پاکدینی ـ احمد کسروی
7.54K subscribers
8.66K photos
494 videos
2.28K files
1.79K links
🔔 برای پاسخ شکیبا باشید.

کتابخانه پاکدینی
@Kasravi_Ahmad

تاریخ مشروطه ایران
@Tarikhe_Mashruteye_Iran

اینستاگرام
instagram.com/ketab.pakdini

کتاب سودمند
@KetabSudmand

یوتیوب
youtube.com/@pakdini

دونیت :
https://t.me/pakdini/25890
Download Telegram
✴️ ورجاوندبنیاد

(بزبان عادی)
(بخش یکم : درباره‌ی جهان و انسان)

🔸تکه‌ی 4
(بهر 1 از 2)

🔸در هر چیزی همینکه راهی نباشد ، باید بازایستاد.🔸

آنچه ما را به خدا راهنمایی می‌کند این جهان است. این جهان است که می‌رساند خدا هست و یگانه و دانا و توانا است ، و بیش از این نمی‌رساند. از ماهیت خدا و از ابتدای آفرینش کسی آگاه نیست.
در هر چیزی همینکه راهی نباشد باید متوقف شد ، و بگمان و خیال نپرداخت. پاکدینی تنها آن نیست که بحقایق پی ببرند ، این نیز هست که دست از خیالات بیهوده بکشند. در جهان هر چیزی را نمی‌توان دانست.
مردمان بیش از هر چیز باید آیین خدا را بشناسند ، و آنچه را که او از مردمان می‌خواهد بدانند ، معنی حقیقی زندگی را بدانند.

🔸🔸🔸

آدمها همیشه در جستجوی خدا بوده‌اند ، و همیشه در این راه دچار اشتباهات شده‌اند. گفتگو از خدا در هر زمانی سبب گرفتاری بوده.

مردمان ناآگاه باستان ، جهان را یک دستگاه نشناخته و از اینرو خدا را بیش از یکی تصور می‌کرده‌اند. گذشته از آن ، خدایانی از خیال خود پدید آورده آنها را مانند آدمها دارای خشم ، کینه ، حسد ، هوس ، محبت و مانند اینها بحساب می‌آورده‌اند. همیشه از آنها می‌ترسیده‌اند. همیشه به پای آنها قربانیها می‌کرده ، در کارهای بزرگ از آنها مشورت می‌طلبیده‌اند ، و چون در جنگی پیروز می‌شده‌اند از غنیمتها سهمی برای آنها جدا می‌کرده‌اند. پیش هر سنگ و چوبی گردن کج کرده آبروی خود را بخاک می‌ریخته‌اند ، فرزندان خود را از زندگی محروم ساخته در بتکده‌ها به خدمت می‌سپرده‌اند. گاهی نیز نادانی را از اندازه گذرانیده ، پسران یا دختران خود را در زیر پای بتها سر می‌بریده‌اند.

این گرفتاری مردمان باستان بوده. سپس که برانگیختگانی (مردان خدایی) آدمها را از آن نادانیها نجات داده و بآفریدگار حقیقی راهنمایی کرده‌اند ، این زمان نیز گمراهیهای دیگری آغاز شده. کسانی بی‌آنکه راهی ـ راه دلیل و تحقیق ـ باشد ، از ماهیت خدا و از ابتدای خلقت به گفتگو پرداخته‌اند ، و در این راه حدسیات و تصورات را راهنمای خود گرفته در بیابان نادانی به هر سو تاخته‌اند.

آن فیلسوفان یونانند که از آغاز خلقت به گفتگو پرداخته ، خیال‌بافیهای عجیبی کرده‌اند : «چون خدا خود نمی‌توانست جهان را بیافریند ، عقل (خرد) اول را آفریده ، و اینْ عقل دوم را با فلک اول آفریده ، و آنْ عقل سوم را با فلک دوم بوجود آورده ، به همین ترتیب تا ده عقل و نه فلک آفریده شده‌اند».

آن صوفیان می‌باشند که خود را به تنگنا انداخته ناگزیر شده‌اند خدا را چیزی جز «هستی» (وجود) نشناسند ، و چون هستی یک چیز بیشتر نیست ، خود را با خدا یکی شمرده گدایان بی‌سر و پایی دم از رسیدن بخدا زده‌اند.

آن باطنیان [1] می‌باشند که خدا را در کالبد این و آن جا داده و این راه را باز کرده‌اند که هر شخص درمانده‌ و عاجزی بیشرمانه لاف خدایی بزند.

آن پیروان مذاهبند که خدا را در آسمان تصور می‌کنند ، که به روی کرسی نشسته ، و مانند یک پادشاه مستبدِ هوسبازی فرمان می‌دهد ، و جهان را با دست فرشتگان اداره می‌کند.

ما می‌گوییم : اینها همه نادانی و همه خیال‌بافی است. آنچه ما را بخدا راهنمایی می‌کند این جهان است ، این جهان است که می‌رساند خدا هست (زیرا جهان نیازمند آفریننده است) ، و یکی است (زیرا سراسر جهان بیش از یک دستگاه نیست) ، دانا و توانا است (زیرا جهان نشان دانایی و توانایی اوست). این جهان همینها را می‌رساند و بیش از اینها را نمی‌رساند. از ماهیت خدا ، و از ابتدای آفرینش ، کسی آگاهی ندارد ، و نمی‌تواند هم داشته باشد ، پس باید سکوت اختیار کرد و دنبال حدسیات و خیالات را نگرفت.

[1] : باطنیان نام دیگر اسماعیلیان است که در ایران و هند و چند کشور دیگر پراکنده‌اند.
.
🔶 سرنوشت ایران چه خواهد بود؟ (احمد کسروی)


🔸 ١ـ آقا سید ضیاءالدین (تکه‌ی 3)

شاید آقا سید ضیاء و همفکران او بگویند : «مقصود ما از طرفداری که باسلام می‌کنیم جلوگیری از رواج و پیشرفت کمونیستی است». (چنانکه گاهی کسانی این را بزبان می‌آورند).

می‌گویم : اولاً کمونیستی یا سوسیالیستی را مردان نیکخواهی بنیاد گزارده‌اند و اساس آن مراعات حال کارگران و رنجبران و بیچیزانست و شما نبایستی با اساس آن مخالف باشید ، و اگر در بعضی مواد آن و یا در طرز اجرایش ایرادهایی بنظرتان می‌رسد بایستی در آن باره بگفتگو وارد شوید و با دلایل نظریه‌ی خود را روشن گردانید.

ثانیاً این مذاهب متعدده‌ی امروزی که جانشین اسلام گردیده از بس پایه‌اش متزلزل و ارکانش سست است دارای نیرویی که بتواند جلوگیری از کمونیستی یا از هر نظریه‌ی علمی یا اجتماعی کند ، نیست.

کمونیستی که یک نظریه‌ی اجتماعیست و مخالفت صریح با ادیان ندارد بماند. این مذاهب از مادیگری که مبنایش بانکار خدا و عالم آخرتست و تضاد صریح با اساس ادیان دارد جلوگیری نمی‌توانند کرد. در اروپا و آمریکا سالیان دراز است که علوم طبیعی و فلسفه‌ی مادی رواج گرفته. کشیشها می‌روند و در دانشگاهها آن علوم و فلسفه را درس می‌خوانند و رتبه‌های علمی (از دکتری و پروفسوری و مانند اینها) می‌گیرند ، و در همانحال می‌آیند و وارد کلیسا می‌شوند و انجیل را باز کرده بمردم موعظه می‌کنند و منافاتی درمیان دو کار نمی‌بینند. این جز نتیجه‌ی سستی آن عقاید و از نیرو افتادن آنها نیست.

در عالم اسلام نیز همانست. سالهاست کتابهای سلامه موسا و شِبلی شُمِیل و دیگران در فلسفه‌ی مادی ، در زبان عربی چاپ شده و در مصر و عراق و ایران و هند و دیگر جاها انتشار یافته و ملاها ، بخصوص متجددین ، آنها را خوانده‌اند و استفاده کرده‌اند و بصدد معارضه نیامده‌اند. نتیجه‌ی آنها این شده که عقاید مذهبی در دلهاشان هرچه سست‌تر گردد و هرچه موهونتر باشد.

به هر حال امید آنکه بدستیاری مذاهب جلوگیری از کمونیستی کنید بیجاست. اگر کسی در آرزوی جلوگیری از کمونیستی است باید سخنانی پایه‌دارتر و والاتر از گفته‌های کمونیستها بگوید و ایرادهایی را که به مبادی کمونیستی توان گرفت با دلایل روشن گرداند. از این راه است که می‌توان بنتیجه‌ای رسید.

این مذاهب کمونیستی را سست و بی‌اثر تواند گردانید ولی از پیشرفت آن جلو نتواند گرفت. باین‌معنی اگر در ایران تبلیغات کمونیستی بشود ، مسلمانان بعنوان آنکه مسلمان می‌باشند از گرویدن بآن خودداری نخواهند کرد. ولی با این عقاید درهمی که در مغزهای خود آکنده‌اند ، اگر مبادی کمونیستی را هم فراگیرند ، اینها را با آنها درهم آمیخته یک معجون تهوع‌آوری پدید خواهند آورد (چنانکه همین رفتار را با مشروطه کردند و آن را گرفتند و بحال تهوع‌آوری انداختند).

روزی یکی می‌گفت : چون دولت شوروی دین را ممنوع گردانیده ما منظورمان آنست که با تثبیت اسلام از نفوذ سیاسی آن دولت در ایران بکاهیم. گفتم : در این باره هم دولت شوروی از شما جلو افتاد : علیزاده شیخ‌السلام قفقاز به ایران آمد و همچون یک شیعه‌ی خالص و متعصب بزیارت قم و مشهد رفت و به ایرانیان فهمانید که دولت شوروی دیگر جلوگیری از دین نمی‌کند.

مطلب را خلاصه کنیم : تمسک باسلام در کشاکشهای سیاسی جز توهین بآن دین نیست و بهیچ نتیجه‌ی سودمندی از این راه امیدوار نتوان بود.
✴️ حقایق زندگی (تکه‌ی بیست وسوم)

🔸 ما در زندگی ناچار نیستیم و چاره داریم (بخش 2 از 3)

🔸خدا هیچ كسی را یا هیچ مردمی را برای بدبختی و خواری نیافریده. ولی یك مردمی كه باین نادانیها افتند و بجای كوشش و چاره‌جویی دلهای خود را با این سخنان پوچ شاد گردانند بیگمان بدبخت و خوار خواهند گردید. این نتیجه‌ی نادانیهای خودشانست. خواست خدا كه در این زمینه هست همین میباشد.

چنانكه بارها گفته‌ایم این سخنان یادگار زمان سلجوقیان و مغولانست. در آن زمانها در ایران چند رشته گمراهیهای ریشه‌برانداز پدید آمد كه یكی از آنها جبریگری بود ، و همین گمراهیهاست كه یك توده‌ای بآن بزرگی را در زیر پای مغول لگدمال گردانید. سپس كه مغولان در این سرزمین بنیاد پادشاهی نهادند و بازمانده‌ی ایرانیان را بنده و زیردست خود گردانیدند ، بیچارگان بجای آنكه از گذشته عبرت گیرند و آن بدبختی را نتیجه‌ی نكوشیدن و سستی نمودن دانسته ، این زمان سستی از خود دور گردانند و كینه‌ی مغولان را در دل پرورده در یك روزِ فرصتی بر آنان شورند و ریشه‌شان براندازند ، بیدردانه با این اندیشه‌های پست و بیپا كه باید «بهانه‌ی بیغیرتی» نامید دلهای خود را خوش گردانیده بازمانده‌ی احساسات را نیز از میان بردند.

در كتابها درباره‌ی قضا و قدر صدها سخنان پوچ نوشته بجاهای بسیار دوری رفته‌اند. روزی در مجلسی كسی در این باره پرسشی كرد من سخنانی را كه در گفتار دیروزی نوشته‌ام باو بازگفتم. دیدم نپذیرفت و چنین پاسخ داد : «آخر علماء و فلاسفه در این باره حرفهای بسیاری دارند». گفتم : علما و فلاسفه بیكار بوده‌اند و دلشان خواسته سخنانی بیهوده گویند. ما را چه كار با ایشانست. چیزیست بسیار روشن : شما اگر زمینی را شخم كنید و تخم پاشید و آبیاری كنید گندم خواهید داشت و اگر نكنید نخواهید داشت. اگر درختی بكارید و سالها آن را بپرورید میوه خواهید چید. اگر شب چراغ روشن گردانید در روشنایی خواهید نشست ، و اگر نگردانید در تاریكی خواهید ماند. در همه‌ی كارها چنینست. یك توده‌ای كه بیست یا سی‌ملیون در یكجا میزیند اگر یكدل و یكزبان باشند و در راه نگهداری كشور دست بهم دهند و افزار كار آماده گردانند فیروز خواهند درآمد ، وگرنه بزیر دست دیگران افتاده بروز سخت خواهند افتاد. مردم فرانسه كه امروز دچار یك بدبختی گردیده‌اند اگر بفداكاریهایی برخیزند نجات خواهند یافت وگرنه همچنان در زیرِ دست آلمان خواهند ماند. همین مردم ایران كه بدینسان خوار و زبون گردیده‌اند اگر باین آلودگیهای خود چاره كنند و این پراكندگی را از میان برداشته یكدل و یكزبان گردند بآزادی و سرفرازی خواهند رسید وگرنه در این بدبختی و خواری خواهند ماند. اینها چیزهاییست بروشنی آفتاب. دیگر چه نیازی بگفته‌های علما و فلاسفه است؟!..

در مجلس دیگری باز این گفتگو میرفت یكی گفت : «مسئله باین آسانی نیست. علما حرفهای بسیاری دارند». گفتم چه حرفهایی دارند؟.. درماند و پاسخی نتوانست و دانسته شد از كسانیست كه بسخن نافهمیده بیشتر بها دهند تا بسخن روشن و فهمیده.

بسیاری از اینان یك كلمه‌ی «قضا و قدر» شنیده و بی‌آنكه معنای درستی از آن بفهمند به دل سپارده‌اند و باین آسانی نمیخواهند از آن دست بردارند. روزی با كسانی باز این سخنان میرفت و من به یكایك پرسشهای آنان پاسخ میدادم و دلیلها یاد میكردم و پس از آنكه بهمه‌ی گفته‌هاشان پاسخی دادم و همگی درماندند یكی از آنان سر برآورد و چنین گفت : «بالاخره نمی‌شود كه منكر قضا و قدر شد». من بیاد آن افتادم كه در سی سال پیش كه موضوع كروی بودن زمین و گردش آن بدور آفتاب درمیان ایرانیان تازه انتشار می‌یافت و در بیشتر مجلسها این گفتگو بمیان می‌آمد یك روزی در مجلسی این سخن میرفت و یك دانشمندی با زبان ساده چگونگی زمین و گردش آن را شرح میداد پس از یك ساعت سخنرانی یك حاجی ریش سفیدی از یك گوشه‌ی مجلس زبان بگشاد و چنین گفت : «بالاخره گاوماهی [1] را كه نمی‌شود منكر شد». این نیز آن رفتار را میكرد.
گفتم : چرا نمی‌شود منكر قضا و قدر شد؟!.. دوتا كلمه‌ی عربیست شنیده‌اید و یك توهمیست در دل جا داده‌اید هر دو را می‌توانید رها كنید و فراموش سازید. قضا و قدر جز توهمی نیست.

گفت : «این عقیده‌ی ماست چطور رها كنیم؟!..» گفتم : میدانم عقیده‌ی شماست. ولی چون بیپا و بیهوده است باید رها كنید. گفت : ما میگوییم : «كارها دست خداست». گفتم : آری كارها دست خداست. ولی همان خدا بشما در زندگانی اختیار داده كه هر كاری را از راهش انجام دهید. اینكه شما بچاره‌ی دردهای خود نمی‌كوشید و همچون كودكان هر دسته‌ای پی هوسهای دیگری می‌باشید ، و چون در نتیجه‌ی این بدیهای خود زبون و خوار میگردید و از بیگانگان توسری می‌خورید میگویید : «خواست خدا چنین بوده». خدا از چنین عقیده‌ای بیزار است. خدا نفرین میفرستد بآن مردم بیغیرتی كه بكار از راهش نكوشند و از خدا توقع كنند كه كارهای آنان را درست گرداند.

👇
1 : به پندار پیشینیان زمین تخت بوده بروی شاخ گاوی می‌باشد و آن گاو هم پای بر گرده‌ی یک ماهی دارد و ماهی نیز بروی آب دریاست. آن را گاوماهی گفته‌اند.
✴️ ورجاوندبنیاد

(بزبان عادی)
(بخش یکم : درباره‌ی جهان و انسان)

🔸تکه‌ی 4
(بهر 2 از 2)

🔸در هر چیزی همینکه راهی نباشد ، باید بازایستاد.🔸

آنچه ما را به خدا راهنمایی می‌کند این جهان است. این جهان است که می‌رساند خدا هست و یگانه و دانا و توانا است ، و بیش از این نمی‌رساند. از ماهیت خدا و از ابتدای آفرینش کسی آگاه نیست.
در هر چیزی همینکه راهی نباشد باید متوقف شد ، و بگمان و خیال نپرداخت. پاکدینی تنها آن نیست که بحقایق پی ببرند ، این نیز هست که دست از خیالات بیهوده بکشند. در جهان هر چیزی را نمی‌توان دانست.
مردمان بیش از هر چیز باید آیین خدا را بشناسند ، و آنچه را که او از مردمان می‌خواهد بدانند ، معنی حقیقی زندگی را بدانند.

🔸🔸🔸

کسانی می‌گویند : برای چه جستجو و تحقیق از راز آفرینش نکنیم؟!.. چرا بگفتگو از خدا نپردازیم؟!.. می‌گویم : در جایی که راه نیست از حدس و خیال و فرض بیش از این بدست نمی‌آید که یک سری حرفهای پست و بیهوده‌ای بیرون ریخته ‌شود. از این گذشته ، چون میدان حدس و خیال بی‌پایان است ، هر دسته‌ای از شما راه دیگری پیش می‌گیرید ، و بناچار تفرقه بمیان می‌آید (چنانکه آمده). درباره‌ی گذشته‌ی جهان ، شما از راه دانشها ، تا هر کجا که می‌توانید پیش بروید. ما نه تنها ایراد نخواهیم داشت ، راضی و خوشدل نیز خواهیم بود. ولی این دور از عقل است که به اسب کور خیال سوار شوید و در تاریکی به هر سو بتازید.

گاهی نیز کسانی از مبداء خدا (یا پیدایش او) می‌پرسند. می‌گویم : شما با مبداء خدا چه کار دارید؟! چه راهی به آن دارید؟! چه سودی از آن توقع دارید؟!

ما در این جهان هستیم و آن را می‌بینیم و بررسی می‌کنیم ، و این را می‌فهمیم که دست آفریدگاری در بین است. ولی از آفریدگار چه دیده و چه شناخته‌ایم که به مبدائش راه پیدا کنیم؟!. آن وقت ، جستجو از خدا برای روشن بودن راه زندگانیست. برای شناختن وظایف انسانهاست. جستجو از مبداء او در این زمینه چه تأثیری دارد؟!.

اگر مقصود شما از این پرسش اینست که بگویید : چون مبداء خدا را نمی‌دانیم پس هستی او را نیز نمی‌پذیریم ، این جز نادانی نیست. اگر چیزی را نمی‌دانیم آیا باید از دانسته‌ها نیز چشم بپوشیم؟!.

در دنیا چیزهای نادانسته فراوانست. نیوتن که نیروی جاذبه را پیدا کرد ، و آنهمه نتایج از آن گرفت ، آیا کسی ماهیت جاذبه را می‌داند؟! الکتریسیته که اینهمه استفاده از آن می‌شود ، آیا کسی از ماهیت آن آگاه است؟!

در هر چیزی که راه تحقیق باز نباشد ، باید ایستاد ، و به حدس و خیال نپرداخت. پاکدینی تنها آن نیست که بحقایق پی ببرند ، این هم هست که از خیالات بیهوده دست بکشند. در جهان هر چیزی را نمی‌توان دانست.

مردمان پیش و بیش از هر چیز باید آیین خدا را بشناسند و در زندگی پیروی از آن کنند ، آنچه را که خدا از آنها می‌خواهد بشناسند و بکار بندند ، معنی حقیقی زندگی را بشناسند و درپی آن باشند. شناختن اینها است که سودمند می‌تواند باشد ، از اینها است که نتیجه بدست می‌آید و می‌توان رستگار شد. از اینها است که می‌توان خدا را راضی کرد.
.
🔶 سرنوشت ایران چه خواهد بود؟ (احمد کسروی)


🔸 ١ـ آقا سید ضیاءالدین (تکه‌ی 4)

یک ایراد دیگر بآقا سید ضیاء تعرضات توهین‌آمیزیست که در روزنامه‌های منتسب باو درباره‌ی دولت شوروی دیده می‌شود. ما حق داریم بدولت شوروی درباره‌ی دخالتهایی که مأمورین آن دولت در کارهای داخلی می‌کنند اعتراض کنیم. این حق ماست و من بآقا سید ضیاء در این باره نه تنها ایراد نمی‌گیرم شهامتی را که بخرج داده‌اند تقدیر می‌کنم. این کشور مال ماست و باید بنگهداری آن علاقه‌مند باشیم. ما هرچه ناتوان باشیم از ما ناتوانترها هم در جهان هستند و خود را اداره می‌کنند.

ایراد من در این زمینه نیست ، در آن زمینه است که گاهی دیده‌ام روزنامه‌ی هور یا دیگری از روزنامه‌های آقا سید ضیاء تعرضات خارج از موضوع می‌کنند. (مثلاً آرتش سرخ در برلن گاوها را غارت کرده یا بدخترها تعرضی نموده). اینها بروزنامه‌ی هور چه ربط دارد؟!.. آیا سزاست که ما بیهوده تعرضاتی کنیم و کار را بجنگ و خونریزی رسانیم و باعث نابودی هزارها مردم بیگناه گردیم؟!..

عجالتاً درباره‌ی آقا سید ضیاء باین اندازه بس می‌کنم و سپس اگر جایش بود باز ایرادهایی بایشان خواهم گرفت.
✴️ حقایق زندگی (تکه‌ی بیست وچهارم)

🔸 ما در زندگی ناچار نیستیم و چاره داریم (بخش 3 از 3)

🔸شما مگر چشم ندارید و نمی‌بینید كه مردمان جهان چگونه میكوشند؟! چه شده كه میخواهید شما نكوشید و نتیجه بردارید؟!.. شما چه امتیازی در دستگاه خدا دارید؟!.. مگر خدا تنها ازآنِ شماست؟!.. مگر انگلیسی و آلمانی را شیطان آفریده؟!..

بارها دیده‌ام در گفتگو از این زمینه كسانی شعر پایین را بمیان آورده می‌پرسند :
مِی خوردن من حق ز ازل میدانست گر می نخورم علم خدا جهل بود

میگویم : این شعر برای ریشخند سروده شده. شما داستان خراباتیان را نمیدانید. اینان یك دسته‌ای بودند بخدا و بجهان آفرینش ایرادهایی میگرفتند و چون با دین دشمنی می‌نمودند به هر عقیده‌ی دینی ریشخند میكردند. مثلاً چون ملایان میگفتند : «خدا هرچه بوده و خواهد بود از پیش میدانست» اینان در پاسخ آن بریشخند گفته‌اند : «پس این می خوردن ما را هم خدا میدانسته و ما اگر نمی‌خوردیم علم خدا درست نمی‌آمد». هرچه هست مقصود جز ریشخند نبوده. ما باید یكی هم داستان این خراباتیان را در چند گفتاری در پرچم بنویسیم تا اینها روشن گردد.

از آنسوی این شعر جز مغالطه نیست. آیا آن كس بهمین بهانه زهر میخورد؟!.. آیا می‌شد كه زهر را جلوش بگزارند و بگویند این را بخور زیرا اگر نخوری علم خدا درست نمی‌آید؟!..

چنانكه گفتم اینها بیكارانی بودند و می‌نشستند و باین سخنان مفت و بیهوده می‌پرداختند.

ما میگوییم درباره‌ی دانش خدا به هیچ سخنی نباید پرداخت. این چیزیست كه كسی بآن راه ندارد. اما درباره‌ی باده (شراب) یا هر چیز دیگری اگر زیان ندارد بخورند و كسی را هم ایرادی نخواهد بود ، نیازی بشعر و غزل هم نخواهد داشت. اگر زیان دارد بدستور خرد باید از آن پرهیز كرد و هیچ بهانه‌ای نیاورد. مردك تو را بدانش خدا چه كار است؟!.. تو در اندیشه‌ی تندرستی خود باش ، در اندیشه‌ی زندگانی خود باش.

گاهی نیز دیده‌ام درباره‌ی «بخت» می‌پرسند. میگویم : «بخت» بآن معنی كه شما میگویید جز پندار نیست. ما «بخت» را نتیجه‌ی كارهای هر كسی میدانیم ، هر كسی یا هر توده‌ای در نتیجه‌ی كارها و حالهای خود نیكبخت یا بدبخت میگردد. اما اینكه كسانی خوشبخت آفریده شده باشند كه همیشه از زندگی خوشی بینند و نكوشیده نتیجه بردارند و كسان دیگری بعكس آنها همیشه بدی بینند و از كوششهای خود نیز نتیجه برندارند ـ ما از چنین چیزی آگاه نمی‌باشیم و آن را جز یك پنداری نمی‌شناسیم.

این از ناتوانی روانهاست كه كسانی همینكه از تصادفات چند بار زیان بردند چنین دانند كه یك چیزی در طبیعت هست كه با وی دشمنی میكند و برعكس اگر چند بار از تصادفات سود بردند بخود مغرور گردیده چنین پندارد كه یك چیز نهانی با وی یاوری میكند. داستان بخت از اینجا پیدا شده.
(پرچم روزانه شماره‌های 86 و 87)
✴️ مایه‌ی بدبختی ایرانیان اندیشه‌های پراكنده‌ایست كه در مغزها جا دارد.

این اندیشه‌های پریشان و گمراهست كه اراده‌ها را سست و خردها را بیكاره می‌گرداند و مردم را بدینسان درمانده و بدبخت می‌سازد.

سپس دلیل آورده گفته‌ایم : سرچشمه‌ی كارهای آدمی مغز اوست.

مغز است كه بدیگر عضوها فرمان می‌دهد و آنها را بكار می‌اندازد.

از آنسوی مغز تابع اندیشه‌هاییست كه در آن جا می‌گیرد.

✴️ این اندیشه‌هاست كه مغز را اداره می‌كند.

پس از این مقدمه گفته‌ایم باعث اینكه ایرانیها بدینسان سست‌اراده و بیچاره‌اند سخنان پراكنده‌ی ضد هم می‌باشد

و مثل آورده گفته‌ایم : در این توده از یكسو سروده می‌شود :
«بجز از كِشته ندروی»
و از یكسو گفته می‌شود : «كه بر من و تو در اختیار نگشاده»

یا گفته می‌شود :
«گر زمین را به آسمان دوزی ندهندت زیاده از روزی».

امروز از یكسو ما می‌خواهیم مردم را بكوشش واداریم و از یكسو كتابها پر است از تعلیمات جبریگری.

از یكسو ما می‌گوییم : باید كوشید و كشور خود را نگه داشت و از یكسو كتابها پر است از اینكه با كوشش بجائی نتوان رسید :
«بخت و دولت بكاردانی نیست جز بتأیید آسمانی نیست».

از یكسو ما می‌گوییم : باید در اندیشه‌ی نگهداری خاندانهای خود باشیم و باید خطرهای احتمالی آینده را بدیده گرفته درپی وسایل دفاع باشیم از سوی دیگر گوشها پر است با این شعر و مانند آن :
«اگر تیغ عالم بجنبد ز جای نبّرد رگی تا نخواهد خدای».

✴️ می‌گوییم : آیا باور كردنیست كه این همه سخنان كه بنام جبریگری و اختیار نداری گفته شده بی‌اثر بماند؟!..

✴️ آیا باور كردنیست كه سخنانی كه ما بنام میهن‌پرستی و كوشش می‌نویسیم اثر خود را بكند ولی اینها نكند؟!..

(پرچم روزانه ش 124)
✴️ ورجاوندبنیاد

(بزبان عادی)
(بخش یکم : درباره‌ی جهان و انسان)

🔸تکه‌ی 5
(بهر 1 از 2)

🔸انسان والاترینِ آفریدگان است.🔸

انسان اگرچه از جنس جانوران است ولی با آنها یکسان نیست. انسان والاترین آفریدگان است. خدا انسانها را آفریده و این زمین را به آنها سپرده. سپرده تا از آلودگیها پاک کرده نظم و نظامش دهند و آباد کنند. سپرده تا شهرها بسازند و باغها و کشتزارها بوجود آورند ، آبها و چشمه‌ها را بجریان اندازند ، راهها بسازند ، با بیماریها و بدیها در مبارزه باشند. سپرده تا جانوران مفید و بی‌آزار را پرورش دهند ، و موذی و زیانمند را از میان ببرند. سپرده که با آسایش و سعادت در آن زندگی کنند ، و همیشه سعی به پیشرفت کنند.
این افتخاری است که خدا انسان را بروی زمین جانشین خود قرار داده. افتخاری است که بخشی از کارهای خود را بآدمیان واگذار نموده.

🔸🔸🔸

یکی از گمراهیهای فلسفه این است که انسان را با چهارپایان و دیگر حیوانات همردیف دانسته و از قدر و منزلت انسان بسیار کم می‌کنند. این اشتباه فلسفه از اول بوده. فیلسوفان شباهتی را که در میان انسان و چهارپایان نمایان است در نظر گرفته و گوهر انسانیت را (که ما روشن خواهیم کرد) نشناخته ، به انسان بیش از این ارزش قائل نشده‌اند که او را سردسته‌ی حیوانات بدانند.

ولی انسان اگر از جنس جانورانست ، با آنان یکسان نیست. انسان گل سرسبد آفریدگان است و یک گوهر (یا سرشت) ویژه‌ای ‌دارد.

داروین و پیروانش می‌گویند : انسان و میمون از یک شاخه هستند. می‌گوییم : شاید که چنین بوده. این از جاهاییست که «جهش» رخ داده. از جاهاییست که دست آفریدگار نمایان شده.

بگفته‌ی شما دانشمندان ، در سیر آفرینش گاهی پیشامدهای غیرمنتظره‌ای ـ یا بهتر گویم : جهشهایی ـ رخ داده. مثلاً می‌گویید : خورشید توده‌ی بخاری بوده و در فضا می‌ایستاده ، تا ناگهان به دور خود شروع بچرخیدن کرده است. زمین سرتاسر خالی بوده ، و هیچ نشانی از گیاه و درخت در آن نبوده تا ناگهان روییدنیها (گیاهان) پیدا شده. تا هزاره‌ها و ده‌هزاره‌ها از زندگی نشانی نبوده تا ناگهان زندگی در آن پدید آمده. اینها و مانندهای اینها که در گفته‌های دانشمندان است جهشهایی بحساب می‌آید و پیدایش آدمها نیز یکی از آنها می‌تواند باشد.

انسان ، چه از میمون و چه جداگانه پیدا شده ، خود موجود متفاوتی است که دارای گوهر ویژه‌ای می‌باشد (دستگاه روان ، که شرح آن خواهد آمد). پیدایش انسان از میان جانوران مانند شکفتن گل از میان بوته‌ها و خارها ، یا مانند پدید آمدن میوه از میان شاخه‌ها و برگها است. انسان گل جهان است ، میوه‌ی آفرینش است.

خدا آدمیان را آفریده ، و این زمین را به آنان سپرده. سپرده که از آلودگیها و زوائد پاک کنند و به آن نظم و نظام داده آبادش کنند. سپرده که شهرهای بزرگ و کوچک برپا کنند ، و باغها و کشتزارها بوجود آورند ، آبها را به جریان اندازند ، راهها بسازند ، و با بیماریها و بدیها مبارزه کنند. سپرده تا جانوران مفید و بی‌آزار را از چرنده و پرنده و از هر گونه پرورش دهند ، و حیوانات موذی و زیانمند را از گزنده و خزنده و درنده از هر گونه که هست از میان بردارند. سپرده تا با آسایش و سعادت زندگی کنند ، و نیروهای خدادادی خود را برای آبادی و نیکی جهان بکار ببرند ، و همیشه رو به پیشرفت باشند. آن وظایفی که انسانها بگردن دارند اینهاست. آنچه خدا را خشنود می‌کند این کارها است.
.
خراباتیان_که_بودند_و_چه_می‌گفتند؟.pdf
1.6 MB
🔸 خراباتیان که بودند و چه می‌گفتند؟

🖌 احمد کسروی

📊 شمار ساتها : ۳۵ (اصلی) + ۲

بازپسین پراکنش : بهمن ۱۴۰۰

🔷 کتابخانه‌ی پاکدینی

🔸 این دفتر از سوی «باهَمادِ پاکدینان» و بدست «کوشادِ تلگرام» پراکنده می‌گردد.
🔶 سرنوشت ایران چه خواهد بود؟ (احمد کسروی)


🔸 ٢ـ حزب توده : (تکه‌ی 1)

اول بگویم من با بسیاری از سران حزب توده آشنا هستم. با بعضی دوستی هم داریم و گاهی گفتگو کرده‌ایم. اینست دوست نمی‌داشتم بآنها ایراد گیرم. ولی در مقام داوری نمی‌توان بدوستی و آشنایی پابند بود. در این غائله که برای ایران پیش آمده حزب توده مؤثرترین عامل بوده و البته باید مسئولیت آنها نیز دانسته شود. از سوی دیگر روزنامه‌های حزب توده آزاد شده آنها خواهند توانست بایرادهای من پاسخ نویسند تا مردم ایران درمیانه قضاوت نمایند.

من خوب می‌دانم درمیان این حزب ، جوانان خونگرم نیکخواه بسیاری هست که دلهاشان نیکی و سرفرازی ایران را می‌خواهد و برای کوشش در آن راه ، بلکه برای جانفشانی ، آماده‌اند و بهمین قصد در آن حزب شرکت کرده‌اند. رویهم‌رفته آن حزب را نیکخواهان راه می‌برند. با اینحال رفتار آنها خالی از ایراد نیست ، و اگر حقیقت را بگوییم این حزب به ایران زیانمند افتاده.

بعقیده‌ی من در تشکیل حزب توده و در روش سیاسی آن ، چند اشتباه اساسی رخ داده است ، و من از هر کدام باختصار گفتگو خواهم کرد :

١) این حزب از روی احتیاجات ایران تشکیل نگردیده. برای آنکه مقصودم روشن گردد باید مقدمه‌ای ذکر کنم :

برای تشکیل حزب در یک کشور ، راه طبیعی آنست که کسانی از نیکخواهان و دوراندیشان فراهم نشینند و ببینند دردهای کشور چیست ، در توده چه گرفتاریهایی هست ، به چه قسم اصلاحات نیاز می‌باشد ، با همسایگان چه رفتاری باید بود ـ اینها را بیندیشند و از روی بینش راههای چاره‌ای در نظر گیرند ، و آنگاه موادی بروی کاغذ بیاورند و باهم پیمان بندند که در راه اجرای آن مواد کوشش بکار برند و کسان دیگری را بهمدستی با خود دعوت کنند.

این طریقه‌ی تشکیل حزب است. بالاخره باید مرام یک حزب با احتیاجات توده مطابق باشد. ولی در ایران این طریقه را نمی‌شناسند. در این کشور طریقه‌هایی برای تشکیل حزب هست (که گفتگو از آنها در اینجا خارج از موضوعست) و یکی از بهترین آنها اینست که ببینند در اروپا چه حزبهایی هست و از یکی از آنها پیروی نمایند.

حزب توده از این راه تأسیس یافته. بنیادگزاران آن به پیروی از تشکیلات سوسیالیستی و حزبهای کارگری اروپا این جمعیت را بنیاد گزارده‌اند.

در حالی که ایران جز از کشورهای اروپاست. در این کشور گرفتاریهای بسیار بزرگتر و مهمتر از حال بدبختی کارگران و رنجبران موجود است. یک جمعیت بایستی گرفتاریهای اساسی این توده را بدیده گیرد و نخست بآنها پردازد.

برای مثل می‌گویم : در ایران پس از چهل سال هنوز مشروطه یا رژیم دمکراسی استقرار پیدا نکرده و انبوه مردم علاقه بآن ندارند. بلکه حقیقت اینست که نود و نه درصد مردم از معنی مشروطه ناآگاهند. تنها نام آن را شنیده‌اند که آن هم با ریشخندها و توهینهایی توأم بوده است. از سوی دیگر از نظر عقاید موانعی در برابر مشروطه موجود است که تا آنها از میان برنخیزد مردم بزندگانی دمکراسی علاقه پیدا نخواهند کرد و استقرار آن رژیم در این کشور از محالات خواهد بود.

اینست در تشکیل جمعیت ، اگر احتیاجات توده در نظر گرفته می‌شد بایستی در گام نخست جدیتهایی برود که این مردم معنی دمکراسی را بفهمند و بآن علاقه پیدا کنند و با موانعی که از نظر عقاید درمیانست مبارزه‌ی سختی آغاز گردد.

یک توده نخست باید حقایق اولیه‌ی زندگانی را بفهمد تا نوبت باصلاح معاش کارگرانش رسد. آن کارگری که شما برای اصلاح معاش او می‌کوشید در توی خرافات غرقست و دست و پا می‌زند. آن کارگر آماده است سعادت خود و خانواده‌اش را به یک عقیده‌ی خرافی قربانی سازد. آن کارگر آماده است بعنوان آنکه شما بروضه‌خوانی عقیده ندارید و به تکیه احترام نمی‌گزارید ، بر شما بشورد و آن غائله‌ی اصفهان را برپا گرداند.

آن روستایی که شما خود را حامی او گردانیده‌اید ، در توی نادانی تا گلو فرورفته و از زندگانی چیزی نمی‌فهمد. شما می‌توانید با سخنانی او را تحریک کنید که بارباب دخالتی در عایدات ندهد ، می‌توانید تفنگ بدستش بدهید که گماشتگان ارباب را بکشد. ولی اینها حال او را اصلاح نخواهد کرد و از او دهقانی که همسر دهقانان آلمان و فرانسه باشد پدید نخواهد آورد.
✴️ حقایق زندگی (تکه‌ی بیست وپنجم)

🔸 همه چیز را میدانند و هیچ چیز را نمیدانند (بخش 1 از 2)

تاكنون بارها گله كرده‌ایم كه ایرانیان معنی «دانستن» را هم نمیدانند. همین داستان «قضا و قدر» یك مثل نیكی برای این موضوع میباشد.

شما اگر در مجلسی بنشینید و چنین گفتگو كنید : «در زندگانی هر كسی باید بكوشد تا نتیجه بردارد. اگر كسی نكوشد و یا راه كوشش را نداند ناچار در زندگی بسختی خواهد افتاد. همچنین توده‌ها آنهایی كه نكوشند و یا راه كوشش را ندانند بزیردستی می‌افتند و بدبخت میگردند». اینها را كه سراپا حقایقست شرح دهید ، خواهید دید شنوندگان همگی از درون دل «بلی» میگویند و سرها را برای تصدیق تكان میدهند ، خواهید دید یكی سری تكان داده میگوید : «بلی ؛ لیس للانسان الا ما سعی». آن یكی دهان پرباد كرده شعر میخواند :
دهقان سالخورده چه خوش گفت با پسر كای نور چشم من بجز از كشته ندروی

آن دیگری با لحن فیلسوفانه می‌سراید : «هر كسی آن دِرَود عاقبت كار كه كِشت». چهارمی بنطق پرداخته میگوید : «بلی آقا ! این نتیجه‌ی كوشش است كه آلمان را بآن مقام رسانیده نتیجه‌ی كوشش است كه انگلیسها بیك نصف كره حكومت میكنند». آن دیگری میگوید : «من درباره‌ی سعی و عمل مقاله‌ای نوشته‌ام». این میگوید : «من بتازگی یك قصیده‌ای سروده‌ام». اینها را میگویند و چنین می‌فهمانند كه ما اینها را میدانیم و عقیده‌مند میباشیم.

در حالی كه نمیدانند و باوری هم ندارند. سخنانیست شنیده و فراگرفته‌اند ، ولی نفهمیده و باور هم نكرده‌اند. زیرا
🔸كسی كه یك چیز را باور كرده ضد آن را نپذیرد.
شما اگر علم هیئت خوانده و داستان زمین و آفتاب و دیگر كرات را بدانسان كه در این علم است یاد گرفته و باور كرده‌اید ، دیگر هیچگاه بافسانه‌ی گاوماهی گوش نخواهید داد. اگر ببینید در كتابی آن را نوشته آن كتاب را دور خواهید انداخت. شما اگر از بهداشت آگاهید و این را باور كرده‌اید كه آدمی چون بیمار شد باید از راه پرهیز و درمان بچاره كوشد دیگر سخنی بضد آن نخواهید پذیرفت و اگر دیدید در كتابی چنین نوشته : «در بیماری چاره [1] و درمان تأثیر ندارد» مؤلف آن كتاب را نادان شمارده آن را دور می‌اندازید. معنی دانستن و باور كردن همینست.

كنون بیاییم بر سر موضوع. ما بایرانیان میگوییم : شما اگر باور كرده‌اید «در زندگی باید كوشید و نتیجه برداشت» پس چگونه است صدها ، بلكه هزارها سخنان ضد آن درمیان شما رواج دارد؟!..

« اَلعبدُ یُدَبِّرَ وَ اللهُ یُقَدِّرَ» [2] ، « تُريدُ وَ اُريدُ وَ لايَكُونُ اِلاّ ما اُريدُ »[3].
فلک بمردم نادان دهد زمام مراد تو اهل دانش و فضلی همین گناهت بس
بخت و دولت بكاردانی [4] نیست جز بتأیید آسمانی نیست
گرچه تیر از كمان همی‌گذرد از كماندار بیند اهل خرد
رضا بداده بده وز جبین گره بگشای که بر من و تو در اختیار نگشاده است
می خور كه ندانی زكجا آمده‌ای خوش باش ندانی بكجا خواهی رفت

🔸كتابهاتان پر از اینهاست و چگونه شما اینها را می‌پذیرید؟!.. اگر داستان كوشش راست است پس اینها چیست؟!.. پس عقیده به نذر و نیاز و سقاخانه و پیر چیست؟!..

شما اگر بكوشش و نتیجه‌ی آن باور دارید ، پس چگونه است كه می‌شنوید شاعری مردم را به تنبلی میخواند و بآنان درس بیغیرتی داده میگوید : «می خور كه ندانی ز كجا آمده‌ای» یا میگوید : «كه بر من و تو در اختیار نگشاده است» ازو بدتان نمی‌آید و بدشمنی و جلوگیری نمی‌پردازید؟!.. این یك بام و دو هوا در دلهای شما چگونه پیدا شده؟!.

[1] : همانا «چاره» لغزش و «پرهیز» درست است. ما بدانسان که بوده آوردیم.
[2] : معنی : بنده چاره‌اندیشی میکند و(لی) خدا تقدیر میکند.
[3] : معنی : (از زبان خدا) تو مى‌خواهى ، من هم مى‌خواهم ، ولى جز آنچه من مى‌خواهم نشود.
درمیان مردم عامی نیز این سخنان هست : «الرزق علی‌الله» ، «روزی دست خداست» ، «تقدیر را نمی‌شود تغییر داد» و مانندهای اینها.
[4] : اصل : بکامرانی. که غلط چاپی می‌نماید. گذشته از آن ، همین بیت در نوشته‌های دیگرِ نویسنده بدانسان که آوردیم آمده.
فلسفه‌ی روزه.pdf
396.5 KB
🔶 فلسفه‌ی روزه

🔍 درباره‌ی روزه‌داری مسلمانان

📊 شمار ساتها : 9

بازپسین پراکنش : اردی‌بهشت 1399

🔷 کتابخانه‌ی پاکدینی

🔸 این دفترچه از سوی «باهَماد پاکدینان» و بدست «کوشاد تلگرام» پراکنده می‌گردد.
✴️ ورجاوندبنیاد

(بزبان عادی)
(بخش یکم : درباره‌ی جهان و انسان)

🔸تکه‌ی 5
(بهر 2 از 2)

🔸انسان والاترینِ آفریدگان است.🔸

انسان اگرچه از جنس جانوران است ولی با آنها یکسان نیست. انسان والاترین آفریدگان است. خدا انسانها را آفریده و این زمین را به آنها سپرده. سپرده تا از آلودگیها پاک کرده نظم و نظامش دهند و آباد کنند. سپرده تا شهرها بسازند و باغها و کشتزارها بوجود آورند ، آبها و چشمه‌ها را بجریان اندازند ، راهها بسازند ، با بیماریها و بدیها در مبارزه باشند. سپرده تا جانوران مفید و بی‌آزار را پرورش دهند ، و موذی و زیانمند را از میان ببرند. سپرده که با آسایش و سعادت در آن زندگی کنند ، و همیشه سعی به پیشرفت کنند.
این افتخاری است که خدا انسان را بروی زمین جانشین خود قرار داده. افتخاری است که بخشی از کارهای خود را بآدمیان واگذار نموده.

🔸🔸🔸

در این جهان ، خدا انسانها را نگاهبان قرار داده. همان طور که یک باغبان علفهای هرزه را از ریشه کنده ، درختها را هرس کرده ، و گلهای زیبا را می‌پروراند ، انسانها نیز باید در روی زمین که بدست او سپرده شده است همین رفتار را بکنند. آنچه زیان‌آور و بیجا است نابود کنند ، و آنچه مفید و بجا است به محافظت آن بکوشند.

جانورانی که بروی زمینند ، زیردستان ما و در زندگی با ما شریکند. باید بآنها بزرگی کنیم ، و تا می‌توانیم مگس ، پشه ، ساس ، موریانه ، عقرب ، مارمولک ، مار ، گرگ ، شغال ، پلنگ ، شیر و مانند آنها را براندازیم و به گوسفند ، گاو ، اسب ، شتر ، ماکیان ، خروس ، کبوتر و پرنده‌های ترانه‌خوان و قشنگ و هرچه از این قبیل است حمایت کنیم.

خوردن گوشت ، انسان را دشمن چهارپایان و مرغان سودمند و بی‌آزار کرده ، و او را از جایگاه سروری پایین آورده است. باید تا می‌توان از گوشتخواری پرهیز کرد. زیرا شایسته‌ی آدم نیست که دندان بگوشت زیردستان ضعیف فروبرد.

کسانی می‌گویند : همه‌ی جانوران موذی می‌باشند. کبوتر و سار و گنجشک و آهو و گوزن و بزِ کوهی نیز آزارهایی دارند. بویژه اگر زیاد شوند و از ترس بیرون آیند. می‌گوییم : باید از این اندازه چشم پوشید. باید فراموش نکرد که آنها نیز سهم از این جهان دارند.

گروهی از کشتن حیوانات زیانمند و موذی خودداری می‌کنند ، و این کار را نوعی گستاخی بخدا می‌شناسند. می‌گویم : اینها باید موهای تنشان را هم نزنند ، موقع بیماری نیز درپی درمان نباشند ، و اگر با دزدی یا آدمکشی روبرو شدند از خود محافظت نکنند.

افرادی نیز سعی می‌کنند تا برای مار و عقرب سودهایی پیدا کنند. می‌گویم : اگر شما یک سود پیدا کنید زیانهاشان صد است. وانگهی ، مگر تنها مار و عقرب است و چیزهای دیگری نیست؟!.

می‌گویند : پس خدا چرا اینها را آفریده؟! می‌گویم : این رازی است سربسته و از گفتگو نیز هیچ نتیجه‌ای نخواهد بود. در جهان هر چیزی را نمی‌توان دانست. ما نمی‌دانیم خدا دزد و ستمگر و طمعکار و حسود و مار و عقرب و گرگ و روباه و مانند اینها را چرا آفریده. این می‌دانیم که مبارزه با آنها و برانداختنشان را بما سپرده.

این باعث افتخار است که خدا انسان را در روی زمین جانشین خود قرار داده. باعث افتخار است که انجام قسمتی از کارهای خود را باو سپرده. این خود جایگاه بلندی برای انسانها است.
.