پاکدینی ـ احمد کسروی
7.54K subscribers
8.66K photos
494 videos
2.28K files
1.79K links
🔔 برای پاسخ شکیبا باشید.

کتابخانه پاکدینی
@Kasravi_Ahmad

تاریخ مشروطه ایران
@Tarikhe_Mashruteye_Iran

اینستاگرام
instagram.com/ketab.pakdini

کتاب سودمند
@KetabSudmand

یوتیوب
youtube.com/@pakdini

دونیت :
https://t.me/pakdini/25890
Download Telegram
پاکدینی ـ احمد کسروی pinned «✴️زیانهایی که از شیعیگری برمیخیزد✴️ (بخش سوم) 👈 دوم : یک گمراهی بزرگی در شیعیگری آنست که پنداشته‌اند خدا جهان را به پاس هستی «چهارده معصوم» آفریده است. این خود گزافه‌ی بی‌پاییست. خدا جهان را به پاس هستی کسی نیافریده. خدا بالاتر از آنست که با آفریدگان خود…»
‌در راه سیاست
نشست دوم
(بخش سوم)

13ـ نيرو چگونه پديد آيد؟..
گاهي كساني مي‌گويند : «ما بايد زور داشته باشيم تا بتوانيم خود را نگه داريم». مي‌گويم : اين سخن راستست. هر توده‌اي بايد براي نگهداري خود داراي زور ـ يا بهتر بگويم : داراي نيرو ـ باشد. در اين باره گفتگو نيست.
نيرو چيست و چگونه پديد آيد؟.. نيروي يك توده از دلبستگي آنان بكشور و توده‌ی خودشان و از آمادگيشان بكوشش و جانفشاني و از همراهيشان در راه كوشش پديد آيد. بيست مليون مردم هنگامي كه معني استقلال را مي‌فهمند و بآن دلبستگي مي‌دارند و در راه نگهداري كشور خود به هر گونه جانفشاني آماده‌اند و همه باهم همدست و همراه مي‌باشند ، از اينجا يك نيروي بيست مليوني پديد تواند آمد. سرچشمه‌ی نيروي يك توده اين سه چيز است.
...

١٤ـ اين توده افتاده‌ی بديهاي خود است :
ايرانيان چرا نمي‌انديشند؟.. مگر ما در ميدان جنگ شكست خورده‌ايم كه چاره‌اش تنها بسيج زور باشد؟!.. اين توده افتاده‌ی بديهاي خود است و بايد چاره‌اش را هم از آن راه كرد. اگر همسايگان چيرگي مي‌كنند آن نيز نتيجهی آلودگيهاي توده است.
روزي به يكي گفتم : شما چه مي‌خواهيد؟.. از اين كوششهاي بيهوده كه نامش را «فعاليتهاي سياسي» گزارده‌ايد چه نتيجه مي‌طلبيد؟!.. گفت : «ما مي‌خواهيم استقلالمان محفوظ باشد». گفتم : درباره‌ی استقلال ايران سخني نبوده. نيرومندترين دولتهاي جهان سه دولت روس و انگليس و آمريكاست و اينها با ما پيمان بستند و نوشته دادند كه ايران را باستقلال شناسند. اكنون نيز انجمن سانفرانسيسكو به پايه‌گزاري درباره‌ی پايداري استقلالهاي هر كشور و توده‌اي ميكوشد. پس چه جاي بيمست؟!..
...
‌صوفیگری
گفتار سوم
رفتار بدی که با اسلام کرده‌اند
(بخش یکم)

یک بدی بزرگ از صوفیان که باید آن را جداگانه بازنماییم ، رفتاریست که آنان با اسلام داشته‌اند. صوفیگری چه از گفته‌های پلوتینوس برخاسته و چه از جای دیگری سرچشمه گرفته ، هرآینه با اسلام بیگانه می‌بوده ، نه تنها با آن دین پیوستگی یا همبستگی نداشته ، یکسره آخشیج[=ضد] آن می‌بوده.
اسلام خدایی را می‌شناسانید که بیرون از اینجهانست و پیوستگی میانه‌ی او با آدمیان و دیگر آفریدگان نمی‌باشد و نتواند بود. صوفیگری خدا را همان «هستی ساده» می‌شناسد که چنانکه گفتم ما اگر آن را بشکافیم ، معنایش آنست که آدمیان همه خدایند و خدای دیگری نیست. این دو خدا را با هم سازشی نتواند بود.
در آیین اسلام نیز بیکار نشستن ، و زن و فرزند نداشتن ، و دست به دریوزه گشادن ، و به یاد خدا رقصیدن و این گونه کارها که در بنیاد صوفیگری خوابیده در اسلام ناسزا می‌بوده. اسلام می‌خواسته مردم را به یک زندگانی خردمندانه و میانه‌روانه که کوشش و تلاش با نیکخواهی و پاکدلی توأم باشد ، وادارد. خوار داشتن جهان و دامن درچیدن از خوشیها که دستاویز صوفیان بوده با خواست آن دین بیکبار بیگانه است.
دختر ناصرالدینشاه در رخت صوفیان
✴️زیانهایی که از شیعیگری برمیخیزد✴️
(بخش چهارم)

👈 دوم : یک شیعی باید از هر چیزی ستایشی برای امامان خود ، و یا نکوهشی برای دشمنان ایشان پدید آورد و هیچ فرصتی را در این باره از دست ندهد. این بایای [وظیفه] شیعیگری اوست.

مثلاً ابوبکر چون خلیفه شده و به منبر رفته و پاکدلانه به مردم چنین گفته : «ولیتکم ولست بخیر منکم» ، (من سررشته‌دارتان گردیدم در حالی که بهتر از شما نمیباشم) ، شیعی باید فرصت از دست ندهد و به آن گفته‌ی ابوبکر«و علی فیکم» بیفزاید تا دانسته گردد که ابوبکر با همه‌ی دشمنی که با علی میداشت به بزرگتری و برتری او می‌خَستُوید[اعتراف کردن] و این به پاس جایگاه او بوده که گفته «من بهتر از شما نمیباشم».

یک جمله در کتابهاست : خدا به پیغمبر اسلام گفته : «لولاک لما خلقت الافلاک» ، (اگر تو نبودی این فلکها را نیافریدمی) این جمله غلطست و همانا آن را یکی از ایرانیان عربی‌دان ساخته است. در عربی باید گفت : «لولا انت ... ». «لولاک» غلط است و جز بنام «سجع سازی» با افلاک آورده نشده.

چنین جمله‌ی دروغ و غلطی ، شیعه آن را نیز بحال خود نگزارده و به آن نیز افزوده : «و لولا علی لما خلقتک» ، (و اگر علی نبودی تو را هم نیافریدمی).

چنانکه گفتیم [1] در این باره به آیه‌های قرآن نیز دست برده و هر کجا که زمینه‌ای دیده‌اند به آنها افزوده‌اند.

هر تکانی که در جهان پیش آید و هر داستان بزرگی که رخ دهد شیعی باید بگردد و حدیثی پیدا کند تا نشان دهد که امامان آن را از پیش آگاهی داده‌اند. این بایای شیعیگری اوست.

در سالهای اخیر که دانشهای اروپایی در ایران رواج یافت ، ملایان شیعه تنها بهره‌ای که از آن دانشها بردند این بود که بگردند و حدیثهایی پیدا کنند و آنها را به رُخ جهانیان کِشند و چنین گویند «این را فلان امام آگاهی داده».

به نوشته‌ی هبةالدین (وزیر فرهنگ عراق) ستاره‌شناسی نوین تازگی نمیدارد و همه‌ی آنها در آیه‌های قرآن فهمانیده شده و در حدیثها یادش رفته است.

به نوشته‌ی خالصی‌زاده «نیروی کشش» (یا قوه‌ی جاذبه) را امامان میدانسته‌اند و در گفته‌هایشان بازنموده‌اند ، و بسیار دور از دادگریست که اروپاییان آن را از نیوتن انگلیسی نوشته‌اند.

در این ده سال که ما به کوشش برخاسته‌ایم و سخنانی در زمینه‌ی زندگانی مینویسیم ، در سالهای نخست بسیاری از طلبه‌ها و دیگران می‌آمدند و چنین میگفتند : «اینها که در حدیثها هم هست. شما چرا حدیث ذکر نمیکنید که مردم هم زودتر بپذیرند». سپس چون از ما نومید شدند خودشان بکار پرداختند.

بدینسان که ما هرچه نوشتیم آنان کتابها را گردیده از میان صد حدیثِ بی‌معنی یکی را ، که بیش یا کم ، مانندگی به گفته‌های ما میداشت پیدا کرده به رخ ما میکشیدند.

مثلاً ما که در زمینه‌ی خِرَد ، هم با کیشها و هم با صوفیگری و خراباتیگری ، و هم با روانشناسی نوین در چَخِش [= مجادله] میبودیم و در برابر همه‌ی آنها گفته‌های خود را با دلیلهای استوار روشن میگردانیدیم ، آنان حدیثی را به رخ ما میکشیدند : «خدا چون خرد را آفرید به او گفت جلو بیا ، آمد. گفت پس برو ، رفت. گفت با توست که کیفر خواهم داد ، با توست که پاداش خواهم داد».
[1] : بخشهای پیش همین کتاب دیده شود.

(کتاب «بخوانند و داوری کنند» سات 52 از 106)
‌✴️تاریخ پانصد ساله‌ی خوزستان
بخش نخست
1-2-13✴️ والیان عربستان

✴️كارون و بنیادهاى آن (بخش سوم)
استخرى كه در آغاز قرن چهارم خوزستان را دیده چنین مى‌نویسد : «خوزستان با آن آبادى كه دارد سراسر جایی آبادتر و پربارتر از رُستاق مَسرُقان نیست».
اگر نوشته‌ی برخى مؤلفان را استوار دانسته بنیاد نهادن بند اهواز را نیز از اردشیر بابكان بدانیم چنانكه كندن مسرقان را ازو دانستیم باید گفت یكى دیگر از جهتهاى كندن مسرقان نگهدارى بند اهواز از زور و فشار سیلهاى بنیادافكن بوده بدینسان كه خواسته‌اند بخش انبوه آب از جوى مسرقان روان گردیده در جوى نخستین رود كه به بند اهواز مى‌رسد آب كمتر باشد تا بهنگام بهار و پائیز كه سیلهاى بنیادافكن برمى‌خیزد زور و فشار آن بر بند بیش از اندازه نباشد.

👇
پاکدینی ـ احمد کسروی pinned «‌در راه سیاست نشست دوم (بخش سوم) 13ـ نيرو چگونه پديد آيد؟.. گاهي كساني مي‌گويند : «ما بايد زور داشته باشيم تا بتوانيم خود را نگه داريم». مي‌گويم : اين سخن راستست. هر توده‌اي بايد براي نگهداري خود داراي زور ـ يا بهتر بگويم : داراي نيرو ـ باشد. در اين باره…»
‌در راه سیاست
نشست دوم
(بخش چهارم)

15ـ شايندگي والاتر از نيرو است :
در ايران آميغهاي[حقایق] زندگي كم دانسته شده. سخناني در اين كشور پراكنده گرديده كه يا غلطست و يا غلط فهميده شده. مثلاً من بارها شنيده‌ام : «حرف حق بايد از دهان توپ درآيد». مي‌گويند : اين را ناپلئون گفته است. گاهي هم ديده‌ام در برابر سخنان ما اين را بميان مي‌آورند.
من نمي‌دانم معني اين جمله چيست. اگر معني اين جمله آنست كه هر سخن همانكه در پشت سرش زور بود حق است و پيش خواهد رفت ، غلطست. سخن ناراست را با زور و توپ و تانك هم پيش نتوان برد. زور اين اندازه نيرو نتواند داشت. بهترين دليل سرگذشت خود ناپلئون است كه آرزوهاي ناحق خود را با زور توپ نيز از پيش نتوانست برد و از پا افتاد.
...

ـ باياي ما تنها نبرديدن با همسايگان نيست :
نكته‌ی بزرگتر آنست كه ما تنها با روس و انگليس همبستگي نمي‌داريم. با همه‌ی توده‌هاي جهان همبستگي مي‌داريم. ما يكي از نژادهاي بنام جهانيم و بايد درپي همسري با ديگر نژادها باشيم. در كارهاي بزرگ جهان با ديگران همراهي نماييم. باياي ما در زندگي تنها نبرديدن با همسايگان خودمان نيست. باياي بزرگتر ديگري مي‌داريم.
بايد آرمان ما ، بيش از همه ، زيستن از روي نيكنامي و سرفرازي و شركت داشتن در كارهاي نيكخواهانه‌ی «بين‌المللي» باشد. بايد توده را از آلودگيها و گرفتاريها بپيراييم و خود را آماده و شاينده‌ی چنان زندگاني گردانيم.
...
‌صوفیگری
گفتار سوم
رفتار بدی که با اسلام کرده‌اند
(بخش دوم)

در تذکرةالاولیاء درباره‌ی بایزید بسطامی می‌نویسد : «نقل است که چون مادرش او را بدبیرستان فرستاد ، چون بسوره‌ی لقمان رسید و باین آیت رسید : اَنِ اشْكُرْ لِی وَلِوَالِدَیك ، خدا می‌گوید مرا خدمت کن و شکر گوی و پدر و مادر را خدمت کن و شکر گوی و استاد معنی این آیت می‌گفت. بایزید که این بشنوید بر دل او کار کرد ، لوح بنهاد و گفت : استاد مرا دستوری ده تا بخانه روم و سخنی با مادر بگویم. استاد دستوری داد. بایزید بخانه آمد. مادر گفت : یا طیفور ، به چه آمدی؟. مگر هدیه آورده‌اند یا عذری افتادست؟. گفت نه ، که به آیتی رسیدم که حق می‌فرماید ما را بخدمت خویش و خدمت تو. من در دو خانه کدخدایی نتوانم کرد. این آیت بر جان من آمده است ، یا از خدایم درخواه تا همه آنِ تو باشم یا در کار خدایم کن تا همه با وی باشم. مادر گفت : ای پسر ، ترا در کار خدای کردم و حق خویشتن بتو بخشیدم ، برو و خدای را باش. پس بایزید از بسطام برفت و سی سال در شام و شامات می‌گردید و ریاضت می‌کشید ...».
...
یک تن صوفی با رخت پاکیزه
✴️زیانهایی که از شیعیگری برمیخیزد✴️
(بخش پنجم)

👈 دوم :
این خود جُستاریست که آیا دین بهر مردم است یا مردم بهر دین میباشند.

اگر راستش بخواهیم دین بهر مردم است.

دین بهر آنست که آمیغهای زندگانی را به مردم یاد دهد و آنان را از گمراهی بیرون آورد.

خدا چنین خواسته است که هر چندگاهی یک بار کسی را از میان مردمان برانگیزد و با دست او شاهراهی برای زندگانی بروی مردم بگشاید.

دین بهر اینست. ولی در اندیشه‌ی شیعیان وارونه‌ی این میباشد.

در اندیشه‌ی آنان مردم بهر دینند.

به این معنی که خدا «چهارده معصوم» را آفریده و آنان را بسیار گرامی داشته ، و این جهان و مردمان را آفریده كه آن گرامی‌داشتگان را بشناسند و جایگاه آنان را در نزد خدا بدانند و برای خشنودی خدا همیشه نامهای آنان را به زبان رانند و درودها فرستند ، و به روی گورهاشان گنبدهای سیمین و زرین افرازند و از راههای دور بدیدن آن گنبدها روند ،

سرگذشتهای آنان را فراموش نساخته همیشه تازه نگهدارند ، با دشمنان ایشان همیشه دشمن باشند و نفرین و دشنام دریغ نگویند ،

و پیداست که به پاداش این کارها در آن جهان به بهشت خواهند رفت و آب کوثر خواهند خورد و هر گناهی كه كرده‌اند بپاس میانجیگری آن گرامیان آمرزیده خواهند شد. اینست فهمیده‌ی شیعیان.

در زمانهای باستان چون خواستندی از پهلوانانی ارجشناسی نشان دهند به یک نمایشی برخاستندی. بدینسان که یک کاروان بزرگی پدید آوردندی که دسته‌هایی در پیشِ رو ، و دسته‌هایی در پشت سر ، و آن پهلوانان درمیانه جا گرفتندی ، و به همان حال با موزیک و سرود به راه افتادندی ، و همگی ستایش آن پهلوانان کردندی ، و بدینسان سراسر شهر را گردیدندی.

در اندیشه‌ی شیعه دستگاه آفرینش یک چنان نمایشی برای نشان دادن ارج و جایگاه «چهارده معصوم» میباشد.

دسته‌هایی از پیش‌ رو رفته و درمیانه‌ آن چهارده‌تن و بستگان و پیرامونیانشان آمده‌اند و از پشت‌ سر نیز دسته‌هایی در کار آمدن و گذشتنند.

در سایه‌ی همین باور است که شیعیان ، زمان آن چهارده تن (سده‌های نخست اسلام) را بهترین زمانها شناسند ، و در پندار ایشان زمان هرچه میگذرد بدتر و بی‌ارجتر میگردد.

در سایه‌ی همین باور است كه بزمان خود و پیشامدهای این زمان ارج نگزارند و همه در بند زمان آن چهارده‌تن و پیشامدهای آن زمان باشند.

(کتاب «بخوانند و داوری کنند» سات 54 از 106)
‌✴️تاریخ پانصد ساله‌ی خوزستان
بخش نخست
2 ـوالیان عربستان

1-2-14✴️ بند میزان ـ دهنه‌ی مسرقان
از آنچه كه تا اینجا گفتیم دانسته شد كه مَسرُقان كه امروز گرگر یا دودانگه نامیده مى‌شود جویى است كه با دست درآورده‌اند و مقصودشان این بوده كه از شوشتر تا دریا تا مى‌توانند آب رود را به مصرف آبیارى كشتزارها برسانند. شادروان هم بندى است كه در پیشاپیش آن جوى بنیاد نهاده و مقصودشان آن بوده كه بدستیارى آن آب را بالا آورده بسوى مسرقان برگردانند.

👇
پاکدینی ـ احمد کسروی pinned «‌در راه سیاست نشست دوم (بخش چهارم) 15ـ شايندگي والاتر از نيرو است : در ايران آميغهاي[حقایق] زندگي كم دانسته شده. سخناني در اين كشور پراكنده گرديده كه يا غلطست و يا غلط فهميده شده. مثلاً من بارها شنيده‌ام : «حرف حق بايد از دهان توپ درآيد». مي‌گويند : اين…»
‌در راه سیاست
نشست دوم
(بخش پنجم)


١٧ـ ميرزا كوچك‌خان و خياباني و كلنل محمد تقيخان :
در اين زمينه سخن بدرازي انجاميد. چون در اين باره هميشه گفتگو مي‌رود و كساني اين رفتار ما را كه بيش از هر كاري با نادانيهاي توده مي‌نبرديم كاري خام دانسته آن را دليل دوري ما از سياست مي‌شمارند و هميشه ايراد مي‌گيرند ، از اينرو بهتر دانستم در اين زمينه بسخن گشادي پردازم و جاي تاريكي بازنگزارم.
...
👇🏻
‌صوفیگری
گفتار سوم
رفتار بدی که با اسلام کرده‌اند
(بخش سوم)

«کنت کنزا مخفیا ...» را مولوی و بسیاری از صوفیان در شعرها و کتابهای خود یاد کرده بدستاویز آن ببافندگیهای دور و دراز پرداخته‌اند.
«خمرت طینة آدم ...» را ابوبکر رازی در «مرصاد العباد» بمیان گزارده و هشت سات بیشتر در پیرامونش بافندگی کرده.
امیر پازَواری که شعرهایی به مازندرانی سروده و همانا از صوفیگری ناآگاه نمی‌بوده ، این دو حدیث را در شعرهای خود آورده می‌گوید :
من واجب الوجود علم الاسمامه عجین کرده خاک چهل صبامه
کنت کنزن گره را من بو شامه ارزان فروش که دُر گرانبهامه
(من واجب الوجود علم الاسما هستم. سرشته شده‌ی خاک چهل صباح می‌باشم. گره کنت کنزا را من ‌گشایم. ارزان نفروش که دُر گرانبها هستم).
👇🏻
خراباتیان با پناه جستن به مستی از کوشش می‌‌گریختند. صوفیان با گدایی و گوشه نشینی و برخی نیز با نشئه‌گی
✴️زیانهایی که از شیعیگری برمیخیزد✴️
(بخش ششم)

👈 دوم :
مثلاً امروز جنگ بسیار بزرگی درمیان دولتهای اروپا میرود و هر توده‌ای باید از پیشامد به تکان آید و در راه آینده‌ی خود به کوششهایی پردازد. ولی شیعی پروایی به اینها ندارد و چه بسا که به داستانش نیز گوش ندهد. لیکن شما اگر از جنگ صفین بگویید یا داستان مختار سرایید آنها را با دلخواه و خوبی بشنوند و خرسندی نمایند.

دولتهای آزمند اروپا آنهمه چیرگی به شرقیان مینمایند و سراسر کشورهای شرقی به زیر دست آنان افتاده ، شیعی را به اینها کاری نیست و پروا نیز ننماید. ولی پس از هزار و سیصد سال هنوز داستان فدک را فراموش نکرده است و هر زمان که پایش افتد به گفتگو از آن پردازد و به ابوبکر و عمر و دیگران از بدگویی باز نایستد.

در سال ١٣٣٠ [ق] که در تبریز با سپاه روس جنگ رفت و روسیان چیره درآمده شادروان ثقةالاسلام را با هشت تن دیگر ، بگناه دلبستگی بکشور و توده‌ی خودشان ، دستگیر کردند و روز عاشورا در سربازخانه به دار کشیدند ، در همان هنگام که آن هشت تن را بالای دار می‌فرستادند پیروان جعفربن‌محمد در بازارها زنجیر می‌زدند و فریاد می‌کشیدند : «داد از ظلم یزید».

در شهریور١٣٢٠ خورشیدی که سپاهیان روس و انگلیس مرز ایران را شکسته به این کشور درآمدند ، در همان روزها من ناچار بودم به شیراز و بوشهر روم ، و در اتوبوس که نشستیم یک دسته نیز «زوار» نشستند که از مشهد بازمیگشتند. درمیان راه نادانیهایی از آنها دیدم که ناگفتنیست. با آن گزندی که به کشور رسیده کمترین پروایی نمیداشتند و همه‌ی سخنانشان از سفر خودشان و یا از سرگذشتهای راست و دروغ امامانشان میبود ، و پیاپی آواز برداشته «صلوات» میکشیدند.

تنها یک بار سخن از پیشامد کشور رفت یکی چنین پاسخ داد : «اینها خواهند رفت. روسها در مشهد میگفتند اینجا مملکت امام‌رضاست. ما نخواهیم ماند».

از شیراز تا بوشهر با دسته‌ی دیگری دچار بودم که اگر نادانیهای ایشان را بنویسم سخن بدرازا خواهد کشید. یک مدیر دبستانی بدیگران دستور میداد : «شش قل هوالله بخوانید و به شش سوی خود بدمید و از بمب و هیچ چیز نترسید». درمیانه‌ی راه جز «صلوات» کاری نمی‌داشتند و گاهی نیز بدنهادی نشان داده آواز برمی‌داشتند : «به هر سه خلیفه‌ی ناحق ...».

از گفتن بینیاز است که چنین مردمی ، با این بی‌پروایی به آمیغهای زندگانی و بیگانگی به زمان خود ، سرنوشتی جز درماندگی و بدبختی نتوانند داشت ،

و این سزای نادانی و گمراهی ایشانست که همیشه توسری‌خورِ بیگانگان باشند.

اگر راستی را بخواهیم شیعیان با این گرفتاریهاشان مردم زمان خود نیستند ، بلکه مردگان هزار و سیصد ساله‌اند که به زندگان درآمیخته‌اند. اینست راه زندگانی را نمی‌شناسند.

(کتاب «بخوانند و داوری کنند» سات 55 از 106)
«رضاشاه با جلوگیری از نمایشهای محرمی و از دیگر
نادانیها ، جایی در تاریخ شیعیگری برای خود باز كرده»
‌✴️تاریخ پانصد ساله‌ی خوزستان
بخش نخست
2 ـوالیان عربستان

1-2-15✴️ساخت فتحعلیخان پل شوشتر را
از آنچه كه گفتیم دانسته شد كه شوشتر را از سه سوى شمال و شرق و غرب آب فراگرفته و چنانكه در نقشه پیداست كسانى كه از راه بختیارى به خوزستان مى‌رسند اگر بخواهند به شوشتر درآیند رود شتیت در جلو آنان نهاده كه باید از آن رود بگذرند. نیز كسانى كه از شوشتر روانه‌ی بختیارى یا دزفول و لرستان مى‌شوند ناگزیرند كه از آن رود گذر نمایند.

👇
‌صوفیگری
گفتار سوم
رفتار بدی که با اسلام کرده‌اند
(بخش چهارم)

یک چیز شگفت داستان صفی‌علیشاه است. این مرد که «قطب» شمارده می‌شده ، صوفیگری را با علی‌اللهیگری توأم گردانیده. در شعرهای خود در همه‌جا با واژه‌های صوفیانه ، علی را خدا می‌ستاید. در یک جا می‌گوید :
چونکه در جوش بحر وحدت شد ظاهر از بحر موج كثرت شد
کنز مخفی که غیب مطلق بود آشکار از حجاب غیبت شد
تا نماند بخانه غیر از خود عین اشیا ز فرط غیرت شد
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
گاه شمشیر در معارک زد گاه آماده‌ی شهادت شد
گاه در خوابگاه احمد خفت گاه بر مسند امامت شد
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
که حقیقت بملک هستی شاه نیست غیر از علی ولی‌الله
ترجیع بند درازیست که این شعر آخر را پیاپی آورده. واژه‌ی «ولی‌الله» درخور پرواست. در جایی که می‌گوید خدا جز همان علی نیست ، بشیوه‌ی شیعیان او را «ولی‌الله» هم می‌خواند. این نمونه‌ای از درهمی اندیشه‌ی اوست.
👇🏻