✴️ در پیرامون پیکره سفیر روس و انگلیس در سالگرد پیمان شوم 1907 (1286 خورشیدی) و تجاوز بیشرمانه 1941 (1320 خورشیدی)
ماه میلادی که در آن هستیم، یادآور دو کار شوم و فراموشناشدنی روس و انگلیس درباره ایران میباشد : نخست پیمان اوت 1907 (8 شهریورماه 1286 خورشیدی) که در آن روس و انگلیس از راه بخش کردن خاک ایران میان خود، بهمچشمی و کشاکش خود درباره ایران پایان دادند. هوده این سازش شوم برای ایران هرآینه برانداختن استقلال و آزادی ایران و بخشیدن خاک آن میان روس و انگلیس بود. دوم تجاوز نظامی روس و انگلیس بهایران که آنهم در اوت 1941 (3 شهریورماه 1320 خورشیدی) رخداد و یک نمونه دیگر از سازش تاریخی شوم ایندو درباره ایران بود.
دیروز توئیتر سفارتخانه روس در ایران، پیکرهای را نمایش داده که در آن سفیر روس و انگلیس را با یک صندلی تهی میان آندو نشان میدهد در همانجایی از سفارتخانه روس که پیکره سران متفقین (چرچیل، روزولت، استالین) در کنفرانس تهران پاییز 1322 برداشته شده. همزمانی پیکره سفیر روس و انگلیس با سالگرد پیمان 1907 و تجاوز 1941 روس و انگلیس بایران معنی سیاسی ژرف و تلخی دارد.
صندلی تهی آمریکا در میان آن پیکره هم بسیار پرمعنی است. پس از جنگ جهانی دوم آمریکا بهعنوان یک دولت نیرومند جهانگیر سربرآورد و بسهمخواهی در جهان پرداخت. در این میان روس و انگلیس از باز شدن پای نفوذ آمریکا در ایران ناخرسند بوده و میان آندو دولت با آمریکا همچشمی و کشاکشی در پشت پرده سیاست در کار بود تا اینکه در آبانماه سال 1358 (گروگانگیری در سفارتخانه آمریکا) انگلیسها کینه خود را از همنژادان یانکیشان جستند و آمریکا را از ایران بیرون راندند، چنانکه یکبار دیگر روس و انگلیس یکهتازان میدان سیاست ایران گردیدهاند و دیروز با چنین پیکرهای آن را برخ جهانیان کشیدند.
برای فهم پیام این پیکره شوم و دهنکجی سفیران روس و انگلیس به استقلال و آزادی ایران، باید درباره پیمان 1907 روس و انگلیس و همچشمی و نبرد پنهانی انگلیس و آمریکا در ایران بیشتر دانست. در روزهای آینده گفتارهایی در این زمینهها خواهیم آورد.
در روزهایی که وحشیگریهای اوباش شیعی و نمایشهای بیخردانه محرمی آغاز شده، این پیکره پیام تلخی برای ما داشت. بارها گفتهایم آنچه ایران را زبون و خوار گردانیده ، این مسلکها و کیشها و اندیشههای پستی است که در این کشور رواج دارد. سرچشمه بدبختی ایرانی این خرافات شیعیگری، آن بدآموزیهای کشوربربادده صوفیگری و خراباتیگری، آن ادبیات زمان ترک و مغول، این کیش گمراه بهائیگری و مانند آنهاست.
برای آزادی و استقلال ایران باید با این سرچشمههای بدبختی نبردید. همان روس و انگلیس و دیگران با همین افزارهاست که بر این کشور و مردم چیره گردیدهاند و گرنه یک توده زنده و بیدار آزادی خود را از دست نخواهد داد و دیگران نخواهند یارست که برای آن چنین «ژست استعماری» بگیرند.
بارها گفتهایم این پستی اندیشهها و و بدآموزیها و گمراهیهای توده، افزاری در دست بیگانگان برای چیرگی بر این کشور بوده و برای آزادی و پیشرفت باید این افزار را از دست آنان گرفت و بدینسان آنها را «خلع سلاح» گردانید. باید خود را با افزار «خرد» و «دانش» آراست تا بتوان با دولتهای آزمند و جهانگیر ایستادگی نمود. وگرنه از گله و ناله یا نفرین و بدگویی تنها کاری ساخته نخواهد بود چنانکه تاکنون آزموده شده.
.
ماه میلادی که در آن هستیم، یادآور دو کار شوم و فراموشناشدنی روس و انگلیس درباره ایران میباشد : نخست پیمان اوت 1907 (8 شهریورماه 1286 خورشیدی) که در آن روس و انگلیس از راه بخش کردن خاک ایران میان خود، بهمچشمی و کشاکش خود درباره ایران پایان دادند. هوده این سازش شوم برای ایران هرآینه برانداختن استقلال و آزادی ایران و بخشیدن خاک آن میان روس و انگلیس بود. دوم تجاوز نظامی روس و انگلیس بهایران که آنهم در اوت 1941 (3 شهریورماه 1320 خورشیدی) رخداد و یک نمونه دیگر از سازش تاریخی شوم ایندو درباره ایران بود.
دیروز توئیتر سفارتخانه روس در ایران، پیکرهای را نمایش داده که در آن سفیر روس و انگلیس را با یک صندلی تهی میان آندو نشان میدهد در همانجایی از سفارتخانه روس که پیکره سران متفقین (چرچیل، روزولت، استالین) در کنفرانس تهران پاییز 1322 برداشته شده. همزمانی پیکره سفیر روس و انگلیس با سالگرد پیمان 1907 و تجاوز 1941 روس و انگلیس بایران معنی سیاسی ژرف و تلخی دارد.
صندلی تهی آمریکا در میان آن پیکره هم بسیار پرمعنی است. پس از جنگ جهانی دوم آمریکا بهعنوان یک دولت نیرومند جهانگیر سربرآورد و بسهمخواهی در جهان پرداخت. در این میان روس و انگلیس از باز شدن پای نفوذ آمریکا در ایران ناخرسند بوده و میان آندو دولت با آمریکا همچشمی و کشاکشی در پشت پرده سیاست در کار بود تا اینکه در آبانماه سال 1358 (گروگانگیری در سفارتخانه آمریکا) انگلیسها کینه خود را از همنژادان یانکیشان جستند و آمریکا را از ایران بیرون راندند، چنانکه یکبار دیگر روس و انگلیس یکهتازان میدان سیاست ایران گردیدهاند و دیروز با چنین پیکرهای آن را برخ جهانیان کشیدند.
برای فهم پیام این پیکره شوم و دهنکجی سفیران روس و انگلیس به استقلال و آزادی ایران، باید درباره پیمان 1907 روس و انگلیس و همچشمی و نبرد پنهانی انگلیس و آمریکا در ایران بیشتر دانست. در روزهای آینده گفتارهایی در این زمینهها خواهیم آورد.
در روزهایی که وحشیگریهای اوباش شیعی و نمایشهای بیخردانه محرمی آغاز شده، این پیکره پیام تلخی برای ما داشت. بارها گفتهایم آنچه ایران را زبون و خوار گردانیده ، این مسلکها و کیشها و اندیشههای پستی است که در این کشور رواج دارد. سرچشمه بدبختی ایرانی این خرافات شیعیگری، آن بدآموزیهای کشوربربادده صوفیگری و خراباتیگری، آن ادبیات زمان ترک و مغول، این کیش گمراه بهائیگری و مانند آنهاست.
برای آزادی و استقلال ایران باید با این سرچشمههای بدبختی نبردید. همان روس و انگلیس و دیگران با همین افزارهاست که بر این کشور و مردم چیره گردیدهاند و گرنه یک توده زنده و بیدار آزادی خود را از دست نخواهد داد و دیگران نخواهند یارست که برای آن چنین «ژست استعماری» بگیرند.
بارها گفتهایم این پستی اندیشهها و و بدآموزیها و گمراهیهای توده، افزاری در دست بیگانگان برای چیرگی بر این کشور بوده و برای آزادی و پیشرفت باید این افزار را از دست آنان گرفت و بدینسان آنها را «خلع سلاح» گردانید. باید خود را با افزار «خرد» و «دانش» آراست تا بتوان با دولتهای آزمند و جهانگیر ایستادگی نمود. وگرنه از گله و ناله یا نفرین و بدگویی تنها کاری ساخته نخواهد بود چنانکه تاکنون آزموده شده.
.
✴️ 📖 🖌 تاریخ مشروطه ایران ، احمد کسروی
🔸 پیمان 1907 درمیان روس و انگلیس
چنانکه گفتیم کشته شدن اتابک ، یک سنگ بزرگی را از سر راه پیشرفت مشروطه برداشت ، و امید میرفت که از آن پس پیشرفت بهتر و تندتر باشد. ولی جای افسوسست که در همان روزها یک سنگ بزرگ دیگری در سر راه آن پدیدار گردید ، و آن پیمان 1907 دو دولت روس و انگلیس بود که همان روزها در روزنامههاشان پراکنده گردید. از دیرگاه گفتگوی این پیمان درمیان دو دولت میرفت ، و روزنامههاشان آگاهی از آن میدادند ، و روزنامهی حبلالمتین کلکته نیز گفتارها نوشته ، از بیمی که از رهگذر آن بایران میرفت ، سخن میراند ، تا در این هنگام بپایان رسید و روز سیویکم اوت (هشتم شهریور و همانروزی که اتابک کشته گردید) در پترسبورگ بدستینهی نمایندگان دو دولت رسید.
تاریخچهی این پیمان آنست که دولتهای روس و انگلیس در ایران همیشه با یکدیگر همچشمی داشتند. در زمان مظفرالدینشاه و ناصرالدینشاه هر یکی از اینان میکوشید بیشتر از دیگری در ایران «امتیاز» بدست آورد و جای پا بیشتر بسیج کند ، و هریکی میکوشید دیگری را دورتر و بیبهرهتر گرداند. روسیان از سالیان دراز آرزوی سپاه آوردن بایران میداشتند. ولی هر زمان که میخواستند بچنان کاری برخیزند انگلیسیان از راه سیاست بجلوگیری میپرداختند.
اینست این دو دولت اگرچه همسایگیشان زیان بزرگی بایران میبود ، این همچشمیشان سودمند میافتاد. لیکن در اینهنگام چون در اروپا آلمان سخت نیرومند گردیده و این دو دولت جنگ خود را با آن نزدیک میدیدند یا خود خواهشمند میبودند ، از اینرو بهتر میدانستند که با یکدیگر بهمدستی گرایند و هرگونه کشاکش و همچشمی را کنار گزارند و در نتیجه این بود که آن پیمان را با هم بسته چنین میخواستند که در ایران مرزی برای دستدرازی و امتیازطلبی هریکی پدید آورند که درمیانه برخورد و رنجشی پیدا نشود. راستی را انگلیسیان در اروپا خود را نیازمند سپاه بیشمار روس دیده ، بپاس سیاست اروپایی خود از سیاست آسیاییشان چشم میپوشیدند ، و برای دلجویی از روسیان در ایران جلو آنان را باز میگزاردند.
زیان این پیمان بایران آن میشد که از این پس ، روسیان چیرگی بیشتر نمایند و فشار و آزار بیشتر رسانند ، و چون دولت روس با مشروطهی ایران دشمنی آشکار نشان میداد ، یک زیان دیگرش این میشد که محمدعلیمیرزا در نبرد با آزادیخواهان چیرهتر گردد و پافشاری بیشتر نماید ، و روسیان آشکاره باو یاوری کنند.
میباید گفت : بخش بزرگی از دشمنیهای آیندهی محمدعلیمیرزا با مجلس و مشروطه و داستان بمباران مجلس ، و سپس آمدن سپاه روس بایران و دژرفتاریهای آنان در آذربایجان و گیلان ، و سپس بازگشت محمدعلیمیرزا در سال 1290 و پس از همه داستان شوم التیماتوم ، از نتیجههای این پیمان بوده است. اگر جنگ بزرگ اروپا در سال 1914 برنخاستی ، و در پایان آن شورش بزرگ بلشویکی رخ ندادی ، خدا میداند که ایران از رهگذر این پیمان چه گزندها دیدی.
اینك تکههایی را از آن پیمان در اینجا میآورم :
قرارداد در باب ایران
نظر باینکه دولتین انگلیس و روس متعهدند که انتگریته و استقلال ایران را مراعات نمایند و محض آنکه صمیماً مایل بحفظ نظم در تمام نقاط این مملکت و ترقی صلحآمیز آن میباشند و مایلند که برای تمام سایر ملل بالسویه حقوق تجارتی و صناعتی همیشه برقرار بوده باشد و چون هریک از دولتین مذکورتین بملاحظهی ترتیب جغرافیائی و اکونومی (ثروتی) اهتمام مخصوص در حفظ امنیت و نظم بعضی ایالات متصله و یا مجاورهی ایران بسرحد روس از یکطرف و بسرحد افغانستان و بلوچستان از طرفی دیگر دارند برای احتراز از هرگونه علل و اسباب حدوث اختلاف نسبت بمصالح خودشان در ایالات سابقالذکر ایران بموجب مدلول فصول ذیل با یکدیگر اتفاق نمودند.
فصل اول ـ دولت انگلیس متعهد میشود که در آنطرف خطی که از قصرشیرین از راه اصفهان و یزد و خلیج بنقطهای از سرحد ایران منتهی و سرحد روس و افغانستان را تقاطع مینماید برای خود یا کمک عادی برعایای خود یا معاونت باتباع دولت دیگر درصدد تحصیل هیچگونه امتیاز پلتیکی یا تجارتی از قبیل امتیازات راههای آهن و سایر راهها و بانکها و تلگرافها و حمل و نقل بیمه و غیره برنیاید.
👇
🔸 پیمان 1907 درمیان روس و انگلیس
چنانکه گفتیم کشته شدن اتابک ، یک سنگ بزرگی را از سر راه پیشرفت مشروطه برداشت ، و امید میرفت که از آن پس پیشرفت بهتر و تندتر باشد. ولی جای افسوسست که در همان روزها یک سنگ بزرگ دیگری در سر راه آن پدیدار گردید ، و آن پیمان 1907 دو دولت روس و انگلیس بود که همان روزها در روزنامههاشان پراکنده گردید. از دیرگاه گفتگوی این پیمان درمیان دو دولت میرفت ، و روزنامههاشان آگاهی از آن میدادند ، و روزنامهی حبلالمتین کلکته نیز گفتارها نوشته ، از بیمی که از رهگذر آن بایران میرفت ، سخن میراند ، تا در این هنگام بپایان رسید و روز سیویکم اوت (هشتم شهریور و همانروزی که اتابک کشته گردید) در پترسبورگ بدستینهی نمایندگان دو دولت رسید.
تاریخچهی این پیمان آنست که دولتهای روس و انگلیس در ایران همیشه با یکدیگر همچشمی داشتند. در زمان مظفرالدینشاه و ناصرالدینشاه هر یکی از اینان میکوشید بیشتر از دیگری در ایران «امتیاز» بدست آورد و جای پا بیشتر بسیج کند ، و هریکی میکوشید دیگری را دورتر و بیبهرهتر گرداند. روسیان از سالیان دراز آرزوی سپاه آوردن بایران میداشتند. ولی هر زمان که میخواستند بچنان کاری برخیزند انگلیسیان از راه سیاست بجلوگیری میپرداختند.
اینست این دو دولت اگرچه همسایگیشان زیان بزرگی بایران میبود ، این همچشمیشان سودمند میافتاد. لیکن در اینهنگام چون در اروپا آلمان سخت نیرومند گردیده و این دو دولت جنگ خود را با آن نزدیک میدیدند یا خود خواهشمند میبودند ، از اینرو بهتر میدانستند که با یکدیگر بهمدستی گرایند و هرگونه کشاکش و همچشمی را کنار گزارند و در نتیجه این بود که آن پیمان را با هم بسته چنین میخواستند که در ایران مرزی برای دستدرازی و امتیازطلبی هریکی پدید آورند که درمیانه برخورد و رنجشی پیدا نشود. راستی را انگلیسیان در اروپا خود را نیازمند سپاه بیشمار روس دیده ، بپاس سیاست اروپایی خود از سیاست آسیاییشان چشم میپوشیدند ، و برای دلجویی از روسیان در ایران جلو آنان را باز میگزاردند.
زیان این پیمان بایران آن میشد که از این پس ، روسیان چیرگی بیشتر نمایند و فشار و آزار بیشتر رسانند ، و چون دولت روس با مشروطهی ایران دشمنی آشکار نشان میداد ، یک زیان دیگرش این میشد که محمدعلیمیرزا در نبرد با آزادیخواهان چیرهتر گردد و پافشاری بیشتر نماید ، و روسیان آشکاره باو یاوری کنند.
میباید گفت : بخش بزرگی از دشمنیهای آیندهی محمدعلیمیرزا با مجلس و مشروطه و داستان بمباران مجلس ، و سپس آمدن سپاه روس بایران و دژرفتاریهای آنان در آذربایجان و گیلان ، و سپس بازگشت محمدعلیمیرزا در سال 1290 و پس از همه داستان شوم التیماتوم ، از نتیجههای این پیمان بوده است. اگر جنگ بزرگ اروپا در سال 1914 برنخاستی ، و در پایان آن شورش بزرگ بلشویکی رخ ندادی ، خدا میداند که ایران از رهگذر این پیمان چه گزندها دیدی.
اینك تکههایی را از آن پیمان در اینجا میآورم :
قرارداد در باب ایران
نظر باینکه دولتین انگلیس و روس متعهدند که انتگریته و استقلال ایران را مراعات نمایند و محض آنکه صمیماً مایل بحفظ نظم در تمام نقاط این مملکت و ترقی صلحآمیز آن میباشند و مایلند که برای تمام سایر ملل بالسویه حقوق تجارتی و صناعتی همیشه برقرار بوده باشد و چون هریک از دولتین مذکورتین بملاحظهی ترتیب جغرافیائی و اکونومی (ثروتی) اهتمام مخصوص در حفظ امنیت و نظم بعضی ایالات متصله و یا مجاورهی ایران بسرحد روس از یکطرف و بسرحد افغانستان و بلوچستان از طرفی دیگر دارند برای احتراز از هرگونه علل و اسباب حدوث اختلاف نسبت بمصالح خودشان در ایالات سابقالذکر ایران بموجب مدلول فصول ذیل با یکدیگر اتفاق نمودند.
فصل اول ـ دولت انگلیس متعهد میشود که در آنطرف خطی که از قصرشیرین از راه اصفهان و یزد و خلیج بنقطهای از سرحد ایران منتهی و سرحد روس و افغانستان را تقاطع مینماید برای خود یا کمک عادی برعایای خود یا معاونت باتباع دولت دیگر درصدد تحصیل هیچگونه امتیاز پلتیکی یا تجارتی از قبیل امتیازات راههای آهن و سایر راهها و بانکها و تلگرافها و حمل و نقل بیمه و غیره برنیاید.
👇
👆
فصل دوم ـ دولت روس هم متعهد است که در آن طرف خطی که از سرحد افغانستان از راه قازیک و بیرجند و کرمان رفته ببندرعباس منتهی میشود برای خود یا کمک باتباع خود یا معاونت برعایای دول دیگر درصدد تحصیل هیچگونه امتیازات پلتیکی یا تجارتی از قبیل امتیازات راههای آهن و سایر راهها و بانکها و تلگرافها و حمل و نقل بیمه و غیره برنیاید و نیز دولت روس متعهد است که وجهاً منالوجوه بهیچ وسیله در اوقاتی که دولت انگلیس در مقام کمک بمطالبهی این قبیل امتیازات در نواحی مزبوره برمیآید ضدیت ننماید و مسلم است که اماکن مذکوره در فوق جزو نواحی است که در آنجا دولت روس متعهد است که در مقام تحصیل امتیازات مذکورهی فوق برنیاید.
فصل سوم ـ دولت روس متعهد میشود که بدون اینکه قبلاً با دولت انگلیس مشاوره و تفهیمی شده باشد بهیچگونه امتیازی که برعایای انگلیس در نواحی ایران واقعهی فیمابین خطوط مذکوره در فصل اول و دویم داده شود ضدیتی نکند و دولت انگلیس نیز بهمین نحو در باب امتیازاتی که برعایای روس در همان نواحی ایران داده شود متعهد است تمام امتیازات موجودهی حالیه در نواحی مذکوره در فصل اول و دوم هم بحال خود برقرار خواهد بود.
شگفتتر این بود که در گفتگوی این پیمان آگاهی بدولت ایران نداده و نمایندهای از این کشور نتلبیده بودند. سپس نیز با آنکه در هشتم شهریور بود که به آن در پترسبورگ دستینه نهادند تنها در هشتم مهرماه (22 شعبان) بود که آگاهی از آن بوزارت خارجه فرستادند. اگرچه روزنامهی حبلالمتینکلکته از یکسال پیش گفتارهایی دربارهی بسته شدن چنین پیمانی و زیانهای آن سخنان بسیار رانده و ایران را آگاه گردانیده بود ، و سپس چون آگاهی از دستینه نهادن بآن پراکنده گردید ، حبلالمتین تهران یک رشته گفتارهای دیگری نوشت و باز آگاهیهایی داد ، و این یکی از انگیزههای بنام شدن آنروزنامه گردید.
بهرحال روز دوشنبه دهم مهرماه (24 شعبان) در مجلس گفتگوی این پیمان بمیان آمد ، نامهی سفارت انگلیس بوزارت خارجه و متن پیمان خوانده گردید ، و برخی از نمایندگان سخنانی راندند. ولی راستی را بیشتر نمایندگان از اندازهی زیان آن آگاه نمیبودند و از اینرو شور و گرمی که میبایست دیده نشد. با اینحال چنین پاسخ داده شد : این پیمان تنها بخود دولتهای انگلیس و روس روانست. ما در کار خود آزادیم ، و اگر خواهیم توانیم بیکروسی در جنوب ، یا بیک انگلیسی در شمال امتیازی دهیم و بدینسان گردن نگزاردن خود را بآن پیمان آشکار گردانیدند.
در بیرون نیز این پیشامد بآزادیخواهان گران افتاد ، و دولت انگلیس که از آغاز جنبش مشروطه ، پشتیبانی بآزادیخواهان نموده درمیان ایشان جایگاه ارجمندی یافته بود ، با این پیشامد از آن جایگاه پایین افتاد و رنجش بسیار رخ داد. سفارت انگلیس این دریافته نامهای بوزارت خارجهی ایران فرستاد ، که در آن چنین نوشت : این پیمان زیانی بآزادی و جداسری کشور ایران نخواهد داشت ، و دولت روس «مادامی که بمصالح آنها خلل وارد نیامده از هرگونه مداخله» در کارهای ایران خودداری خواهد نمود ، و این نامه در روزنامهی حبلالمتین بچاپ رسیده اندکی از رنجش و خشم آزادیخواهان کاست.
دربارهی این پیمان چه در آنهنگام ، و چه در سالهای دیرتر ، در روزنامههای ایران و اروپا سخن بسیار رانده شده ، و پس از شورش بلشویکی در روسستان که بلشویکها رازهای نهان دولت خودکامهی پیش را بیرون ریختند ، این دانسته شد که این پیمان بندهای نهانی نیز دربارهی انداختن دولت عثمانی ، و بخشیدن خاک آن درمیان روس و انگلیس و فرانسه ، داشته است ، و دربارهی ایران نیز خواستشان جز برانداختن آزادی و جداسری این کشور نمیبوده ، ولی چون این سخنان هرچه بوده گذشته و از میان رفته ما نیز بهمین اندازه بسکرده درمیگذریم.
.
فصل دوم ـ دولت روس هم متعهد است که در آن طرف خطی که از سرحد افغانستان از راه قازیک و بیرجند و کرمان رفته ببندرعباس منتهی میشود برای خود یا کمک باتباع خود یا معاونت برعایای دول دیگر درصدد تحصیل هیچگونه امتیازات پلتیکی یا تجارتی از قبیل امتیازات راههای آهن و سایر راهها و بانکها و تلگرافها و حمل و نقل بیمه و غیره برنیاید و نیز دولت روس متعهد است که وجهاً منالوجوه بهیچ وسیله در اوقاتی که دولت انگلیس در مقام کمک بمطالبهی این قبیل امتیازات در نواحی مزبوره برمیآید ضدیت ننماید و مسلم است که اماکن مذکوره در فوق جزو نواحی است که در آنجا دولت روس متعهد است که در مقام تحصیل امتیازات مذکورهی فوق برنیاید.
فصل سوم ـ دولت روس متعهد میشود که بدون اینکه قبلاً با دولت انگلیس مشاوره و تفهیمی شده باشد بهیچگونه امتیازی که برعایای انگلیس در نواحی ایران واقعهی فیمابین خطوط مذکوره در فصل اول و دویم داده شود ضدیتی نکند و دولت انگلیس نیز بهمین نحو در باب امتیازاتی که برعایای روس در همان نواحی ایران داده شود متعهد است تمام امتیازات موجودهی حالیه در نواحی مذکوره در فصل اول و دوم هم بحال خود برقرار خواهد بود.
شگفتتر این بود که در گفتگوی این پیمان آگاهی بدولت ایران نداده و نمایندهای از این کشور نتلبیده بودند. سپس نیز با آنکه در هشتم شهریور بود که به آن در پترسبورگ دستینه نهادند تنها در هشتم مهرماه (22 شعبان) بود که آگاهی از آن بوزارت خارجه فرستادند. اگرچه روزنامهی حبلالمتینکلکته از یکسال پیش گفتارهایی دربارهی بسته شدن چنین پیمانی و زیانهای آن سخنان بسیار رانده و ایران را آگاه گردانیده بود ، و سپس چون آگاهی از دستینه نهادن بآن پراکنده گردید ، حبلالمتین تهران یک رشته گفتارهای دیگری نوشت و باز آگاهیهایی داد ، و این یکی از انگیزههای بنام شدن آنروزنامه گردید.
بهرحال روز دوشنبه دهم مهرماه (24 شعبان) در مجلس گفتگوی این پیمان بمیان آمد ، نامهی سفارت انگلیس بوزارت خارجه و متن پیمان خوانده گردید ، و برخی از نمایندگان سخنانی راندند. ولی راستی را بیشتر نمایندگان از اندازهی زیان آن آگاه نمیبودند و از اینرو شور و گرمی که میبایست دیده نشد. با اینحال چنین پاسخ داده شد : این پیمان تنها بخود دولتهای انگلیس و روس روانست. ما در کار خود آزادیم ، و اگر خواهیم توانیم بیکروسی در جنوب ، یا بیک انگلیسی در شمال امتیازی دهیم و بدینسان گردن نگزاردن خود را بآن پیمان آشکار گردانیدند.
در بیرون نیز این پیشامد بآزادیخواهان گران افتاد ، و دولت انگلیس که از آغاز جنبش مشروطه ، پشتیبانی بآزادیخواهان نموده درمیان ایشان جایگاه ارجمندی یافته بود ، با این پیشامد از آن جایگاه پایین افتاد و رنجش بسیار رخ داد. سفارت انگلیس این دریافته نامهای بوزارت خارجهی ایران فرستاد ، که در آن چنین نوشت : این پیمان زیانی بآزادی و جداسری کشور ایران نخواهد داشت ، و دولت روس «مادامی که بمصالح آنها خلل وارد نیامده از هرگونه مداخله» در کارهای ایران خودداری خواهد نمود ، و این نامه در روزنامهی حبلالمتین بچاپ رسیده اندکی از رنجش و خشم آزادیخواهان کاست.
دربارهی این پیمان چه در آنهنگام ، و چه در سالهای دیرتر ، در روزنامههای ایران و اروپا سخن بسیار رانده شده ، و پس از شورش بلشویکی در روسستان که بلشویکها رازهای نهان دولت خودکامهی پیش را بیرون ریختند ، این دانسته شد که این پیمان بندهای نهانی نیز دربارهی انداختن دولت عثمانی ، و بخشیدن خاک آن درمیان روس و انگلیس و فرانسه ، داشته است ، و دربارهی ایران نیز خواستشان جز برانداختن آزادی و جداسری این کشور نمیبوده ، ولی چون این سخنان هرچه بوده گذشته و از میان رفته ما نیز بهمین اندازه بسکرده درمیگذریم.
.
🔶 «بدبختی توده و ریشهی آن»
🔸 باز در پیرامون صوفیگری (تکهی چهار از چهار)
نویسندهی آن کتاب نه تنها جنگ جهانگیر گذشته ، بلکه همهی حوادث را بنام «فقیران» میشمارد. زیرا مینویسد : «همینطور بلوای (شورش) هندوستان و تشکیلات عثمانی و شورش حالیهی هندوستان هم که شروع شده و روز بروز خواهد افزود و سلطنت افغانستان و شورش حالیهی آن ، تمام از معجزات و کارهای همین فقیرانست».
سپس بدروغ بزرگتری پرداخته در شماردن «معجزات» مهربابا از جمله چنین مینویسد : «یکی از بزرگترین معجزاتی که بر فرداً فرد واضح و آشکار و ظاهر و مبرهن است و تمام عالم از وقوع آن در تفکر و حیرتند ولی هیچ کس از اصل آن مخبر نیست وضع حالیه و ترقی امروزی مملکت ایران و انقراض سلطنت قاجاریه و تشکیل پادشاهی پهلوی و نصب اعلیحضرت رضاشاه به تخت سلطنت ایرانست و این اولین خدمتی بود که شت مهربابا بعد از وصل الهی در این عالم انجام داد و از برای اجرای آن هم سفری تا سرحد ایران (بندر بوشهر) رفته و مراجعت کرد. در سال 1924 بعد از مسافرت کاملی که از هندوستان نموده و مراجعت نمودند با چند نفر از اتباع و پیروان خود بخیال گردش و سیاحت ایران عزیمت نمودند. بعد از رسیدن به بوشهر و اقامت چند روزی در آنجا ادامه در مسافرت را موقوف نموده و باز مراجعت نمودند. از این مسافرت و مراجعت سبب و جهتی ظاهراً مفهوم نمیشد. فقط استنباط میشد که مقصود مسافرت و سیاحت نیست بلکه از روی اشارهای که معلوم شد فقط اجرای مأموریت بزرگی و تغییر و تبدیلات کاملی بود که از روی ابهام میگفت دانه کاشته شد و نشانه و اثر آن هم بزودی معلوم و واضح شد یعنی از همان تاریخ اوضاع ایران بهم خورده و تغییرات کاملی در اوضاع سیاسی و اقتصادی و قوانین مملکتی روی داده روز بروز وضعیت رو به بهبودی گذارد تا بحال امروز رسید».
ببینید چه دروغهای رسوایی را برشتهی نوشتن کشیده. رضاشاه در ایران در نتیجهی هوشیاری و توانایی خود و کوشش پیرامونیانش بپادشاهی رسیده و کارهایی انجام داده ، فلان درویش در هندوستان میگوید آن را من بپادشاهی رسانیدم. این دروغ یک معنی بیشتر ندارد و آن اینکه شما بدانید صوفیگری یک گمراهی سراپا زیانست. یک گمراهیست که گرفتارانش باین اندازه تیرهدل میگردند و بچنین دروغی گستاخ میشوند. میگویند : درخت را از میوهاش باید شناخت. شما میوهی صوفیگری را که این دروغبافیها و گزافگوییها است ببینید و به بدی درخت آن پی برید.
در ایران چنین عقیدهای فراوانست که اگر فلان درویش توجهی کند ، یا بَهمان سید دعا خواند ، اثری خواهد داشت و کارها بهتر خواهد بود ، ولی اینها همه نادانیست ، همه نافهمیست. کارهای این جهان همه از روی افزار است و هیچ چیزی بیانگیزه[=بیعلت] نتواند بود. فلان مردی که بیمار است آن بیماری انگیزهای از درون او دارد و تا انگیزه را با درمان دور نگردانند بهبودی نخواهد یافت ، و دعای سید ، و هوی درویش ، و نذر و قربانی و مانند اینها کمترین اثری نخواهد داشت. این آیینیست که خدا نهاده و هیچگاه بهم نخواهد خورد.
دلیل استوار این ، حال خود ایرانیان است که باآنکه هزاران سید و ملا و درویش و دعانویس و جادوگر و روضهخوان دارند ، و چند قطب در اینجا و آنجا گردن افراشتهاند ، و ستون چهارم در کرمانست (1) ، مولیالوری (2) و مظهر خدا یکی از عَکا و دیگری از لندن (3) چشمشان باین سرزمین باز است ، با این حال در پستترین و بدترین حالی زندگی میکنند و این نمونهی بدبختی ایشان است که در سالی که از آسمان باریده و از زمین روییده دچار گرسنگی شدهاند و در توی فلاکت دست و پا میزنند. آدمی از شنیدن اینها بیاد آن مثل میافتد : از شتر پرسیدند از کجا میآیی گفت از گرمابه. گفتند : از پاهای گِلآلودت پیداست.
(پرچم روزانه شمارههای 233 ، 234 ، 235 و 236)
پابرگیها :
1ـ اشاره به پیشوایان کریمخانیان میباشد که خود را رکن رابع مینامیدند.
2ـ پاینامی است که بهائیان به عبدالبهاء دادهاند. او سالها در عَکّا راهبر بهائیان بود ولی پس از درگذشتش در حیفا بخاک سپارده شد.
3ـ اشاره به شوقیافندی جانشین عبدالبهاء است که از جوانی به انگلستان رفت. هنگام نوشته شدن این گفتار در لندن بوده و در همانجا درگذشت.
.
🔸 باز در پیرامون صوفیگری (تکهی چهار از چهار)
نویسندهی آن کتاب نه تنها جنگ جهانگیر گذشته ، بلکه همهی حوادث را بنام «فقیران» میشمارد. زیرا مینویسد : «همینطور بلوای (شورش) هندوستان و تشکیلات عثمانی و شورش حالیهی هندوستان هم که شروع شده و روز بروز خواهد افزود و سلطنت افغانستان و شورش حالیهی آن ، تمام از معجزات و کارهای همین فقیرانست».
سپس بدروغ بزرگتری پرداخته در شماردن «معجزات» مهربابا از جمله چنین مینویسد : «یکی از بزرگترین معجزاتی که بر فرداً فرد واضح و آشکار و ظاهر و مبرهن است و تمام عالم از وقوع آن در تفکر و حیرتند ولی هیچ کس از اصل آن مخبر نیست وضع حالیه و ترقی امروزی مملکت ایران و انقراض سلطنت قاجاریه و تشکیل پادشاهی پهلوی و نصب اعلیحضرت رضاشاه به تخت سلطنت ایرانست و این اولین خدمتی بود که شت مهربابا بعد از وصل الهی در این عالم انجام داد و از برای اجرای آن هم سفری تا سرحد ایران (بندر بوشهر) رفته و مراجعت کرد. در سال 1924 بعد از مسافرت کاملی که از هندوستان نموده و مراجعت نمودند با چند نفر از اتباع و پیروان خود بخیال گردش و سیاحت ایران عزیمت نمودند. بعد از رسیدن به بوشهر و اقامت چند روزی در آنجا ادامه در مسافرت را موقوف نموده و باز مراجعت نمودند. از این مسافرت و مراجعت سبب و جهتی ظاهراً مفهوم نمیشد. فقط استنباط میشد که مقصود مسافرت و سیاحت نیست بلکه از روی اشارهای که معلوم شد فقط اجرای مأموریت بزرگی و تغییر و تبدیلات کاملی بود که از روی ابهام میگفت دانه کاشته شد و نشانه و اثر آن هم بزودی معلوم و واضح شد یعنی از همان تاریخ اوضاع ایران بهم خورده و تغییرات کاملی در اوضاع سیاسی و اقتصادی و قوانین مملکتی روی داده روز بروز وضعیت رو به بهبودی گذارد تا بحال امروز رسید».
ببینید چه دروغهای رسوایی را برشتهی نوشتن کشیده. رضاشاه در ایران در نتیجهی هوشیاری و توانایی خود و کوشش پیرامونیانش بپادشاهی رسیده و کارهایی انجام داده ، فلان درویش در هندوستان میگوید آن را من بپادشاهی رسانیدم. این دروغ یک معنی بیشتر ندارد و آن اینکه شما بدانید صوفیگری یک گمراهی سراپا زیانست. یک گمراهیست که گرفتارانش باین اندازه تیرهدل میگردند و بچنین دروغی گستاخ میشوند. میگویند : درخت را از میوهاش باید شناخت. شما میوهی صوفیگری را که این دروغبافیها و گزافگوییها است ببینید و به بدی درخت آن پی برید.
در ایران چنین عقیدهای فراوانست که اگر فلان درویش توجهی کند ، یا بَهمان سید دعا خواند ، اثری خواهد داشت و کارها بهتر خواهد بود ، ولی اینها همه نادانیست ، همه نافهمیست. کارهای این جهان همه از روی افزار است و هیچ چیزی بیانگیزه[=بیعلت] نتواند بود. فلان مردی که بیمار است آن بیماری انگیزهای از درون او دارد و تا انگیزه را با درمان دور نگردانند بهبودی نخواهد یافت ، و دعای سید ، و هوی درویش ، و نذر و قربانی و مانند اینها کمترین اثری نخواهد داشت. این آیینیست که خدا نهاده و هیچگاه بهم نخواهد خورد.
دلیل استوار این ، حال خود ایرانیان است که باآنکه هزاران سید و ملا و درویش و دعانویس و جادوگر و روضهخوان دارند ، و چند قطب در اینجا و آنجا گردن افراشتهاند ، و ستون چهارم در کرمانست (1) ، مولیالوری (2) و مظهر خدا یکی از عَکا و دیگری از لندن (3) چشمشان باین سرزمین باز است ، با این حال در پستترین و بدترین حالی زندگی میکنند و این نمونهی بدبختی ایشان است که در سالی که از آسمان باریده و از زمین روییده دچار گرسنگی شدهاند و در توی فلاکت دست و پا میزنند. آدمی از شنیدن اینها بیاد آن مثل میافتد : از شتر پرسیدند از کجا میآیی گفت از گرمابه. گفتند : از پاهای گِلآلودت پیداست.
(پرچم روزانه شمارههای 233 ، 234 ، 235 و 236)
پابرگیها :
1ـ اشاره به پیشوایان کریمخانیان میباشد که خود را رکن رابع مینامیدند.
2ـ پاینامی است که بهائیان به عبدالبهاء دادهاند. او سالها در عَکّا راهبر بهائیان بود ولی پس از درگذشتش در حیفا بخاک سپارده شد.
3ـ اشاره به شوقیافندی جانشین عبدالبهاء است که از جوانی به انگلستان رفت. هنگام نوشته شدن این گفتار در لندن بوده و در همانجا درگذشت.
.
🔶 «بخوانند و داوری کنند» (شیعیگری)
🔸 گفتار یکم : شیعیگری چگونه پیدا شده؟... (تکهی نه)
پس از همگی ، نوبت بشاهاسماعیل رسید که چون برخاست بسنیکُشی پرداخته با زور شمشیر ، شیعیگری را بهمه جای ایران رسانیده نفرین و دشنام به ابوبکر و عمر و دیگر یاران پیغمبر را پیشهی ایرانیان گردانید.
از این زمان شیعیگری کیش رسمی ایران گردید و سیاست کیش و کشور بهم آمیخت. بویژه که این رفتار اسماعیل و سنیکشیهای او پادکاری[عکسالعمل] پیدا کرده سلطانسلیم پادشاه عثمانی هم در کشور خود بشیعهكشی برخاسته چهلهزار تن را ، از بزرگ و کوچک و زن و مرد ، نابود گردانید. سپس از علمای سنّی «فتوا» گرفته بجنگ شاهاسماعیل شتافت و در چالدران او را شکسته گریزانید.
از اینجا دشمنی سختی میانهی ایران و عثمانی پدید آمد و پادشاهان عثمانی هر زمان که فرصت یافتند به ایران تاختند. سپس در زمان شاهتهماسب (پسر اسماعیل) و سلطانسلیمان (پسر سلیم) نیز جنگها و خونریزیها رفت.
اسماعیل دوم (پسر تهماسب) خواست شیعیگری را از ایران براندازد و یا جلوگیری از نفرین و دشنام کند ، زمانش فرصت نداده از میان رفت.
پس از وی در زمان سلطانمحمد و شاهعباس و شاهصفی بار دیگر جنگهای بسیاری درمیانه رفت ، و این بار عثمانیان از علماشان فتوا گرفته و کشتار و تاراج هم میکردند ، و زنان و دختران را بَرده گرفته و با خود بُرده در بازارهای استانبول و صوفیا و بلگراد میفروختند.
در پایان در زمان صفویان ، چون افغانان بشُوند دوتیرگی سنّی و شیعی بنافرمانی برخاسته پس از جنگهایی به اسپهان دست یافتند و شیرازهی کارهای ایران از هم گسیخت ، عثمانیان باز هم فرصت یافتند و به آذربایجان و کردستان و همدان لشگر آورده چیره شدند و درمیانه خونهای بسیاری ریخته گردید.
سپس چون نادر برخاست ، این شاه غیرتمند از یکسو بسر عثمانیان تاخته ایشان را از سراسر خاک ایران بیرون راند ، و بارها لشگرهای انبوه آنان را از هم پراکند ، و از یکسو بکندن ریشهی کینه و دشمنی کوشیده چنین خواست که شیعیگری را از نفرین و دشنام پیراسته و از باورهای گزافهآمیز پاک گردانیده آن را یک راهی از راههای «فقهی» وانماید ، و شیعیان (یا بهتر گویم : جعفریان) را با مالکیان و حنفیان و حنبلیان و شافعیان در یک رده نشانَد ، و میانهی آنان مهر و دوستی پدید آورد ، و در این راه بکوششهای بسیاری برخاسته بارها علمای سنّی و شیعی را پهلوی هم نشانده بگفتگو واداشت و بارها به عثمانیان فرستادگان فرستاده با این شرط پیشنهاد آشتی کرد ، و در دشت مغان چون پادشاهی را میپذیرفت از ایرانیان در این باره پیمان گرفت. ولی این کوششها همه بیهوده درآمد و آن پادشاه غیرتمند کشته گردیده از میان رفت. شیعیگری بحال خود مانده تا باینجا رسید که امروز است. داستان آن را با مشروطه نیز همگی میدانیم (1) . اینست فهرستی از تاریخچهی رواج شیعیگری در کشور ایران.
پابرگی :
1ـ درین باره بنگرید به بخش دوم از کتاب «تاریخ و پندهایش» ـ ویراینده
[پایان گفتار یکم]
.
🔸 گفتار یکم : شیعیگری چگونه پیدا شده؟... (تکهی نه)
پس از همگی ، نوبت بشاهاسماعیل رسید که چون برخاست بسنیکُشی پرداخته با زور شمشیر ، شیعیگری را بهمه جای ایران رسانیده نفرین و دشنام به ابوبکر و عمر و دیگر یاران پیغمبر را پیشهی ایرانیان گردانید.
از این زمان شیعیگری کیش رسمی ایران گردید و سیاست کیش و کشور بهم آمیخت. بویژه که این رفتار اسماعیل و سنیکشیهای او پادکاری[عکسالعمل] پیدا کرده سلطانسلیم پادشاه عثمانی هم در کشور خود بشیعهكشی برخاسته چهلهزار تن را ، از بزرگ و کوچک و زن و مرد ، نابود گردانید. سپس از علمای سنّی «فتوا» گرفته بجنگ شاهاسماعیل شتافت و در چالدران او را شکسته گریزانید.
از اینجا دشمنی سختی میانهی ایران و عثمانی پدید آمد و پادشاهان عثمانی هر زمان که فرصت یافتند به ایران تاختند. سپس در زمان شاهتهماسب (پسر اسماعیل) و سلطانسلیمان (پسر سلیم) نیز جنگها و خونریزیها رفت.
اسماعیل دوم (پسر تهماسب) خواست شیعیگری را از ایران براندازد و یا جلوگیری از نفرین و دشنام کند ، زمانش فرصت نداده از میان رفت.
پس از وی در زمان سلطانمحمد و شاهعباس و شاهصفی بار دیگر جنگهای بسیاری درمیانه رفت ، و این بار عثمانیان از علماشان فتوا گرفته و کشتار و تاراج هم میکردند ، و زنان و دختران را بَرده گرفته و با خود بُرده در بازارهای استانبول و صوفیا و بلگراد میفروختند.
در پایان در زمان صفویان ، چون افغانان بشُوند دوتیرگی سنّی و شیعی بنافرمانی برخاسته پس از جنگهایی به اسپهان دست یافتند و شیرازهی کارهای ایران از هم گسیخت ، عثمانیان باز هم فرصت یافتند و به آذربایجان و کردستان و همدان لشگر آورده چیره شدند و درمیانه خونهای بسیاری ریخته گردید.
سپس چون نادر برخاست ، این شاه غیرتمند از یکسو بسر عثمانیان تاخته ایشان را از سراسر خاک ایران بیرون راند ، و بارها لشگرهای انبوه آنان را از هم پراکند ، و از یکسو بکندن ریشهی کینه و دشمنی کوشیده چنین خواست که شیعیگری را از نفرین و دشنام پیراسته و از باورهای گزافهآمیز پاک گردانیده آن را یک راهی از راههای «فقهی» وانماید ، و شیعیان (یا بهتر گویم : جعفریان) را با مالکیان و حنفیان و حنبلیان و شافعیان در یک رده نشانَد ، و میانهی آنان مهر و دوستی پدید آورد ، و در این راه بکوششهای بسیاری برخاسته بارها علمای سنّی و شیعی را پهلوی هم نشانده بگفتگو واداشت و بارها به عثمانیان فرستادگان فرستاده با این شرط پیشنهاد آشتی کرد ، و در دشت مغان چون پادشاهی را میپذیرفت از ایرانیان در این باره پیمان گرفت. ولی این کوششها همه بیهوده درآمد و آن پادشاه غیرتمند کشته گردیده از میان رفت. شیعیگری بحال خود مانده تا باینجا رسید که امروز است. داستان آن را با مشروطه نیز همگی میدانیم (1) . اینست فهرستی از تاریخچهی رواج شیعیگری در کشور ایران.
پابرگی :
1ـ درین باره بنگرید به بخش دوم از کتاب «تاریخ و پندهایش» ـ ویراینده
[پایان گفتار یکم]
.
🔶 «اکنون و آینده ما راست» (بخش سوم : غفلت از آینده)
🔸 2ـ این پندها را از من بپذیرید : (تکهی یک از یک)
ـ همیشه درازای راه را پیمایید نه پهنای آن را.
ـ در راه زندگانی همیشه چشمتان بجلو باشد و از پشتسر تنها بآزمایشها[تجربه] بسنده نمایید.
ـ پراکندگی اندیشهها را از گرفتاریهای سخت جهان دانسته همواره بچارهی آن بکوشید.
کسروی
.
🔸 2ـ این پندها را از من بپذیرید : (تکهی یک از یک)
ـ همیشه درازای راه را پیمایید نه پهنای آن را.
ـ در راه زندگانی همیشه چشمتان بجلو باشد و از پشتسر تنها بآزمایشها[تجربه] بسنده نمایید.
ـ پراکندگی اندیشهها را از گرفتاریهای سخت جهان دانسته همواره بچارهی آن بکوشید.
کسروی
.
✴️ طرفداران مفاخر ملی جواب دهند
آقای كسروی دارندهی پرچم
از زمانی كه باب پنجم گلستان را خواندهام پیوسته در صدد بودم كه مقصود سعدی را از نگارش حكایات شرمآور و اشعار مزخرف باب مزبور بدانم. گاهی در بعضی مجالس موضوع را پیش كشیده نتیجهی گفتار سعدی را استفسار میكردم كه تاكنون موفق بشنیدن پاسخ درستی از كسی نشدهام همین چند روز پیش در جایی بودم كه در آن بیشتر كسان از درسخواندگان قدیم بودند از موقع استفاده نموده موضوع باب پنجم را با بیان ساده پرسیدم یك نفر از ایشان كه خود را چیزفهم میدانست با خیرهرویی بسیار گفت :
ای آقا شما چه میدانید هر یك از جملههای گفتار سعدی هزار معنی دارد. من حكایت بسیار سادهای از باب پنجم كه در یادم بود خواندم باز گفت البته منظور دیگری داشته است در ثانی ما نباید بهیچوجه بچنین دانشمندی خرده بگیریم برای اینكه ما همگی از كتابهای این دانشمند بزرگ درس خوانده و پرورش یافته از گفتارهای او هستیم از طرف دیگر جوانی مرحلهی عشق است سعدی نیز این را طی كرده كه جای نكوهش نیست.
دیدم آقایان خیلی پرت هستند طوری نیروی داوری را از دست دادهاند كه نیك و بد را نمیتوانند تمیز دهند گفتم آقایان این هم شد حرف چون آقای سعدی است نباید خرده گرفت. مخصوصاً ما بخود حق میدهیم كه بكوشیم این اشعار سراپا زیانمند را از میان برداریم بسوزانیم و نگذاریم بچههای معصوم و پاك ما این سخنان بسیار زشت را بخوانند چگونه خرده نگیریم؟ در صورتی كه این آشكارا دم از بیغیرتی میزند با این سخنان چگونه او را نیك بدانیم یك شخص نیك هرگز این سخنان منافی با عفت را نمیزند.
ببینید در مقابل جوابشان چه شد؟ یكی با تمسخر گفت بگمانم آقا نیز از كسرویون میباشد. گفتم كسرویون چیست ما طرفدار حقیقت و راستی هستیم. آقای كسروی نیز چون سخنانش سراپا راستی و حقیقت است قبول كرده و ارجمندش میداریم. در ثانی شما چه كار با كسرویون بودن من دارید اگر میتوانید جواب گفتههای مرا بدهید. خلاصه چون جواب نتوانستند سخن را عوض كردند.
اینك ذیلاً قسمتی از حكایات و اشعار باب پنجم را مینگارم. از طرفداران چنین مفاخر ملی خواستارم جواب بنگارند تا منظور دیگر سعدی روشن شود و دانسته شود خوانندگان كتاب را آقای سعدی بكدام طرف سوق میدهد.
حكایت (5) یكی از متعلمان جمال بهجتی داشت و معلم را از آنجا كه حس بشریت است با حسن بشرهی او میلی داشت زجر و توبیخی كه با كودكان دیگر كردی در حق او روا نداشتی و وقتی كه بخلوتش دریافتی گفتی : شعر
نه آنچنان به تو مشغولم ای بهشتی روی كه یار خویشتنم در ضمیر میآید
ز دیدنت نتوانم كه دیده بردوزم و گر مقابله بینم كه تیر میآید
در حكایت (8) میگوید : یاد دارم كه در ایام پیشین من و دوستی (چون بادام دومغز در پوستی) صحبت داشتم ... یا ـ درها دربسته رقیبان خفته و نفس طالب و شهوت غالب.
سعدی خط سبز دوست دارد نه هر الف جوالدوزی
نگار من چو درآید بخندهی نمكین نمك زیاده كند بر جراحت ریشان
باز آی مرا بكش كه پیشت مردن خوشتر كه پس از تو زندگانی كردن
چون باز آمد بازار حسنش شكسته متوقع بود كه در كنارش گیرم كناره گرفتم
بیك نفس كه برآمیخت یار با اغیار
بسی نماند كه غیرت وجود من بكشد
بخنده گفت كه من شمع جمعم ای سعدی
مرا از آن چه زیان كه پروانه خویشتن بكشد
در فراق یكی میگوید :
دوش چون طاووس مینازیدم اندر باغ وصل
این زمان اندر فراق یار میپیچم چو مار
خلاصه امثال اینها بیشتر است.
ما چندین بار گفتهایم شعر سخن است و سخن نیز باید بهنگام نیاز گفته شود. حالا بگویید چه نیازی سعدی را از گفتن این اشعار و سخنان زشت و امثال اینها بوده مگر نه این است كه بآموزگاران (كه سرنوشت تربیت كودكان ما در دست ایشان است) درس بیغیرتی و عشقبازی داده؟
نمیدانم آقایانی كه طرفدار مفاخر ملی ( این شعرا) هستند چرا تاكنون جواب داوری توده را نمیدهند. جواب بدهید یك دانشآموزی كه سالهای سال از پدر و مادر سعدی را چون بت پرستیده و اشعارش را وحی آسمانی دانسته وقتی از زبان آموزگار خود این مزخرفات را بشنود چه میفهمد؟ جواب بدهید بنویسید تا شما را بشناسیم.
تبریز ابوالفتح نوتاراج
پرچم : خدا را سپاس كه روزی رسیده كه این سخنان را از جوانان میشنویم. كسانی كه میگویند جوانی مرحلهی عشق است ... بهتر است بدانند كه عشق گرایش یك مرد بیك زنست. آن چیزی كه سعدی میگوید عشق نیست و ناپاكیست.
👇
آقای كسروی دارندهی پرچم
از زمانی كه باب پنجم گلستان را خواندهام پیوسته در صدد بودم كه مقصود سعدی را از نگارش حكایات شرمآور و اشعار مزخرف باب مزبور بدانم. گاهی در بعضی مجالس موضوع را پیش كشیده نتیجهی گفتار سعدی را استفسار میكردم كه تاكنون موفق بشنیدن پاسخ درستی از كسی نشدهام همین چند روز پیش در جایی بودم كه در آن بیشتر كسان از درسخواندگان قدیم بودند از موقع استفاده نموده موضوع باب پنجم را با بیان ساده پرسیدم یك نفر از ایشان كه خود را چیزفهم میدانست با خیرهرویی بسیار گفت :
ای آقا شما چه میدانید هر یك از جملههای گفتار سعدی هزار معنی دارد. من حكایت بسیار سادهای از باب پنجم كه در یادم بود خواندم باز گفت البته منظور دیگری داشته است در ثانی ما نباید بهیچوجه بچنین دانشمندی خرده بگیریم برای اینكه ما همگی از كتابهای این دانشمند بزرگ درس خوانده و پرورش یافته از گفتارهای او هستیم از طرف دیگر جوانی مرحلهی عشق است سعدی نیز این را طی كرده كه جای نكوهش نیست.
دیدم آقایان خیلی پرت هستند طوری نیروی داوری را از دست دادهاند كه نیك و بد را نمیتوانند تمیز دهند گفتم آقایان این هم شد حرف چون آقای سعدی است نباید خرده گرفت. مخصوصاً ما بخود حق میدهیم كه بكوشیم این اشعار سراپا زیانمند را از میان برداریم بسوزانیم و نگذاریم بچههای معصوم و پاك ما این سخنان بسیار زشت را بخوانند چگونه خرده نگیریم؟ در صورتی كه این آشكارا دم از بیغیرتی میزند با این سخنان چگونه او را نیك بدانیم یك شخص نیك هرگز این سخنان منافی با عفت را نمیزند.
ببینید در مقابل جوابشان چه شد؟ یكی با تمسخر گفت بگمانم آقا نیز از كسرویون میباشد. گفتم كسرویون چیست ما طرفدار حقیقت و راستی هستیم. آقای كسروی نیز چون سخنانش سراپا راستی و حقیقت است قبول كرده و ارجمندش میداریم. در ثانی شما چه كار با كسرویون بودن من دارید اگر میتوانید جواب گفتههای مرا بدهید. خلاصه چون جواب نتوانستند سخن را عوض كردند.
اینك ذیلاً قسمتی از حكایات و اشعار باب پنجم را مینگارم. از طرفداران چنین مفاخر ملی خواستارم جواب بنگارند تا منظور دیگر سعدی روشن شود و دانسته شود خوانندگان كتاب را آقای سعدی بكدام طرف سوق میدهد.
حكایت (5) یكی از متعلمان جمال بهجتی داشت و معلم را از آنجا كه حس بشریت است با حسن بشرهی او میلی داشت زجر و توبیخی كه با كودكان دیگر كردی در حق او روا نداشتی و وقتی كه بخلوتش دریافتی گفتی : شعر
نه آنچنان به تو مشغولم ای بهشتی روی كه یار خویشتنم در ضمیر میآید
ز دیدنت نتوانم كه دیده بردوزم و گر مقابله بینم كه تیر میآید
در حكایت (8) میگوید : یاد دارم كه در ایام پیشین من و دوستی (چون بادام دومغز در پوستی) صحبت داشتم ... یا ـ درها دربسته رقیبان خفته و نفس طالب و شهوت غالب.
سعدی خط سبز دوست دارد نه هر الف جوالدوزی
نگار من چو درآید بخندهی نمكین نمك زیاده كند بر جراحت ریشان
باز آی مرا بكش كه پیشت مردن خوشتر كه پس از تو زندگانی كردن
چون باز آمد بازار حسنش شكسته متوقع بود كه در كنارش گیرم كناره گرفتم
بیك نفس كه برآمیخت یار با اغیار
بسی نماند كه غیرت وجود من بكشد
بخنده گفت كه من شمع جمعم ای سعدی
مرا از آن چه زیان كه پروانه خویشتن بكشد
در فراق یكی میگوید :
دوش چون طاووس مینازیدم اندر باغ وصل
این زمان اندر فراق یار میپیچم چو مار
خلاصه امثال اینها بیشتر است.
ما چندین بار گفتهایم شعر سخن است و سخن نیز باید بهنگام نیاز گفته شود. حالا بگویید چه نیازی سعدی را از گفتن این اشعار و سخنان زشت و امثال اینها بوده مگر نه این است كه بآموزگاران (كه سرنوشت تربیت كودكان ما در دست ایشان است) درس بیغیرتی و عشقبازی داده؟
نمیدانم آقایانی كه طرفدار مفاخر ملی ( این شعرا) هستند چرا تاكنون جواب داوری توده را نمیدهند. جواب بدهید یك دانشآموزی كه سالهای سال از پدر و مادر سعدی را چون بت پرستیده و اشعارش را وحی آسمانی دانسته وقتی از زبان آموزگار خود این مزخرفات را بشنود چه میفهمد؟ جواب بدهید بنویسید تا شما را بشناسیم.
تبریز ابوالفتح نوتاراج
پرچم : خدا را سپاس كه روزی رسیده كه این سخنان را از جوانان میشنویم. كسانی كه میگویند جوانی مرحلهی عشق است ... بهتر است بدانند كه عشق گرایش یك مرد بیك زنست. آن چیزی كه سعدی میگوید عشق نیست و ناپاكیست.
👇
آنگاه گرفتم كه سعدی در جوانی ناپاكیهایی داشته چه میبایسته كه در پنجاهسالگی آنها را بنویسد و همه را آگاه گرداند ، چه میبایسته كه بناپاكیهای خود بنازد؟ هرچه هست امروز باید كوشید و نشانی از اینگونه سخنان نگزاشت. باید مردانگی كرد و همه را بآتش كشید.
(پرچم روزانه ش 213)
(پرچم روزانه ش 213)
پشتیبانان پیمان : یک دسته از یاران شیراز
کسانی که نشستهاند (از چپ به راست) : شادروانان سید غیاثالدین فیروزآبادی ـ مصطفا غیاثی ـ ستوان 1 حسین شقاقی ـ حبیبالله فیاض
کسانی که ایستادهاند (از چپ براست) : شادروانان دکتر عزیز واهبزاده ـ حبیبالله فیروزآبادی ـ مسیح چهرهنگار ـ عبدالنبی ناصرینژاد ـ قاسم کرهانی ـ محمد افشنگ.
کسانی که نشستهاند (از چپ به راست) : شادروانان سید غیاثالدین فیروزآبادی ـ مصطفا غیاثی ـ ستوان 1 حسین شقاقی ـ حبیبالله فیاض
کسانی که ایستادهاند (از چپ براست) : شادروانان دکتر عزیز واهبزاده ـ حبیبالله فیروزآبادی ـ مسیح چهرهنگار ـ عبدالنبی ناصرینژاد ـ قاسم کرهانی ـ محمد افشنگ.
Forwarded from کتابخانه پاکدینی (کتابهای احمد کسروی و یاران او)
فرهنگ چیست.pdf
516.4 KB
🔶 فرهنگ چیست؟
🖌 احمد کسروی
☀️ اجتماعی
🖌 احمد کسروی
☀️ اجتماعی
🔸 توئیت دو ماه پیش نماینده روسیه در وین
🔸 دو ماه پیش از این هم نماینده روسیه در وین ، در توئیتر خود پیکرهای از گفتگوی گروه روسی با آمریکاییها را درباره ایران بنمایش گزارد.
🔸 اگر در گذشته از کار بردهای دعوی یا شکایتی پدید میآمد، با «ارباب» او گفتگو میکردند و از او جبران میطلبیدند. کودکی که کار بدی کند ، «ولی» او را خواسته با او گفتگو نمایند. اگر از کار یکی از نوچگان مافیا کشاکشی میان دو دسته مافیا پیدا شود، با «رئیس» او گفتگو خواهند کرد. اگر هم کشوری استقلال و آزادی خود را از دست دهد، دیگران بجای او مذاکره خواهند کرد.
🔸 در زندگانی تودهای چیزی ارجدارتر از «استقلال» آن نیست. استقلال ، آزادیست و میان بودن یا نبودن استقلال، جدایی از آزادی تا بردگی است.
.
🔸 دو ماه پیش از این هم نماینده روسیه در وین ، در توئیتر خود پیکرهای از گفتگوی گروه روسی با آمریکاییها را درباره ایران بنمایش گزارد.
🔸 اگر در گذشته از کار بردهای دعوی یا شکایتی پدید میآمد، با «ارباب» او گفتگو میکردند و از او جبران میطلبیدند. کودکی که کار بدی کند ، «ولی» او را خواسته با او گفتگو نمایند. اگر از کار یکی از نوچگان مافیا کشاکشی میان دو دسته مافیا پیدا شود، با «رئیس» او گفتگو خواهند کرد. اگر هم کشوری استقلال و آزادی خود را از دست دهد، دیگران بجای او مذاکره خواهند کرد.
🔸 در زندگانی تودهای چیزی ارجدارتر از «استقلال» آن نیست. استقلال ، آزادیست و میان بودن یا نبودن استقلال، جدایی از آزادی تا بردگی است.
.
✴️ 📖 🖌 امروز چاره چیست؟ ، احمد کسروی
🔸 استقلال ، آزادیست.
دلبستگی باستقلال ایران و از دست ندادن هیچ گوشهای از آن. این باید مقصد اول باشد. ایرانیان باید باستقلال خود قیمت گزارند و دلبستگی نشاندهند. باید بهمه توده معنی آنرا بفهمانند. باید نگزارند تاریخ چندهزارساله ایران پایان پذیرد.
این سرزمین ماست ، اینجا خانه ماست. ما اینجا مینشینیم و زندگی میکنیم و از آبش و هوایش برخوردار میشویم ، در کوه و دشتش میگردیم و لذت میبریم، زمینهایش را میکاریم و خوراک بدست میآوریم ، از کانهایش و از جنگلهایش بهره میجوییم. هرچه داریم از اینجاست. باید قدرش بدانیم و بآبادیش کوشیم.
هر مردمی میهنی دارند و اینجا هم میهن ماست. آنها که هزارها سالست استقلال خود را از دست دادهاند میکوشند که آن را بدست آورند. ما که داریم چگونه از دست دهیم؟!.
در این کشور چه اندیشههای زهرآلودی پیدا شده. میگویند : استقلال چیست؟!. باید گفت : استقلال آزادیست. اگر شما جدایی میانه آزادی و بردگی نمیگزارید موضوع دیگریست. میگویند : اگر نباشد چه خواهد بود؟!. باید گفت : بسیار چیزها خواهد بود : خواری ، سرافکندگی ، توسریخوری ، بیبهرگی از پیشرفتها ... اینها چیزهای کمی نیست.
آنها که از دولت و از بدی وضع کشور دلتنگند میگویند : «ما که از این استقلال هیچی نفهمیدیم». میگویم : ممکنست شما از بسیار چیزها هیچی نفهمید. این دلیل آن نیست که دیگران هم نفهمند. شما چرا نمیخواهید از راهش بکوشید و باین بدیها چاره کنید؟!. چرا میخواهید بکینه آنها از استقلال چشم پوشید؟! آیا این معنی مردانگیست؟!.
.
🔸 استقلال ، آزادیست.
دلبستگی باستقلال ایران و از دست ندادن هیچ گوشهای از آن. این باید مقصد اول باشد. ایرانیان باید باستقلال خود قیمت گزارند و دلبستگی نشاندهند. باید بهمه توده معنی آنرا بفهمانند. باید نگزارند تاریخ چندهزارساله ایران پایان پذیرد.
این سرزمین ماست ، اینجا خانه ماست. ما اینجا مینشینیم و زندگی میکنیم و از آبش و هوایش برخوردار میشویم ، در کوه و دشتش میگردیم و لذت میبریم، زمینهایش را میکاریم و خوراک بدست میآوریم ، از کانهایش و از جنگلهایش بهره میجوییم. هرچه داریم از اینجاست. باید قدرش بدانیم و بآبادیش کوشیم.
هر مردمی میهنی دارند و اینجا هم میهن ماست. آنها که هزارها سالست استقلال خود را از دست دادهاند میکوشند که آن را بدست آورند. ما که داریم چگونه از دست دهیم؟!.
در این کشور چه اندیشههای زهرآلودی پیدا شده. میگویند : استقلال چیست؟!. باید گفت : استقلال آزادیست. اگر شما جدایی میانه آزادی و بردگی نمیگزارید موضوع دیگریست. میگویند : اگر نباشد چه خواهد بود؟!. باید گفت : بسیار چیزها خواهد بود : خواری ، سرافکندگی ، توسریخوری ، بیبهرگی از پیشرفتها ... اینها چیزهای کمی نیست.
آنها که از دولت و از بدی وضع کشور دلتنگند میگویند : «ما که از این استقلال هیچی نفهمیدیم». میگویم : ممکنست شما از بسیار چیزها هیچی نفهمید. این دلیل آن نیست که دیگران هم نفهمند. شما چرا نمیخواهید از راهش بکوشید و باین بدیها چاره کنید؟!. چرا میخواهید بکینه آنها از استقلال چشم پوشید؟! آیا این معنی مردانگیست؟!.
.
👍1
🔶 «بدبختی توده و ریشهی آن»
🔸 به آقای ناصر اعتمادی سرودی (تکهی یک از یک)
خواهش میکنم اگر حرف حسابی دارید بنویسید و به ادارهی پرچم بفرستید من قول میدهم زودتر و بهتر از روزنامهی «استوار قم» (1) چاپ خواهند کرد.
بازی موش و گربه چرا؟! در گوشهای تاریک و سیاه پناه بردن و بروشنایی سنگ پراندن چرا؟ مرد و مردانه باش؟ جلو بیا حرفی بزن و جوابی بشنو.
آبادان ـ ع : ع
پرچم : دیروز پاسخی را که آقای شیشهگر بناصر اعتمادی بهائی داده بود بچاپ رسانیدیم. این پاسخ را هم آقای عیلامی داده. آری آقای ناصر سرودی ، ما بکیش بهائی ایرادهای بسیاری داریم و خود آرزومندیم که یک بهائی با ما روبرو شود و بایرادهای ما پاسخ دهد. اکنون که شما بجنگ پرچم برخاستهاید بهتر است به پرسشهای ما پاسخ دهید ـ پاسخ دهید تا بدانیم کیشتان راستست. در پایین چند پرسش را مینویسم :
1) سید باب بسخنان مُهملی که معنی ندارد پرداخته ، از قبیل «بسمالله الفرید الفراد ذیالافراد الفرود ....» اینها برای چه بوده؟!.. چرا یک مرد خدایی مهمل گوید؟.
2) ازو در تبریز هرچه پرسیدند گفت نمیدانم و سپس چون چوب خورد از دعوای خود برگشت و توبهنامه نوشت که این توبهنامه را میرزاابوالفضل گلپایگانی با دستور عبدالبهاء نشر کرده و چنین گفته میشود که نسخهی اصل آن در کتابخانهی مجلس است ـ آیا اینها دلیل دروغگویی او نیست؟!.
3) سید باب برخاسته کتاب و شریعت آورد ولی سیزده سال نگذشت که بهاءالله برخاسته آنها را لغو نمود و خود شریعت و کتاب دیگری آورد. آیا در سیزده سال هم شریعت دیگر میگردد؟!.
4) باب و بهاء هر دو از میان ایرانیان برخاسته بودند ، پس چرا بعربی پرداختند و بتقلید قرآن آیهبافی کردند؟!. مگر وحی جز با زبان عربی نتواند بود؟!.
5) باب و بهاء هر دو عربی را نمیدانستند و اینست غلطهای بسیاری در گفتههای آنهاست. آیا این ایرادی به آنها نیست؟!.. آیا باور کردنیست که خدا کسی را برانگیزد و باری یک زبان درستی باو ندهد؟!.
6) یک برانگیخته چون برمیخیزد باید بگمراهیهای زمان خود پردازد و با آنها نبرد کند و مردمان را از حقایق آگاه گرداند. چنانکه پیغمبر اسلام چون گمراهی زمان او بتپرستی بود بآن پرداخت و نبرد کرد تا برانداخت. گمراهی زمان باب و بهاء فلسفهی یونان و صوفیگری و باطنیگری و علیاللهیگری و دیگر کیشهای گوناگون بوده. بکدام یکی پرداختهاند؟! بکدام یکی پاسخ دادهاند؟. آیا جز از آنست که خودشان گرفتار همان گمراهیها بودهاند؟! بهاءالله از صوفیگری ، از فلسفه ، از شیعیگری ، از باطنیگری استفاده میکند ، و در واقع گمراهیهای کهن را درهم آمیخته یک گمراهی نوین پدید میآورد. به هر حال میپرسم بهاءالله یا باب که بکمترین گمراهی مردمان پاسخی نمیتوانستند و جز «دعوا» کالایی و جز عربیبافیهای غلط هنری نداشتند برای چه خدا آنها را برانگیخته بود؟! کارهای خدا که بیهوده نتواند بود.
7) بهاءالله دعوای خدایی کرده ، بگویید ببینیم این دعوا چه معنایی داشته؟!.. یک مرد ناتوانی که همچون دیگران بیاختیار باین جهان آمده و بیاختیار رفته چگونه خدا بود؟!..
شما اگر مرد بافهم و خردی هستید و درپی حقایق میباشید یا باینها پاسخ دهید و یا از گمراهی خود (و همچنین از بیفرهنگی) پشیمان گردیده براه راست درآیید.
شما بمن ایراد گرفتهاید که چرا وکالت مختاری را پذیرفتهام. خشنودم که چون هیچ ایرادی نتوانستهاید ، باین ایراد پرداختهاید. ولی بدانید که وکالت پیشهی منست. و من از آن راه نان میخورم. من از خدا درخواست کردهام که تا زندهام جز از دسترنج خود زندگی ننمایم. من بهاءالله نیستم که دعوای خدایی کنم ولی روزی از دست بندگان خورم. این مایهی سرفرازی منست که بااینهمه گرفتاریها از پیشهی خود دست برنمیدارم و نان از این راه میخورم.
اما داستان مختاری شما را این نافهمی بس که از دور ایستادهای و بیآنکه از چگونگی آگاه باشی دخالت در موضوع میکنی. تو چه دانستی که داستان مختاری چه بود؟!.. چه نتیجه از آن میخواستند؟!.. چه دانستی که من و دو سه تن دیگری از وکیلان چه کاری را در آن محاکمه انجام دادیم؟!..
(پرچم روزانه شمارهی 237)
پابرگی (از ویراینده) :
1ـ روزنامهی استوار قم در زمان رضاشاه (1314) آغاز بکار کرده و گفتارهایی در زمینهی کیش شیعی چاپ میکرده. علیاکبر حکمیزاده (نویسندهی کتاب اسرار هزار ساله) نیز که منتقد ملایان بوده در آن گفتارهایی مینوشته. این روزنامه با داشتن دعوای مسلمانی ، در سال1321 و با میدانیابی ملایان گفتارهای بهائیان را چاپ میکند! این نشانیست از «استواری» و پابندی آن روزنامه به مرامش.
.
🔸 به آقای ناصر اعتمادی سرودی (تکهی یک از یک)
خواهش میکنم اگر حرف حسابی دارید بنویسید و به ادارهی پرچم بفرستید من قول میدهم زودتر و بهتر از روزنامهی «استوار قم» (1) چاپ خواهند کرد.
بازی موش و گربه چرا؟! در گوشهای تاریک و سیاه پناه بردن و بروشنایی سنگ پراندن چرا؟ مرد و مردانه باش؟ جلو بیا حرفی بزن و جوابی بشنو.
آبادان ـ ع : ع
پرچم : دیروز پاسخی را که آقای شیشهگر بناصر اعتمادی بهائی داده بود بچاپ رسانیدیم. این پاسخ را هم آقای عیلامی داده. آری آقای ناصر سرودی ، ما بکیش بهائی ایرادهای بسیاری داریم و خود آرزومندیم که یک بهائی با ما روبرو شود و بایرادهای ما پاسخ دهد. اکنون که شما بجنگ پرچم برخاستهاید بهتر است به پرسشهای ما پاسخ دهید ـ پاسخ دهید تا بدانیم کیشتان راستست. در پایین چند پرسش را مینویسم :
1) سید باب بسخنان مُهملی که معنی ندارد پرداخته ، از قبیل «بسمالله الفرید الفراد ذیالافراد الفرود ....» اینها برای چه بوده؟!.. چرا یک مرد خدایی مهمل گوید؟.
2) ازو در تبریز هرچه پرسیدند گفت نمیدانم و سپس چون چوب خورد از دعوای خود برگشت و توبهنامه نوشت که این توبهنامه را میرزاابوالفضل گلپایگانی با دستور عبدالبهاء نشر کرده و چنین گفته میشود که نسخهی اصل آن در کتابخانهی مجلس است ـ آیا اینها دلیل دروغگویی او نیست؟!.
3) سید باب برخاسته کتاب و شریعت آورد ولی سیزده سال نگذشت که بهاءالله برخاسته آنها را لغو نمود و خود شریعت و کتاب دیگری آورد. آیا در سیزده سال هم شریعت دیگر میگردد؟!.
4) باب و بهاء هر دو از میان ایرانیان برخاسته بودند ، پس چرا بعربی پرداختند و بتقلید قرآن آیهبافی کردند؟!. مگر وحی جز با زبان عربی نتواند بود؟!.
5) باب و بهاء هر دو عربی را نمیدانستند و اینست غلطهای بسیاری در گفتههای آنهاست. آیا این ایرادی به آنها نیست؟!.. آیا باور کردنیست که خدا کسی را برانگیزد و باری یک زبان درستی باو ندهد؟!.
6) یک برانگیخته چون برمیخیزد باید بگمراهیهای زمان خود پردازد و با آنها نبرد کند و مردمان را از حقایق آگاه گرداند. چنانکه پیغمبر اسلام چون گمراهی زمان او بتپرستی بود بآن پرداخت و نبرد کرد تا برانداخت. گمراهی زمان باب و بهاء فلسفهی یونان و صوفیگری و باطنیگری و علیاللهیگری و دیگر کیشهای گوناگون بوده. بکدام یکی پرداختهاند؟! بکدام یکی پاسخ دادهاند؟. آیا جز از آنست که خودشان گرفتار همان گمراهیها بودهاند؟! بهاءالله از صوفیگری ، از فلسفه ، از شیعیگری ، از باطنیگری استفاده میکند ، و در واقع گمراهیهای کهن را درهم آمیخته یک گمراهی نوین پدید میآورد. به هر حال میپرسم بهاءالله یا باب که بکمترین گمراهی مردمان پاسخی نمیتوانستند و جز «دعوا» کالایی و جز عربیبافیهای غلط هنری نداشتند برای چه خدا آنها را برانگیخته بود؟! کارهای خدا که بیهوده نتواند بود.
7) بهاءالله دعوای خدایی کرده ، بگویید ببینیم این دعوا چه معنایی داشته؟!.. یک مرد ناتوانی که همچون دیگران بیاختیار باین جهان آمده و بیاختیار رفته چگونه خدا بود؟!..
شما اگر مرد بافهم و خردی هستید و درپی حقایق میباشید یا باینها پاسخ دهید و یا از گمراهی خود (و همچنین از بیفرهنگی) پشیمان گردیده براه راست درآیید.
شما بمن ایراد گرفتهاید که چرا وکالت مختاری را پذیرفتهام. خشنودم که چون هیچ ایرادی نتوانستهاید ، باین ایراد پرداختهاید. ولی بدانید که وکالت پیشهی منست. و من از آن راه نان میخورم. من از خدا درخواست کردهام که تا زندهام جز از دسترنج خود زندگی ننمایم. من بهاءالله نیستم که دعوای خدایی کنم ولی روزی از دست بندگان خورم. این مایهی سرفرازی منست که بااینهمه گرفتاریها از پیشهی خود دست برنمیدارم و نان از این راه میخورم.
اما داستان مختاری شما را این نافهمی بس که از دور ایستادهای و بیآنکه از چگونگی آگاه باشی دخالت در موضوع میکنی. تو چه دانستی که داستان مختاری چه بود؟!.. چه نتیجه از آن میخواستند؟!.. چه دانستی که من و دو سه تن دیگری از وکیلان چه کاری را در آن محاکمه انجام دادیم؟!..
(پرچم روزانه شمارهی 237)
پابرگی (از ویراینده) :
1ـ روزنامهی استوار قم در زمان رضاشاه (1314) آغاز بکار کرده و گفتارهایی در زمینهی کیش شیعی چاپ میکرده. علیاکبر حکمیزاده (نویسندهی کتاب اسرار هزار ساله) نیز که منتقد ملایان بوده در آن گفتارهایی مینوشته. این روزنامه با داشتن دعوای مسلمانی ، در سال1321 و با میدانیابی ملایان گفتارهای بهائیان را چاپ میکند! این نشانیست از «استواری» و پابندی آن روزنامه به مرامش.
.
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔸 یک نمونه از آموزاکهای بهائیگری
🔸 نمونهای از یاوهگوییهای جاسوسان و بیگانهپرستان در تلویزیونهای لندنی
🔸 این بیچاره درس بیوطنی را از «حضرت بهاءالله» شان آموخته که گفته : «ليس الفخر لمن يحب الوطن بل لمن يحب العالم».
.
🔸 نمونهای از یاوهگوییهای جاسوسان و بیگانهپرستان در تلویزیونهای لندنی
🔸 این بیچاره درس بیوطنی را از «حضرت بهاءالله» شان آموخته که گفته : «ليس الفخر لمن يحب الوطن بل لمن يحب العالم».
.