پاکدینی ـ احمد کسروی
7.54K subscribers
8.66K photos
494 videos
2.28K files
1.79K links
🔔 برای پاسخ شکیبا باشید.

کتابخانه پاکدینی
@Kasravi_Ahmad

تاریخ مشروطه ایران
@Tarikhe_Mashruteye_Iran

اینستاگرام
instagram.com/ketab.pakdini

کتاب سودمند
@KetabSudmand

یوتیوب
youtube.com/@pakdini

دونیت :
https://t.me/pakdini/25890
Download Telegram
✴️ ورجاوندبنیاد

(بزبان عادی)
(بخش یکم : درباره‌ی جهان و انسان)

🔸تکه‌ی 11
(بهر 1 از 1)

🔸انسانها همه‌ از یک ریشه‌اند.🔸

انسانها همه از یک ریشه‌اند. این اقوامی که به روی زمین زندگی می‌کنند همگی یکسانند ، و یکی به دیگری برتری ندارد. برتری یک فرد و یا یک ملت جز از طریق سلامت روان و خرد ، و پاکی دین و زندگی ممکن نیست.
مردمانی که در دانش و صنعت و تکنولوژی پیش افتاده و ترقی کرده‌اند ، این یک موفقیت بزرگیست که نصیب آنان شده. لیکن باید بدیگران کمک کنند ، و از دانش و صنعت خود به آنان سود برسانند ، و در پیشرفتْ آنها را نیز همراه خود کنند. این رفتار را بنام انسانیت کنند ، به پیروی از خرد کنند. برای آسایش خود و دیگران کنند.
بسیار نادانی است که با دانش و صنعت ، دیگران را مطیع و زیردست کنند. بسیار نادانی است که با نیرنگ و فریب اقوامی را از پیشرفت بازدارند. این کار یک بدنامی بزرگی برای آنها خواهد بود.

🔸🔸🔸

انسانها ، چه اروپایی و چه آسیایی و چه از هر جای دیگر ، همه از یک ریشه‌اند. همگی از یک پدر و مادر پدیدار شده‌اند. اقوامی که امروز هستند ، چه آلمانی ، چه انگلیسی ، چه روسی ، چه ژاپنی ، چه ترک ، چه ایرانی و چه عرب و چه دیگر اقوام ، از حیث نژاد و اصل همه یکسانند و یکی را بدیگری برتری نیست.

آن برتری‌ای که اروپاییان در برابر آسیاییان ، و برخی از آنان در برابر دیگران ، برای خود تصور می‌کنند از خرد بسیار دور است. مردمان که بدون اختیار باین جهان می‌آیند و بی‌اختیار می‌روند ، و در ساختمان جسمی و روانی همگی یکسان هستند ، چه برتری‌ای یکی را به دیگری می‌تواند باشد؟! از این گذشته ، این برتری‌جویی بدیگران چه سودی می‌دارد؟! اگر کسانی در آرزوی برتری هستند ، برتری یک فرد یا یک قومی جز از طریق سلامت روان و خرد و پاکی دین و زندگی نمی‌تواند باشد.

مللی که از اروپاییان و از آمریکاییان در دانش و صنعت پیش افتاده‌اند ، این یک موفقیت بزرگیست که نصیبشان شده. ولی اگر می‌خواهند از این موفقیت نتیجه‌ی شایسته بدست آورند ، و از نیکنامی و افتخار برخوردار شوند ، باید به دیگر اقوام و ملل عقب مانده کمک نموده ، و از دانشها و صنایع خود بآنان سودی برسانند ، و در راه پیشرفتْ آنان را نیز همراه خود بسازند.

این رفتار را بنام انسانیت کنند ، به پیروی از خرد کنند ، برای آسایش خود و دیگران کنند.

بسیار نادانی است که با دانش و صنعت دیگران را زیردست و مطیع خود نگاه دارند.

بسیار نادانی است که با نیرنگ و فریب اقوامی را از پیشرفت بازدارند.

این تحول دانشها در اروپا در قرنهای اخیر و نتیجه‌هایی که از آن بدست آمده یک داستان بسیار مهمی است. آدمیان از روزی که بر روی زمین پیدا شده‌اند و همیشه رو به پیشرفت داشته‌اند ، هیچوقت چنین قدمهای بزرگی برنداشته بوده‌اند. شاید خود اروپاییان معنی این جنبش و پیشرفت را چنانکه می‌باشد ندانند ، و قدر و اهمیت آن را چندان که سزاوار است نشناسند. دوباره می‌نویسیم : این یک موفقیت بزرگیست که نصیب اروپا گردیده ، ولی اروپاییان راه برخورداری از آن را نمی‌شناسند ، و نتیجه‌ای که از آن می‌گیرند یا آنست که جنگ‌افزارهای گوناگون فراوان سازند و در خشکی و هوا و دریا و زیر دریا با یکدیگر بجنگند ، و یا اینکه ملل عقب‌افتاده‌ی شرقی را که جنگ‌افزارهای امروزی را ندارند زیردست و مطیع خود کنند. اینست نتیجه‌هایی که از آن جنبش بی‌مانند دانشها برمی‌دارند.

بلکه برخی از آنان به یک کار ننگین دیگری می‌پردازند ، و آن اینکه می‌کوشند که ملل شرقی را فریفته و آنها را در آلودگیها و نادانیهایی که از قرنهای پیش داشته‌اند نگه دارند ، و راه بیرون آمدن از آن نادانیها را برویشان می‌بندند. در هر کجا با دست شرقشناسان ، یا با دست بی‌شرفانی که از خود ملل شرقی بکار می‌گیرند و به شهرت و مقامات بالا می‌رسانند ، مذاهب گوناگون قدیمی را ، که پر از خرافات بیپا و تعلیمات سراپا مضر است پایدارتر می‌کنند ، و بجای آنکه دانشها و صنایع خود را در شرق نیز رواج دهند ، بخواندن فلسفه و سرودن شعر و مانند اینها تشویق می‌کنند. به این ترتیب آنان را پست و عاجز کرده در زیر دست خود نگه می‌دارند. اینست رفتاری که در چنین روزگاری می‌کنند.

اینها جای پرده‌کشی نیست.[1] این یک ننگی است که در تاریخ جهان خواهد ماند. اگر پیشرفت دانشها صفحات درخشانی در تاریخ اروپا باز کرده است اینها صفحات سیاهی در آن بوجود خواهد آورد. جای تأسف است که آدمی در راه خودخواهی تا به این مرتبه تنزل نماید.

[1] : برای آگاهی بیشتر درباره‌ی شرقشناسان و کارهاشان نگاه کنید به کتاب «اکنون و آینده ما راست».
.
🔶 سرنوشت ایران چه خواهد بود؟ (احمد کسروی)


🔸 ٤ـ کابینه‌هایی که آمده و رفته‌اند : (تکه‌ی 3)

من اگر بخواهم خطاهای دولت را در این دو سال شرح دهم سخن بدرازی خواهد انجامید. تنها یک نمونه‌ی دیگر یاد می‌کنم :

همه شنیده‌اید که سیدی در اردبیل (یا در نزدیکیهای آن) بنام میرخاص ، بر علیه حزب توده برخاسته و آنها را تکفیر کرده و مردم را بکشتنشان تحریص نموده. زنها را بنام ارتداد شوهرشان از آنها جدا گردانیده بشوهر دیگر داده. در کشوری که با رژیم مشروطه و با قانون اساسی اداره می‌شود ، بچنین رفتار وحشیانه پرداخته است.

همان سید اکنون در تهران است. می‌گردد و مورد احترام وزراء می‌باشد. دولت که می‌بایست او را دستگیر گرداند و بدست دادستان سپارد ، تعظیم و احترام برایش قایل شده. این نمونه‌ای از رفتار سفاهت‌آمیز وزراء است.
هیچ نیندیشیده‌اند که عکس‌العمل چنین رفتاری چه تواند بود. نیندیشیده‌اند که حمایت از چنین وحشیگری همه‌ی آزادیخواهان باشرف را به ترس انداخته دشمن دولت خواهد گردانید. نیندیشیده‌اند که همین باعث خواهد بود حزب توده یا دیگران خود را بدامن دولت شوروی اندازند و وسایل فراهم ساخته از رفتن آرتش آنها جلو گیرند.

دولت با این حمایتی که از آن سید و رفتار وحشیانه‌ی او می‌نماید ، بهمه می‌‌فهماند که اگر روزی آرتشهای بیگانه از ایران بروند و اقتدار یکباره بدست این وزراء بیفتد ، آزادیخواهان نه تنها جانشان ، شرافتشان نیز در خطر خواهد بود. از هر گوشه‌ای آخوندی سر برآورده اینگونه وحشیگریها تکرار خواهد یافت.

رفتار چنین سفیهانه‌ای را کرده‌اند و توقع دارند که کشور هم آشفته نباشد و غائله برپا نگردد. در اینجاست که باید اندازه‌ی کوتاه‌اندیشی آنان را دانست.

دوباره تکرار می‌کنم : دولت اگر با تشکیل حزب توده مخالف بود و آن را بزیان سیاست ایران می‌شناخت بایستی نخست سران آنها را بخواهد و با منطق قانعشان گرداند ، و اگر گوش نمی‌دادند می‌توانست روزنامه‌های طرفدار خود را بنوشتن گفتارهایی (با منطق و دلیل) واداشته و جوانان را از پیروی بآن حزب بازدارد. می‌توانست حزبهای مخالف را (که بصلاح ایران می‌کوشیدند) تقویت کند. بالاخره می‌توانست قانونی از مجلس گذراند و از تشکیل آن حزب ممانعت نماید... اینها قابل تحمل بود. ولی قابل تحمل نیست که آخوند بلهوسی برخیزد و آن وحشیگری را درباره‌ی افراد حزب بکار بندد و دولت نیز حامی درآید. آیا این تاریخ کشور را آلوده گردانیدن نیست؟!.. آیا این پشت پا بتمدن و انسانیت زدن نیست؟!.. آیا دولت حق دارد با مخالفین خود چنین رفتار کند؟!.. حق دارد حس ناموس‌پرستی آنها را نیز زخمی سازد؟!.. آیا می‌توان پنداشت که این رفتار و مانندهای آن که از دولت سر زده در پیدایش غائله مؤثر نیفتاده است؟!..

کوتاه‌سخن : در این گرفتاری که برای ایران پیدا شده کابینه‌هایی که در این دو سال و نیم آمده و رفته‌اند ، شریک جرمند. آنها نه تنها بجلوگیری نکوشیده‌اند ، با طرفداری آشکاری که بارتجاع نموده و با بدرفتاریهای دیگری بنومیدی آزادیخواهان افزوده بدست ماجراجویان هم بهانه داده‌اند.

همین آقای حکیمی و کابینه‌اش الان چه می‌کنند؟!.. چه نقشه‌ای کشیده‌اند که استقلال ایران را نگه دارند؟!.. آیا کاری از دستشان برمی‌آید؟!.. اگر برنمی‌آید آیا حاضرند ناتوانی خود را بگردن بگیرند و بکنار روند و میدان را بدیگران واگزارند؟!.. نمی‌دانم باین پرسشها چه پاسخ داده شود؟!..


.
سید احمد میرخاص اردبیلی
(آن که رخت ملایی به تن دارد.)
✴️ حقایق زندگی (تکه‌ی سی‌ونهم)

🔶 گفت و شنید (بخش 2 از 2)

🔸 ایرانیان نه تنها معنی زندگانی را نمیدانند دانستن آن را نیز نمیخواهند ، و بسیاری از حقایق هست كه اگر گفته شود بهیاهو برخیزند.

یك مثل نیكی برای این ، داستان زمینهاست. زمین برای چیست؟.. باید بهره‌ای از آن برداشت؟.. پیداست كه زمین برای كشت و كار است. برای آنست كه گندم و جو و ذرت و ارزن و نخد و لوبیا و سیب‌زمینی و هویج و بادمجان و سبزیها و میوه‌ها كه اگر بشماریم تا چند صد قسم میرسد بدست آید و خوراك آدمیان باشد. مایه‌ی زندگانی در این زمین است. باید گفت : خدا آدمیان را آفریده و روزی آنان را در زمین نهفته كه باید بكوشند و بیرون آورند. در جای دیگری هم گفته‌ام : آن باوری كه كسانی بكیمیا داشتند و می‌پنداشتند كه با وسایلی خواهند توانست مس و آهن را بزر و سیم تبدیل كنند بیپا بوده.

اگر كسی در جستجوی كیمیاست ، آن كشاورزی میباشد كه خاك تیره را بخربزه‌ی گرگاب و انار ساوه و امرود نطنز تبدیل میدهد و آنهمه خوردنیهای گوناگون و ارجدار از زمین بیرون می‌آورد.

🔸بهرحال زمین برای كشت و كار است و باید در دست كسانی باشد كه آن را بكارند و بهره بردارند.

ولی ایرانیان این معنی را نفهمیده‌اند. در ایران بخش كمی از زمینها در دست كشاورزانست و از آنها بهره‌مندی می‌شود. بازمانده یك حال شگفتی پیدا كرده. بدانسان كه كسانی از بازرگانان كالاها را جز یك وسیله‌ای برای سودجویی و پول اندوزی خود نمیدانند و اینست آنها را بجای فروختن بخاندانها دست بدست میگردانند ، زمین نیز آن حال را پیدا كرده یك دسته‌ای آن را جز وسیله‌ای برای اعیانیت و خوشگذرانی خود نمی‌شناسند.

مثلاً فلان دیه بهرام‌آباد ، فیض‌آباد ، حسن‌آباد دارای زمینهای پهناوریست كه اگر در دست كشاورزان باشد و آن را بكارند خوراك چند هزار خاندان تهیه خواهد شد ـ بویژه اگر وسایل علمی امروزه را بكار برند. چنین دیهی مِلك فلان مرد توانگریست كه آن را خریده و یگانه بهره‌ای كه از آن برداشته می‌شود همینست كه سالانه صدهزار ریالی از دسترنج روستاییان بكیسه‌ی ارباب ریخته شود كه با خوشی و مفتخواری بگذراند و پسرانش عیاشی و الواطی كنند و شما اگر بدیه بروید خواهید دید صد یا دویست خانواری كه در آنجا هستند و كشاورزان آن زمینها میباشند خود گرسنه و بینوایند و از آنهمه زمینها باری خود آنها باندازه‌ی نیازمندی بهره برنمیدارند. اینست استفاده‌ای كه در ایران از زمینها می‌شود ـ آیا این معنی زندگی را ندانستن نیست؟!..

اساساً این درخور بحث است كه چگونه یك كسی كه در شهر می‌نشیند مالك زمینهایی می‌شود كه سی فرسنگ یا بیشتر از او دور است؟!..

چگونه كسی مالك زمینهایی می‌شود كه آن را نمیكارد و هیچگونه كوششی در راه كاشتن آنها بگردن نمیگیرد؟!.. باید گفت : معنی مالكیت دانسته نشده. باید گفت : این یك حقیقت مهم نیز پوشیده مانده.

🔸چنانكه گفته می‌شود سوسیالها منكر مالكیت میباشند. ولی ما آن را اشتباه می‌شماریم. مالكیت درخور انكار نیست. مالكیت را نمیتوان از میان آدمیان برداشت. چیزی كه هست باید معنی درست آن را بمردمان فهمانید. و به همان معنی درستش اجرا كرد.

من معنی آن را در اینجا روشن میگردانم.
مالكیت یك رابطه‌ایست كه میانه‌ی یك كسی با یك چیزی پدید می‌آید. ولی این رابطه بدلخواه و بی‌وسیله نتواند بود. مثلاً شما نمی‌توانید مالك یك كوهی باشید. زیرا چه رابطه درمیانه‌ی شما و آن کوهست؟!.. با چه وسیله‌ای آن را مالك توانید گردید؟!.. شما نمیتوانید بگویید فلان كلاغ در آسمان مال منست. چه نسبتی میانه‌ی شما با آن كلاغست؟!.. آری میتوانید بگویید فلان كبوتر مال منست. زیرا آن كبوتر را در خانه‌ی خود نگه میدارید و دانه و آبش میدهید و همین خود وسیله‌ی مالكیت میباشد.

شما این كلاه را بسر میگزارید مال شماست ، آن كت را بتن میكنید مال شماست ، در فلان خانه می‌نشینید مال شماست. اگر این روابط نباشد مالكیت معنی نخواهد داشت.

چنین انگارید یك عصایی یا یك كیفی در خیابان بروی زمین افتاده و چند تنی گرد آمده از هم می‌پرسند : این مال كیست؟... شما میگویید : این مال فلان كسست. من دیروز در دستش دیدم. اگر این جمله‌ی آخری را (من دیروز در دستش دیدم) نگویید سخنتان بی‌دلیل خواهد بود و مردم خواهند پرسید : شما از كجا میدانید مال اوست؟.. ولی چون این جمله را گفتید دیگر پرسشی نخواهند كرد.

كوتاه سخن آنكه باید مالكیت بیك علتی یا وسیله‌ای مستند باشد. مالكیت زمین نیز جز بوسیله‌ی كاشتن و آباد كردن نتواند بود. اكنون شما ببینید آن اربابی كه در شهر نشسته و هیچگونه زحمتی در راه كاشتن و آباد كردن فلان رشته زمینها نمی‌كشد چگونه مالك آن تواند بود؟!.. چگونه میتوان پذیرفت كه آن كشاورزانی كه زمین را میكارند مالك نباشند ولی اینكه نمی‌كارد مالك باشد؟! این با كدام قاعده درست می‌آید؟!..

این را برای مثل میگویم. تنها این نیست.

👇
🔸 در بسیاری از رشته‌های زندگانی حقیقت از میان رفته. ما برآنیم كه باید در ایران نخست یك تكانی در اندیشه‌ها پدید آید و سپس یك تكانی در طرز زندگانی پیدا شود و برای همانست كه این كوششها را بكار میبریم. باید از هر باره بنیاد زندگانی حقایق باشد.
(پرچم روزانه شماره‌های 119 و 120)
✴️ ورجاوندبنیاد

(بزبان عادی)
(بخش یکم : درباره‌ی جهان و انسان)

🔸تکه‌ی 12
(بهر 1 از 2)

🔸 جنگ را باید با بدیها کرد.🔸

این جنگها که در جهان است جز حاصل حرص و طمع و کینه‌توزی نیست. جز از خصلتهای پست حیوانی ناشی نمی‌شود. این ملتها برای چه می‌جنگند؟! برای چه از خرد پیروی نمی‌کنند؟! آیا چه فرقی میان افراد و ملتها است؟!
آیا وحشیگری نیست که بی‌هیچ سببی خون میلیونها جوانان را می‌ریزند؟! آیا پست‌فطرتی نیست که بر سر شهرها بمب و آتش می‌بارانند؟! در راه کدام هدف بزرگی اینهمه خسارتها را می‌رسانند؟!
این مردانی که جهان را با طمعکاری و خونریزی راه می‌برند نمی‌توان ارزشمند داشت.
جنگ را باید با بدیها کرد ، با ستمگریها و تجاوزگریها کرد.

🔸🔸🔸

این جنگها که در جهان است و هر چند سالی یک بار تازه می‌گردد جز حاصل حرص و طمع و کینه‌توزی نیست. جز نتیجه‌ی خصلتهای زشت نبوده جز در ردیف گلاویز شدن پلنگان و گرگان نمی‌باشد. این ملتها برای چه می‌جنگند؟! اگر درباره‌ی مرز یا چیز دیگری اختلاف دارند چرا آن را با قضاوت به پایان نمی‌رسانند؟! چرا پیروی از خرد نمی‌کنند؟! آیا چه فرقی بین افراد و ملتها می‌باشد؟! برای چه افراد باید اختلافات خودشان را با قضاوت به پایان رسانند ، ولی ملتها باید بزورآزمایی مبادرت کرده دست به توپ و تفنگ ‌برند؟!

راستش آنست که دولتهای بزرگ اروپا که در سایه‌ی ساختن جنگ‌افزارهای نوینِ بسیار ، خود را نیرومند دیده هر یکی به آرزوی فرمانروایی بجهان افتاده و می‌خواهد یگانه دولت بزرگی باشد که کشورهای عقب‌مانده‌ی شرقی را زیردست بگیرد و بکشورهای کوچک اروپایی تسلط یابد ، و چون چند دولت هستند که این آرزو را ‌دارند ، از اینرو در میانه‌ی آنها کشاکش پیدا می‌شود و کار بجنگ می‌انجامد.

از طرف دیگر در هر یکی از این کشورها دسته‌هایی از جنگ سود می‌برند : یک دسته کارخانه‌دارانند که از راه فروش اسلحه و مهمات و دیگر کالاهای مورد نیاز سود گزافی می‌برند ، یک دسته سیاستگرانند که در این کشاکش شهرت می‌یابند ، یک دسته فرماندهان نظامی‌اند که در هنگام جنگ به درجات بالاتری می‌رسند ، یک دسته جوانان هوسمندند که از شعله‌ور شدن آتش جنگْ میدان به خودنماییها و برتری‌فروشیها پیدا می‌کنند. اینست که جنگ پیاپی پیش می‌آید و در هر بار آسیبهای بزرگی بجهان می‌رسد.

هرچه هست : باین جنگها نه نیازی هست و نه جهان سودی از آنها می‌برد. کاری است سراپا زیان و حاصل خصلتهای پست حیوانی.

آیا وحشیگری نیست که در هر جنگی از این طرف و آن طرف خون میلیونها جوانان را بخاک ریخته داغ به دلهای مادرانشان می‌گذارند؟! آیا پست‌فطرتی نیست که بر سر شهرها بمب می‌بارانند و زنان و بچگان بیگناه را با بدترین مرگی نابود می‌کنند؟! آیا در راه کدام مقصود این آسیبها را بجهان می‌رسانند؟! چه نتیجه‌ای از این پست‌فطرتیها توقع ‌دارند؟!

این مردانی که جهان را با طمعکاری و خونریزی راه می‌برند نمی‌توان ارزشمند بحساب آورد. اینان با رفتار خود انسانیت را از قدر و قیمت انداخته‌اند. اینان نوع آدمی را هرچه پستتر و ذلیلتر کرده‌اند.


.
🔶 سرنوشت ایران چه خواهد بود؟ (احمد کسروی)


🔸 5ـ حزب دمکرات آذربایجان : (تکه‌ی 1)

می‌آییم بحزب دمکرات که این غائله را پدید آورده و مسئولیت بیشتر بگردن آنهاست. از آنها نیز سخنهایی می‌رانیم. ولی این سخنها برای آن نیست که پیشروان حزب دمکرات در آذربایجان بشنوند و بپذیرند (چه می‌دانیم آنها نخواهند پذیرفت) ، بلکه برای اینست که خودمان بدانیم چه کنیم و با چه نظری بآن حزب و کارهایش نگریم.

در این زمینه اول باید دید آیا ما به «استقلال» قیمت می‌گزاریم یا نه؟.. آیا دربند استقلال ایران می‌باشیم یا نه؟..

در این چند سال تا توانسته‌اند اندیشه‌ها را زهرآلود گردانیده‌اند.

من بسیار شنیده‌ام که می‌گویند استقلال چیست؟.. یا می‌گویند استقلال هم یک خرافه‌ی سیاسیست ، اگر نبود نبوده. می‌گویند : چه زیان دارد که ما بجمهوریهای شوروی پیوندیم و با آنها زندگی کنیم و از کشاکشها آسوده گردیم. گاهی دیده‌ام کسانی این را درباره‌ی انگلیس می‌گویند. زندگانی آزادانه‌ی مردم انگلیس دلهاشان ربوده است و آرزو می‌کنند که بآن توده پیوندند.

بسیاری هم اینها را در اندیشه می‌دارند ، ولی خجلت می‌کشند که بزبان آورند و از هو می‌ترسند. اینست باید در این زمینه گفتگو کنیم.

آنچه من می‌دانم استقلال باین پوچی نیست که پنداشته شده. استقلال بسیار ارجمند است و نتایج بسیاری دربر تواند داشت. در ایران بسیار چیزهاست که معنایش روشن نیست و استقلال هم از آنهاست. من ناچارم آن را معنی کنم و برای آنکه زمینه بگفتگوهای دیگری که سپس بمیان خواهد آمد آماده باشد ، باید سخن را از یک جای دوری آغاز کرده پیش آیم :

همه می‌دانیم این تیره‌هایی که امروز در روی زمینند و هر کدام توده‌ای شده جداگانه زندگی می‌کنند ، در نتیجه‌ی حوادث باین حال رسیده‌اند. مثلاً مردم فرانسه که زبان و نژاد علیحده دارند و جدا از دیگران ، در کشور خود زندگی می‌کنند ، تاریخ درازی دارند و در نتیجه‌ی صد حادثه‌ی تاریخی بوده که باین حال رسیده‌اند. همینست ترتیب آلمان و انگلیس و روس و چین و ژاپن و ایران و دیگران.

تبار آدمیان یکیست. همه فرزندان یک پدر و مادرند. ولی گردش جهان آنها را تیره به تیره گردانیده و این جداییها را درمیان آنها پدید آورده.

اکنون ببینیم ما باین جداییها با چه نظر می‌نگریم؟.. آیا آنها را زیانمند می‌دانیم یا سودمند؟..

در بیرون چنینست که این جداییها زیانمند است و جهان را گرفتار جنگ و خونریزی می‌گرداند. چون توده‌ها جدایند هر یکی می‌خواهد بدیگران برتری پیدا کند و چیره درآید و بر سر آن جنگها و خونریزیها برمی‌خیزد. آن جنگی که شش سال جهان را ناآسوده می‌گردانید و تازه پایان پذیرفته ، آیا جز این بود که آلمان می‌خواست بدیگران برتری جوید و مایه‌ی آنهمه خونریزیها گردید؟!..

اینست سوسیالیستها که دشمن جنگند برای جلوگیری از آن ، آرزو می‌کنند که کشورها بهم خورد و مرزها از میان رود و همه‌ی توده‌ها یکی باشند. این اندیشه‌ی آنهاست.

ولی اگر حقیقت را خواهیم این جداییها زیانمند نیست. مردمی که زبان و نژاد و تاریخشان جداست ، اگر زندگیشان هم جدا باشد زیانی درمیان نخواهد بود. بلکه ما می‌توانیم از این جداییها سود هم جوییم. ما در یک کشور هم برای آسانی کارها تقسیمات پدید می‌آوریم. مثلاً ایران که یک کشور است ما آن را بچند استان و شهرستان تقسیم کرده‌ایم و به هر استان یا شهرستان استاندار یا فرماندار جداگانه می‌فرستیم و اداره‌های جداگانه برپا می‌گردانیم. در یک کوی که هزار خانواده می‌نشینند ، ما بهتر دانسته‌ایم هر خانواده‌ای در خانه‌ی جدایی نشیند و در کارهای خانواده آزاد و مستقل باشد. این را نه تنها زیانمند نشناخته ، سودمند و لازم دانسته‌ایم.

اگر روزی آرزوی سوسیالیستها برآورده شود و سراسر جهان یک کشور گردد و دارای یک حکومت باشد ، باز باید تقسیماتی پدید آورده شود و هر یکی از کشورهای کنونی بخش جدایی بوده هر توده‌ای در کارهای درونی خود آزاد باشد.

پس این کشورها و توده‌ها که پدید آمده و هست زیانمند نیست. حالِ آنها ، حالِ خانه‌ها و خانواده‌هاست. آنچه زیانمند است و بجنگ و خونریزی می‌انجامد ، آن اندیشه‌های جهانگیری و کشورگشاییست که در مغزها جا گرفته. آنچه باید چه سوسیالیستها و چه ما نبرد کنیم اینهاست.



.
✴️ حقایق زندگی (تکه‌ی چهلم)

🔶 یکی از دشواریها (بخش 1 از 2)

چنانكه بارها گفته‌ایم این بالا رفتن نرخها ـ از یك نظر ـ گرانی نیست و در واقع ارزان شدن پولست. زیرا همه چیز در نوبت خود بالا میرود. چنانكه می‌بینیم همینكه در بازار تكانی پدید می‌آید و بازرگانان و بنکداران و سقط فروشان و دیگران بنرخ كالاها می‌افزایند در بیرون نیز هر چیزی به همان تناسب بالا میرود. مثلاً كارگر و بنا و باربر مزد بیشتر میخواهد ، كافه‌چی و رستوران‌چی پول فزونتر میگیرد ، پزشك و دندانساز و وكیل حق‌الزحمه بیشتر می‌طلبد. یكی از چیزهایی كه ما در این دو ساله در تهران می‌بینیم و خود شگفت می‌نماید فزونی بهای میوه میباشد. راست است كه میوه بتهران از بیرون می‌آید و كرایه‌ها گران گردیده. ولی آیا تفاوت تا باین اندازه خواهد بود؟!..

راستی آنست كه هر كسی در نوبت خود جبران بالا رفتن نرخها را میكند و بهای كالای خود را می‌افزاید و تنها كسانی از این جبران محرومند كه ماهانه‌ی محدودی میگیرند ، و آنان كاركنان اداره‌ها می‌باشند. همه میدانند كه اِشِلی[اینجا : جدول] كه امروز پایه‌ی حقوقهاست در هفده و هجده سال پیش منظور گردیده. در حالی كه در این مدت نرخها دست كم پنج برابر ـ و در برخی كالاها تا ده برابر ـ بالا رفته است. در این مدت به اشل تغییری داده نشده مگر پارسال اندك اضافه‌ای منظور شده.

در این باره بهیچ توضیحی نیاز نیست و همه میدانیم كه بیشتری از كاركنان ادارات دولت با چه سختی میگذرانند. مثلاً فلان مدیر دفتر با شصت و هفتاد تومان و فلان آموزگار با صد تومان چگونه زندگی توانند كرد؟!.. مگر آنها زن و خانواده ندارند؟!.. آن كارمندان سر و پایی[؟] كه میزان ماهانه‌شان از چهارصد ریال نمیگذرد و هر كدام زن و فرزندانی دارند با آن حقوق كم چه كار توانند كرد؟!.. آری اگر برای چند ماهی بود عیب نداشت. این گرفتاری از مدتها آغاز شده و روز بروز سختتر میگردد.

شگفت است كه دولت در اندیشه‌ی چاره‌ای نمی‌باشد و چنانكه دانسته‌ایم آقایان وزیران برآنند كه امسال نیز باین ترتیب بگذرد. ولی ما این را انصاف نمی‌شماریم. این یك چیز كوچكی نیست. این كاركنان ادارات بیگانه نیستند. از آنسوی رشته‌ی كارهای دولت در دست اینهاست. كسانی كه در چنین تنگی و سختی باشند با چه دلگرمی كار توانند كرد؟!..

چند روز پیش با یكی از سران ادارات این سخن میرفت و چنین پاسخ داد : دولت میخواهد از بودجه بكاهد نه آنكه بآن بیفزاید. سپس گفت : «بعقیده‌ی من درستكاری و نادرستی از كمی یا فزونی حقوق نیست. آنكه درستكار است اگر از گرسنگی بمیرد دست بنادرستی دراز نمیكند». من بهتر دانستم بخاموشی گرایم و پاسخی باو ندهم. زیرا نخست این سخن مبالغه‌آمیز است.

🔸🔸در ایران گفته‌های مبالغه‌آمیز فراوان است و مردم آنها را دوست میدارند. چنانكه هندیها از فلفل بسیار و خوراك تند لذت می‌برند ایرانیان هم از سخنان مبالغه‌آمیز لذت می‌برند. هنگامی كه پایت را بزمین كوبی و بتندی بگویی «آدم درستكار از گرسنگی می‌میرد و دست بنادرستی باز نمیكند» همه خوششان می‌آید و شما را تصدیق میكنند. ولی همان كسان خود از آزمایش بیرون نتوانند آمد.
آری چنان كسانی هستند كه به هر سختی دچار گردند دست از درستكاری برندارند. ولی بسیار كمند. بیشتر مردم آنانند كه چون بسختی افتادند ناگزیر بنادرستی پردازند. اینست در سالهای گرانی دزدی بسیار میگردد.

یك پدری كه بچه‌هایش در این هنگام سال روی میوه نمی‌بینند و هر روز گله‌های معصومانه‌ی خود را بگوش پدر و مادر میرسانند ، بآسانی نخواهد توانست پاكدامن باشد. یك كسی كه پول برای كفش بچه‌اش ندارد و هر روز او را با كفشهای كهنه و پاره و با چشم اشك‌آلود روانه‌ی دبستان میگرداند بیك روان بسیار نیرومندی نیاز دارد تا از راه در نرود. اینست میگوییم آن جمله مبالغه‌آمیز است.

دوم گفتگوی ما از درستكاری و نادرستی نبود. از سختی زندگانی و از فشار آن بود. بسیار خوب : آدم درستكار به كمی حقوق تاب آورده دست بنادرستی باز نمیكند. ولی آیا بسختی زندگانی نیز چاره تواند كرد؟!.. آیا از آه و تحسر فرزندان خود هم جلوگیری تواند نمود؟!.. آیا نباید باینها چاره ‌اندیشید؟!..
✴️فاصله‌ی درآمدی دهکهای یک و ده در ایران

پستی و بلندی در درآمدها و بهره‌مندیهای مردم خود عامل مهمی برای ناخشنودی و دلسردی بیچیزان و مردم کم‌درآمد است.

گرچه برخی از سازمانهای همدست حکومت کوشیده‌اند نشان دهند که این پستی و بلندی در درآمد کمتر از زمان شاهست و برای این دست بدامن «ضریب جینی» شده‌اند ولی باید دانست ضریب جینی گویای همه‌ی واقعیات در زمینه‌ی بخش شدن متعادل درآمد نیست.
در سال 95 محمدکاظم انبارلویی یکی از سران حزب مؤتلفه چنین گفته :
«مرز فاجعه کجاست؟ مرز فاجعه همین فاصله عظیم طبقاتی است که چون دره‌یی هولناک و سیاهچالی وحشتناک همه‌ی تدابیر اصلاحی را می‌بلعد و اجازه نمی‌دهد دو قدم پیش برویم».

در جایی که خود دست اندرکاران حکومت به چنین واقعیتی اعتراف میکنند چه جای آنست که برخی دیگر با ضریب جینی و مقایسه با زمان شاه پرده بر این رسواییها کشند؟!
ببینید رسواییها به کجا انجامیده که همینکه یک شاخص اقتصادی اندکی بهتر از دوره‌ی شاه است مایه‌ی فخرفروشیشان می‌شود.
✴️ ورجاوندبنیاد

(بزبان عادی)
(بخش یکم : درباره‌ی جهان و انسان)

🔸تکه‌ی 12
(بهر 2 از 2)

🔸 جنگ را باید با بدیها کرد.🔸

این جنگها که در جهان است جز حاصل حرص و طمع و کینه‌توزی نیست. جز از خصلتهای پست حیوانی ناشی نمی‌شود. این ملتها برای چه می‌جنگند؟! برای چه از خرد پیروی نمی‌کنند؟! آیا چه فرقی میان افراد و ملتها است؟!
آیا وحشیگری نیست که بی‌هیچ سببی خون میلیونها جوانان را می‌ریزند؟! آیا پست‌فطرتی نیست که بر سر شهرها بمب و آتش می‌بارانند؟! در راه کدام هدف بزرگی اینهمه خسارتها را می‌رسانند؟!
این مردانی که جهان را با طمعکاری و خونریزی راه می‌برند نمی‌توان ارزشمند داشت.
جنگ را باید با بدیها کرد ، با ستمگریها و تجاوزگریها کرد.

🔸🔸🔸

اینان خود را حاکمان جهان می‌شناسند و چنین وانمود می‌کنند که جهان را جز به این ترتیب راه نمی‌توان برد و ما خوب می‌دانیم که چون این گفته‌های ما را بشنوند خواهند گفت : «اینها آرزوهای خامی است. اینها بجایی نمی‌رسد. انسانها از نخست چنین بوده‌اند و هستند». یا خواهند گفت : «شما بگویید ، مردمان که گوش نخواهند داد. زندگانی مبارزه و جنگ است».

چون می‌خواهند دست از طمعکاریها و هوسهای خود برندارند چنین بهانه خواهند آورد. اینان از آن کسانی هستند که برای پست‌فطرتیهای خود فلسفه ازبر کرده‌اند. اینان نمی‌خواهند سعادت و آسایش جهان را در نظر بگیرند. نمی‌خواهند پیروی از خرد کنند. درپی خشنودی خدا نیستند. اینان می‌خواهند با هوسبازیهای خود همیشه جهانیان را گرفتار کنند. می‌خواهند دائم جهان را بآتش و خون بکشند. می‌خواهند در راه هوسهای خود میلیونها جوانان را چون غنچه‌های ناشکفته به روی زمین بریزند.

اینان آن کسانی‌اند که پیمان می‌بندند برای آنکه هر زمان خواستند بشکنند. آنانند که دروغ و دغل می‌کنند و اینها را بد نمی‌دانند. آنانند که وقتی به یک ملت ناتوانی می‌رسند نه نام خدا ، و نه انسانیت و نه پیمان ، و نه زینهار ، هیچ یک جلو زورگویی آنها را نمی‌گیرد. ولی چون از یک ملت تواناتری زور و فشار می‌بینند بی‌شرمانه فریادها برمی‌آورند و مظلوم‌نمایی می‌کنند.

اینان افکار ما را خام تصور کرده می‌خندند و این نمی‌دانند که خامی افکار آنها به همه عیان شده ، نمی‌دانند که روزگار بکارهای آنان چه زهرخندهایی می‌زند.

می‌گویند : «این حرفها رواج نمی‌یابد». می‌گویم : چرا نیابد؟! دلیلش چیست؟! شما هر یک در نوبت خود دست از هوسبازی بکشید ، مسلماً اینها پیش خواهد رفت.

می‌گویند : «آدمها از اول چنین بوده‌اند و هستند». می‌گویم : قرار نیست چیزی که نبوده تا ابد نباشد. بسیار چیزها است که اول نبوده و سپس شروع شده و پیش رفته ، بسیار چیزها است که تا الان نیست و از این پس باید باشد. در جهان یک روزی بوده که قضاوت در میان نبوده ، و هر فردی چون از کسی زور می‌دیده و یا ستمی می‌کشیده مجبور بوده که او هم به زورآزمایی مبادرت کند و حق خود را خودش بگیرد. ولی سپس کسانی به پیروی از خرد ، دادگاه و قضاوت بوجود آورده‌اند و الان اگر کسی برای گرفتن حق خود شخصاً بزورآزمایی مبادرت کند همه او را نتراشیده و وحشی می‌خوانند.

می‌گویند : «زندگی جنگ است». می‌گویم : چه بهانه‌ی خوشی بدستتان افتاده. ولی بدانید این سخن بی‌اساس است و ما بی‌اساسی این را خوب فهمیده‌ایم. آری ، زندگی را می‌توان با مبارزه بسر برد ولی یک زندگانی حیوانی خواهد بود. نتیجه همین می‌شود که امروز هست و شهرها ویرانه شوند و میلیونها مردان قربانی طمع و هوس چند نفر شوند. اگر شما خواستتان این است که زندگانی جز با جنگ شدنی نیست از حقیقت بسیار دورید و ما پاسخ چنین خیال پوچی را بارها داده‌ایم.

جنگ را باید با بدیها کرد. باید با ستمگریها و با تجاوزگریها کرد.

مردمان بجای اینکه بی‌جهت با هم بجنگند باید دست به هم بدهند و نیروی خود را یکی کرده با دشمن همگانی خود که بدیهاست بجنگند. باید کوشش کنند و جهان را از هر گونه بدیها ـ از حیوانات گزنده و موذی و از بیماریها ، و از دغلها و نیرنگها ـ پاک کنند. باید مقصودشان این باشد و در این راه بکوشند و تا می‌توانند پیش بروند.

بجای آنکه باین کشور و بآن کشور بتازند و بیهوده این جنگ‌افزارها را بکار برند و خونها بریزند ، هر ملتی در جای خود بنشینند و بآبادی و بهتری جهان بکوشند ، و اگر ملتی را دیدند که سر ستمگری دارد و یا مرز دیگران را نشناخته تجاوز می‌کند دست به هم داده آنان را در جای خود نشانند و این جنگ‌افزارها را در آن راه بکار برند.


.
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔸 شما امروز بر سر یک دوراهی ایستاده‌اید

🖌 احمد کسروی

🛎 کانال تلگرامی پاکدینی
🔶 سرنوشت ایران چه خواهد بود؟ (احمد کسروی)

🔸 5ـ حزب دمکرات آذربایجان : (تکه‌ی 2)

چندی پیش در روزنامه‌ها دیده شد مستر اَتلی نخست‌وزیر انگلیس برای آنکه دیگر جنگی پیش نیاید و خطر بمب اتمی درمیان نباشد ، آرزو کرده که جهان یک امپراتوری باشد. من نمی‌دانم نقشه‌ی مستر اَتلی چیست و مقصودش از آن امپراتوری جهانی چه می‌باشد. آنچه ما می‌دانیم اگر جهان بهمین حال که هست بماند و تنها دو چیز بآن افزوده گردد :

یکی آنکه اندیشه‌ی چیرگی بدیگران یا برتریفروشی از میان برخیزد.

دیگری اینکه یک دادگاه بین‌الملل نیرومندی برای رسیدگی باختلافات دولتها و توده‌ها و جلو گرفتن از متجاوزان و کیفر دادن بآنها تأسیس یابد.

با این دو کار جهان بهترین حال را پیدا خواهد کرد و نیاز به نقشه یا طرح دیگری نخواهد ماند.

خلاصه امروز بهترین راه آنست که هر توده‌ای در کشور خود آزاد باشند و دلسوزانه باصلاح کارها و آبادی کشورشان کوشند. استقلال که می‌گوییم بهمین معنیست. استقلال آنست که هر مردمی برای خود زندگی کنند نه برای دیگران ، و در اداره کردن کارهای خود آزاد باشند. مردمی که استقلال ندارند در کارهای خود آزاد نخواهند بود ، برای خود زندگی نخواهند کرد.

آشکارتر گویم : ایرانیان اگر به روس پیوندند و یا خود را به انگلیس بندند ، در راه بردن کارهای خود آزاد نخواهند بود ، در آبادی کشور نظر خود را بکار بستن نخواهند توانست ، قانونهاشان با اندیشه‌ی خودشان گزارده نخواهد شد. از هر باره اختیار از ایشان سلب گردیده تابع یک سیاست بزرگ عمومی خواهند بود که آن دولت یا این یکی برای نگهداری امپراتوری بزرگ خود پیش گرفته است.

بیش از این بسخن نیاز نیست. می‌خواستم بگویم استقلالْ یک چیز خیالی نیست که بودن و نبودنش یکی باشد. استقلالْ بودن و نبودنش تفاوت بسیار دارد. استقلال ، آزادیست و میانه‌ی آزادی و بردگی جدایی آشکار است.

اکنون که چنینست ما نخواهیم توانست با رفتار حزب دمکرات آذربایجان موافقت کنیم. ناچار خواهیم بود بآن با دیده‌ی دشمنی نگریم. ناچار خواهیم بود مخالفت کنیم و ایستادگی نشان دهیم.
خواهند گفت : چرا؟!.. مگر دمکراتهای آذربایجان استقلال ایران را بهم می‌زنند؟!.. مگر می‌خواهند ایران را بدست بیگانگان دهند؟!.. آنها که چنین چیزی را نمی‌خواهند!..

می‌گویم : چه آنها بخواهند و چه نخواهند ، نتیجه‌ی رفتارشان بهم خوردن استقلال ایرانست. اگر با رفتار آنها موافقت شود ، تاریخ چند هزار ساله‌ی ایران در اینجا پایان خواهد پذیرفت.


.
مِیجِر کِلِمِنت اَتلی
✴️ حقایق زندگی (تکه‌ی چهل‌ویکم)

🔶 یکی از دشواریها (بخش 2 از 2)

هیچ تردیدی نیست كه باید بحقوق كاركنان دولت افزوده شود. بخصوص بحقوق آنهایی كه در رتبه‌های پایین هستند ، و پول بسیار كمی میگیرند. چه اگر افزوده نشود و باینحال بماند بیگمان نتیجه‌های نیكی در دست نخواهد بود.

اگر باینها نیازی هست و خواسته می‌شود كارهایی را انجام دهند ، باید باندازه‌ی كافی ماهانه بایشان داد و اگر نیازی نیست باید رهاشان ساخت كه در اندیشه‌ی زندگانی خود باشند. با حال كنونی هم آنها در سختی خواهند بود و هم كارها به نتیجه‌ای نخواهد رسید.

از آنسوی دولت نیز نخواهد توانست ببودجه بیفزاید. زیرا یك درآمد نوینی درمیان نیست. بگفته‌ی یكی از وزیران دولت میخواهد از بودجه بكاهد ، نه اینكه بآن بیفزاید. اینست باید راههای دیگری اندیشیده شود تا این دشواری آسان گردد.

دولت باید بپاره‌ای صرفه‌جوییهایی پردازد و آنچه از آن راه بدست می‌آید بكاركنان كم حقوق دهد. برای صرفه‌جویی راههای بسیاری هست كه من اینك برخی را یاد میكنم :

1ـ از خرجهای بیهوده جلوگیری شود. در اداره‌ها خرجهای بیهوده بسیار است و یك رقم آن اتومبیلهای سواریست كه برای رؤسای ادارات خریداری شده. در این باره بارها در روزنامه‌ها یادآوری شد و جای افسوسست كه آقایان وزیران گوش ندادند. امروز این حال كاركنان اداراتست كه یك دسته‌ی انبوهی از آنها خرجهای ضروری زندگانی را راه نمیتوانند انداخت و یك دسته‌ی دیگر زنها و فرزندانشان با اتومبیل دولتی بگردش میروند.

من نمیدانم دولت چه فلسفه‌ای برای نگهداری این اتومبیل‌ها می‌اندیشد؟.. اگر میگوید مایه‌ی آبروی دولت است میگوییم این در حالیست كه داشته باشید و بتوانید بهمه‌ی كاركنان باندازه‌ی نیاز حقوق دهید. در آن صورتست كه این اتومبیلها مایه‌ی آبروی دولت تواند بود. در اینحال كه دسته‌ی انبوهی از كاركنان ادارات بحال بینوایی افتاده‌اند و دوست و دشمن همگی بحال ایشان آگاهست آیا باز اتومبیل‌سواری رؤسای بلندپایه مایه‌ی آبرو تواند بود؟!..

چنانكه شنیده شده نزدیك بپانصد تا اتومبیل‌های سواری بادارات داده شده. كنون ملاحظه كنید كه با این گرانی لاستیك و دیگر افزارها چه پول گزافی در این راه صرف می‌شود. این هنوز ـ یك رقم خرجهای بیهوده است كه من چون میدانم نوشتم. بیگمان رقمهای دیگر نیز هست.

2ـ دوم برخی اداره‌های بیهوده الغاء ‌شود. من چند روز پیش كانون بانوان را یاد كردم. مانندهای آن بسیار است كه اگر الغاء شود و كسانی كه بیهوده و ناسزا حقوق میبرند بیرون رانده شوند از این راه هم مبلغ گزافی صرفه‌جویی خواهد شد.

3ـ بكسانی كه از چند جا حقوق میگیرند تنها از یكجا حقوق داده شود. این یكی از داستانهای شگفتیست كه كسان بسیاری ـ نمیدانم در سایه‌ی پررویی و بیشرمی و یا در نتیجه‌ی خویشاوندی با آقایان وزیران یا به هر علت دیگری ـ از چند جا حقوق میگیرند. یكی از آشنایانم چند روز پیش از این نامهای چند تن از نمایندگان مجلس را می‌شمرد كه از اداره‌ها نیز حقوق میگیرند و من در شگفت شدم. زیرا با ماهی پنج‌هزار ریال چه جای آنست كه كسی با تشبث یك حقوقی نیز برای خود از جای دیگری درست گرداند.

آیا این كار با راهزنی بوئراحمدیها چه تفاوتی دارد؟!.. این كار از دزدی كجایش جداست؟!.. ای نامردان مگر بچاپ‌بچاپ است كه بدینسان بیباك و بی‌پروا دست بمال دولت یازیده‌اید؟!..

بسخن بیش از این دامنه نمیدهم. این یكی از دشواریهاییست كه باید چاره شود و ما برخی پیشنهادهایی كردیم. ولی اگر دولت بخواهد و در اندیشه‌اش باشد راههای دیگر پیدا خواهد كرد. چیزی كه هست ما می‌بینیم اهمیتی باین موضوع داده نمی‌شود. ولی ما این را مهم می‌شماریم و اینست باین یادآوری برخاسته‌ایم. اگر كسان دیگری هم از روی بینش و آگاهی گفتارهایی فرستند ما در پرچم چاپ توانیم كرد.

(پرچم روزانه شماره‌های 124 و 125)


.
✴️ ورجاوندبنیاد

(بزبان عادی)
(بخش یکم : درباره‌ی جهان و انسان)

🔸تکه‌ی 13
(بهر 1 از 1)

🔸جدایی میانه‌ی ملتها بیش از جدایی میان خانواده‌ها نیست.🔸

این ملتها که در جهان هستند و از هم جدا زندگی می‌کنند ، اینها را سببهایی بوجود آورده. این جدایی زیان ندارد. هر ملتی می‌توانند در کشور خود آزاد زندگی کنند ، ولی سزا نیست این آزادی سبب رقابت و برتری‌جویی باشد. جدایی میان ملتها بیش از جدایی میان خانواده‌ها نیست. ملتها می‌توانند باهم آنطور زندگی کنند که خانواده‌ها زندگی می‌کنند.
بسیار شایسته است که در میان ملتها هم دادگاه و قضاوتی باشد و برای جلوگیری از ستمگران و متجاوزان نیرویی آماده شود. بسیار شایسته است که برای شور و گفتگو درباره‌ی جهان و کارهایش ، انجمن بزرگی برپا گردد. اینها قدمهای بسیار بزرگی در راه پیشرفت و بهتر شدن جهان خواهد بود. ولی باید هوشیار بود اینها بازیچه‌هایی در دست ملل طمعکار نباشد. باید هوشیار بود فریب و دغل به این کارها راه نیابد.

🔸🔸🔸

این ملتها ، از بزرگ و کوچک ، که امروز روی زمین‌ جا گرفته‌اند و هر یکی کشوری را برای خود انتخاب کرده از هم جدا زندگی می‌کنند ، اینها را سببهایی مانند همزبانی و همنژادی و پیشامدهای تاریخی و مانند اینها باعث شده. این جدایی زیان ندارد. نمی‌گوییم خوب است. می‌گوییم زیان ندارد. هر ملتی می‌توانند در کشور خود آزاد و مستقل زندگی کرده بآبادی سرزمین خود بکوشند. ولی این جدایی و استقلال سزا نیست سبب رقابت و برتری‌جویی با دیگر ملتها باشد. این رقابتها و برتری‌جوییها که امروز در میان ملتها دیده می‌شود از نیکیهای آنها نیست.[1]

این جای ملامت نیست که هر ملتی بکشور خود علاقه داشته باشند و به آبادی آن کوشش کنند. جای ملامت آن دارد که هر ملتی بی‌هیچ سببی بدیگران برتری جویند و به حسد و رقابت مبادرت کنند. اگر ملتی در آرزوی برتری هستند باید بکوشند و بجهان مفیدتر و بهتر باشند. برتری جز از این طریق نمی‌تواند ‌باشد.

«میهن‌پرستی» که نامش بزبانها افتاده معنای راست آن جز خدمت کردن بمیهن نیست. [2] برتری جویی به دیگران و بآنان دشمنی نمودن از میهن‌پرستی بسیار دور است.

جدایی میان ملتها بیش از جدایی میانه‌ی خانواده‌ها نیست. ملتها می‌توانند با هم چنان زندگی کنند که خانواده‌ها زندگی می‌کنند. همان طوری که هر خانواده‌ای در درون خود مستقل بوده و در کارهای خانوادگی آزادند و در بیرون نیز با خانواده‌های دیگر ارتباط دارند و قواعد و آدابی در میانشان جریان دارد ، باید ملتها نیز اینطور باشند و با همدیگر به این ترتیب زندگی کنند. اگر آرزوی آسایش و سعادت دارند راهش اینست.

چون در میان ملتها نیز اختلاف و کشاکش می‌تواند باشد بسیار شایسته و بجا است که در میان آنها نیز دادگاه و قضاوتی باشد تا اختلاف یا کشاکشی که پیدا می‌شود آن را بدادگاه ارائه داده و طلب قضاوت کنند ، و برای اجرای احکامِ این دادگاه و جلوگیری از ستمگران و متجاوزان نیرویی از همه‌ی ملل نیکخواه جهان فراهم شود. در سالهای گذشته گاهی در اروپا چنین دادگاهی برپا کرده‌اند (همچون دادگاه دادرسی لاهه) ولی چون نیرویی (نظامی یا تحریم) برای اجرای احکامِ دادگاه در میان نبوده ، و از سوی دیگر دادگاه بازیچه‌ای در دست دولتهای بزرگ ‌بوده ، نتیجه‌ای بدست نیامده.

نیز بسیار شایسته است که از هر ملتی نمایندگانی انتخاب شوند ، و در یکی از کشورها (یا هر زمان در یکی از آنها) انجمن بزرگی برپا کنند و به شور و گفتگو درباره‌ی آبادی جهان ، و امنیت جهانیان ، و جلوگیری از ستمگران و متجاوزان و یاوری به ملل عقب‌مانده و ناتوان پردازند و برای پیشرفت دادن بدانشها ، و شتاب دادن به نیرومندی خردها و روانها ، و استحکام بنیاد پاکدینی بپردازند ، و به هر تصمیمی که رسیدند دست به هم داده اجرا کنند.

پس از جنگ جهانی یکم شبیه به چنین انجمنی را بنام «جامعه‌ی ملل» در کشور سویس برپا کردند. ولی چون پاکدلانه نبود و در ضمن راه عاقلانه‌ای برای اجرای تصمیماتش نداشت نتیجه بدست نیامد.

آن دادگاه و این انجمن قدمهای بزرگی در راه پیشرفت و بهتری (یا بگفته‌ی اروپاییان : تمدن) خواهد بود. ولی باید هوشیار بود اینها بازیچه‌ی دست ملل طمعکار نباشد. باید هوشیار بود ، فریب و دغل به آنها راه نیابد. اگر براستی درپی نتیجه‌اند مسلماً باید پاکدلانه باشد.
👇