🔶 زندگانی من (ده سال در عدلیه)
🔸 8ـ آزمایش داوران (تکهی دو از دو)
چهار نشست از ما آزمایش رفت که من با نومیدی میگذرانیدم. آن دو نشست که دیر آمده بودم بایستی با دو سه تن دیگر آنها را نیز آزمایش دهیم. یکی از آنها آزمایش زبان عربی میبوده. روزی که رفتیم شمسالعلماء قریب (1) که آزماینده میبود نخست پرسشهایی کرد و پاسخهایی دادیم و سپس داستانی از زبان عربی گفت که نوشتیم و بفارسی ترجمه کردیم. من بشیوهی جوانی در پای آن نوشتم : «ترجمه از عربی بفارسی چیزی نیست. بهتر بود عکس آن را از من میخواستید». چون زودتر از دیگران نوشته و داده بودم شمسالعلماء که آن را خواند بیهیچ پاسخی کتابی را بفارسی بجلو من باز کرد و داستانی را نشان داد و گفت : «بیا !». من آن را گرفتم و بعربی ترجمه کردم و دادم. در شگفت شد و پس از پایان آزمایش پرسید : «شما کجایی هستید؟.». گفتم : تبریزی. گفت : «در کجا بزرگ شدهاید؟». گفتم : تبریز. گفت : «پس این عربی را از کجا یاد گرفتهاید؟.». گفتم : از کتابها. گفت : «شما مرا مجبور میکنید نمرهی بیست را که بهیچ کس نداده بودم بشما دهم».
این کمی مایهی دلداری من شد. با اینحال چون آزمایش پایان پذیرفت ، رفتم پیش منصورالسلطنه ، گفتم : «خواهشمندم بفرمایید که اگر امتحان من قابل قبول نخواهد بود با دورهی دوم دوباره امتحان دهم». خندید و گفت : «دیروز با هیئت ممتحنه صحبت شما بود. رویهمرفته نمرهی اول هستید».
این سخن ایشان بمن بسیار خوش افتاد. گفتم : راستش آنست که در این چند شب از شرمندگی خواب آسوده نکردهام. مرا بآزمایش ناگهان خواندند و من آماده نمیبودم.
باز دو ماه در تهران ماندم. ماهانهی دادگاه دماوند که از آغاز سال نداده بودند گرفته فرستادم. خود نیز از تهیدستی بیرون آمدم. در این دو ماه در تهران فرصت یافته بجستجو از تاریخ مازندران پرداختم. سفر مازندران مرا دلباختهی آن سرزمین گردانیده بود و خوشم میآمد که بیاد آن پردازم. کتابهای ابناسفندیار (نسخهی خطی) و سیدظهیر و تدوین و ترجمهی انگلیسی ابناسفندیار را بدست آورده بخواندن و بازرسیدن پرداختم و در هر یکی از آنها لغزشهایی یافته یادداشتها کردم که بخشی از آنها را زیر عنوان «تواریخ طبرستان و یاداشتهای ما» در روزنامهی هفتگی نوبهار بچاپ رسانیدم. از چیزهایی که دانستم و در آن یاداشتها نیز نوشتهام. اینبود که نسخههای ابناسفندیار که در ایران در دستهاست ، و همچنان نسخههای لندن و پترسبورغ نادرست است و افتادگیها میدارد. نوشتم با اینحال میتوان پنداشت که نسخهی درست آن کتاب ، در خانوادههای کهن باشد که باید جست و بدست آورد. نویسندگی من از این یادداشتها آغاز یافت.
با وزارت عدلیه در گفتگو میبودیم. من میخواستم از تهران بیرون نروم و آنان بهانه آورده میگفتند : «در تهران جا باز نیست». چون زمستان در پیش میبود ، در آخرهای آذر به دماوند رفته وامهایی که میداشتم داده و بدوستان و آشنایان بدرود گفته با خانه روانهی تهران شدیم. حکمران و دیگران با افسوس بسیار راهمان انداختند.
پابرگیها (از ویرانیده) :
1ـ حاجیمیرزامحمدحسین قریب گَرِکانی (شمسالعلماء) نخست در مدرسهی دینی قم طلبگی کرده سپس به عراق رفته درس ملایی را به مدت سه سال دنبال کرد. نه سال نیز در هند بود. در بازگشت به ایران در دارالفنون و مدرسهی علوم سیاسی درس میداد.
🔸 8ـ آزمایش داوران (تکهی دو از دو)
چهار نشست از ما آزمایش رفت که من با نومیدی میگذرانیدم. آن دو نشست که دیر آمده بودم بایستی با دو سه تن دیگر آنها را نیز آزمایش دهیم. یکی از آنها آزمایش زبان عربی میبوده. روزی که رفتیم شمسالعلماء قریب (1) که آزماینده میبود نخست پرسشهایی کرد و پاسخهایی دادیم و سپس داستانی از زبان عربی گفت که نوشتیم و بفارسی ترجمه کردیم. من بشیوهی جوانی در پای آن نوشتم : «ترجمه از عربی بفارسی چیزی نیست. بهتر بود عکس آن را از من میخواستید». چون زودتر از دیگران نوشته و داده بودم شمسالعلماء که آن را خواند بیهیچ پاسخی کتابی را بفارسی بجلو من باز کرد و داستانی را نشان داد و گفت : «بیا !». من آن را گرفتم و بعربی ترجمه کردم و دادم. در شگفت شد و پس از پایان آزمایش پرسید : «شما کجایی هستید؟.». گفتم : تبریزی. گفت : «در کجا بزرگ شدهاید؟». گفتم : تبریز. گفت : «پس این عربی را از کجا یاد گرفتهاید؟.». گفتم : از کتابها. گفت : «شما مرا مجبور میکنید نمرهی بیست را که بهیچ کس نداده بودم بشما دهم».
این کمی مایهی دلداری من شد. با اینحال چون آزمایش پایان پذیرفت ، رفتم پیش منصورالسلطنه ، گفتم : «خواهشمندم بفرمایید که اگر امتحان من قابل قبول نخواهد بود با دورهی دوم دوباره امتحان دهم». خندید و گفت : «دیروز با هیئت ممتحنه صحبت شما بود. رویهمرفته نمرهی اول هستید».
این سخن ایشان بمن بسیار خوش افتاد. گفتم : راستش آنست که در این چند شب از شرمندگی خواب آسوده نکردهام. مرا بآزمایش ناگهان خواندند و من آماده نمیبودم.
باز دو ماه در تهران ماندم. ماهانهی دادگاه دماوند که از آغاز سال نداده بودند گرفته فرستادم. خود نیز از تهیدستی بیرون آمدم. در این دو ماه در تهران فرصت یافته بجستجو از تاریخ مازندران پرداختم. سفر مازندران مرا دلباختهی آن سرزمین گردانیده بود و خوشم میآمد که بیاد آن پردازم. کتابهای ابناسفندیار (نسخهی خطی) و سیدظهیر و تدوین و ترجمهی انگلیسی ابناسفندیار را بدست آورده بخواندن و بازرسیدن پرداختم و در هر یکی از آنها لغزشهایی یافته یادداشتها کردم که بخشی از آنها را زیر عنوان «تواریخ طبرستان و یاداشتهای ما» در روزنامهی هفتگی نوبهار بچاپ رسانیدم. از چیزهایی که دانستم و در آن یاداشتها نیز نوشتهام. اینبود که نسخههای ابناسفندیار که در ایران در دستهاست ، و همچنان نسخههای لندن و پترسبورغ نادرست است و افتادگیها میدارد. نوشتم با اینحال میتوان پنداشت که نسخهی درست آن کتاب ، در خانوادههای کهن باشد که باید جست و بدست آورد. نویسندگی من از این یادداشتها آغاز یافت.
با وزارت عدلیه در گفتگو میبودیم. من میخواستم از تهران بیرون نروم و آنان بهانه آورده میگفتند : «در تهران جا باز نیست». چون زمستان در پیش میبود ، در آخرهای آذر به دماوند رفته وامهایی که میداشتم داده و بدوستان و آشنایان بدرود گفته با خانه روانهی تهران شدیم. حکمران و دیگران با افسوس بسیار راهمان انداختند.
پابرگیها (از ویرانیده) :
1ـ حاجیمیرزامحمدحسین قریب گَرِکانی (شمسالعلماء) نخست در مدرسهی دینی قم طلبگی کرده سپس به عراق رفته درس ملایی را به مدت سه سال دنبال کرد. نه سال نیز در هند بود. در بازگشت به ایران در دارالفنون و مدرسهی علوم سیاسی درس میداد.
🔶 زبان ایرانی - پرچم نیمهماهه : 236
🔸 واژههایی که میخواهیم (تکهی یک از دو)
آمیغ : این واژه در فرهنگها بمعنی «حقیقت» نوشته شده ما نیز در همان معنی میآوریم. ما باین معنی واژهی «راستی» را میآوردیم. ولی چون آن را در معنی خود در جای دیگری میخواهیم (مثلاً میگوییم : من از راستی سخن او خوشم آمد) از اینرو «آمیغ» را برگزیدیم.
سپهر : این واژه در زبان شاعران و در کتابها یک معنی روشنی نمیداشت. ما آن را بمعنی «طبیعت» (اینجهان و دستگاهش) میآوریم.
شُوند (با پیش شین) : این واژه را آقای آگاه یادآوری کردهاند که بمعنی «سبب» است. ما نیز پذیرفته در همان معنی بکار میبریم. انگیزه در جاییست که انگیزشی درمیان باشد «مثلاً انگیزهی ناخشنودی من بدرفتاریایست که از شما میبینم» و «شوند» در جایی که چنان نباشد. (مثلاً میگوییم : شوند مرگ فلان کس نادانی پزشک بود). نوشتهی آقای آگاه در این باره در یکی از شمارههای پرچم نیمهماهه خواهد آمد.
زند : این واژه در زبان باستان بمعنی «شرح» بوده و ما نیز در همان معنی بکار میبریم و جداشدهها نیز از آن میآوریم : زندید ، زندنده ، زندش ، بزند.
هوده : این واژه بمعنی «نتیجه» است ولی در زبان بکار نمیرفت ، ما آن را روان گردانیدهایم که در همان معنی بکار میبریم و جداشدهها نیز از آن خواهیم آورد : هودید ، میهودد ، نمیهودد.
پرستش : این واژه در زبان بیک معنی ناروشن پنداری بکار میرود. میگویند : «من تو را میپرستم». اگر بپرسید که خواستت چیست؟!.. چگونه میپرستید؟!.. خواهند درماند. ولی معنی راست آن «خدمت کردن» است «پرستار» بمعنی خادم میآید. ما نیز در همین معنی راست بکار میبریم.
آک : بمعنی «عیب» است و ما نیز در همان معنی بکار میبریم. از این نیز جداشدهها توان آورد : آکید ، آکانید ، میآکد.
🔸 واژههایی که میخواهیم (تکهی یک از دو)
آمیغ : این واژه در فرهنگها بمعنی «حقیقت» نوشته شده ما نیز در همان معنی میآوریم. ما باین معنی واژهی «راستی» را میآوردیم. ولی چون آن را در معنی خود در جای دیگری میخواهیم (مثلاً میگوییم : من از راستی سخن او خوشم آمد) از اینرو «آمیغ» را برگزیدیم.
سپهر : این واژه در زبان شاعران و در کتابها یک معنی روشنی نمیداشت. ما آن را بمعنی «طبیعت» (اینجهان و دستگاهش) میآوریم.
شُوند (با پیش شین) : این واژه را آقای آگاه یادآوری کردهاند که بمعنی «سبب» است. ما نیز پذیرفته در همان معنی بکار میبریم. انگیزه در جاییست که انگیزشی درمیان باشد «مثلاً انگیزهی ناخشنودی من بدرفتاریایست که از شما میبینم» و «شوند» در جایی که چنان نباشد. (مثلاً میگوییم : شوند مرگ فلان کس نادانی پزشک بود). نوشتهی آقای آگاه در این باره در یکی از شمارههای پرچم نیمهماهه خواهد آمد.
زند : این واژه در زبان باستان بمعنی «شرح» بوده و ما نیز در همان معنی بکار میبریم و جداشدهها نیز از آن میآوریم : زندید ، زندنده ، زندش ، بزند.
هوده : این واژه بمعنی «نتیجه» است ولی در زبان بکار نمیرفت ، ما آن را روان گردانیدهایم که در همان معنی بکار میبریم و جداشدهها نیز از آن خواهیم آورد : هودید ، میهودد ، نمیهودد.
پرستش : این واژه در زبان بیک معنی ناروشن پنداری بکار میرود. میگویند : «من تو را میپرستم». اگر بپرسید که خواستت چیست؟!.. چگونه میپرستید؟!.. خواهند درماند. ولی معنی راست آن «خدمت کردن» است «پرستار» بمعنی خادم میآید. ما نیز در همین معنی راست بکار میبریم.
آک : بمعنی «عیب» است و ما نیز در همان معنی بکار میبریم. از این نیز جداشدهها توان آورد : آکید ، آکانید ، میآکد.
🔶 بیماری پرگویی ـ در هر كجا خرد كمتر سخن آنجا فراوانتر
(گفتاری از مهنامهی پیمان)
🔸 تکهی یک از دو
از شگفتیهای زمان ما فزونی بیاندازهی سخن است. هیچ زمانی مردم باین اندازه پرگو نبودهاند.
سخن در زمانهای پیشین ارج سیم و زر را داشت ولی امروز بیارجتر از سفال و سنگ است.
بدانسان كه در زندگانی ساده و پیشین ما بزرگترین شماره «هزار» بود و تودهی انبوه بالاتر از آن شماری نمیشناختند ولی امروز «كرور» و «ملیون» بر زبانها روانست و چهبسا كه «بلیون» و «ترلیون» هم بكار میرود بهمین اندازه سخن در جهان فزون گردیده است. میتوان گفت مردم امروزی ده برابر بلكه صد برابر زمانهای پیشین گفتگو مینمایند یا چیزنویسی میكنند.
كسانی خواهند گفت : از فزونی سخن چه باك؟.. میگوییم فزونی سخن دلیل كمی خرد است. در هر كجا خرد كمتر سخن آنجا فراوانتر و هر كسی هرچه سبكمغزتر زبانش بر گفتگو روانتر میباشد.
این فراوانی روزنامهها ، فزونی كتابها ، بیشی انجمنها و كنفرانسها همهی اینها گواه كوتاهی خردها میباشد.
اگر دو خردمندی در موضوعی باهم گفتگو نمایند هرگز نخواهد بود كه بیش از چند جمله سخن برانند. آن كار سبكمغزانست كه در هر موضوعی بگفتگوی درازی میپردازند و پیاپی گفتههای خود را تكرار میكنند.
میگویند : در فلان كشور سالانه سیهزار كتاب چاپ میشود و روزانه هزاران روزنامه نشر مییابد و صدها نطق با رادیو پراكنده میشود. شگفتا اینهمه سخن برای چیست؟.. اگر كارها با خرد گزارده میشود باینهمه گفتگو چه نیازی هست؟! مگر آن روز كه مردم باندازهی دهیك امروز سخن نمیگفتند كارها پیشرفت نداشت؟!
بهترین نمونه برای پرگویی اروپاییان آن كنفرانسهاست كه میانهی دولتها برپا میشود و خدا میداند كه در هر یكی تا چه اندازه گفتگو میشود و با اینهمه كمتر نتیجه از آنها بدست میآید. در كنفرانس ابزار جنگ (خلع اسلحه) در این چهار سال چه گفتگوهایی كه نشده و همهی آنها بیهوده و برای فریب یكدیگر بوده است.
كار پرگویی در اروپا چندان بالا گرفته كه در هر كشوری هزاران كسان از راه سخنبافی و سخنفروشی زندگی مینمایند و میان مردم جایگاه والایی دارند. آیا نه اینست كه همهی رماننویسان و بیشتر روزنامهنگاران سخنباف و سخنفروشند و بیآنكه مطلبی برای گفتن داشته باشند صدها صفحه را از سخنان خود سیاه ساخته بمردم میفروشند؟.. در زندگانی پیشین ما نیز بیشتر شعرا سخنباف بودند كه از راه این بافندگی زندگی میكردند. چیزی كه هست شعرای ما بفراوانی سخنبافان اروپا نبودند و هیچ كدام از ایشان سخن باین فزونی نمیبافتند. وانگاه شعرهای آنان اگر هم مطلبی نداشت باری سخنان سنجیده و آراستهای بود كه در بافتن آنها زحمت بكار میرفت. ولی در سخنبافی امروزی اروپا هیچ یك از اینها نیست.
در تبریز كسانی كه باغ انگور دارند در تابستان چون انگورها میرسد روزی همهی خویشان و آشنایان خود را بباغ دعوت مینمایند و این میهمانی جز برای انگور خوردن نیست كه میهمانان هرچه میتوانند انگور میخورند.
نظیر این كار درمیان اروپاییان آن كنگرهها و كنفرانسهاست كه در این شهر و آن شهر برپا مینمایند و مردمانی از شهرهای دور و نزدیك بانبوهی در آنجا گرد میآیند و این گرد آمدن جز برای آن نیست كه چند تنی داد پرگویی داده گفتگو نمایند و اینست كه چون آن پرگوییها كرده میشود كنگره یا كنفرانس بهم خورده هر كسی بجای خود بازمیگردند بیآنكه نتیجهای از آن گرد آمدن در دست داشته باشند.
نمونهی این كار در ایران روی داد كه در دو سال پیش بنام كنگرهی زنان شرقی هیاهویی برپا كردند و زنانی از سوریا و مصر و افغان و هند و ژاپن در تهران گرد آمدند. ولی نتیجه بیش از آن نبود كه زنانی میدان بدست آورده داد سخنوری دادند و تا میتوانستند گفت و شنود نمودند و چون این كارِ منظور را نپرداختند هر كدام بجای خود بازگشتند بیآنكه هیچ گونه سودی از آن كار ایشان در دست باشد.
بیپرده باید گفت این پرگویی بیماریایست كه اروپا دچار آن گردیده و سرچشمهی آن همانا سستی خردهاست. و آنچه ما را بنگارش این گفتار برانگیخته آنست كه میبینیم این بیماری كمكم بشرق نیز سرایت مینماید.
ما افسوس داریم كه شرقیان خود را بهمهی عیبهای غرب آلوده میسازند و بدینسان مفت و بیخود ارج و بهای خویش را از دست میدهند.
امروز رماننویسی كه خود شاخهای از پرگویی غربیان است در سراسر شرق رواج گرفته و بسیاری از جوانان هر كدام رمانی نوشته و خود دلیلی بر بیخردی خویش بدست مردم میدهد. نیز در هر كجا روزنامهها ببزرگی و فزونی اوراق خود میكوشند و این را دلیل پیشرفت و برتری كشور خویش میشمارند. بیآنكه بدانند كه بزرگی روزنامه دلیل پرگویی و پرگویی دلیل كوتاهخردیست.
(گفتاری از مهنامهی پیمان)
🔸 تکهی یک از دو
از شگفتیهای زمان ما فزونی بیاندازهی سخن است. هیچ زمانی مردم باین اندازه پرگو نبودهاند.
سخن در زمانهای پیشین ارج سیم و زر را داشت ولی امروز بیارجتر از سفال و سنگ است.
بدانسان كه در زندگانی ساده و پیشین ما بزرگترین شماره «هزار» بود و تودهی انبوه بالاتر از آن شماری نمیشناختند ولی امروز «كرور» و «ملیون» بر زبانها روانست و چهبسا كه «بلیون» و «ترلیون» هم بكار میرود بهمین اندازه سخن در جهان فزون گردیده است. میتوان گفت مردم امروزی ده برابر بلكه صد برابر زمانهای پیشین گفتگو مینمایند یا چیزنویسی میكنند.
كسانی خواهند گفت : از فزونی سخن چه باك؟.. میگوییم فزونی سخن دلیل كمی خرد است. در هر كجا خرد كمتر سخن آنجا فراوانتر و هر كسی هرچه سبكمغزتر زبانش بر گفتگو روانتر میباشد.
این فراوانی روزنامهها ، فزونی كتابها ، بیشی انجمنها و كنفرانسها همهی اینها گواه كوتاهی خردها میباشد.
اگر دو خردمندی در موضوعی باهم گفتگو نمایند هرگز نخواهد بود كه بیش از چند جمله سخن برانند. آن كار سبكمغزانست كه در هر موضوعی بگفتگوی درازی میپردازند و پیاپی گفتههای خود را تكرار میكنند.
میگویند : در فلان كشور سالانه سیهزار كتاب چاپ میشود و روزانه هزاران روزنامه نشر مییابد و صدها نطق با رادیو پراكنده میشود. شگفتا اینهمه سخن برای چیست؟.. اگر كارها با خرد گزارده میشود باینهمه گفتگو چه نیازی هست؟! مگر آن روز كه مردم باندازهی دهیك امروز سخن نمیگفتند كارها پیشرفت نداشت؟!
بهترین نمونه برای پرگویی اروپاییان آن كنفرانسهاست كه میانهی دولتها برپا میشود و خدا میداند كه در هر یكی تا چه اندازه گفتگو میشود و با اینهمه كمتر نتیجه از آنها بدست میآید. در كنفرانس ابزار جنگ (خلع اسلحه) در این چهار سال چه گفتگوهایی كه نشده و همهی آنها بیهوده و برای فریب یكدیگر بوده است.
كار پرگویی در اروپا چندان بالا گرفته كه در هر كشوری هزاران كسان از راه سخنبافی و سخنفروشی زندگی مینمایند و میان مردم جایگاه والایی دارند. آیا نه اینست كه همهی رماننویسان و بیشتر روزنامهنگاران سخنباف و سخنفروشند و بیآنكه مطلبی برای گفتن داشته باشند صدها صفحه را از سخنان خود سیاه ساخته بمردم میفروشند؟.. در زندگانی پیشین ما نیز بیشتر شعرا سخنباف بودند كه از راه این بافندگی زندگی میكردند. چیزی كه هست شعرای ما بفراوانی سخنبافان اروپا نبودند و هیچ كدام از ایشان سخن باین فزونی نمیبافتند. وانگاه شعرهای آنان اگر هم مطلبی نداشت باری سخنان سنجیده و آراستهای بود كه در بافتن آنها زحمت بكار میرفت. ولی در سخنبافی امروزی اروپا هیچ یك از اینها نیست.
در تبریز كسانی كه باغ انگور دارند در تابستان چون انگورها میرسد روزی همهی خویشان و آشنایان خود را بباغ دعوت مینمایند و این میهمانی جز برای انگور خوردن نیست كه میهمانان هرچه میتوانند انگور میخورند.
نظیر این كار درمیان اروپاییان آن كنگرهها و كنفرانسهاست كه در این شهر و آن شهر برپا مینمایند و مردمانی از شهرهای دور و نزدیك بانبوهی در آنجا گرد میآیند و این گرد آمدن جز برای آن نیست كه چند تنی داد پرگویی داده گفتگو نمایند و اینست كه چون آن پرگوییها كرده میشود كنگره یا كنفرانس بهم خورده هر كسی بجای خود بازمیگردند بیآنكه نتیجهای از آن گرد آمدن در دست داشته باشند.
نمونهی این كار در ایران روی داد كه در دو سال پیش بنام كنگرهی زنان شرقی هیاهویی برپا كردند و زنانی از سوریا و مصر و افغان و هند و ژاپن در تهران گرد آمدند. ولی نتیجه بیش از آن نبود كه زنانی میدان بدست آورده داد سخنوری دادند و تا میتوانستند گفت و شنود نمودند و چون این كارِ منظور را نپرداختند هر كدام بجای خود بازگشتند بیآنكه هیچ گونه سودی از آن كار ایشان در دست باشد.
بیپرده باید گفت این پرگویی بیماریایست كه اروپا دچار آن گردیده و سرچشمهی آن همانا سستی خردهاست. و آنچه ما را بنگارش این گفتار برانگیخته آنست كه میبینیم این بیماری كمكم بشرق نیز سرایت مینماید.
ما افسوس داریم كه شرقیان خود را بهمهی عیبهای غرب آلوده میسازند و بدینسان مفت و بیخود ارج و بهای خویش را از دست میدهند.
امروز رماننویسی كه خود شاخهای از پرگویی غربیان است در سراسر شرق رواج گرفته و بسیاری از جوانان هر كدام رمانی نوشته و خود دلیلی بر بیخردی خویش بدست مردم میدهد. نیز در هر كجا روزنامهها ببزرگی و فزونی اوراق خود میكوشند و این را دلیل پیشرفت و برتری كشور خویش میشمارند. بیآنكه بدانند كه بزرگی روزنامه دلیل پرگویی و پرگویی دلیل كوتاهخردیست.
گفتگو از شعر در پرچم روزانه.pdf
924.6 KB
«گفتگو از شعر در پرچم روزانه» عنوان بیستوهشتمین دسته از گفتارهای پرچم روزانه است که در این فایل یکجا گرد آوردهایم.
✴️ گفتاری از خوانندگان پرچم
🔶 آیا از نبرد با راستیها چه نتیجه برمیدارند؟!..
من از سال نخست پیمان یکی از هواداران آن بودم. بخاطر دارم در شمارههای نخست سال دوم دارندهی گرامی آن یک رشته راستیها دربارهی شعر و شاعری و ادبیات برشتهی نگارش کشیده بود. در آن موقع انتشار این رشته گفتارها باغلب فضلا و ادبا گران آمده از هر دهنی آوازی برخاست نهایت بدگویی و زباندرازی از مجامع ادبی و یکی دو روزنامهی بیآبروی آنموقع تجاوز نکرد بالاخره دارندهی پیمان ناگزیر شد دعوت انجمن ادبی تهران را پذیرفته و یک رشته سخنگویی مایهداری در اطراف ادبیات و اندازهی نیاز آدمی بشعر بپردازد. این سخنگویی با اینکه سراسرش راستی بود انتشار آن ابتدا با سانسور مأمورین وظیفهنشناس مصادف و از پیمان خارج بعداً بطور جداگانه برای خوانندگان فرستاده شد.
هرچند این بخشِ ارجدار پیمان تولید هیاهو درمیان نادانان نمود چون سراسرش راستی بود اغلب از آنان که عمری در شاعری گذرانده و هنوز در کمند زلف یار و چاه زنخدانِ معشوق گیر کرده بودند از گفتههای خود بیزاری نموده دیوانها بآتش سوخته شد نیز چندی پیش دو گفتار در پیرامون شعر در پرچم منتشر شد. این مرتبه هم نادانان سر بهیاهو برداشته تا جایی که مردک نادانی در روزنامهی بیآبرویی زبان ببدگویی دارندهی پرچم باز نموده باتکاء سخنان پوچی بخود حق داد یاوهگویی نماید.
قصد من در اینجا تنها انزجار از پستنهادی او نیست بلکه میخواهم یادآور شوم که با همهی آلودگیهایی که اکثر شعرا دارند چه سزاست از آنها طرفداری شود و اگر بگفتههای سراسر زیان آنان ایرادی گرفته میشود چرا فلان نادان جانبداری میکند؟! آیا از نبرد با راستیها چه نتیجه برمیدارند؟!
من از ابتدای دانشآموزی از شعر و ادبیات بیزاری مینمودم. خوب بخاطر دارم اغلب بواسطهی همین عدم تمایل در حفظ کردن اشعار مورد توبیخ آموزگاران یا دبیران خود واقع میشدم و روی همین انزجار کمتر بدیوان شعرا توجهی دارم.
تصادفاً چندی پیش در مجلسی بودم میزبان از اینکه پسرش بدون آموزگار توانسته گلستان سعدی را ختم کند بخود مباهات میکرد. من تا آن موقع بکتاب نامبرده توجهی نکرده بودم. برآن شدم از نظر سود و زیان بآن نگاهی کنم. در موقع مطالعهی باب پنجم ، عشق و جوانی ، بنظرم خوب[؟] و حکایتهای سراسر ننگین «در عنفوان جوانی چنانچه افتد و دانی» یا «با شاهد پسری سری و سری داشتم» یا
«امرد آنگه که سادهروی بود تلخ گفتار و تندخوی بود
چون بریش آمد و بلعنت شد مردمآمیز و مهرجوی بود»
خواندم آشوبی در من تولید شده فکر کردم آخر این چه بزرگیست که تعلیمات او تماماً ننگینکاری و غیرتکشی است؟! چرا باید در عوض اینکه دیوان او طعمهی آتش گردد اولین کتاب درسی نوآموزان و زینتبخش کتابخانهها گردد؟!.
چه سزاست برای گویندهی آن جشن هفتصدساله گرفته شود و اگر پاکمردی قد علم کرده زیان گفتههای او را متذکر شود آنوقت دستهی نادانی بطرفداری برخاسته ادعا کنند به آثار بزرگان توهین شده؟! اگر این نوآموزان بچههای ما هستند چرا باید بگذاریم در عوض کسب کمالات اراجیف دیوانهای سعدی ، حافظ ، خیام ، ایرج در مغز آنها جایگیر شود؟!
آخر تودهای که با این تعلیمات شوم بزرگ میشود کی میتوان به غیرت و مردانگی آنها اطمینان داشت؟! میخواهیم از آن دسته نادانانی که با حقایق نبرد کرده نمیگزارند دامن تودهی ایرانی از لوث این ننگینکاریها پاک شود بپرسیم شما که در دامن این خاک پرورش یافتهاید و از نعمتهای آن برخوردار میشوید چرا راضی میشوید برادران یا خواهران شما در ابتدای کودکی خردهایشان با این نوشتههای ننگین تباه شود و در عوضِ اینکه با دارندهی پرچم دست بدست داده به گرفتاریهای امروزه علاج کنید در مقابل راستیها ایستادگی مینمایید. مطمئن بدانید این فیروزی خداییست که نافهمی شما را نشان داده و در نظر توده رسوا مینماید.
شاه تقی ـ پاکباز تبریزی
(پرچم ش 143)
🔶 آیا از نبرد با راستیها چه نتیجه برمیدارند؟!..
من از سال نخست پیمان یکی از هواداران آن بودم. بخاطر دارم در شمارههای نخست سال دوم دارندهی گرامی آن یک رشته راستیها دربارهی شعر و شاعری و ادبیات برشتهی نگارش کشیده بود. در آن موقع انتشار این رشته گفتارها باغلب فضلا و ادبا گران آمده از هر دهنی آوازی برخاست نهایت بدگویی و زباندرازی از مجامع ادبی و یکی دو روزنامهی بیآبروی آنموقع تجاوز نکرد بالاخره دارندهی پیمان ناگزیر شد دعوت انجمن ادبی تهران را پذیرفته و یک رشته سخنگویی مایهداری در اطراف ادبیات و اندازهی نیاز آدمی بشعر بپردازد. این سخنگویی با اینکه سراسرش راستی بود انتشار آن ابتدا با سانسور مأمورین وظیفهنشناس مصادف و از پیمان خارج بعداً بطور جداگانه برای خوانندگان فرستاده شد.
هرچند این بخشِ ارجدار پیمان تولید هیاهو درمیان نادانان نمود چون سراسرش راستی بود اغلب از آنان که عمری در شاعری گذرانده و هنوز در کمند زلف یار و چاه زنخدانِ معشوق گیر کرده بودند از گفتههای خود بیزاری نموده دیوانها بآتش سوخته شد نیز چندی پیش دو گفتار در پیرامون شعر در پرچم منتشر شد. این مرتبه هم نادانان سر بهیاهو برداشته تا جایی که مردک نادانی در روزنامهی بیآبرویی زبان ببدگویی دارندهی پرچم باز نموده باتکاء سخنان پوچی بخود حق داد یاوهگویی نماید.
قصد من در اینجا تنها انزجار از پستنهادی او نیست بلکه میخواهم یادآور شوم که با همهی آلودگیهایی که اکثر شعرا دارند چه سزاست از آنها طرفداری شود و اگر بگفتههای سراسر زیان آنان ایرادی گرفته میشود چرا فلان نادان جانبداری میکند؟! آیا از نبرد با راستیها چه نتیجه برمیدارند؟!
من از ابتدای دانشآموزی از شعر و ادبیات بیزاری مینمودم. خوب بخاطر دارم اغلب بواسطهی همین عدم تمایل در حفظ کردن اشعار مورد توبیخ آموزگاران یا دبیران خود واقع میشدم و روی همین انزجار کمتر بدیوان شعرا توجهی دارم.
تصادفاً چندی پیش در مجلسی بودم میزبان از اینکه پسرش بدون آموزگار توانسته گلستان سعدی را ختم کند بخود مباهات میکرد. من تا آن موقع بکتاب نامبرده توجهی نکرده بودم. برآن شدم از نظر سود و زیان بآن نگاهی کنم. در موقع مطالعهی باب پنجم ، عشق و جوانی ، بنظرم خوب[؟] و حکایتهای سراسر ننگین «در عنفوان جوانی چنانچه افتد و دانی» یا «با شاهد پسری سری و سری داشتم» یا
«امرد آنگه که سادهروی بود تلخ گفتار و تندخوی بود
چون بریش آمد و بلعنت شد مردمآمیز و مهرجوی بود»
خواندم آشوبی در من تولید شده فکر کردم آخر این چه بزرگیست که تعلیمات او تماماً ننگینکاری و غیرتکشی است؟! چرا باید در عوض اینکه دیوان او طعمهی آتش گردد اولین کتاب درسی نوآموزان و زینتبخش کتابخانهها گردد؟!.
چه سزاست برای گویندهی آن جشن هفتصدساله گرفته شود و اگر پاکمردی قد علم کرده زیان گفتههای او را متذکر شود آنوقت دستهی نادانی بطرفداری برخاسته ادعا کنند به آثار بزرگان توهین شده؟! اگر این نوآموزان بچههای ما هستند چرا باید بگذاریم در عوض کسب کمالات اراجیف دیوانهای سعدی ، حافظ ، خیام ، ایرج در مغز آنها جایگیر شود؟!
آخر تودهای که با این تعلیمات شوم بزرگ میشود کی میتوان به غیرت و مردانگی آنها اطمینان داشت؟! میخواهیم از آن دسته نادانانی که با حقایق نبرد کرده نمیگزارند دامن تودهی ایرانی از لوث این ننگینکاریها پاک شود بپرسیم شما که در دامن این خاک پرورش یافتهاید و از نعمتهای آن برخوردار میشوید چرا راضی میشوید برادران یا خواهران شما در ابتدای کودکی خردهایشان با این نوشتههای ننگین تباه شود و در عوضِ اینکه با دارندهی پرچم دست بدست داده به گرفتاریهای امروزه علاج کنید در مقابل راستیها ایستادگی مینمایید. مطمئن بدانید این فیروزی خداییست که نافهمی شما را نشان داده و در نظر توده رسوا مینماید.
شاه تقی ـ پاکباز تبریزی
(پرچم ش 143)
🔶 زندگانی من (ده سال در عدلیه)
🔸 9ـ سفر زنجان (تکهی یک از سه)
چون به تهران بازگشتم بوزارتخانه رفتم. منصورالسلطنه با لبخند گفت : «خوب شد آمدید. برای شما کاری پیدا شده». گفتم : بفرمایید. گفت : «رؤسای عدلیهها را که بامتحان خواسته بودم ، رئیس عدلیهی زنجان شیخ ... چون بیسواد است نیامد. ما او را معزول گردانیده سیدمحسن عرب را بجای او فرستادیم ولی شیخ ... چون مدتی مجاهد بوده به گیلان نزد میرزاکوچکخان رفته ، دمکراتهای زنجان بحمایت او برخاسته سیدمحسن را راه ندادهاند. هر روز هم در تلگرافخانه اجتماع میکنند و بعنوان آنکه عزل قاضی برخلاف قانون اساسیست ، بمجلس و بوزارتخانه تلگراف میکنند. در تهران هم نمایندگان زنجان و اسعدالدوله و دیگران حامی او هستند ، وزارتخانه را بستوه آوردهاند. چارهی کار آنست که شما بروید و غائله را بخوابانید و هر دوی آنها را به تهران فرستید و خودتان رئیس عدلیه باشید. گفتهام ابلاغتان امروز صادر کنند. ولی شما باید پیش از رفتن ، وکلای زنجان را ببینید و آنها را راضی کنید».
گفتم : میپذیرم. ولی باید پولی هم همراه ببرم که اگر کاری نتوانستم هرچه زودتر بازگردم.
گفت : ما چون میدانیم خواهید توانست شما را میفرستیم.
فردای آن روز بمجلس رفته همراه آقای ابوالقاسم فیوضات (1) که از نمایندگان آذربایجان میبود با شادروان شیخابراهیم [زنجانی] و بیانالدوله (2) و صدرالاسلام ابهری (3) سه تن نمایندگان زنجان دیدار کردم و چگونگی را آگاهی دادم. برهانالدوله خاموش ایستاد. آقاشیخابراهیم گفت : «ما بشیخ ... قول دادهایم و برفتن شما راضی نیستیم». گفتم : من ناچارم بروم و تنها خواستم شما بدانید. صدرالاسلام گفت : «پس هرچه دیدید از خودتان ببینید». گفتم : «بهتر بودی که شما در این چند سال در تهران زبان شهری یاد میگرفتید. این زبان روستاییست». بدینسان با رنجش از آنان جدا گردیدم.
روز یکم دیماه از تهران به گاری پُستی نشسته راه افتادیم. برف بسیار باریده و راهها گرفته شده بود که جز از گاریهای پست آمد و شد نمیکرد. از رنجهای راه که بسیار بود سخن نمیرانم. شش شبانهروز در راه میبودیم و سوزش سرما را میکشیدیم تا به زنجان رسیدیم. یک جوان روسی با دو سه تن آذربایجانی همراه میبود. با آن جوان که کمی فارسی میدانست دوستی داشتیم.
پابرگیها (از ویرانیده) :
1ـ خوانندگان بیاد دارند رنجش کسروی را از رفتارهای کینهجویانهی فیوضات در داستان جدا گردیدن تنقیدیون از خیابانی و همچنین کوششی که کسروی و نوبری از تهران به آن برخاستند تا رنجش یاران خیابانی ازمیان برخیزد. این همراهی فیوضات در اینجا نشان میدهد که آن کوششها به نتیجه رسیده بوده.
2ـ اصل : برهانالدوله (به اشتباه)
3ـ اصل : شیخالاسلام (به اشتباه).
🔸 9ـ سفر زنجان (تکهی یک از سه)
چون به تهران بازگشتم بوزارتخانه رفتم. منصورالسلطنه با لبخند گفت : «خوب شد آمدید. برای شما کاری پیدا شده». گفتم : بفرمایید. گفت : «رؤسای عدلیهها را که بامتحان خواسته بودم ، رئیس عدلیهی زنجان شیخ ... چون بیسواد است نیامد. ما او را معزول گردانیده سیدمحسن عرب را بجای او فرستادیم ولی شیخ ... چون مدتی مجاهد بوده به گیلان نزد میرزاکوچکخان رفته ، دمکراتهای زنجان بحمایت او برخاسته سیدمحسن را راه ندادهاند. هر روز هم در تلگرافخانه اجتماع میکنند و بعنوان آنکه عزل قاضی برخلاف قانون اساسیست ، بمجلس و بوزارتخانه تلگراف میکنند. در تهران هم نمایندگان زنجان و اسعدالدوله و دیگران حامی او هستند ، وزارتخانه را بستوه آوردهاند. چارهی کار آنست که شما بروید و غائله را بخوابانید و هر دوی آنها را به تهران فرستید و خودتان رئیس عدلیه باشید. گفتهام ابلاغتان امروز صادر کنند. ولی شما باید پیش از رفتن ، وکلای زنجان را ببینید و آنها را راضی کنید».
گفتم : میپذیرم. ولی باید پولی هم همراه ببرم که اگر کاری نتوانستم هرچه زودتر بازگردم.
گفت : ما چون میدانیم خواهید توانست شما را میفرستیم.
فردای آن روز بمجلس رفته همراه آقای ابوالقاسم فیوضات (1) که از نمایندگان آذربایجان میبود با شادروان شیخابراهیم [زنجانی] و بیانالدوله (2) و صدرالاسلام ابهری (3) سه تن نمایندگان زنجان دیدار کردم و چگونگی را آگاهی دادم. برهانالدوله خاموش ایستاد. آقاشیخابراهیم گفت : «ما بشیخ ... قول دادهایم و برفتن شما راضی نیستیم». گفتم : من ناچارم بروم و تنها خواستم شما بدانید. صدرالاسلام گفت : «پس هرچه دیدید از خودتان ببینید». گفتم : «بهتر بودی که شما در این چند سال در تهران زبان شهری یاد میگرفتید. این زبان روستاییست». بدینسان با رنجش از آنان جدا گردیدم.
روز یکم دیماه از تهران به گاری پُستی نشسته راه افتادیم. برف بسیار باریده و راهها گرفته شده بود که جز از گاریهای پست آمد و شد نمیکرد. از رنجهای راه که بسیار بود سخن نمیرانم. شش شبانهروز در راه میبودیم و سوزش سرما را میکشیدیم تا به زنجان رسیدیم. یک جوان روسی با دو سه تن آذربایجانی همراه میبود. با آن جوان که کمی فارسی میدانست دوستی داشتیم.
پابرگیها (از ویرانیده) :
1ـ خوانندگان بیاد دارند رنجش کسروی را از رفتارهای کینهجویانهی فیوضات در داستان جدا گردیدن تنقیدیون از خیابانی و همچنین کوششی که کسروی و نوبری از تهران به آن برخاستند تا رنجش یاران خیابانی ازمیان برخیزد. این همراهی فیوضات در اینجا نشان میدهد که آن کوششها به نتیجه رسیده بوده.
2ـ اصل : برهانالدوله (به اشتباه)
3ـ اصل : شیخالاسلام (به اشتباه).
🔶 زبان ایرانی - پرچم نیمهماهه : 237
🔸 واژههایی که میخواهیم (تکهی دو از دو)
آهنگ : این واژه در فارسی گاهی بمعنی قصد و گاهی بمعنی نغمه یا مانند آن میآید. ولی ما جز در معنی قصد بکار نمیبریم. و چون یک معناییست که نیاز بسیار بآن میداریم از اینرو جداشدهها نیز خواهیم آورد : «آهنگید ، میآهنگید ، بیاهنگ ...».
«نابآهنگ» : من غیر عمد ، بیعزم و اراده. (نابآهنگ از خانه بیرون آمدم).
آزرم : این واژه در فارسی بمعنی روشنی نمیآید و همیشه درپی واژهی «شرم» آورده میشود : «شرم و آزرم را کنار گزارده». اگر شما بپرسید آزرم به چه معنی است یک پاسخ درستی نخواهید شنید ، ولی ما آن را در معنی راستش که شرف باشد میآوریم ، و چون باشد که کسانی معنی شرف نیز ندانند ، روشنتر میگردانیم : آزرم آنست که کسی بپاکی و نیکنامی خود دلبستگی دارد و بکارهای بدی که مایهی بدنامی و آلودگیست (از دزدی و کلاهبرداری و دروغگویی و ستمگری و مانند اینها) برنخیزد.
بیوسیدن [همچون نیوشیدن] : بمعنی انتظار است. «نابیوسان» : نامنتظر.
چخیدن [همچون جهیدن] : مجادله کردن ، بدلیل گردن نگزاردن.
پتیاره : این واژه را در فارسی بمعنی روشنی نمیشناسند و جز در دشنام بکار نمیبرند. ولی معنی راست آن «بلا» است و ما نیز در آن معنی میآوریم.
سهش [همچون جهش] : سهش بمعنی احساس (احساسات) است. (خشم ، مهر ، رشک ، کینه ، و مانند اینها). «از سخن او سخت سهیدم».
چیستان : بمعنی لغز یا معماست.
خودکامه : بمعنی مستبد است.
سترسیدن [همچون نترسیدن] : بمعنی محسوس گردیدنست. «سترسا» : محسوس
شدسیدن [همچون برچیدن] : بمعنی دریافتن با اندامهای پنجگانهی چشم و گوش و بینی و دست [و زبان] میباشد.
🔸 واژههایی که میخواهیم (تکهی دو از دو)
آهنگ : این واژه در فارسی گاهی بمعنی قصد و گاهی بمعنی نغمه یا مانند آن میآید. ولی ما جز در معنی قصد بکار نمیبریم. و چون یک معناییست که نیاز بسیار بآن میداریم از اینرو جداشدهها نیز خواهیم آورد : «آهنگید ، میآهنگید ، بیاهنگ ...».
«نابآهنگ» : من غیر عمد ، بیعزم و اراده. (نابآهنگ از خانه بیرون آمدم).
آزرم : این واژه در فارسی بمعنی روشنی نمیآید و همیشه درپی واژهی «شرم» آورده میشود : «شرم و آزرم را کنار گزارده». اگر شما بپرسید آزرم به چه معنی است یک پاسخ درستی نخواهید شنید ، ولی ما آن را در معنی راستش که شرف باشد میآوریم ، و چون باشد که کسانی معنی شرف نیز ندانند ، روشنتر میگردانیم : آزرم آنست که کسی بپاکی و نیکنامی خود دلبستگی دارد و بکارهای بدی که مایهی بدنامی و آلودگیست (از دزدی و کلاهبرداری و دروغگویی و ستمگری و مانند اینها) برنخیزد.
بیوسیدن [همچون نیوشیدن] : بمعنی انتظار است. «نابیوسان» : نامنتظر.
چخیدن [همچون جهیدن] : مجادله کردن ، بدلیل گردن نگزاردن.
پتیاره : این واژه را در فارسی بمعنی روشنی نمیشناسند و جز در دشنام بکار نمیبرند. ولی معنی راست آن «بلا» است و ما نیز در آن معنی میآوریم.
سهش [همچون جهش] : سهش بمعنی احساس (احساسات) است. (خشم ، مهر ، رشک ، کینه ، و مانند اینها). «از سخن او سخت سهیدم».
چیستان : بمعنی لغز یا معماست.
خودکامه : بمعنی مستبد است.
سترسیدن [همچون نترسیدن] : بمعنی محسوس گردیدنست. «سترسا» : محسوس
شدسیدن [همچون برچیدن] : بمعنی دریافتن با اندامهای پنجگانهی چشم و گوش و بینی و دست [و زبان] میباشد.
🔶 بیماری پرگویی ـ در هر كجا خرد كمتر سخن آنجا فراوانتر
🔸 (گفتارهایی از مهنامهی پیمان) تکهی دو از دو
مصر كه در راه اروپاییگری (1) پیشی بر همهی كشورهای شرق دارد روزنامههایی از آنجا میآید كه هر كدام روزانه شانزده ورق بزرگ را پر میسازد. دریغا اینهمه سخن برای چیست؟ آیا نتیجهی این بزرگی بیاندازهی روزنامه جز از آنست كه مرد مسلمان مصری قلم برداشته ستایش فلان ستارهی سینمای آمریكا را بنگارد و روزانه یك صفحه روزنامه را پر از آن ستایشهای ننگین گرداند؟!
دریغ ای مرد مصری دریغ! دریغ كه تو ارج خود و سرزمین خود را نمیشناسی! دریغ كه راه بسیار كجی را زیر پا داری!
دریغ كه در آیین سرزمین تو بیهودهگویی (لغو) گناه است و كسانی نباید در سوگواری بر مردگانِ خود نیز بستایشهای گزافهآمیز و بیجا برخیزند. از آن سرزمین هزاران كسانی برخاستهاند كه خاموشی و كمگویی را بهترین آرایش آدمی شناختهاند و هر یكی از ایشان مایهی سرفرازی جهان بودهاند. ولی تو پشت پا بر همه چیز سرزمین خود زده پیروی از اروپا را مایهی بهتری و برتری میپنداری و بنام این پیروی ستایشگری زنان تردامن و نیمهنابكار اروپا را ننگ خود نمیشماری.
تو بر خود میبالی كه همچون غریبان روزنامهی بزرگ شانزدهورقی داری ولی فراموش میكنی كه در هر صفحه از آن روزنامه سرفرازی دیگری را از سرفرازیهای سرزمین كهن خود پایمال میسازی!
مرا شگفتی میفزاید از اینكه كسانی در روزنامههای ایران یاد نویسندگان اروپا و اینكه آنان از راه نویسندگی زندگی مینمایند كرده افسوسها میخورند كه چرا در ایران چنان نویسندگانی نباشند؟!
تو گویی پیدایش آن نویسندگان در اروپا دلیل پیشرفت و برتری اروپاییان است! تو گویی پرگویی و سخنبافی نشانهی برتری یك مردمی بشمار است!
هر كسی بهره از خرد دارد باید بداند كه فزونی سخن دلیل كمی اندیشه و كوتاهی خرد است. باید بداند كه در اروپا خردها به پستی گراییده و از اینجاست كه آنهمه سخن فراوان گردیده و از اینجاست كه آنهمه گرفتاری برای اروپاییان پیش آمده.
آن سخنفروشان اروپا كه نویسنده نامیده میشوند و برای ایران نیز بودن آنان آرزو میشود مگر چه سرمایهی دانشی دارند كه یك عمر سخن برانند؟! آیا جز اینست كه سخن از آسمان و ریسمان بهم بافته بدست مردم میدهند؟!
دریغا ! كار یاوهبافی اروپاییان چندان بالا گرفته كه «گذشته» با آن پهناوری و بیكرانی از عهدهی یاوهبافی آنان برنمیآید و اینست كه بسیاری از ایشان به «آینده» میپردازند.
«در سال 1940 جنگ روی خواهد داد (2) ، در ساعت سه پس از ظهر روز هفتم مارس هواپیمایان آلمان پاریس را بمبباران خواهند كرد ... پس از ده سال كه جنگ برپا خواهد بود همهی دولتها از پا افتاده تنها دولت فلانی فیروز و توانا خواهد ماند ، در بصره كنفرانس صلح برپا گردیده همهی دولتها نماینده در آن خواهند داشت ...»
كسی نمیپرسد آقای نویسنده از كی دیوانه شدهای؟! اگر دیوانه نشدهای پس این بیهودهگوییها برای چیست؟! آیا از این سخنان چه مقصودی در كار است؟!
این یك نمونه از نویسندگی غربیان است. بیخرد آن كسانی كه این سیاهكاریها را برای ایران و دیگر سرزمینهای شرق آرزو مینمایند.
بیخرد آن كسانی كه بزرگی روزنامهها را دلیل پیشرفت یك مردمی میشمارند و هیچگاه نمیاندیشند كه فزونی سخن جز نشان كمی دانش و خرد نخواهد بود.
اگر این بیخردان دم دركشیده بخاموشی گرایند همین موضوع یكی از چیزهاییست كه شرق را از غرب جدا خواهد ساخت.
آسیا باید این برتری را بر اروپا و آمریكا پیدا كند كه آسیاییان تا میتوانند از گفتن و نگاشتن كاسته بر اندیشیدن و كوشیدن بیفزایند.
پابرگیها (از ویراینده) :
1ـ اروپاییگری پیروی چشمبسته و بیچون و چرا از اروپاییان است.
2ـ این گفتار در سال 1934 نوشته شده ، پس گفتار روزنامهنویس اروپایی در همان سال یا پیشتر نوشته شده بوده. جنگ جهانی دوم در سال 1939 آغاز شد و شش سال کشید. پاریس را آلمانها بمباران نکردند.
🔸 (گفتارهایی از مهنامهی پیمان) تکهی دو از دو
مصر كه در راه اروپاییگری (1) پیشی بر همهی كشورهای شرق دارد روزنامههایی از آنجا میآید كه هر كدام روزانه شانزده ورق بزرگ را پر میسازد. دریغا اینهمه سخن برای چیست؟ آیا نتیجهی این بزرگی بیاندازهی روزنامه جز از آنست كه مرد مسلمان مصری قلم برداشته ستایش فلان ستارهی سینمای آمریكا را بنگارد و روزانه یك صفحه روزنامه را پر از آن ستایشهای ننگین گرداند؟!
دریغ ای مرد مصری دریغ! دریغ كه تو ارج خود و سرزمین خود را نمیشناسی! دریغ كه راه بسیار كجی را زیر پا داری!
دریغ كه در آیین سرزمین تو بیهودهگویی (لغو) گناه است و كسانی نباید در سوگواری بر مردگانِ خود نیز بستایشهای گزافهآمیز و بیجا برخیزند. از آن سرزمین هزاران كسانی برخاستهاند كه خاموشی و كمگویی را بهترین آرایش آدمی شناختهاند و هر یكی از ایشان مایهی سرفرازی جهان بودهاند. ولی تو پشت پا بر همه چیز سرزمین خود زده پیروی از اروپا را مایهی بهتری و برتری میپنداری و بنام این پیروی ستایشگری زنان تردامن و نیمهنابكار اروپا را ننگ خود نمیشماری.
تو بر خود میبالی كه همچون غریبان روزنامهی بزرگ شانزدهورقی داری ولی فراموش میكنی كه در هر صفحه از آن روزنامه سرفرازی دیگری را از سرفرازیهای سرزمین كهن خود پایمال میسازی!
مرا شگفتی میفزاید از اینكه كسانی در روزنامههای ایران یاد نویسندگان اروپا و اینكه آنان از راه نویسندگی زندگی مینمایند كرده افسوسها میخورند كه چرا در ایران چنان نویسندگانی نباشند؟!
تو گویی پیدایش آن نویسندگان در اروپا دلیل پیشرفت و برتری اروپاییان است! تو گویی پرگویی و سخنبافی نشانهی برتری یك مردمی بشمار است!
هر كسی بهره از خرد دارد باید بداند كه فزونی سخن دلیل كمی اندیشه و كوتاهی خرد است. باید بداند كه در اروپا خردها به پستی گراییده و از اینجاست كه آنهمه سخن فراوان گردیده و از اینجاست كه آنهمه گرفتاری برای اروپاییان پیش آمده.
آن سخنفروشان اروپا كه نویسنده نامیده میشوند و برای ایران نیز بودن آنان آرزو میشود مگر چه سرمایهی دانشی دارند كه یك عمر سخن برانند؟! آیا جز اینست كه سخن از آسمان و ریسمان بهم بافته بدست مردم میدهند؟!
دریغا ! كار یاوهبافی اروپاییان چندان بالا گرفته كه «گذشته» با آن پهناوری و بیكرانی از عهدهی یاوهبافی آنان برنمیآید و اینست كه بسیاری از ایشان به «آینده» میپردازند.
«در سال 1940 جنگ روی خواهد داد (2) ، در ساعت سه پس از ظهر روز هفتم مارس هواپیمایان آلمان پاریس را بمبباران خواهند كرد ... پس از ده سال كه جنگ برپا خواهد بود همهی دولتها از پا افتاده تنها دولت فلانی فیروز و توانا خواهد ماند ، در بصره كنفرانس صلح برپا گردیده همهی دولتها نماینده در آن خواهند داشت ...»
كسی نمیپرسد آقای نویسنده از كی دیوانه شدهای؟! اگر دیوانه نشدهای پس این بیهودهگوییها برای چیست؟! آیا از این سخنان چه مقصودی در كار است؟!
این یك نمونه از نویسندگی غربیان است. بیخرد آن كسانی كه این سیاهكاریها را برای ایران و دیگر سرزمینهای شرق آرزو مینمایند.
بیخرد آن كسانی كه بزرگی روزنامهها را دلیل پیشرفت یك مردمی میشمارند و هیچگاه نمیاندیشند كه فزونی سخن جز نشان كمی دانش و خرد نخواهد بود.
اگر این بیخردان دم دركشیده بخاموشی گرایند همین موضوع یكی از چیزهاییست كه شرق را از غرب جدا خواهد ساخت.
آسیا باید این برتری را بر اروپا و آمریكا پیدا كند كه آسیاییان تا میتوانند از گفتن و نگاشتن كاسته بر اندیشیدن و كوشیدن بیفزایند.
پابرگیها (از ویراینده) :
1ـ اروپاییگری پیروی چشمبسته و بیچون و چرا از اروپاییان است.
2ـ این گفتار در سال 1934 نوشته شده ، پس گفتار روزنامهنویس اروپایی در همان سال یا پیشتر نوشته شده بوده. جنگ جهانی دوم در سال 1939 آغاز شد و شش سال کشید. پاریس را آلمانها بمباران نکردند.