پاکدینی ـ احمد کسروی
7.54K subscribers
8.66K photos
494 videos
2.28K files
1.79K links
🔔 برای پاسخ شکیبا باشید.

کتابخانه پاکدینی
@Kasravi_Ahmad

تاریخ مشروطه ایران
@Tarikhe_Mashruteye_Iran

اینستاگرام
instagram.com/ketab.pakdini

کتاب سودمند
@KetabSudmand

یوتیوب
youtube.com/@pakdini

دونیت :
https://t.me/pakdini/25890
Download Telegram
دست راست : اسکناس پادشاهی یوان در چین (آغاز چاپ اسکناس : سده‌ی هفتم میلادی)
دست چپ : لوح چاپ همان اسکناس
کتابهای تاریخی
✴️ ورجاوندبنیاد

(بزبان عادی)
(بخش دوم : درباره‌ی دین)

🔸تکه‌ی 2
(بهر 2 از 2)

🔸دین شاهراه زندگانی است.🔸

کسان بسیاری به دین نیاز نمی‌بینند. ولی نیاز بسیار هست. دین شاهراه زندگانیست. اگر نباشد مردمان ، هر گروهی راه دیگری را پیش گرفته گمراه گشته و از هم متفرق و پراکنده شوند. اگر نباشد هر کسی درپی سود خود بوده و در نتیجه کشاکش بوجود می‌آید و باهمی و اتفاق مردم به هم می‌خورد.
چیزیست بسیار آشکار : آدمیان راه زندگی را نمی‌شناسند ، و بی‌سبب خود را به گرفتاری می‌اندازند ، روانها را ضعیف گردانیده اختیار را بدست حرص و طمع و هوس و خشم و کینه می‌دهند.
برای شناختن خوب و بد و راست و کج به انسانها خرد داده شده. ولی برای خردها نیز آموزگاری لازم است. دین آموزگار خردهاست.
آن نادانیهای صوفیان و خراباتیان ، و این گمراهیهای مادّیون هر یکی شاهد دیگری باین گفته‌های ما است.
کسانی که تصور می‌کنند با رواج دانشهای نوین نیازی به دین نمانده ، این گمراهی دیگر ایشان است. با آن دانشها است که اینهمه گمراهیها درمیان می‌باشد.

🔸🔸🔸

ما از صوفیان و خراباتیان که دسته‌هایی در شرق ‌بوده‌اند ، و از مادّیون که گروه بسیاری در غرب می‌باشند در این کتاب نام برده ، از نادانیهای آنها و از گمراهیهای اینها نمونه‌هایی یاد کرده‌ایم. آن نادانیهای صوفیان و خراباتیان و این گمراهیهای مادّیون هر یکی شاهد دیگری به راستی گفته‌های ما است. هر یکی شاهد دیگریست که مردمان به دین نیاز بسیاری ‌دارند ، و اگر نباشد ، بگمراهیهای گوناگونی می‌افتند. در نتیجه گذشته از آنکه از شناختن معنی حقیقی زندگانی و از زندگی بخردانه دور می‌مانند ، از یکدیگر نیز جدا می‌شوند. [1]

صوفیان و خراباتیان در ایران و خاورمیانه ریشه داشته‌اند که هنوز کنده نشده. صوفیان هنوز هستند و در هر شهری یافت می‌شوند. از خراباتیان نیز (مانند خیام و حافظ) صدها شعر بر زبانهاست که از دهها سال پیش باین طرف شرقشناسان هیاهویی درباره‌ی آنها برپا کرده‌اند. [2]

شما اگر گفته‌های این دو گروه (صوفیان ـ خراباتیان) را بررسی نموده باهم مقایسه کنید ، خواهید دید گذشته از آنکه هر دو مسلک سراپا گمراهی است هر یکی ضد آن دیگری می‌باشد. خراباتیان می‌گویند : «این جهان هیچ و پوچ است و ما از آن هیچی نمی‌فهمیم» و بخدایی باور نمی‌دارند. [3] ولی صوفیان لاف از دیدن خدا و یکی شدن با او می‌زنند.[4] خراباتیان می‌گویند : «باید همیشه خوش بود و ملاحظه‌ی چیز دیگری نکرد» [5] ولی صوفیان می‌گویند : «باید بخود سختی داد و از خوشیها پرهیز کرد». خراباتیان مردمان را بخرابات یا «میکده» می‌خوانند [6] ولی صوفیان آنان را به خانقاه می‌کشند. اینها گذشته از آنکه همه نادانیست به این ترتیب ضد یکدیگر می‌باشد.

از مادّیون که بیشترشان دانشمندانند گمراهیهای بسیاری را نشان داده‌ایم : آنان هستی را جز این جهان محسوس مادّی نمی‌شناسند. از گوهر روان در آدمی ناآگاهند ، انسان را اصلاح‌پذیر نمی‌دانند ، خرد را با «بینش» یکی می‌گیرند و این گوهر ارزشمند را نمی‌شناسند ، زندگی را مبارزه و جنگ ، و جهان را میدان جنگ زندگانی می‌دانند. اینها هر یکی گمراهی بزرگ دیگری می‌باشد.

این نادانیها و گمراهیها زیانش تنها این نیست که صوفیان و خراباتیان و مادّیون از فهم حقایق محروم بوده‌اند ، این هم هست که راه زندگی را گم کرده‌اند. مثلاً صوفیان بآرزوی آنکه بخدا برسند به خانقاهها خزیده سختیها بخود داده‌اند ، و به تصور آنکه خدا با این جهان دشمن است ، بکاری یا حرفه‌‌ای نپرداخته و دیگران را نیز تا توانسته‌اند مانع شده‌اند. به این ترتیب یک راه بسیار کجی برای زندگی پیش گرفته‌اند. خراباتیان ملاحظه‌ی هیچی را نداشته سراسر زندگی را به میخواری و یاوه‌بافی گذرانیده ، گذشته از خودْ زنان و فرزندانشان را نیز بدبخت کرده‌اند. مادّیون در زمان ما هستند ، و می‌بینیم که با اشتباهات خود چه زیانهایی بجهان رسانیده‌اند. چنانکه شرح داده‌ایم ، اینها با بدآموزیهای خود باد بآتش حرص و طمع و خودخواهی آدمیان زده و کشاکش را در میان مردم هرچه بیشتر و سختتر کرده‌اند. یک سبب بزرگِ گرفتاریهای امروزی جهانْ خطاهای مادّیون است.

آنان که تصور می‌کنند با دانشهای نوین به دین نیازی نمانده ، این گمراهی دیگری از ایشان است. اینها خیال می‌کنند حقایق تنها همانهاست که دانشها نشان می‌دهد ، و از یک سری حقایق گرانبها‌تری که در پشت سر دانشها است ناآگاهند. باید به اینان پاسخ داد و گفت : با بودن آن دانشها است که اینهمه گمراهیها در میان است.
👇
[1] : تنها پاکدینی است که به گرفتاری بزرگ «پراکندگی» در میان مردم با جدیت پرداخته و آن را «مرگ» یک ملت دانسته و برای از میان برداشتن آن به مبارزه‌‌ای بزرگ و کوششهای فراوان برخاسته است.
[2] : در این باره کتاب در پیرامون «ادبیات» خوانده شود.
[3] : وجود ما معماييست حافظ كه تحقيقش فسونست و فسانه
[4] : يار بیپرده از در و ديوار در تجلی است يا اولیالابصار
[5] : غم جهان مخور و پند من مبر از ياد كه اين لطيفه‌ي نغزم ز رهروي ياد است
[6] : ای كدخدای خانقه بازآ كه در دير مغان می‌دهند آبی و دلها را توانگر می‌كنند
.
🔶 سرنوشت ایران چه خواهد بود؟ (احمد کسروی)

🔸 5ـ حزب دمکرات آذربایجان : (تکه‌ی 9)


اما درباره‌ی زبان ، باید گفت این موضوع کوچکتر از آنست که وانموده می‌شود. همه می‌دانند که ترکی بآذربایجان از بیرون آمده است و هیچگاه آذربایجانیها آن را زبان نوشتن و خواندن نشناخته بودند. پیش از آنکه به ایران مشروطه بیاید و گفتگویی از میهن‌پرستی و این قبیل احساسات درمیان باشد ، آذربایجانیها بفارسی که زبان کشورشان بود علاقه‌مند بودند و نامه‌هاشان را جز بفارسی نمی‌نوشتند ، کتابهاشان جز بفارسی نبود ، در مکتبها جز کتابهای فارسی درس خوانده نمی‌شد.

پس از مشروطه گاهی گفتگو از زبان بمیان می‌آمد. گاهی کسانی یادآوری می‌کردند که اگر درسها بترکی باشد شاگردها تندتر پیش خواهند رفت. بسیاری هم این را می‌پذیرفتند. ولی پس از چندی سیاست «پان‌ترکیزم» ترکان عثمانی بفعالیت پرداخته دانسته شد آنها که در آرزوی تأسیس یک امپراتوری بزرگ ترکی می‌باشند ، آذربایجانیها را هم ترکی‌نژاد شمارده پافشاری می‌نمایند که تبلیغات خود را درمیان اینها رواج دهند. پافشاری می‌نمایند که آذربایجانیها را نیز بسوی خود کشند.

در اینجا آزادیخواهان دیدند زبان ترکی در آذربایجان عنوان بدست بیگانگان می‌دهد. آنگاه آذربایجانیها که ایرانیند و می‌خواهند با ایران بسر برند ، بلکه می‌خواهند همیشه در راه آزادی و پیشرفت ایران فداکاریها نمایند ، اختلاف زبان بآن هم زیان می‌رساند میانه‌ی آذربایجانیها با دیگران رمیدگی پدید می‌آورد. یک تهرانی ناتراشیده دشنامش «ترکه‌خر» است و یک آذربایجانی نافهم ورد زبانش «عراقلی ایشک اولار» می‌باشد.

اینها را دیدند و بنام علاقه‌ای که به ایران و آذربایجان داشتند ، دوراندیشانه بچاره پرداختند و در یک نشستی که دمکراتها (دمکراتهای آن روزی) در اداره‌ی تجدد برپا گردانیده بودند تصمیم گرفتند که تا توانند برواج زبان فارسی در آذربایجان کوشند که نه تنها درسها در دبستانها و دبیرستانها جز بفارسی نباشد ، در اداره‌ها نیز ، تا پیشرفت دارد ، گفتگوها با فارسی باشد. این تصمیمی بود که آزادیخواهان آذربایجان گرفتند. دولت یا تهرانیها در آن دخالت نداشتند. تاکنون دولت بکسی فشار نیاورده که ترکی حرف نزند. بزبان ترکی کسی توهین ننموده.

اینکه می‌گویند : فارسی چون زبان مادرزادی نیست درسها که با آن زبانست باعث رنجی برای شاگردان می‌شود ، جای انکار نیست. اندک‌رنجی هست ولی نه چندانست که شاگردان را عقب گذارد. همه می‌دانند که شاگردان آذربایجان همیشه در آزمایشها رویهم‌رفته جلوتر از دیگران بوده‌اند.

آنگاه ما اگر باستقلال کشور خود علاقه‌مند باشیم و در راه آن اندک‌رنجی را بخود هموار گردانیم ، زیان نخواهیم کرد.

گذشته از همه‌ی اینها ، در ایران ، جز ترکی زبانهای دیگر نیز هست. آسوری ، ارمنی ، عربی ، کردی ؛ اگر کمی هم پیش رویم گیلانی ، مازندرانی ، شوشتری ، لری ؛ هر یکی زبان جداییست. اگر آن درخواست از آذربایجان پیش رود ، درخواستهای دیگر کم نخواهد بود ، و خدا می‌داند که چه زیانهای بزرگ از این نغمه‌های هوسبازانه برای کشور پدید خواهد آمد.

آنچه من می‌دانم آذربایجانیها تصمیم دمکراتها (دمکراتهای پیش) را درباره‌ی زبان با خوشی و خرسندی تلقی کرده ، فارسی را با شوق یاد می‌گرفتند و در اداره‌ها و مجالس با دلخواه با آن سخن می‌گفتند و در مدت بیست و چند سال که از تاریخ آن تصمیم گذشته پیشرفت بسیار محسوس در رواج این زبان در آذربایجان بوده است. به هر حال چنانکه گفتم این موضوع بآن بزرگی که نشان می‌دهند نیست ، و این جز دستاویزی برای مقاصد دیگر نمی‌باشد.

این بخش را هم بپایان رسانیم. در این غائله که برای ایران پیدا شده و از هر باره بیم گزند و آسیب می‌رود جمعیتی که خود را دمکرات می‌نامند و در آذربایجان قیام کرده‌اند ، مسئولیت بیشتر را بگردن دارند.


.
✴️ حقایق زندگی (درباره‌ی کارها و پیشه‌ها)
(تکه‌ی چهل‌وهشتم)

🔶 هر كسی هرچه از كوشش بدست آورده ازآنِ اوست
(بخش 1 از 1)

یكی بدستینه‌ی «خواننده‌ی پرچم» نامه‌ای فرستاده می‌نویسد : «عقیده‌ی شما درباره‌ی مالكیت چیست؟.. بعضی میگویند : شما منكر مالكیت هستید و میگویید باید ثروت مردم را از دستشان گرفت. من چیزی در این موضوع در پرچم نخوانده‌ام ولی چون میگویند بهتر است توضیحی دهید».

میگویم : ما هر سخنی داریم می‌نویسیم. این را در كجا نوشته‌ایم؟.. مالكیت (یا بفارسی بگویم : اَزانِش) یك چیز طبیعی است. فلان كشاورز كاشته و درویده و كوفته و گندم بدست آورده ، این ازآنِ اوست ، فلان كارگر كار كرده و مزدی گرفته ، ازآن ِ اوست ، فلان بافنده پارچه‌ای بافته ، ازآن اوست. یك كلمه بگویم هر كسی هرچه را از راهش بدست آورده ازآن خودش میباشد و بكسی نسزد از دستش گیرد. ما اگر این را نپذیریم سامان زندگی بهم خواهد خورد.

اینكه بگوییم : «باید ثروت مردم را از دستشان گرفت» بیكبار دروغست. ما نه تنها چنین سخنی نمیگوییم ، دیگران كه میگویند جلوشان را میگیریم. ما اندیشه‌ی خود را درباره‌ی كار و پیشه و داراك[=ثروت] بارها نوشته‌ایم و در اینجا باز بكوتاهی مینویسیم ، ما میگوییم :

1)🔸 باید هر كسی بیك كاری یا پیشه‌ای پردازد.
بیكاری اگرچه از روی بینیازی باشد گناهست.

2) كار و پیشه برای راه افتادن چرخ زندگانیست. از اینرو كارهایی را كه ارتباطی براه افتادن چرخ زندگی ندارد ناروا می‌شناسیم. همچون : حقه‌بازی ، فالگیری ، رمالی ، دعانویسی ، روضه‌خوانی ، شاعری ، دلقكی ، دست بدست گردانیدن كالا و مانند اینها. موسیقی و اینگونه چیزها كه برای خوشی و شادی در عروسیها و جشنها دربایست[=لازم] است از كارهای زندگانیست و ما آنها را ناروا نمی‌شماریم.

3)🔸راهنمایی یا پندآموزی كار و پیشه نتواند بود. راهنمایی كه از آن راه نان خورَد جز دربند نان خود نخواهد بود و جز بفریبكاری نخواهد كوشید. نان خوردن از این راه‌ها نارواست.

4) 🔸پول را باجاره نتوان داد ، این خود مفتخواریست كه كسی سرمایه‌ای اندوزد و آن را بمرابحه دهد و بی‌آنكه بكوشد نانی خورد.

5) سرمایه‌ها باید باندازه باشد (و مثلاً امروز هیچ كسی بیش از بیست‌هزار ریال سرمایه بكار نیندازد). زیرا بی‌اندازگی سرمایه باعث می‌شود كه یكی صدهزار ، هزارهزار ریال سرمایه ببازار آورد و دست همگی را ببندد.

6) باید ماشینها كوچك باشد كه هر كسی بتواند یكی را براه ‌اندازد. ماشینهای بزرگ جز برای شركتها روا نخواهد بود.

7) زمینهای كِشتی جز در دست كارندگان نباشد. اینكه كسی خود را مالك دیهی شناسد و دسترنج كشاورزان را بگیرد مفتخواریست. آن كسی مالك زمین تواند بود كه بآبادیش كوشد و بكارد و بهره بردارد.

اینها كوتاهشده‌ی گفته‌های ما درباره‌ی كار و پیشه و ازانیدن است و ما برآنیم كه این تغییرات را روان گردانیم. ولی هیچگاه نمیخواهیم بدارایی كسی دست درازی شود. هر كس هرچه دارد از آن خود اوست. فلان بازرگان یك‌ملیون ریال پول دارد ، ما میگوییم ازآن اوست بدارد و در راه خوشیهای خود بكار برد. چیزی كه هست نباید آن را بمرابحه دهد ، یا همه را در راه داد و ستد بكار اندازد ، یا دیهی بخرد.

🔸این گفتگو كه ثروت از توانگران گرفته شود اندیشه‌ی یكمشت بدخواهانیست كه جز نادانی و هوسبازی كالایی ندارند.

دوباره می‌نویسم ما با آنان در نبرد بوده‌ایم و خواهیم بود. اگر در این كشور یك چنان آشوبی رخ دهد و رشته از هم گسیخته گردد صدها سیاهكاری رخ خواهد داد و هزارها خاندانهای بی‌آزار درمیانه لگدمال خواهند گردید. چنان آشوبی بیش از آن نتیجه نخواهد داد كه تیره‌درونان و آدمكشان چیره گردند و بیش از همه بینوایان گزند و آسیب یابند.
(پرچم روزانه شماره‌ی 241)
این هفت بند که پایه‌های اقتصاد پاکدینیست از پرچم شماره‌ی 241 آورده شده. اعداد در اینجا هر یک صد‌هزار برابر بزرگتر شده تا با معیارهای امروز ملموستر گردد.