مدرسهی طالبیه گاهی درسی نیز از «هیئت بطلمیوسی» گفته شدی. من نیز گاهی بآن گوش داده و خود به «تشریحالافلاک» شیخ بهایی و شرح چَغمینی و مانند اینها پرداخته بودم. ولی در آن چنین زمینهای که ستارهشناسی بحساب گردش دُمداران پردازد سراغ نمیداشتم. همین مرا واداشت که بجستجوی دانشهای اروپایی روم و کتابهایی بدست آورم. گاهی نام فیزیک و شیمی شنیده بودم و این بار بآرزوی دانستن آنها افتادم.
نخست کتابی را که بدست آوردم و خواندم کتابیست که بنام «هیئت طالِبوف» شناخته گردیده و تاکنون چند بار چاپ یافته. این کتاب را به فرانسه فلاماریون (2) دانشمند بنام فرانسهای نوشته. «ستارهشناسی» را با زبان ساده و شیرینی که بیآموزگار توان فهمید بازنموده. سپس آن را به روسی ترجمه کردهاند و طالبوف ترجمه به فارسی کرده. چنانکه کتاب استادانه نوشته شده ترجمهاش نیز استادانه بوده ، من از خواندن آن لذت بسیار بردم و بارها آن را از آغاز تا انجام خواندم و یکایک زمینهها را باندیشه سپردم و از اینکه در اروپا دانش بچنان راه روشنی افتاده خشنود و شادمان گردیدم.
پابرگیها (همه از ویراینده) :
1ـ در آن زمان دیهی و اکنون شهری در هفت کیلومتری جنوب شرقی تبریز است.
2ـ Nicolas Camille Flammarion ـ
🔸 14ـ چگونه بدانشهای نوین راه یافتم
در سال 1290 (1329) که محمدعلیمیرزا بازگشت و بار دیگر در ایران جنگها برخاست و هواداران محمدعلی در همه جا بشور و تکان آمدند ، و از آنسو صمدخان به باسمِنج (1) آمده دوباره تبریز را گرد فراگرفت و جنگها میانهی او با مشروطهخواهان رفت ، و سپس نیز داستان التماتوم دولت روس پیش آمد و در همهی شهرهای ایران بویژه در تبریز شور و خروش بسیاری پدید آمد. من در همهی اینها در هُکماوار میبودم و از بسِ دلآزردگی که از کار خود میداشتم کمتر باینها میپرداختم. از بس که از کار خود شرمنده میبودم بدیدن دوستان و آشنایان کمتر میرفتم.
در آن سال در تابستان ستارهی دُمدار «هالی» که در کتابهای ستارهشناسی بسیار بنامست پدیدار گردیده بود. در هنگامی که سخن از بازگشت محمدعلیمیرزا میرفتی و هر کس بیم جنگ و خونریزی میداشتی ، این دمدار پدید آمده یک رشته گفتگوها نیز از برخوردن آن بزمین و نابودی جهان بمیان آمده بود.
ولی من از آن ستاره خشنود میبودم. شبها بپشت بام رفته بتماشایش میپرداختم ، و این ستاره و داستانش بود که مرا بدانشهای اروپایی راه نمود و از آنها آگاهم گردانید. چگونگی آنکه صرف و نحو عربی که خوانده بودم پس از دست کشیدن از درس ، کتابهای عربی بدست آورده میخواندمی و گاهی مشق عربینویسی کردمی. طلبهها که در مدرسههای کهن درس خواندندی خواستشان یاد گرفتن زبان عربی نبودی. خود صرف و نحو را دانشی دانسته تنها بآن بس کردندی. از اینجاست که پس از سالها صرف و نحو کتاب عربی نتوانستندی خواند ، یک نامهی عربی نتوانستندی نوشت. ولی من باینها نیز پرداخته بودم. از اینرو هر کتاب عربی بدستم افتادی با خشنودی میخواندمی. روزی یک شمارهی مهنامهی «المُقتَطَف» مصر بدستم افتاد. گفتاری در آن دربارهی دمدار هالی میبود. داستانش را مینوشت که نخست دمدار است که حساب گردشش را دانستهاند و این دمدار هر 75 سال یک بار بازمیگردد. آخرین بار در سال 1835 آمده بود و اینک در این سال 1911 نیز بازگشته است. سپس از پیدایشهای گذشتهی او سخن رانده نشان داده بود که هر باری که پیدا شده مایهی بیم و ترس مردم بوده.
خواندن این گفتار نادانستههای چندی را بمن دانسته گردانید. از یکسو دانستم در مصر چنین مهنامههای ارجداری هست که باید بدست آورم و بخوانم. نیز دانستم که «ستارهشناسی» در نزد اروپاییان جز آنست که در دست ماست.
در مدرسهی طالبیه گاهی درسی نیز از «هیئت بطلمیوسی» گفته شدی. من نیز گاهی بآن گوش داده و خود به «تشریحالافلاک» شیخ بهایی و شرح چَغمینی و مانند اینها پرداخته بودم. ولی در آن چنین زمینهای که ستارهشناسی بحساب گردش دُمداران پردازد سراغ نمیداشتم. همین مرا واداشت که بجستجوی دانشهای اروپایی روم و کتابهایی بدست آورم. گاهی نام فیزیک و شیمی شنیده بودم و این بار بآرزوی دانستن آنها افتادم.
نخست کتابی را که بدست آوردم و خواندم کتابیست که بنام «هیئت طالِبوف» شناخته گردیده و تاکنون چند بار چاپ یافته. این کتاب را به فرانسه فلاماریون (2) دانشمند بنام فرانسهای نوشته. «ستارهشناسی» را با زبان ساده و شیرینی که بیآموزگار توان فهمید بازنموده. سپس آن را به روسی ترجمه کردهاند و طالبوف ترجمه به فارسی کرده. چنانکه کتاب استادانه نوشته شده ترجمهاش نیز استادانه بوده ، من از خواندن آن لذت بسیار بردم و بارها آن را از آغاز تا انجام خواندم و یکایک زمینهها را باندیشه سپردم و از اینکه در اروپا دانش بچنان راه روشنی افتاده خشنود و شادمان گردیدم.
پابرگیها (همه از ویراینده) :
1ـ در آن زمان دیهی و اکنون شهری در هفت کیلومتری جنوب شرقی تبریز است.
2ـ Nicolas Camille Flammarion ـ
riweye badbaxtihã 8.pdf
399.3 KB
«ریشهی بدبختیها 8» عنوان بیستویکمین دسته از گفتارهای پرچم روزانه است که در این فایل یکجا گرد آوردهایم.
🔶 زبان ایرانی (سال پنجم) - 186
🔸 در پیرامون زبان
نزد ، پيش ، پهلو : اينها هر يكي معناي ديگري دارد. نزد بمعني نزديكي كسي است. پيش جلو اوست. پهلو اينور و آنور است. ولي اكنون همه را بهم آميزند. مثلاً بجای آنكه بگويند : «از نزد فلان ميآيم» ميگويند «از پيش فلان ميآيم» و بجاي آنكه گويند : «نزد فلان بودم» ميگويند : «پهلوي او بودم». ما بايد هوش داريم و هر يكي را در معني خود بكار بريم.
نوشتن ، نگاشتن : اين دو را بيك معني ميگيرند. در جايي كه نگاشتن بمعني نقش كردنست. چون نوشتن خود يك گونه نقاشي است از اينرو آن را نگاشتن هم ميگفتهاند و غلط نبوده. ليكن اكنون كلمه آن معني نخست را گم كرده است و بيكبار بمعني نوشتن شناخته ميشود. از آنسوي ما براي نقاشي كلمه نميداريم. اينست كه بايد آن را در معني درست خود بكار برد و بجاي نوشتن هيچ نياورد.
🔸 در پیرامون زبان
نزد ، پيش ، پهلو : اينها هر يكي معناي ديگري دارد. نزد بمعني نزديكي كسي است. پيش جلو اوست. پهلو اينور و آنور است. ولي اكنون همه را بهم آميزند. مثلاً بجای آنكه بگويند : «از نزد فلان ميآيم» ميگويند «از پيش فلان ميآيم» و بجاي آنكه گويند : «نزد فلان بودم» ميگويند : «پهلوي او بودم». ما بايد هوش داريم و هر يكي را در معني خود بكار بريم.
نوشتن ، نگاشتن : اين دو را بيك معني ميگيرند. در جايي كه نگاشتن بمعني نقش كردنست. چون نوشتن خود يك گونه نقاشي است از اينرو آن را نگاشتن هم ميگفتهاند و غلط نبوده. ليكن اكنون كلمه آن معني نخست را گم كرده است و بيكبار بمعني نوشتن شناخته ميشود. از آنسوي ما براي نقاشي كلمه نميداريم. اينست كه بايد آن را در معني درست خود بكار برد و بجاي نوشتن هيچ نياورد.
✴️ ریشهی بدبختیها (تکهی هفتادوسوم)
🔶 باز در پیرامون صوفیگری (بخش چهار از چهار)
نویسندهی آن كتاب نه تنها جنگ جهانگیر گذشته ، بلكه همهی حوادث را بنام «فقیران» میشمارد. زیرا مینویسد : «همینطور بلوای (شورش) هندوستان و تشكیلات عثمانی و شورش حالیهی هندوستان هم كه شروع شده و روز بروز خواهد افزود و سلطنت افغانستان و شورش حالیهی آن ، تمام از معجزات و كارهای همین فقیرانست».
سپس بدروغ بزرگتری پرداخته در شماردن «معجزات» مهربابا از جمله چنین مینویسد : «یكی از بزرگترین معجزاتی كه بر فرداً فرد واضح و آشكار و ظاهر و مبرهن است و تمام عالم از وقوع آن در تفكر و حیرتند ولی هیچ كس از اصل آن مخبر نیست وضع حالیه و ترقی امروزی مملكت ایران و انقراض سلطنت قاجاریه و تشكیل پادشاهی پهلوی و نصب اعلیحضرت رضاشاه به تخت سلطنت ایرانست و این اولین خدمتی بود كه شت مهربابا بعد از وصل الهی در این عالم انجام داد و از برای اجرای آن هم سفری تا سرحد ایران (بندر بوشهر) رفته و مراجعت كرد. در سال 1924 بعد از مسافرت كاملی كه از هندوستان نموده و مراجعت نمودند با چند نفر از اتباع و پیروان خود بخیال گردش و سیاحت ایران عزیمت نمودند. بعد از رسیدن به بوشهر و اقامت چند روزی در آنجا ادامه در مسافرت را موقوف نموده و باز مراجعت نمودند. از این مسافرت و مراجعت سبب و جهتی ظاهراً مفهوم نمیشد. فقط استنباط میشد كه مقصود مسافرت و سیاحت نیست بلكه از روی اشارهای كه معلوم شد فقط اجرای مأموریت بزرگی و تغییر و تبدیلات كاملی بود كه از روی ابهام میگفت دانه كاشته شد و نشانه و اثر آن هم بزودی معلوم و واضح شد یعنی از همان تاریخ اوضاع ایران بهم خورده و تغییرات كاملی در اوضاع سیاسی و اقتصادی و قوانین مملكتی روی داده روز بروز وضعیت رو به بهبودی گذارد تا بحال امروز رسید».
ببینید چه دروغهای رسوایی را برشتهی نوشتن كشیده. رضاشاه در ایران در نتیجهی هوشیاری و توانایی خود و كوشش پیرامونیانش بپادشاهی رسیده و كارهایی انجام داده ، فلان درویش در هندوستان میگوید آن را من بپادشاهی رسانیدم.
🔸این دروغ یك معنی بیشتر ندارد و آن اینكه شما بدانید صوفیگری یك گمراهی سراپا زیانست. یك گمراهیست كه گرفتارانش باین اندازه تیرهدل میگردند و بچنین دروغی گستاخ میشوند. میگویند : درخت را از میوهاش باید شناخت. شما میوهی صوفیگری را كه این دروغبافیها و گزافگوییها است ببینید و به بدی درخت آن پی برید.
🔸در ایران چنین عقیدهای فراوانست كه اگر فلان درویش توجهی كند ، یا بَهمان سید دعا خواند ، اثری خواهد داشت و كارها بهتر خواهد بود ، ولی اینها همه نادانیست ، همه نافهمیست. كارهای این جهان همه از روی افزار است و هیچ چیزی بیانگیزه[=بیعلت] نتواند بود. فلان مردی كه بیمار است آن بیماری انگیزهای از درون او دارد و تا انگیزه را با درمان دور نگردانند بهبودی نخواهد یافت ، و دعای سید ، و هوی درویش ، و نذر و قربانی و مانند اینها كمترین اثری نخواهد داشت. این آیینیست كه خدا نهاده و هیچگاه بهم نخواهد خورد.
🔸دلیل استوار این ، حال خود ایرانیان است كه باآنكه هزاران سید و ملا و درویش و دعانویس و جادوگر و روضهخوان دارند ، و چند قطب در اینجا و آنجا گردن افراشتهاند ، و ستون چهارم در كرمانست [1] ، مولیالوری [2] و مظهر خدا یكی از عَكّا و دیگری از لندن [3] چشمشان باین سرزمین باز است ، با این حال در پستترین و بدترین حالی زندگی میكنند و این نمونهی بدبختی ایشان است كه در سالی كه از آسمان باریده و از زمین روییده دچار گرسنگی شدهاند و در توی فلاكت دست و پا میزنند. آدمی از شنیدن اینها بیاد آن مثل میافتد : از شتر پرسیدند از كجا میآیی گفت از گرمابه. گفتند : از پاهای گِلآلودت پیداست.
(پرچم روزانه شمارههای 233 ، 234 ، 235 و 236)
[1] : اشاره به پیشوایان کریمخانیان میباشد که خود را رکن رابع مینامیدند.
[2] : پاینامی است که بهائیان به عبدالبهاء دادهاند. او سالها در عَکّا راهبر بهائیان بود ولی پس از درگذشتش در حیفا بخاک سپارده شد.
[3] : اشاره به شوقیافندی جانشین عبدالبهاء است که از جوانی به انگلستان رفت. هنگام نوشته شدن این گفتار در لندن بوده و در همانجا درگذشت.
🔶 باز در پیرامون صوفیگری (بخش چهار از چهار)
نویسندهی آن كتاب نه تنها جنگ جهانگیر گذشته ، بلكه همهی حوادث را بنام «فقیران» میشمارد. زیرا مینویسد : «همینطور بلوای (شورش) هندوستان و تشكیلات عثمانی و شورش حالیهی هندوستان هم كه شروع شده و روز بروز خواهد افزود و سلطنت افغانستان و شورش حالیهی آن ، تمام از معجزات و كارهای همین فقیرانست».
سپس بدروغ بزرگتری پرداخته در شماردن «معجزات» مهربابا از جمله چنین مینویسد : «یكی از بزرگترین معجزاتی كه بر فرداً فرد واضح و آشكار و ظاهر و مبرهن است و تمام عالم از وقوع آن در تفكر و حیرتند ولی هیچ كس از اصل آن مخبر نیست وضع حالیه و ترقی امروزی مملكت ایران و انقراض سلطنت قاجاریه و تشكیل پادشاهی پهلوی و نصب اعلیحضرت رضاشاه به تخت سلطنت ایرانست و این اولین خدمتی بود كه شت مهربابا بعد از وصل الهی در این عالم انجام داد و از برای اجرای آن هم سفری تا سرحد ایران (بندر بوشهر) رفته و مراجعت كرد. در سال 1924 بعد از مسافرت كاملی كه از هندوستان نموده و مراجعت نمودند با چند نفر از اتباع و پیروان خود بخیال گردش و سیاحت ایران عزیمت نمودند. بعد از رسیدن به بوشهر و اقامت چند روزی در آنجا ادامه در مسافرت را موقوف نموده و باز مراجعت نمودند. از این مسافرت و مراجعت سبب و جهتی ظاهراً مفهوم نمیشد. فقط استنباط میشد كه مقصود مسافرت و سیاحت نیست بلكه از روی اشارهای كه معلوم شد فقط اجرای مأموریت بزرگی و تغییر و تبدیلات كاملی بود كه از روی ابهام میگفت دانه كاشته شد و نشانه و اثر آن هم بزودی معلوم و واضح شد یعنی از همان تاریخ اوضاع ایران بهم خورده و تغییرات كاملی در اوضاع سیاسی و اقتصادی و قوانین مملكتی روی داده روز بروز وضعیت رو به بهبودی گذارد تا بحال امروز رسید».
ببینید چه دروغهای رسوایی را برشتهی نوشتن كشیده. رضاشاه در ایران در نتیجهی هوشیاری و توانایی خود و كوشش پیرامونیانش بپادشاهی رسیده و كارهایی انجام داده ، فلان درویش در هندوستان میگوید آن را من بپادشاهی رسانیدم.
🔸این دروغ یك معنی بیشتر ندارد و آن اینكه شما بدانید صوفیگری یك گمراهی سراپا زیانست. یك گمراهیست كه گرفتارانش باین اندازه تیرهدل میگردند و بچنین دروغی گستاخ میشوند. میگویند : درخت را از میوهاش باید شناخت. شما میوهی صوفیگری را كه این دروغبافیها و گزافگوییها است ببینید و به بدی درخت آن پی برید.
🔸در ایران چنین عقیدهای فراوانست كه اگر فلان درویش توجهی كند ، یا بَهمان سید دعا خواند ، اثری خواهد داشت و كارها بهتر خواهد بود ، ولی اینها همه نادانیست ، همه نافهمیست. كارهای این جهان همه از روی افزار است و هیچ چیزی بیانگیزه[=بیعلت] نتواند بود. فلان مردی كه بیمار است آن بیماری انگیزهای از درون او دارد و تا انگیزه را با درمان دور نگردانند بهبودی نخواهد یافت ، و دعای سید ، و هوی درویش ، و نذر و قربانی و مانند اینها كمترین اثری نخواهد داشت. این آیینیست كه خدا نهاده و هیچگاه بهم نخواهد خورد.
🔸دلیل استوار این ، حال خود ایرانیان است كه باآنكه هزاران سید و ملا و درویش و دعانویس و جادوگر و روضهخوان دارند ، و چند قطب در اینجا و آنجا گردن افراشتهاند ، و ستون چهارم در كرمانست [1] ، مولیالوری [2] و مظهر خدا یكی از عَكّا و دیگری از لندن [3] چشمشان باین سرزمین باز است ، با این حال در پستترین و بدترین حالی زندگی میكنند و این نمونهی بدبختی ایشان است كه در سالی كه از آسمان باریده و از زمین روییده دچار گرسنگی شدهاند و در توی فلاكت دست و پا میزنند. آدمی از شنیدن اینها بیاد آن مثل میافتد : از شتر پرسیدند از كجا میآیی گفت از گرمابه. گفتند : از پاهای گِلآلودت پیداست.
(پرچم روزانه شمارههای 233 ، 234 ، 235 و 236)
[1] : اشاره به پیشوایان کریمخانیان میباشد که خود را رکن رابع مینامیدند.
[2] : پاینامی است که بهائیان به عبدالبهاء دادهاند. او سالها در عَکّا راهبر بهائیان بود ولی پس از درگذشتش در حیفا بخاک سپارده شد.
[3] : اشاره به شوقیافندی جانشین عبدالبهاء است که از جوانی به انگلستان رفت. هنگام نوشته شدن این گفتار در لندن بوده و در همانجا درگذشت.
نمونهای از کوششهای «ادیبان» در هواداری از صوفیگری پس از جنبش مشروطه در ایران