✴️ ورجاوندبنیاد
(بزبان عادی)
(بخش یکم : دربارهی جهان و انسان)
🔸تکهی 10
(بهر 1 از 2)
🔸باید زندگی از روی آیین خِرد باشد.🔸
گرانبهاترین چیزی که خدا به انسانها داده خرد است. خرد قاضی راست و
کج ، و تشخیص دهندهی نیک و بد میباشد. باید زندگی از روی آیین خرد باشد. این زیان بزرگیست که آدمیان خرد را از کار بیندازند و اختیار خود را بدست حرص و طمع و کینه بسپارند. زیان بزرگیست که زندگی شیرین را بخود تلخ کنند.
🔸🔸🔸
بسیار جای تعجب است که بسیاری از مردم ـ از گذشتگان و معاصران ـ خرد را نشناختهاند و نمیشناسند. از گذشتگان صوفیان و خراباتیان و باطنیان و پیروان مذاهب چون گفتههاشان با خرد درست نمیآید از آن نفرت نمودهاند.
صوفیان گفتهاند : «با خرد نمیتوان بخدا رسید». خراباتیان بهانه آوردهاند : «خرد نیز گره از رازهای جهان نمیگشاید». باطنیان و پیروان مذاهب نیز برای آنکه مردم را به پیروی از پیشوایان خود وادار کنند دلیل آوردهاند : «خردهای ما ناقص است». بسیاری از اینها هم زبان به ملامت باز کردهاند و خراباتیان و صوفیان شعرهای بسیاری در این زمینه از خود بیادگار گذاردهاند.[1]
از معاصران نیز دانشمندان اروپا چون انسان را تنها همین تن و جان محسوس شناخته و سرچشمهی افعال و امیال او را جز خودخواهی ندانستهاند از اینرو به خرد «بمعنی حقیقی آن» پی نبرده و از آن ناآگاه ماندهاند. همان طور که روان را نشناختهاند خرد را نیز نشناختهاند.
اینان چون سرچشمهی همهی ادراکات انسان را مغز او میشمارند و ساختمان مغز انسان نیز در همه یکسان نمیباشد از اینرو به یک نیرویی که در همه باشد و یکسان بفهمد باور نداشتهاند.
بدتر از اینها آنکه کسانی به نیک و بد یا راست و کج باور ندارند و چنین میگویند : «در جهان حقیقتی نیست ، و نیک و بد و یا راست و کج همه فرضی میباشد. هر کسی آنچه را که با هوس یا با احساسات خود موافق و سازگار مییابد و یا برای او سود دارد نیک یا راست میشمارد ، و آنچه را که این طور نباشد بد یا کج تصور میکند».
بسیاری از مردمان که مغزهاشان از خرافات و خیالبافیهای گوناگونِ ضدِ هم فرسوده شده و با خرد نمیتوانند میانهی نیک و بد و راست و کج قضاوت کنند باین گمراهی دچارند.
به این ترتیب چند گروهی با خرد دشمنی کرده و یا از آن اظهار بیاطلاعی میکنند ، و بسیاری از آنان اصلاً تفاوتی بین خیال و فرض و حدس و هوس با خرد و قضاوت آن نگذاشته و کشاکشهایی را که فیلسوفان و یا پیروان مذاهب یا دیگران در میان خود میدارند ، که بیشک منشاء آنها خیالبافی و پیروی از حدس و هوسبازی و مانند اینها است به رخ ما کشیده چنین میگویند : «خردها نیز با هم کشاکش دارند».
ولی اینها همه خطا و همه نادانیست. گرانمایهترین چیزی که خدا به انسان داده خرد است ، انسان که والاترینِ آفریدگان است این والایی یا برگزیدگی جز به سبب داشتن روان و خرد نیست. این بدترین نادانی است که انسانها خرد را نشناسند. بدترین محرومیت است که خرد را بکار نیندازند و در زندگی راهنمای خود نگیرند.
باید به صوفیان و دیگران گفت : «اگر با خرد نمیتوان بخدا رسید پس با چه چیز است که میتوان رسید؟! اگر خرد گره از رازهای جهان نمیگشاید دیگر چه چیزی میتواند بگشاید؟!.. اگر خردهای شما ناقص است آن چه چیز است که ناقص نیست؟!..». این گفتهها مانند آن است که کسی بگوید : «با چشم اشیاء را نمیتوان دید» ، که باید پرسید : «پس با چه چیزی میتوان دید؟!».
خدا همان طور که چشم را برای دیدن و گوش را برای شنیدن داده ، خرد را نیز برای شناختن سود و زیان ، و نیک و بد ، و راست و کج داده است.
[1] : آزمودم عقل دوراندیش را بعد از این دیوانه سازم خویش را /
ما را به منع عقل مترسان و مِی بیار کان شحنه در ولایت ما هیچ کاره نیست /
آنان که بکار عقل درمیکوشند هیهات که جمله گاو نر میدوشند
آن به که لباس ابلهی ، درپوشند کامروز به عقل ، تره مینفروشند
.
(بزبان عادی)
(بخش یکم : دربارهی جهان و انسان)
🔸تکهی 10
(بهر 1 از 2)
🔸باید زندگی از روی آیین خِرد باشد.🔸
گرانبهاترین چیزی که خدا به انسانها داده خرد است. خرد قاضی راست و
کج ، و تشخیص دهندهی نیک و بد میباشد. باید زندگی از روی آیین خرد باشد. این زیان بزرگیست که آدمیان خرد را از کار بیندازند و اختیار خود را بدست حرص و طمع و کینه بسپارند. زیان بزرگیست که زندگی شیرین را بخود تلخ کنند.
🔸🔸🔸
بسیار جای تعجب است که بسیاری از مردم ـ از گذشتگان و معاصران ـ خرد را نشناختهاند و نمیشناسند. از گذشتگان صوفیان و خراباتیان و باطنیان و پیروان مذاهب چون گفتههاشان با خرد درست نمیآید از آن نفرت نمودهاند.
صوفیان گفتهاند : «با خرد نمیتوان بخدا رسید». خراباتیان بهانه آوردهاند : «خرد نیز گره از رازهای جهان نمیگشاید». باطنیان و پیروان مذاهب نیز برای آنکه مردم را به پیروی از پیشوایان خود وادار کنند دلیل آوردهاند : «خردهای ما ناقص است». بسیاری از اینها هم زبان به ملامت باز کردهاند و خراباتیان و صوفیان شعرهای بسیاری در این زمینه از خود بیادگار گذاردهاند.[1]
از معاصران نیز دانشمندان اروپا چون انسان را تنها همین تن و جان محسوس شناخته و سرچشمهی افعال و امیال او را جز خودخواهی ندانستهاند از اینرو به خرد «بمعنی حقیقی آن» پی نبرده و از آن ناآگاه ماندهاند. همان طور که روان را نشناختهاند خرد را نیز نشناختهاند.
اینان چون سرچشمهی همهی ادراکات انسان را مغز او میشمارند و ساختمان مغز انسان نیز در همه یکسان نمیباشد از اینرو به یک نیرویی که در همه باشد و یکسان بفهمد باور نداشتهاند.
بدتر از اینها آنکه کسانی به نیک و بد یا راست و کج باور ندارند و چنین میگویند : «در جهان حقیقتی نیست ، و نیک و بد و یا راست و کج همه فرضی میباشد. هر کسی آنچه را که با هوس یا با احساسات خود موافق و سازگار مییابد و یا برای او سود دارد نیک یا راست میشمارد ، و آنچه را که این طور نباشد بد یا کج تصور میکند».
بسیاری از مردمان که مغزهاشان از خرافات و خیالبافیهای گوناگونِ ضدِ هم فرسوده شده و با خرد نمیتوانند میانهی نیک و بد و راست و کج قضاوت کنند باین گمراهی دچارند.
به این ترتیب چند گروهی با خرد دشمنی کرده و یا از آن اظهار بیاطلاعی میکنند ، و بسیاری از آنان اصلاً تفاوتی بین خیال و فرض و حدس و هوس با خرد و قضاوت آن نگذاشته و کشاکشهایی را که فیلسوفان و یا پیروان مذاهب یا دیگران در میان خود میدارند ، که بیشک منشاء آنها خیالبافی و پیروی از حدس و هوسبازی و مانند اینها است به رخ ما کشیده چنین میگویند : «خردها نیز با هم کشاکش دارند».
ولی اینها همه خطا و همه نادانیست. گرانمایهترین چیزی که خدا به انسان داده خرد است ، انسان که والاترینِ آفریدگان است این والایی یا برگزیدگی جز به سبب داشتن روان و خرد نیست. این بدترین نادانی است که انسانها خرد را نشناسند. بدترین محرومیت است که خرد را بکار نیندازند و در زندگی راهنمای خود نگیرند.
باید به صوفیان و دیگران گفت : «اگر با خرد نمیتوان بخدا رسید پس با چه چیز است که میتوان رسید؟! اگر خرد گره از رازهای جهان نمیگشاید دیگر چه چیزی میتواند بگشاید؟!.. اگر خردهای شما ناقص است آن چه چیز است که ناقص نیست؟!..». این گفتهها مانند آن است که کسی بگوید : «با چشم اشیاء را نمیتوان دید» ، که باید پرسید : «پس با چه چیزی میتوان دید؟!».
خدا همان طور که چشم را برای دیدن و گوش را برای شنیدن داده ، خرد را نیز برای شناختن سود و زیان ، و نیک و بد ، و راست و کج داده است.
[1] : آزمودم عقل دوراندیش را بعد از این دیوانه سازم خویش را /
ما را به منع عقل مترسان و مِی بیار کان شحنه در ولایت ما هیچ کاره نیست /
آنان که بکار عقل درمیکوشند هیهات که جمله گاو نر میدوشند
آن به که لباس ابلهی ، درپوشند کامروز به عقل ، تره مینفروشند
.
🔶 سرنوشت ایران چه خواهد بود؟ (احمد کسروی)
🔸 ٤ـ کابینههایی که آمده و رفتهاند : (تکهی 1)
در این دو سال و نیم که یک طرف حزب توده بوده و یک طرف آقا سید ضیاء و پیروان او ، و همیشه این دو دسته باهم کشاکش کردهاند ، هر بافهمی میدانست که پایان آن کشاکش به ایران خطرناک میباشد. هر کسی میدانست که با ارتباط قطعی که این دستهبندیها با سیاست همسایگان دارد ، در آینده غائلهی بزرگی در این کشور برپا خواهد گردید.
دولتهایی که در این مدت آمده و رفتهاند ، از این حیث مسئولند که بایستی فتنه تا بزرگ نشده جلو گیرند. بایستی دوراندیشی نمایند و چارههایی بدیده گیرند.
ممکنست ما این اندازه را بآنها ایراد نگیریم. چه میدانیم این کابینهها که آمده و رفتهاند آن پایداری و استواری را نداشتهاند که بتوانند در مصالح کشور غور کنند و دوراندیشیها نمایند. آنگاه چنانکه میدانیم بسیاری از ایشان وزارتپیشگانی بودهاند که وزارت را شغلی میدانند و جز دربند آن حقوق گزافی که چند ماهه خواهند گرفت نمیباشند. اینها کدام اندیشهی سیاسی را بر سر میدارند؟!.. تاکنون کدام شایستگی را از خود نشان دادهاند؟!.. مثلاً ساعد مراغهای که بوده و چه بوده که ما ازو توقع دوراندیشی دربارهی کشور داشته باشیم؟!..
از این باره میتوان معذورشان داشت. چیزی که هست آنها در این اندازه هم نایستاده با رفتار خود بآتش دامن زدهاند :
نخست آنها بارتجاع هواداری آشکار کرده بنومیدی آزادیخواهان افزودهاند. من نمیدانم آنها چه عذری در این باره دارند؟!.. اگر روزی پای محاکمه بمیان آید از آن پافشاری که در زمینهی بازپس گردانیدن ایران نشان دادهاند چه پاسخی خواهند گفت؟!.. ساعد مراغهای که نامش را با توهین بردم بیجهت نبود. این مرد که دوباره کابینه تشکیل داد دشمنی خود را با ایران ـ با آن کشوری که همه چیزش ازوست ـ بجایی رسانیده که با نفوذ دولتی به ازدیاد گدایان و ویلگردان سعی کرده و بدست یک سید گردن کلفت گدایی نوشتهی دولتی داده.
دوم آنها درمیان دو دستهی متخالف ، بیطرفی ننمودهاند که باری مقام و احترام دولت را محفوظ دارند. آنها بایستی یا با حزب توده مخالفت آشکار کنند و با زبان منطق زیانهای آن را بکشور و بسیاست دولت روشن گردانند و آن را ببندند ، و یا چون ببودنش اجازه داده بودند جدایی درمیانهی آن با حزب آقا سید ضیاء نگزارند و مخصوصاً در مقام اجرای قانون در شهربانی و در عدلیه کمترین جدایی درمیانهی آنها گزارده نشود.
.
🔸 ٤ـ کابینههایی که آمده و رفتهاند : (تکهی 1)
در این دو سال و نیم که یک طرف حزب توده بوده و یک طرف آقا سید ضیاء و پیروان او ، و همیشه این دو دسته باهم کشاکش کردهاند ، هر بافهمی میدانست که پایان آن کشاکش به ایران خطرناک میباشد. هر کسی میدانست که با ارتباط قطعی که این دستهبندیها با سیاست همسایگان دارد ، در آینده غائلهی بزرگی در این کشور برپا خواهد گردید.
دولتهایی که در این مدت آمده و رفتهاند ، از این حیث مسئولند که بایستی فتنه تا بزرگ نشده جلو گیرند. بایستی دوراندیشی نمایند و چارههایی بدیده گیرند.
ممکنست ما این اندازه را بآنها ایراد نگیریم. چه میدانیم این کابینهها که آمده و رفتهاند آن پایداری و استواری را نداشتهاند که بتوانند در مصالح کشور غور کنند و دوراندیشیها نمایند. آنگاه چنانکه میدانیم بسیاری از ایشان وزارتپیشگانی بودهاند که وزارت را شغلی میدانند و جز دربند آن حقوق گزافی که چند ماهه خواهند گرفت نمیباشند. اینها کدام اندیشهی سیاسی را بر سر میدارند؟!.. تاکنون کدام شایستگی را از خود نشان دادهاند؟!.. مثلاً ساعد مراغهای که بوده و چه بوده که ما ازو توقع دوراندیشی دربارهی کشور داشته باشیم؟!..
از این باره میتوان معذورشان داشت. چیزی که هست آنها در این اندازه هم نایستاده با رفتار خود بآتش دامن زدهاند :
نخست آنها بارتجاع هواداری آشکار کرده بنومیدی آزادیخواهان افزودهاند. من نمیدانم آنها چه عذری در این باره دارند؟!.. اگر روزی پای محاکمه بمیان آید از آن پافشاری که در زمینهی بازپس گردانیدن ایران نشان دادهاند چه پاسخی خواهند گفت؟!.. ساعد مراغهای که نامش را با توهین بردم بیجهت نبود. این مرد که دوباره کابینه تشکیل داد دشمنی خود را با ایران ـ با آن کشوری که همه چیزش ازوست ـ بجایی رسانیده که با نفوذ دولتی به ازدیاد گدایان و ویلگردان سعی کرده و بدست یک سید گردن کلفت گدایی نوشتهی دولتی داده.
دوم آنها درمیان دو دستهی متخالف ، بیطرفی ننمودهاند که باری مقام و احترام دولت را محفوظ دارند. آنها بایستی یا با حزب توده مخالفت آشکار کنند و با زبان منطق زیانهای آن را بکشور و بسیاست دولت روشن گردانند و آن را ببندند ، و یا چون ببودنش اجازه داده بودند جدایی درمیانهی آن با حزب آقا سید ضیاء نگزارند و مخصوصاً در مقام اجرای قانون در شهربانی و در عدلیه کمترین جدایی درمیانهی آنها گزارده نشود.
.
✴️ حقایق زندگی (تکهی سیوهفتم)
🔶 ما خود خواهان سوادیم (بخش 1 از 1)
نكوهشهایی كه در گفتارهای گذشته از درسخواندگان و سستی عزم و ناستودگی خوی آنها نوشتیم دیده میشود در برخی از روزنامهها آن گفتارها را عنوان میكنند و چنین میفهمانند كه ما میخواهیم مردم باسواد نباشند ، و چنین نسبتی بما داده آنگاه از پیش خود بپاسخ میپردازند. اینست مینویسیم ما چنان چیزی را نگفتهایم و شما هم بیهوده زحمت نكشید.
اساساً خواهشمندیم سخن بمیان نیاورید و بگزارید ما مطلب را روشن گردانیم. این گفتگو نچیزیست كه هر كس در آن دخالت كند. اگر كسانی باین موضوع و باین گفتهها اهمیت میدهند باید تا بآخر گوش دهند و نیك بفهمند و بیندیشند و آنوقت اگر ایرادی پیدا كردند بگویند. اگر اهمیت نمیدهند بهتر است نادیده گیرند و بخاموشی گرایند. این ترتیب كه مطلب را تحریف كنند و یا تصرفی از اندیشهی خود در آن نمایند بسیار بیجاست.
شگفتتر آنست كه گفته میشود : «اگر این اندیشههای پراكنده باعث گمراهی و بدبختیست باید چارهی آن را نیز با دانش بنماییم». ما نمیدانیم مقصود اینان از دانش چیست؟!. آن كدام دانش است كه چارهی این پراكندهاندیشیها و این گمراهیها را تواند كرد؟!. فیزیك یا شیمی یا پزشكی یا ریاضیات یا روانشناسی یا كدام دانش دیگر است كه چارهی اینها را خواهد كرد؟!.. و آنگاه اگر چنین چارهای هست چرا تاكنون نكردهاید؟!.. شما تاكنون هیچ زیانكار بودن این اندیشههای پراكنده را نمیدانستید. چه شد كه فوری چارهاش را هم پیدا كردید؟!..
ما نخواهیم رنجید از اینكه كسانی بنوشتههای ما ایراد گیرند و با زبان ساده آن را بنویسند. اگر اینان ایراد خود را بنزد ما فرستند در پرچم بچاپ میرسانیم. این ایرادها بسود ما خواهد بود. زیرا همانها وسیله خواهد بود كه پاسخهایی نویسیم و مطلب خود را روشنتر گردانیم.
رنجش ما از اینست كه كسانی بخواهند در این سخنان تصرفی كنند و از اندیشههای خود چیزی بیفزایند. اینها كه ما مینویسیم چنانست كه یا باید همه را پذیرفت و یا باید بیكباره رد كرد.
اما دربارهی سواد ما نه تنها دشمن باسوادی نیستیم خود خواهان آن میباشیم. ما میگوییم : هر كسی از زن و مرد و شهری و روستایی باید خواندن و نوشتن یاد بگیرد. چیزی كه هست ما این را مقدمه میشناسیم بآنكه مردم حقایق را یاد بگیرند. ما یك رشته حقایق بسیار مهمی را ـ حقایقی را كه مایهی رستگاری ایران ، بلكه سراسر شرقست ـ در دست داریم و میخواهیم در دلها جا دهیم. برای این میگویم : باید هر كسی خواندن و نوشتن بیاموزد.
🔸ما اساس «شناختن حقایق» را میشماریم و سواد را برای این میخواهیم.
وگرنه سوادی كه مقدمه باشد بخواندن دیوان ایرج و رمانهای بیشرمانه و بیاد گرفتن بدآموزیهای پست زمان مغول پیداست كه جز زیان نتیجه نخواهد داد. پیداست كه جز مایهی بدبختی نخواهد بود.
ما به هركاری از راهش درمیآییم. ما نیك میدانیم كه امروز در جهان بیسواد نتوان زیست بیسوادی امروز با كوری و كری همسنگ درمیآید. اینست میگوییم باید همه باسواد باشند. ولی از آنسو از دامهایی كه در ایران در زیر پای باسوادان گسترده شده و از آن باتلاقهای بیمناكی كه در سر راه ایشانست ناآگاهی ننموده میكوشیم كه اینها را نیز از جلو برداریم.
ما گفتگومان با كسانیست كه سواد را به تنهایی كافی میدانند ، با كسانیست كه باین دبستانها و دبیرستانها امید بیاندازه بسته رستگاری شرق را از آنها میخواهند. این اشتباه از سالها دامنگیر شرقیان بوده است و در همه جا با شتاب بسیار به تأسیس دبیرستان و دانشكده كوشیدهاند.
جرجی زیدان یكی از نویسندگان بنام مصر بود و شاید بسیاری از خوانندگان نوشتههای او را خواندهاند. این مرد یك رشته گفتارهایی داشت زیر عنوان «علموهم و كفی» (داناشان گردانید و همان بس است). مقصودش این بود كه مصریان و دیگر شرقیان همینكه باسواد شدند و از دانشهای اروپایی بهره یافتند كافیست.
🔸اینان اساسِ گرفتاریهای شرقیان را نمیدانستند و اینست چارهی آن را هم نمیشناختند. در پاسخ آنهاست كه میگوییم : تنها درس خواندن بس نیست.
بلكه درس خواندن با حال كنونی بسیار زیانآور است. میگوییم : كاری كه باید كرد آنست كه این گمراهیها و این اندیشههای پراكنده كه رواج دارد از میان برخیزد و یك رشته حقایق زندگانی جای آنها را بگیرد.
🔸امروز ما باید دو كار را در یكجا بكنیم. باین معنی از یكسو با این گمراهیها نبرد كنیم و كتابهایی كه سرچشمهی آنهاست بآتش كشیم و نابود گردانیم و از یكسو حقایق زندگی را درمیان توده منتشر سازیم. اینست یگانه راهی كه شرقیان را از این گرفتاری و بدبختی رها تواند گردانید.
🔶 ما خود خواهان سوادیم (بخش 1 از 1)
نكوهشهایی كه در گفتارهای گذشته از درسخواندگان و سستی عزم و ناستودگی خوی آنها نوشتیم دیده میشود در برخی از روزنامهها آن گفتارها را عنوان میكنند و چنین میفهمانند كه ما میخواهیم مردم باسواد نباشند ، و چنین نسبتی بما داده آنگاه از پیش خود بپاسخ میپردازند. اینست مینویسیم ما چنان چیزی را نگفتهایم و شما هم بیهوده زحمت نكشید.
اساساً خواهشمندیم سخن بمیان نیاورید و بگزارید ما مطلب را روشن گردانیم. این گفتگو نچیزیست كه هر كس در آن دخالت كند. اگر كسانی باین موضوع و باین گفتهها اهمیت میدهند باید تا بآخر گوش دهند و نیك بفهمند و بیندیشند و آنوقت اگر ایرادی پیدا كردند بگویند. اگر اهمیت نمیدهند بهتر است نادیده گیرند و بخاموشی گرایند. این ترتیب كه مطلب را تحریف كنند و یا تصرفی از اندیشهی خود در آن نمایند بسیار بیجاست.
شگفتتر آنست كه گفته میشود : «اگر این اندیشههای پراكنده باعث گمراهی و بدبختیست باید چارهی آن را نیز با دانش بنماییم». ما نمیدانیم مقصود اینان از دانش چیست؟!. آن كدام دانش است كه چارهی این پراكندهاندیشیها و این گمراهیها را تواند كرد؟!. فیزیك یا شیمی یا پزشكی یا ریاضیات یا روانشناسی یا كدام دانش دیگر است كه چارهی اینها را خواهد كرد؟!.. و آنگاه اگر چنین چارهای هست چرا تاكنون نكردهاید؟!.. شما تاكنون هیچ زیانكار بودن این اندیشههای پراكنده را نمیدانستید. چه شد كه فوری چارهاش را هم پیدا كردید؟!..
ما نخواهیم رنجید از اینكه كسانی بنوشتههای ما ایراد گیرند و با زبان ساده آن را بنویسند. اگر اینان ایراد خود را بنزد ما فرستند در پرچم بچاپ میرسانیم. این ایرادها بسود ما خواهد بود. زیرا همانها وسیله خواهد بود كه پاسخهایی نویسیم و مطلب خود را روشنتر گردانیم.
رنجش ما از اینست كه كسانی بخواهند در این سخنان تصرفی كنند و از اندیشههای خود چیزی بیفزایند. اینها كه ما مینویسیم چنانست كه یا باید همه را پذیرفت و یا باید بیكباره رد كرد.
اما دربارهی سواد ما نه تنها دشمن باسوادی نیستیم خود خواهان آن میباشیم. ما میگوییم : هر كسی از زن و مرد و شهری و روستایی باید خواندن و نوشتن یاد بگیرد. چیزی كه هست ما این را مقدمه میشناسیم بآنكه مردم حقایق را یاد بگیرند. ما یك رشته حقایق بسیار مهمی را ـ حقایقی را كه مایهی رستگاری ایران ، بلكه سراسر شرقست ـ در دست داریم و میخواهیم در دلها جا دهیم. برای این میگویم : باید هر كسی خواندن و نوشتن بیاموزد.
🔸ما اساس «شناختن حقایق» را میشماریم و سواد را برای این میخواهیم.
وگرنه سوادی كه مقدمه باشد بخواندن دیوان ایرج و رمانهای بیشرمانه و بیاد گرفتن بدآموزیهای پست زمان مغول پیداست كه جز زیان نتیجه نخواهد داد. پیداست كه جز مایهی بدبختی نخواهد بود.
ما به هركاری از راهش درمیآییم. ما نیك میدانیم كه امروز در جهان بیسواد نتوان زیست بیسوادی امروز با كوری و كری همسنگ درمیآید. اینست میگوییم باید همه باسواد باشند. ولی از آنسو از دامهایی كه در ایران در زیر پای باسوادان گسترده شده و از آن باتلاقهای بیمناكی كه در سر راه ایشانست ناآگاهی ننموده میكوشیم كه اینها را نیز از جلو برداریم.
ما گفتگومان با كسانیست كه سواد را به تنهایی كافی میدانند ، با كسانیست كه باین دبستانها و دبیرستانها امید بیاندازه بسته رستگاری شرق را از آنها میخواهند. این اشتباه از سالها دامنگیر شرقیان بوده است و در همه جا با شتاب بسیار به تأسیس دبیرستان و دانشكده كوشیدهاند.
جرجی زیدان یكی از نویسندگان بنام مصر بود و شاید بسیاری از خوانندگان نوشتههای او را خواندهاند. این مرد یك رشته گفتارهایی داشت زیر عنوان «علموهم و كفی» (داناشان گردانید و همان بس است). مقصودش این بود كه مصریان و دیگر شرقیان همینكه باسواد شدند و از دانشهای اروپایی بهره یافتند كافیست.
🔸اینان اساسِ گرفتاریهای شرقیان را نمیدانستند و اینست چارهی آن را هم نمیشناختند. در پاسخ آنهاست كه میگوییم : تنها درس خواندن بس نیست.
بلكه درس خواندن با حال كنونی بسیار زیانآور است. میگوییم : كاری كه باید كرد آنست كه این گمراهیها و این اندیشههای پراكنده كه رواج دارد از میان برخیزد و یك رشته حقایق زندگانی جای آنها را بگیرد.
🔸امروز ما باید دو كار را در یكجا بكنیم. باین معنی از یكسو با این گمراهیها نبرد كنیم و كتابهایی كه سرچشمهی آنهاست بآتش كشیم و نابود گردانیم و از یكسو حقایق زندگی را درمیان توده منتشر سازیم. اینست یگانه راهی كه شرقیان را از این گرفتاری و بدبختی رها تواند گردانید.
یكی از كوششهای ما آنست كه الفبا عوض شود و یك الفبای درست و آسانی در ایران رواج یابد. امیدمندیم بزودی باین كار فیروز گردیم. ما خواستمان از این دو نتیجه است :
یكی آنكه یك الفبای ساده و آسانی درمیان باشد كه ما بتوانیم حقایق را بنویسیم و بچاپ رسانیم و درمیان تودهی انبوه از شهری و روستایی پراكنده گردانیم.
دیگری آنكه این كتابهای زیانمندی كه امروز در همه جا منتشر میباشد متروك گردد و دیگر كسی آنها را نخواند.
(پرچم روزانه شمارهی 104 )
یكی آنكه یك الفبای ساده و آسانی درمیان باشد كه ما بتوانیم حقایق را بنویسیم و بچاپ رسانیم و درمیان تودهی انبوه از شهری و روستایی پراكنده گردانیم.
دیگری آنكه این كتابهای زیانمندی كه امروز در همه جا منتشر میباشد متروك گردد و دیگر كسی آنها را نخواند.
(پرچم روزانه شمارهی 104 )
✴️«مفاخر ملی» یا ستون پنجم آزمندان غرب؟!
کوشاد تلگرام : دو روز پیش نوشتاری دربارهی سعدی در کانال آوردیم که در آن از نیرنگهای شرقشناسان سخن رفته بود. آن نوشتار شرقشناسان را دشمن شرقیان و مأمورهای سیاسی کشورهاشان خوانده بود. بررسیها و سخنان ایشان در زمینهی ادبیات ، کیشها و تیرهها در کشورهای شرقی جز از راه زیانکاری و خفته نگاه داشتن شرقیان نبوده.
امروز هم چون یکی از همراهانمان کلیپی از سفیر انگلیس در ایران فرستاده که ستایش بیجا از حافظ شده ، آن زمینه تازه گردید.
نخست آن کلیپ را ببینید.
👇
کوشاد تلگرام : دو روز پیش نوشتاری دربارهی سعدی در کانال آوردیم که در آن از نیرنگهای شرقشناسان سخن رفته بود. آن نوشتار شرقشناسان را دشمن شرقیان و مأمورهای سیاسی کشورهاشان خوانده بود. بررسیها و سخنان ایشان در زمینهی ادبیات ، کیشها و تیرهها در کشورهای شرقی جز از راه زیانکاری و خفته نگاه داشتن شرقیان نبوده.
امروز هم چون یکی از همراهانمان کلیپی از سفیر انگلیس در ایران فرستاده که ستایش بیجا از حافظ شده ، آن زمینه تازه گردید.
نخست آن کلیپ را ببینید.
👇
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
سایمون شرکلیف سفیر انگلیس برای ما شعر صبر کردن از حافظ میخواند.
👇
👇
از سایمون شرکلیف سفیر انگلیس پیشتر در این کانال سخنی رفته و در آنجا از سیاهکاری او و سفیر روس گفتهایم.
اکنون ما میپرسیم : آیا باور کردنیست که سفیر به این شعر و معنی آن باور دارد؟! یک مرد سیاسی و این سخن که «بر اثر صبر نوبت ظفر آید» چه سازگاری باهم دارد؟!. ما میدانیم که در سیاست این از بیمعنیترین باورهاست. مأمور سیاسی همیشه یک برنامه و نقشهای در سر دارد که میکوشد آن را به بهترین شکل خود اجرا کند. ممکنست بخشی از آن نیاز به این دارد که لختی صبر کند تا چیزی پدیدار یا دانسته شود. پس افزار کار او همان برنامه و نقشه راهبردیش میباشد و اگر در هنگامی لازمست صبر کند ، آن بخشی از همان نقشه و برنامه است ، نه اینکه صبر کردن خود یک برنامهی راهبردی باشد.
در هر حال یک مأمور سیاسی که همیشه به وزارتخانهی خود پاسخگوست بعنوان گزارش نتواند بگوید که من در فلان کار صبر میکردم تا موفقیت بدست آید. آیا وزارت خارجهی کشوری همچون انگلیس چنان مأموران خامی روانهی کشورهای بیگانه میکند؟!..
آیا کشوری همچون انگلیس سیاست خارجی خود را بر پایهی صبر بنیاد گزارده یا یک برنامهی راهبردی روشن؟!. ما میبینیم کسی همچون چرچیل که از کمونیزم بیزار بود ، در جنگ جهانی دوم همینکه آلمانها میدان را به جزیرهنشینان تنگ کردند سوار بر هواپیما به مسکو رفت تا دست دوستی به استالین راهبر کمونیستها دهد و صبر نکرد تا ببیند دست روزگار چه سرنوشتی برای ایشان خواهد نوشت. همو منتظر پایان جنگ نشده با روزولت پیمان آتلانتیک را نوشته امضا کردند تا دلهای تودههای بیطرف بویژه مستعمرات انگلیس را در جنگ و پس از آن بسوی خود کشند.
یا مارگارت تاچر در سال 1982زمانی که آرژانتین جزایر مالویناس (یا فالکلند) را گشاده ازآنِ خود خواند ، هیچگاه صبر نکرد تا شاید آرژانتین از کردهی خود پشیمان شده جزایر را بازپس دهد. بلکه هر روز گامی در راه بازپس گرفتن آن برداشت و زیردریایی اتمی انگلستان را نیز فرستاد تا به همه بفهماند که کشورش با آنکه آن جزایر از خاک انگلستان بسیار دور (13 هزار کیلومتر) و به آرژانتین بسیار نزدیک (480 کیلومتر) میباشد از آنها نخواهد گذشت.
اکنون چه شده که شرکلیف بما یادآور میشود که با صبر کردن فیروز خواهیم شد؟!.
ما در این کانال از سفیران اتریش و آلمان و برنامههای بیبیسی در زمینههایی که با سیاست غربیان آزمند سازگاری دارد سخن گفته بودیم. پیکرههایی نیز از سفیر استرالیا در زیر میآوریم تا خواستهای پلید این بدخواهان شرق روشنی بیشتری گیرد.
از کار سفیر آلمان و انگلیس بیاد سخن راهنمای آزادگان در دفتر «حافظ چه میگوید؟» میافتیم :
«یک دستهی دیگر [از ستایندگان حافظ] شرقشناسان اروپایند. اینان بدخواهان شرقند. اینان دوست میدارند که همهی شرقیان همچون حافظ باشند که به یک كنج خرابات بس کرده با باده و ساده روز گذرانند و جهان و دارایی آن را بآزمندان اروپا و آمریکا بازگزارند ، دوست میدارند که همهی شرقیان پیروی از حافظ و خیام کرده کوشش و تلاش را بیهوده شمارند ، دوست میدارند که شرقیان بدستور خراباتیان جهان را هیچ و پوچ شمارند و دم را غنیمت دانسته در اندیشهی گذشته و آینده نباشند ، دوست میدارند آنان خودشان پیاپی ماشینها سازند ، افزارهای گوناگون جنگی پدید آورند ، از جوانان سربازان و هوانوردان و چتربازان پرورند ، ولی شرقیان همچون حافظ و خیام و سعدی جز درپی سخنبازی و قافیهپردازی نباشند. خودشان اگر یک دشمنی رخ نمود زنان و مردان دست بهم داده شرق و غرب را بتکان آورده در چند جا فرونت برانگیزند[صفآرایی] [1] . لیکن شرقیان دست بدامن شکیبایی زنند و چنین خوانند :
صبر و ظفر هر دو دوستان قدیمند کز اثر صبر نوبت ظفر آید
یا گناه را بگردن خدا انداخته چنین گویند :
گر رنج پیشت آید گر راحت ای حکیم نسبت مکن بغیر که اینها خدا کند
تنها حافظ و دیوان او نیست ، این شرقشناسان هرچه را که مایهی درماندگی یک مردمی تواند بود ـ از دیوانهای حافظ و خیام و سعدی و مولوی و از صوفیگری و خراباتیگری و کیشهای گوناگون و مارپرستی و گاوپرستی و جوکیگری و روضهخوانی و مانند اینها ـ میستایند و برواجش میکوشند. زیرا همینها برای اروپا بیش از ملیونها سپاه کار میکند. همان دیوان حافظ به تنهایی بیش از یکملیون سپاه بکار آنان میخورد.
داستان آنان با این رفتار خود داستان آن ماهیگیرانیست که نمیخواهند بخود رنج دهند و ماهیها را یکایک گیرند ، و میخواهند کاری کنند که صد صد و هزار هزار شکار کنند ، و اینست بآب زهر میریزند که ماهیان بخورند و گیج شده خود را بکنار زنند ، و آنان پیاپی گرفته رویهم چینند.
در جایی که میتوان تودههایی را با بدآموزیها گیج و درمانده گردانید ، که ملیونها و صدملیونها را زبون[=ذلیل] و زیردست خود ساخت چرا نکنند؟!..»
👇
اکنون ما میپرسیم : آیا باور کردنیست که سفیر به این شعر و معنی آن باور دارد؟! یک مرد سیاسی و این سخن که «بر اثر صبر نوبت ظفر آید» چه سازگاری باهم دارد؟!. ما میدانیم که در سیاست این از بیمعنیترین باورهاست. مأمور سیاسی همیشه یک برنامه و نقشهای در سر دارد که میکوشد آن را به بهترین شکل خود اجرا کند. ممکنست بخشی از آن نیاز به این دارد که لختی صبر کند تا چیزی پدیدار یا دانسته شود. پس افزار کار او همان برنامه و نقشه راهبردیش میباشد و اگر در هنگامی لازمست صبر کند ، آن بخشی از همان نقشه و برنامه است ، نه اینکه صبر کردن خود یک برنامهی راهبردی باشد.
در هر حال یک مأمور سیاسی که همیشه به وزارتخانهی خود پاسخگوست بعنوان گزارش نتواند بگوید که من در فلان کار صبر میکردم تا موفقیت بدست آید. آیا وزارت خارجهی کشوری همچون انگلیس چنان مأموران خامی روانهی کشورهای بیگانه میکند؟!..
آیا کشوری همچون انگلیس سیاست خارجی خود را بر پایهی صبر بنیاد گزارده یا یک برنامهی راهبردی روشن؟!. ما میبینیم کسی همچون چرچیل که از کمونیزم بیزار بود ، در جنگ جهانی دوم همینکه آلمانها میدان را به جزیرهنشینان تنگ کردند سوار بر هواپیما به مسکو رفت تا دست دوستی به استالین راهبر کمونیستها دهد و صبر نکرد تا ببیند دست روزگار چه سرنوشتی برای ایشان خواهد نوشت. همو منتظر پایان جنگ نشده با روزولت پیمان آتلانتیک را نوشته امضا کردند تا دلهای تودههای بیطرف بویژه مستعمرات انگلیس را در جنگ و پس از آن بسوی خود کشند.
یا مارگارت تاچر در سال 1982زمانی که آرژانتین جزایر مالویناس (یا فالکلند) را گشاده ازآنِ خود خواند ، هیچگاه صبر نکرد تا شاید آرژانتین از کردهی خود پشیمان شده جزایر را بازپس دهد. بلکه هر روز گامی در راه بازپس گرفتن آن برداشت و زیردریایی اتمی انگلستان را نیز فرستاد تا به همه بفهماند که کشورش با آنکه آن جزایر از خاک انگلستان بسیار دور (13 هزار کیلومتر) و به آرژانتین بسیار نزدیک (480 کیلومتر) میباشد از آنها نخواهد گذشت.
اکنون چه شده که شرکلیف بما یادآور میشود که با صبر کردن فیروز خواهیم شد؟!.
ما در این کانال از سفیران اتریش و آلمان و برنامههای بیبیسی در زمینههایی که با سیاست غربیان آزمند سازگاری دارد سخن گفته بودیم. پیکرههایی نیز از سفیر استرالیا در زیر میآوریم تا خواستهای پلید این بدخواهان شرق روشنی بیشتری گیرد.
از کار سفیر آلمان و انگلیس بیاد سخن راهنمای آزادگان در دفتر «حافظ چه میگوید؟» میافتیم :
«یک دستهی دیگر [از ستایندگان حافظ] شرقشناسان اروپایند. اینان بدخواهان شرقند. اینان دوست میدارند که همهی شرقیان همچون حافظ باشند که به یک كنج خرابات بس کرده با باده و ساده روز گذرانند و جهان و دارایی آن را بآزمندان اروپا و آمریکا بازگزارند ، دوست میدارند که همهی شرقیان پیروی از حافظ و خیام کرده کوشش و تلاش را بیهوده شمارند ، دوست میدارند که شرقیان بدستور خراباتیان جهان را هیچ و پوچ شمارند و دم را غنیمت دانسته در اندیشهی گذشته و آینده نباشند ، دوست میدارند آنان خودشان پیاپی ماشینها سازند ، افزارهای گوناگون جنگی پدید آورند ، از جوانان سربازان و هوانوردان و چتربازان پرورند ، ولی شرقیان همچون حافظ و خیام و سعدی جز درپی سخنبازی و قافیهپردازی نباشند. خودشان اگر یک دشمنی رخ نمود زنان و مردان دست بهم داده شرق و غرب را بتکان آورده در چند جا فرونت برانگیزند[صفآرایی] [1] . لیکن شرقیان دست بدامن شکیبایی زنند و چنین خوانند :
صبر و ظفر هر دو دوستان قدیمند کز اثر صبر نوبت ظفر آید
یا گناه را بگردن خدا انداخته چنین گویند :
گر رنج پیشت آید گر راحت ای حکیم نسبت مکن بغیر که اینها خدا کند
تنها حافظ و دیوان او نیست ، این شرقشناسان هرچه را که مایهی درماندگی یک مردمی تواند بود ـ از دیوانهای حافظ و خیام و سعدی و مولوی و از صوفیگری و خراباتیگری و کیشهای گوناگون و مارپرستی و گاوپرستی و جوکیگری و روضهخوانی و مانند اینها ـ میستایند و برواجش میکوشند. زیرا همینها برای اروپا بیش از ملیونها سپاه کار میکند. همان دیوان حافظ به تنهایی بیش از یکملیون سپاه بکار آنان میخورد.
داستان آنان با این رفتار خود داستان آن ماهیگیرانیست که نمیخواهند بخود رنج دهند و ماهیها را یکایک گیرند ، و میخواهند کاری کنند که صد صد و هزار هزار شکار کنند ، و اینست بآب زهر میریزند که ماهیان بخورند و گیج شده خود را بکنار زنند ، و آنان پیاپی گرفته رویهم چینند.
در جایی که میتوان تودههایی را با بدآموزیها گیج و درمانده گردانید ، که ملیونها و صدملیونها را زبون[=ذلیل] و زیردست خود ساخت چرا نکنند؟!..»
👇
Telegram
پاکدینی ـ احمد کسروی
🔸 توئیت سفارتخانه روس در سالگرد پیمان شوم 1907 روس و انگلیس درباره ایران
🔸 پیکره معنیدار سفیر روس و انگلیس در سالگرد پیمان شوم 1907 (1286 خورشیدی) و تجاوز بیشرمانه 1941 (1320 خورشیدی)
🔸نمایش سازش شوم روس و انگلیس درباره ایران
🔸 پیمان اوت 1907 چه بود؟!…
🔸 پیکره معنیدار سفیر روس و انگلیس در سالگرد پیمان شوم 1907 (1286 خورشیدی) و تجاوز بیشرمانه 1941 (1320 خورشیدی)
🔸نمایش سازش شوم روس و انگلیس درباره ایران
🔸 پیمان اوت 1907 چه بود؟!…
[1] : اینها در سال 1321 (1942م.) در روزنامهی پرچم چاپ شده. زمانی که اوج جنگهای متحدین و متفقین در جنگ جهانی دوم بود. همان جزیرهی انگلیس که نیروی هوایی و دریای آلمان محاصرهاش کرده بود از شرق ، استرالیا و هندوستان و شوروی را به جبههی همپیمان با خود درآورد و از غرب نیز آمریکا و کانادا را بهمراهی و پشتیبانی خود برانگیخت. اشارهی نوشته به اینگونه تلاشها برای همدست یافتن و جبهه برانگیختن در برابر دشمن و دور نمودن بیم آن میباشد.
👇
👇
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
پیام تبریک سفیر استرالیا در ایران ، به مناسبت فرارسیدن ماه رمضان
✴️ ورجاوندبنیاد
(بزبان عادی)
(بخش یکم : دربارهی جهان و انسان)
🔸تکهی 10
(بهر 2 از 2)
🔸باید زندگی از روی آیین خِرد باشد.🔸
گرانبهاترین چیزی که خدا به انسانها داده خرد است. خرد قاضی راست و
کج ، و تشخیص دهندهی نیک و بد میباشد. باید زندگی از روی آیین خرد باشد. این زیان بزرگیست که آدمیان خرد را از کار بیندازند و اختیار خود را بدست حرص و طمع و کینه بسپارند. زیان بزرگیست که زندگی شیرین را بخود تلخ کنند.
🔸🔸🔸
کسانی که میگویند : «در جهان حقیقتی نیست» همین کتاب را بخوانند تا وجود حقایق را دریابند. بخوانند تا به قضاوت خرد معترف شوند. اینها که نوشتهایم همه حقایق است و اگر نیست بگویید چه ایرادی دارید؟!.
اما دانشمندان اروپا ، چنانکه گفتیم سرچشمهی خطاهای ایشان نشناختن گوهر روان است. چون روان را نشناختهاند چه تعجب دارد که خرد را هم نشناسند؟!..
ولی چون ما روان را با دلیلهای محکمی نشان دادهایم ناچار هستند که آن را بپذیرند و خرد را که از متعلقات روان است هم بشناسند. ما این را شرح دادهایم که روان چون امیالش غیر از امیال تن و جان مادّیست بناچار خود نیز غیر از تن و جان ، و خارج از مادّه میباشد. خرد نیز همین حال را دارد. خرد نیز خارج از مادّه است و وابسته به ساختمان مغزی نمیباشد.
خرد خود مستقل بوده و در قضاوتها آزاد و بیطرف میباشد. ببینید شما فلان کار بد را میکنید و از آن سود میبرید (مثلاً پول کسی که بدست شما افتاده تصاحب میکنید و به او نمیرسانید) ، با اینکه از این کار سود بردهاید خردتان آن را بد خواهد دانست و شما را ملامت و نکوهش خواهد کرد.
این خود دلیل است که در جهان حقایقی هست. دلیل است که خرد حقایق را میتواند بشناسد ، و چون این شناخت آزادانه و بیطرفانه میباشد همین دلیلست که عقل پیرو خودخواهی نمیباشد و از مادّه و قانون آن خارج است.
اینها برای نشان دادن خرد است. مردمان که آن را نشناخته از اهمیتش آگاه نیستند ، از آن نخواستهاند برخوردار هم بشوند ، از اینرو اختیار کارها را ، بیش از همه ، بدست حرص و طمع و هوس و کینه و خودخواهی و مانند اینها میسپارند ، و این سبب بدبختی برای جهان است. دوباره میگویم : بزرگترین سبب بدبختی برای جهان است.
باید زندگانی از روی آیین خرد باشد. باید آدمیان خرد را راهنمای خود کنند ، و زندگانی را براهنمایی آن پیش ببرند. اگر در آرزوی آسایش و سعادت میباشند ، اگر طالب یک زندگی شایستهی خود هستند راهش اینست و بس.
این زیان بزرگیست که انسانها خرد را به کار نیندازند و اختیار خود را بدست هوس و حرص و طمع و کینه بسپارند. زیان بزرگیست که زندگانی شیرین را بخود تلخ گردانند.
این مانند آنست که رهگذرانی که در تاریکی شب و در یک زمین ناهمواری راه میپیمایند چراغی را که در دست دارند خاموش کنند ، و یا رویش را بپوشانند و نخواهند از آن استفاده کنند ، و در آن تاریکی از گودالی بگودالی درغلتند.
امروز اینهمه گرفتاریهایی که در جهانست ، همه نتیجهی آنست که مردم به خرد اهمیت نمیدهند و آن را راهنمای خود نمیگیرند. همه حاصل آنست که یک آیین بخردانهای مجری نیست. این خود قدم بزرگی (یک جهشی) در راه پیشرفت (بگفتهی اروپاییان : تمدن) خواهد بود که بخواست خدا در جهان یک آیین بخردانهای به جریان افتد.
.
(بزبان عادی)
(بخش یکم : دربارهی جهان و انسان)
🔸تکهی 10
(بهر 2 از 2)
🔸باید زندگی از روی آیین خِرد باشد.🔸
گرانبهاترین چیزی که خدا به انسانها داده خرد است. خرد قاضی راست و
کج ، و تشخیص دهندهی نیک و بد میباشد. باید زندگی از روی آیین خرد باشد. این زیان بزرگیست که آدمیان خرد را از کار بیندازند و اختیار خود را بدست حرص و طمع و کینه بسپارند. زیان بزرگیست که زندگی شیرین را بخود تلخ کنند.
🔸🔸🔸
کسانی که میگویند : «در جهان حقیقتی نیست» همین کتاب را بخوانند تا وجود حقایق را دریابند. بخوانند تا به قضاوت خرد معترف شوند. اینها که نوشتهایم همه حقایق است و اگر نیست بگویید چه ایرادی دارید؟!.
اما دانشمندان اروپا ، چنانکه گفتیم سرچشمهی خطاهای ایشان نشناختن گوهر روان است. چون روان را نشناختهاند چه تعجب دارد که خرد را هم نشناسند؟!..
ولی چون ما روان را با دلیلهای محکمی نشان دادهایم ناچار هستند که آن را بپذیرند و خرد را که از متعلقات روان است هم بشناسند. ما این را شرح دادهایم که روان چون امیالش غیر از امیال تن و جان مادّیست بناچار خود نیز غیر از تن و جان ، و خارج از مادّه میباشد. خرد نیز همین حال را دارد. خرد نیز خارج از مادّه است و وابسته به ساختمان مغزی نمیباشد.
خرد خود مستقل بوده و در قضاوتها آزاد و بیطرف میباشد. ببینید شما فلان کار بد را میکنید و از آن سود میبرید (مثلاً پول کسی که بدست شما افتاده تصاحب میکنید و به او نمیرسانید) ، با اینکه از این کار سود بردهاید خردتان آن را بد خواهد دانست و شما را ملامت و نکوهش خواهد کرد.
این خود دلیل است که در جهان حقایقی هست. دلیل است که خرد حقایق را میتواند بشناسد ، و چون این شناخت آزادانه و بیطرفانه میباشد همین دلیلست که عقل پیرو خودخواهی نمیباشد و از مادّه و قانون آن خارج است.
اینها برای نشان دادن خرد است. مردمان که آن را نشناخته از اهمیتش آگاه نیستند ، از آن نخواستهاند برخوردار هم بشوند ، از اینرو اختیار کارها را ، بیش از همه ، بدست حرص و طمع و هوس و کینه و خودخواهی و مانند اینها میسپارند ، و این سبب بدبختی برای جهان است. دوباره میگویم : بزرگترین سبب بدبختی برای جهان است.
باید زندگانی از روی آیین خرد باشد. باید آدمیان خرد را راهنمای خود کنند ، و زندگانی را براهنمایی آن پیش ببرند. اگر در آرزوی آسایش و سعادت میباشند ، اگر طالب یک زندگی شایستهی خود هستند راهش اینست و بس.
این زیان بزرگیست که انسانها خرد را به کار نیندازند و اختیار خود را بدست هوس و حرص و طمع و کینه بسپارند. زیان بزرگیست که زندگانی شیرین را بخود تلخ گردانند.
این مانند آنست که رهگذرانی که در تاریکی شب و در یک زمین ناهمواری راه میپیمایند چراغی را که در دست دارند خاموش کنند ، و یا رویش را بپوشانند و نخواهند از آن استفاده کنند ، و در آن تاریکی از گودالی بگودالی درغلتند.
امروز اینهمه گرفتاریهایی که در جهانست ، همه نتیجهی آنست که مردم به خرد اهمیت نمیدهند و آن را راهنمای خود نمیگیرند. همه حاصل آنست که یک آیین بخردانهای مجری نیست. این خود قدم بزرگی (یک جهشی) در راه پیشرفت (بگفتهی اروپاییان : تمدن) خواهد بود که بخواست خدا در جهان یک آیین بخردانهای به جریان افتد.
.
🔶 سرنوشت ایران چه خواهد بود؟ (احمد کسروی)
🔸 ٤ـ کابینههایی که آمده و رفتهاند : (تکهی 2)
در این دو سال و نیم ، دولت ـ یا بهتر بگویم : این یک دسته وزراء ـ رفتاری کردهاند که بهمه ثابت نمودهاند بآزادی و دمکراسی احترامی قایل نیستند و اگر روزی فرصت یافتند با آزادیخواهان هیچ گونه بدرفتاری دریغ نخواهند داشت.
مخصوصاً در کابینهی صدر این مسئله محرز گردید. بهنگامی که هنوز بکابینه رأی اعتماد داده نشده بلکه زمینه هم آماده نگردیده بود و درمیانهی اقلیت و اکثریت کشاکش میرفت ، آقای صدر بیباک و بیپروا دست بکار گشاد و با مخالفین خود به هر گونه بدرفتاری برخاست.
کارهایی که این آخوند محلاتی در زمان نخستوزیری خود کرد ، همه میدانند و نیاز بگفتگو نیست. من میخواهم تنها این بگویم که رفتار صدرالاشراف یک درسی بآزادیخواهان داد ، یک معنای نافهمیدهای را بآنان فهمانید ، و آن اینکه اگر آرتشهای متفقین از ایران بروند ، اختیار کشور در دست امثال صدرالاشراف خواهد بود و آنها نه تنها بساط آزادی را خواهند درچید ، دستگاه انکیزیسیون [1] برپا کرده جلو اندیشه و عقیده را هم خواهند گرفت.
شاید کسانی نمیدانند که صدرالاشراف دست بکار انکیزیسیون هم زده بود. در دادسرا پروندهها تشکیل مییافت ، چرا که فلان نویسنده فلان کتابها را نوشته است.
در زمان این مرد فرماندار نظامی کلوپ حزب توده را بست و سختگیریهای بسیار کرد. من بآنها ایراد نمیگیرم. دولت باید در کار خود پافشار و استوار باشد. دولت آگاهی یافته بود که نقشهای برای کودتا کشیده شده ، پیش افتاد و از آن جلو گرفت. در تهران چون گمان آشوب میرفت باحتیاطهایی برخاست. این کار بد نبود و نیک بود. ما باید بیطرفانه قضاوت کنیم.
ولی بشکستن سر دکتر کشاورز چه گوییم؟!.. آیا به یک نمایندهی پارلمان احترام نباید گزاشت؟!.. آنچه دانسته شد افسری او را شناخته و با شناختن ، سرش را شکسته. بهانههایی که آوردند پذیرفتنی نبود. سر نمایندهی مجلس را شکستند و این یک خطا ، قضیه را وارونه بازنمودند و این خطای دیگر.
پابرگی :
1ـ انکیزیسیون = دادگاه تفتیش عقاید. ـ ویراینده
.
🔸 ٤ـ کابینههایی که آمده و رفتهاند : (تکهی 2)
در این دو سال و نیم ، دولت ـ یا بهتر بگویم : این یک دسته وزراء ـ رفتاری کردهاند که بهمه ثابت نمودهاند بآزادی و دمکراسی احترامی قایل نیستند و اگر روزی فرصت یافتند با آزادیخواهان هیچ گونه بدرفتاری دریغ نخواهند داشت.
مخصوصاً در کابینهی صدر این مسئله محرز گردید. بهنگامی که هنوز بکابینه رأی اعتماد داده نشده بلکه زمینه هم آماده نگردیده بود و درمیانهی اقلیت و اکثریت کشاکش میرفت ، آقای صدر بیباک و بیپروا دست بکار گشاد و با مخالفین خود به هر گونه بدرفتاری برخاست.
کارهایی که این آخوند محلاتی در زمان نخستوزیری خود کرد ، همه میدانند و نیاز بگفتگو نیست. من میخواهم تنها این بگویم که رفتار صدرالاشراف یک درسی بآزادیخواهان داد ، یک معنای نافهمیدهای را بآنان فهمانید ، و آن اینکه اگر آرتشهای متفقین از ایران بروند ، اختیار کشور در دست امثال صدرالاشراف خواهد بود و آنها نه تنها بساط آزادی را خواهند درچید ، دستگاه انکیزیسیون [1] برپا کرده جلو اندیشه و عقیده را هم خواهند گرفت.
شاید کسانی نمیدانند که صدرالاشراف دست بکار انکیزیسیون هم زده بود. در دادسرا پروندهها تشکیل مییافت ، چرا که فلان نویسنده فلان کتابها را نوشته است.
در زمان این مرد فرماندار نظامی کلوپ حزب توده را بست و سختگیریهای بسیار کرد. من بآنها ایراد نمیگیرم. دولت باید در کار خود پافشار و استوار باشد. دولت آگاهی یافته بود که نقشهای برای کودتا کشیده شده ، پیش افتاد و از آن جلو گرفت. در تهران چون گمان آشوب میرفت باحتیاطهایی برخاست. این کار بد نبود و نیک بود. ما باید بیطرفانه قضاوت کنیم.
ولی بشکستن سر دکتر کشاورز چه گوییم؟!.. آیا به یک نمایندهی پارلمان احترام نباید گزاشت؟!.. آنچه دانسته شد افسری او را شناخته و با شناختن ، سرش را شکسته. بهانههایی که آوردند پذیرفتنی نبود. سر نمایندهی مجلس را شکستند و این یک خطا ، قضیه را وارونه بازنمودند و این خطای دیگر.
پابرگی :
1ـ انکیزیسیون = دادگاه تفتیش عقاید. ـ ویراینده
.
✴️ حقایق زندگی (تکهی سیوهشتم)
🔶 گفت و شنید (بخش 1 از 2)
یكی از آشنایان بنزد من آمده چنین میگوید : شما این جمله را تكرار میكنید : «مردم معنی زندگانی را نمیدانند». این جملهی شگفتیست و بكسان بسیاری برمیخورد. گفتم : جای شگفتی یا برخوردن نیست. با مثالهای بسیاری میتوان آن را ثابت گردانید ولی من بیك مثلی بس میكنم :
🔸یكی از موضوعهای مهم زندگانی كار و پیشه است. مردم ایران معنی درست آن را نمیدانند.
كار و پیشه برای گردیدن چرخ زندگانیست ولی ایرانیان آن را جز برای نان درآوردن نمیدانند و اینست هر كسی خود را آزاد میشناسد كه از هر راهی میتواند نان دربیاورد. مثلاً چند روز پیش در یكی از روزنامهها خواندم كه در تهران بنگاهی بنام «كانون بانوان» هست و كسانی از آنجا ماهانههای گزافی میگیرند. اكنون شما اگر به دل یكی از آن كسان راه پیدا كنید و اندیشهی او را بدانید خواهید دید از كار خود بسیار خشنود است و جهتی برای ناخشنودی درمیان نیست. زیرا نه آنست كه باید هر كسی از یک راه پولی بدست آورد و نانی بخورد ، او از این راه درمیآورد. دولت با میل خود ماهی سیصد تومان باو میدهد و منتی هم بكسی ندارد.
اگر ایرانیان معنی زندگانی را میدانستند اولاً آن كس با خود میگفت این پول را چرا میگیرم؟!. من در این كانون بانوان چه گرهی از كارهای زندگانی میگشایم كه ماهی سههزار ریال از مردم بگیرم؟!. این میدانست كه آن پول حرامست ، ناپاكست ، همسنج دزدی و راهزنیست و از گرفتنش خودداری نشان میداد. از آنسوی مردم بزبان آمده میگفتند : این كانون بانوان برای چیست؟.. زنان و مردانی كه از آنجا حقوق میبرند چه كاری برای ما انجام میدهند؟!. میكارند؟!.. میدروند؟!.. میریسند؟!.. میبافند؟!.. میدوزند؟!. میسازند؟!.. كدام رشته از كارهایی را كه برای زندگانی توده لازم است آنان بگردن گرفتهاند؟!..
این را برای مثل میگویم و مانندهایش بسیار است.
🔸شما اگر به برخی از وزارتخانهها (مثلاً وزارت فرهنگ) راه داشته و از اسرار آنجا آگاه باشید خواهید دید صدها كسانی را آوردهاند تنها برای آنكه نانی باو برسانند و هیچ كاری از آنان توقع ندارند ، و این را هم گناهی یا خیانتی نمیشمارند. زیرا هر كسی باید از یک راهی نان بخورد و آنان نیز از این راه میخورند.
داستان بازرگانان را بارها نوشتیم كه كالاهایی را كه از اروپا آورده و یا از آنجا خریدهاند دست بدست میگردانند و به هر بهایی كه میخواهند میفروشند و نه تنها این كار خود را نامشروع نمیشناسند بلكه چون از این راه دارا میشوند درمیان گفتگو میگویند : «الحمدالله امسال خدا برای ما رسانیده است». در حالی كه اگر معنی درست بازرگانی را بدیده گیریم این دست بدست گردانیدن كالاها خود كار نامشروعیست و كسانی كه از این راه نان بخورند نان حلال نخوردهاند. بویژه آنكه بیانصافانه بروی بها میافزایند.
شما اگر بیكی از اینان ایراد گرفته بگویید فلان كالا را (مثلاً فلان پارچهی پشمی را) كه متری50 ریال خریدهای چرا بمتری150 ریال میفروشی؟! خواهد گفت مال خودم است اختیارش در دست منست. در حالی كه چنین نیست و
🔸اگر راستی را بخواهیم آن كالا مال او نیست. آن پارچهی پشمی را یك كارخانهای بافته و خاندانهایی باید رخت از آن دوزند و بپوشند و این بازرگانان درمیانه جز یك میانجی نمیباشند و بیش از آن حق ندارند كه اندك سودی (بهاندازهی زحمت خود) برویش بكشند و بفروشند.
این نمونهی كوچكیست كه چگونه مردم معنی زندگانی را نمیدانند. امروز شما اگر از یك بازرگان بپرسید : «چرا بازرگانی میكنید؟!..» خواهد گفت : «برای اینكه پولی بدست بیاورم و با خاندان خود زندگی كنم» ، اگر از كاركن دولتی بپرسید : «برای چه باداره میروید؟..» خواهد گفت : «برای آنكه حقوقی بگیرم و زندگانی كنم» ، اگر از كارگر بپرسید : «برای چه بكارگری میروید؟..»خواهد گفت : «برای آنكه مزدی بگیرم و زندگانی كنم»ـ این پاسخها همه حاكیست كه اینان معنی درست كار و پیشه را نمیدانند و آن را جز برای نان درآوردن نمیشناسند. از همین عقیدهی غلطست كه از هر راهی پول پیدا میكنند آن را حلال میشمارند و تنها دزدی و راهزنی و قمار و كلاهبرداری و اینگونه چیزها را كه چون شنیدهاند ، حرام میشمارند. در حالی كه بسیاری از پیشهها و كارهای امروزی حرامست و چنانكه گفتیم همسنج[=معادل] دزدی و راهزنی میباشد. [1]
👇
🔶 گفت و شنید (بخش 1 از 2)
یكی از آشنایان بنزد من آمده چنین میگوید : شما این جمله را تكرار میكنید : «مردم معنی زندگانی را نمیدانند». این جملهی شگفتیست و بكسان بسیاری برمیخورد. گفتم : جای شگفتی یا برخوردن نیست. با مثالهای بسیاری میتوان آن را ثابت گردانید ولی من بیك مثلی بس میكنم :
🔸یكی از موضوعهای مهم زندگانی كار و پیشه است. مردم ایران معنی درست آن را نمیدانند.
كار و پیشه برای گردیدن چرخ زندگانیست ولی ایرانیان آن را جز برای نان درآوردن نمیدانند و اینست هر كسی خود را آزاد میشناسد كه از هر راهی میتواند نان دربیاورد. مثلاً چند روز پیش در یكی از روزنامهها خواندم كه در تهران بنگاهی بنام «كانون بانوان» هست و كسانی از آنجا ماهانههای گزافی میگیرند. اكنون شما اگر به دل یكی از آن كسان راه پیدا كنید و اندیشهی او را بدانید خواهید دید از كار خود بسیار خشنود است و جهتی برای ناخشنودی درمیان نیست. زیرا نه آنست كه باید هر كسی از یک راه پولی بدست آورد و نانی بخورد ، او از این راه درمیآورد. دولت با میل خود ماهی سیصد تومان باو میدهد و منتی هم بكسی ندارد.
اگر ایرانیان معنی زندگانی را میدانستند اولاً آن كس با خود میگفت این پول را چرا میگیرم؟!. من در این كانون بانوان چه گرهی از كارهای زندگانی میگشایم كه ماهی سههزار ریال از مردم بگیرم؟!. این میدانست كه آن پول حرامست ، ناپاكست ، همسنج دزدی و راهزنیست و از گرفتنش خودداری نشان میداد. از آنسوی مردم بزبان آمده میگفتند : این كانون بانوان برای چیست؟.. زنان و مردانی كه از آنجا حقوق میبرند چه كاری برای ما انجام میدهند؟!. میكارند؟!.. میدروند؟!.. میریسند؟!.. میبافند؟!.. میدوزند؟!. میسازند؟!.. كدام رشته از كارهایی را كه برای زندگانی توده لازم است آنان بگردن گرفتهاند؟!..
این را برای مثل میگویم و مانندهایش بسیار است.
🔸شما اگر به برخی از وزارتخانهها (مثلاً وزارت فرهنگ) راه داشته و از اسرار آنجا آگاه باشید خواهید دید صدها كسانی را آوردهاند تنها برای آنكه نانی باو برسانند و هیچ كاری از آنان توقع ندارند ، و این را هم گناهی یا خیانتی نمیشمارند. زیرا هر كسی باید از یک راهی نان بخورد و آنان نیز از این راه میخورند.
داستان بازرگانان را بارها نوشتیم كه كالاهایی را كه از اروپا آورده و یا از آنجا خریدهاند دست بدست میگردانند و به هر بهایی كه میخواهند میفروشند و نه تنها این كار خود را نامشروع نمیشناسند بلكه چون از این راه دارا میشوند درمیان گفتگو میگویند : «الحمدالله امسال خدا برای ما رسانیده است». در حالی كه اگر معنی درست بازرگانی را بدیده گیریم این دست بدست گردانیدن كالاها خود كار نامشروعیست و كسانی كه از این راه نان بخورند نان حلال نخوردهاند. بویژه آنكه بیانصافانه بروی بها میافزایند.
شما اگر بیكی از اینان ایراد گرفته بگویید فلان كالا را (مثلاً فلان پارچهی پشمی را) كه متری50 ریال خریدهای چرا بمتری150 ریال میفروشی؟! خواهد گفت مال خودم است اختیارش در دست منست. در حالی كه چنین نیست و
🔸اگر راستی را بخواهیم آن كالا مال او نیست. آن پارچهی پشمی را یك كارخانهای بافته و خاندانهایی باید رخت از آن دوزند و بپوشند و این بازرگانان درمیانه جز یك میانجی نمیباشند و بیش از آن حق ندارند كه اندك سودی (بهاندازهی زحمت خود) برویش بكشند و بفروشند.
این نمونهی كوچكیست كه چگونه مردم معنی زندگانی را نمیدانند. امروز شما اگر از یك بازرگان بپرسید : «چرا بازرگانی میكنید؟!..» خواهد گفت : «برای اینكه پولی بدست بیاورم و با خاندان خود زندگی كنم» ، اگر از كاركن دولتی بپرسید : «برای چه باداره میروید؟..» خواهد گفت : «برای آنكه حقوقی بگیرم و زندگانی كنم» ، اگر از كارگر بپرسید : «برای چه بكارگری میروید؟..»خواهد گفت : «برای آنكه مزدی بگیرم و زندگانی كنم»ـ این پاسخها همه حاكیست كه اینان معنی درست كار و پیشه را نمیدانند و آن را جز برای نان درآوردن نمیشناسند. از همین عقیدهی غلطست كه از هر راهی پول پیدا میكنند آن را حلال میشمارند و تنها دزدی و راهزنی و قمار و كلاهبرداری و اینگونه چیزها را كه چون شنیدهاند ، حرام میشمارند. در حالی كه بسیاری از پیشهها و كارهای امروزی حرامست و چنانكه گفتیم همسنج[=معادل] دزدی و راهزنی میباشد. [1]
👇
[1] : یک نمونهی دیگر از کارها و پیشهها که بگردش چرخ زندگانی کمکی نمیکرد و بیش از همه یک جابجایی پول از کیسهی سادهدلان و فریبخوردگان و مالباختگان بکیسهی دیگران بود ، کار شرکتهای «هرمی» همچون گُلد کوئیست بود که افسوسمندانه بیست سالی کشور را میدان تاخت و تاز خود گردانید. اگر مردم حقیقت کارها و پیشهها را میدانستند ، اینگونه کارها را با آن حقیقت ناسازگار یافته بآن نمیپرداختند. ولی چون نمیدانستند ، سودبرده و زیاندیده هر دو در پایان کار نیز به بیجا و نامشروع بودن آن پی نبردند و آن را میوهی طبیعی چنان کاری (بیزینس) پنداشتند.