Forwarded from پاکدینی ـ احمد کسروی
می‌شنوم كسانی میگویند : «ما گناهكاریم و اینها سزای گناههای ماست».
میگویم : راستست این مردم گناهكارند كه بدینسان آسیب و گزند می‌بینند ، ولی نه بآن معنی كه شما می‌پندارید.
گناه این مردم نه آنست كه سینه نزده‌اند ، سر نشكافته‌اند ، گوش بسخنان ملایان نداده‌اند ، زنها روهاشان را باز كرده‌اند.
اینها گناه نیست و مایه‌ی گرفتاری اینها نمیباشد.
گناه این مردم آنست كه معنی زندگانی را نمی‌شناسند ،
آنست كه خرد را كنار گزارده پیروی از پندار و هوس و كینه و نادانی مینمایند ،
آنست كه در یك كشوری بیست و سی دسته‌اند و هر دسته‌ای جز درپی دلخواه خود نیست ،
آنست كه خدا سرزمینی باین باردهی بایشان داده و ارج آن را نمی‌شناسند.
از یك سرزمینی كه برای زندگانی سیصد ملیون مردم كفایت دارد باندازه‌ی زندگانی بیست ملیون استفاده نمیكنند.
(پرچم روزانه شماره‌ی ۲۳۹)
میگویم : راستست این مردم گناهكارند كه بدینسان آسیب و گزند می‌بینند ، ولی نه بآن معنی كه شما می‌پندارید.
گناه این مردم نه آنست كه سینه نزده‌اند ، سر نشكافته‌اند ، گوش بسخنان ملایان نداده‌اند ، زنها روهاشان را باز كرده‌اند.
اینها گناه نیست و مایه‌ی گرفتاری اینها نمیباشد.
گناه این مردم آنست كه معنی زندگانی را نمی‌شناسند ،
آنست كه خرد را كنار گزارده پیروی از پندار و هوس و كینه و نادانی مینمایند ،
آنست كه در یك كشوری بیست و سی دسته‌اند و هر دسته‌ای جز درپی دلخواه خود نیست ،
آنست كه خدا سرزمینی باین باردهی بایشان داده و ارج آن را نمی‌شناسند.
از یك سرزمینی كه برای زندگانی سیصد ملیون مردم كفایت دارد باندازه‌ی زندگانی بیست ملیون استفاده نمیكنند.
(پرچم روزانه شماره‌ی ۲۳۹)
صوفیگری
گفتار ششم
چگونه ایرانیان زبون مغولان شدند؟..
(بخش یکم)
در تاریخ ایران چیستانی هست که تاکنون باز نشده. داستان دلگداز مغول را می‌دانیم. این چیستانیست که چگونه ایرانیان بآن آسانی زبون مغولان گردیدند؟!..
...
گفتار ششم
چگونه ایرانیان زبون مغولان شدند؟..
(بخش یکم)
در تاریخ ایران چیستانی هست که تاکنون باز نشده. داستان دلگداز مغول را می‌دانیم. این چیستانیست که چگونه ایرانیان بآن آسانی زبون مغولان گردیدند؟!..
...
Telegram
attach 📎
در راه سیاست
نشست چهارم
(بخش سوم)
٣٠ـ بايد بيش از همه با بيماريهاي دروني نبرد كرد :
درباره‌ی بيماريها گرفتاري دو چيز است : يكي فزوني بيماران و كمي پزشك و داروخانه ، ديگري بي‌پروايي مردم بتندرستي و جلوگيرهايي كه از راه نافهمي و گمراهي درمیانست.
...
٣١ـ ما براه كار پا گزارده‌ايم :
تا اينجا سخن از آلودگيها رانديم. ده آلودگي شمرده بودم از چاره‌ی هر يكي ...
نشست چهارم
(بخش سوم)
٣٠ـ بايد بيش از همه با بيماريهاي دروني نبرد كرد :
درباره‌ی بيماريها گرفتاري دو چيز است : يكي فزوني بيماران و كمي پزشك و داروخانه ، ديگري بي‌پروايي مردم بتندرستي و جلوگيرهايي كه از راه نافهمي و گمراهي درمیانست.
...
٣١ـ ما براه كار پا گزارده‌ايم :
تا اينجا سخن از آلودگيها رانديم. ده آلودگي شمرده بودم از چاره‌ی هر يكي ...
Telegram
attach 📎
پاکدینی ـ احمد کسروی pinned «صوفیگری گفتار ششم چگونه ایرانیان زبون مغولان شدند؟.. (بخش یکم) در تاریخ ایران چیستانی هست که تاکنون باز نشده. داستان دلگداز مغول را می‌دانیم. این چیستانیست که چگونه ایرانیان بآن آسانی زبون مغولان گردیدند؟!.. ...»
تاریخ پانصد ساله‌ی خوزستان
بخش نخست
2 ـوالیان عربستان
1-2-23✴️آمدن نادرشاه بار دوم به خوزستان
خبر شورش محمدخان و همدستان او هنگامى به نادرشاه رسید كه بار دیگر با سپاه روانه‌ی عراق گردیده و در كنار آب دیاله لشكرگاه ساخته و در یك جنگى نیز بر عثمانیان فیروزى یافته بود و چون این خبر بشنید سخت برآشفت ، این خود بسى نامردى بود كه در چنین هنگامى كه ایران با دست یك مرد غیرتمندى از دست دشمنان آزاد مى‌گشت كسانى بشورش برخیزند. شكستى كه نادر از عثمانیان در نزدیكى كركوك خورد اگر كسى جز او بود زبون نومیدى گردیده از میدان درمى‌رفت.
👇
بخش نخست
2 ـوالیان عربستان
1-2-23✴️آمدن نادرشاه بار دوم به خوزستان
خبر شورش محمدخان و همدستان او هنگامى به نادرشاه رسید كه بار دیگر با سپاه روانه‌ی عراق گردیده و در كنار آب دیاله لشكرگاه ساخته و در یك جنگى نیز بر عثمانیان فیروزى یافته بود و چون این خبر بشنید سخت برآشفت ، این خود بسى نامردى بود كه در چنین هنگامى كه ایران با دست یك مرد غیرتمندى از دست دشمنان آزاد مى‌گشت كسانى بشورش برخیزند. شكستى كه نادر از عثمانیان در نزدیكى كركوك خورد اگر كسى جز او بود زبون نومیدى گردیده از میدان درمى‌رفت.
👇
Telegram
attach 📎
صوفیگری
گفتار ششم
چگونه ایرانیان زبون مغولان شدند؟..
(بخش دوم)
در آن دو سد سال در ایران چند رشته بدآموزیهای زهرآلودی رواج یافته و درمیان مردم پراکنده شده و همگی را از اندیشه‌ی جنگ و مردانگی دور گردانیده و سَهِشهای آنان را از کار انداخته بوده. یکی از آن بدآموزیها ، صوفیگری و دیگری باطنیگری و سوم خراباتیگری می‌بود (از صوفیگری در این دفترچه سخن رانده و باطنیگری و خراباتیگری را نیز در جای دیگری بازنموده‌ایم). آنچه مردم ایران را سست و بیرگ ساخته ، و چیرگی مغولان را بدانسان آسان گردانیده ، این نادانیها و بدآموزیهاست.
...
گفتار ششم
چگونه ایرانیان زبون مغولان شدند؟..
(بخش دوم)
در آن دو سد سال در ایران چند رشته بدآموزیهای زهرآلودی رواج یافته و درمیان مردم پراکنده شده و همگی را از اندیشه‌ی جنگ و مردانگی دور گردانیده و سَهِشهای آنان را از کار انداخته بوده. یکی از آن بدآموزیها ، صوفیگری و دیگری باطنیگری و سوم خراباتیگری می‌بود (از صوفیگری در این دفترچه سخن رانده و باطنیگری و خراباتیگری را نیز در جای دیگری بازنموده‌ایم). آنچه مردم ایران را سست و بیرگ ساخته ، و چیرگی مغولان را بدانسان آسان گردانیده ، این نادانیها و بدآموزیهاست.
...
Telegram
attach 📎
در راه سیاست
نشست چهارم
(بخش چهارم)
٣٢ـ كوششي نيست كه نتيجه ندهد :
در ايران گروهي هستند كه كالاشان نوميديست. همانكه سخني از پيراستن توده شنوند و يا كوششي بينند نوميدي نشان داده چنين گويند : «اين مردم نمي‌شوند».
بي‌هيچ سرمايه‌اي خود را «مصلح» مي‌شمارند و بي‌هيچ كوشش و آزمايشي نوميدند و خود را پس كشيده‌اند.
...
نشست چهارم
(بخش چهارم)
٣٢ـ كوششي نيست كه نتيجه ندهد :
در ايران گروهي هستند كه كالاشان نوميديست. همانكه سخني از پيراستن توده شنوند و يا كوششي بينند نوميدي نشان داده چنين گويند : «اين مردم نمي‌شوند».
بي‌هيچ سرمايه‌اي خود را «مصلح» مي‌شمارند و بي‌هيچ كوشش و آزمايشي نوميدند و خود را پس كشيده‌اند.
...
Telegram
attach 📎
تاریخ پانصد ساله‌ی خوزستان
بخش نخست
2 ـوالیان عربستان
1-2-24✴️برانداختن نادرشاه والیگرى مشعشعیان را
به هر حال داستان دو بخشى خوزستان و فرمانروایى مشعشعیان در بخش غربى بنام عربستان در زمان نادر بهم مى‌خورد. چه نادر هوشیارتر از آن بود كه زیان والیگرى مشعشعیان را در آن گوشه¬ی سرحدى درنیابد. بویژه پس از آن خیانتهایى كه از مشعشعیان پیاپى روی داده بود. شیوه¬ی رفتار این خاندان با دولت ایران از آغاز تا انجام این بود كه هر زمان نیرویى مى‌یافتند خودشان مایه¬ی نگرانى دولت مى‌شدند و هر زمان كه بناتوانى مى‌افتادند تاخت‌وتاز عشایر در پیرامون آنان مایه¬ی دردسر دولت مى‌شد.
👇
بخش نخست
2 ـوالیان عربستان
1-2-24✴️برانداختن نادرشاه والیگرى مشعشعیان را
به هر حال داستان دو بخشى خوزستان و فرمانروایى مشعشعیان در بخش غربى بنام عربستان در زمان نادر بهم مى‌خورد. چه نادر هوشیارتر از آن بود كه زیان والیگرى مشعشعیان را در آن گوشه¬ی سرحدى درنیابد. بویژه پس از آن خیانتهایى كه از مشعشعیان پیاپى روی داده بود. شیوه¬ی رفتار این خاندان با دولت ایران از آغاز تا انجام این بود كه هر زمان نیرویى مى‌یافتند خودشان مایه¬ی نگرانى دولت مى‌شدند و هر زمان كه بناتوانى مى‌افتادند تاخت‌وتاز عشایر در پیرامون آنان مایه¬ی دردسر دولت مى‌شد.
👇
Telegram
attach 📎
bãyad ma'nie doroste mawrute rã fahmid.pdf
106.9 KB
باید معنی درست مشروطه[دمکراسی] را فهمید و به دیگران هم فهمانید
✴️در راه سیاست
نشست پنجم
در این نشست بپایه‌ی دوم از سه پایه‌ی سیاست پرداخته سخن از رفتار خودمان با دولتهای روس و انگلیس خواهیم راند. كسانی تنها این را سیاست می‌شناسند و سیاست را جز باین معنی نمی‌شمارند. ما با آنان همداستان نیستیم. ولی ما باین زمینه نیز ارج بسیار می‌گزاریم.
👇
نشست پنجم
در این نشست بپایه‌ی دوم از سه پایه‌ی سیاست پرداخته سخن از رفتار خودمان با دولتهای روس و انگلیس خواهیم راند. كسانی تنها این را سیاست می‌شناسند و سیاست را جز باین معنی نمی‌شمارند. ما با آنان همداستان نیستیم. ولی ما باین زمینه نیز ارج بسیار می‌گزاریم.
👇
Telegram
attach 📎
✴️صوفیگری
گفتار ششم
✴️چگونه ایرانیان زبون مغولان شدند؟..
ما در ایران گواه تاریخی دیگری به پستی اندیشه‌های مردم و آكندگی مغزهای آنان می‌داریم و آن گلستان سعدی و شعرهای اوست. این شاعر که در زمان مغول زیسته و همه‌ی آن ستمهای دلگداز را دیده و ناله‌های ستمدیدگان را شنیده ، مغزش چنان آكنده می‌بوده که هیچ آنها را درنیافته و کمترین سَهِشی درو پدید نیامده. اینست شما می‌بینید در آنهمه شعرها و سخنان خود یادی از آن ستمها نمیکند و سَهِشی از خود نشان نمیدهد. همه‌اش غزل می‌بافد ، قصیده می‌سازد ، سخن از یار می‌گوید ، چاپلوسی بپولداران می‌نماید ، و پندهای بیخردانه می‌دهد. در یک جا نیز سال ٦٥٦ که سال کشتار بغداد می‌بود ، سال خوشی خود می‌نامد :
👇
گفتار ششم
✴️چگونه ایرانیان زبون مغولان شدند؟..
ما در ایران گواه تاریخی دیگری به پستی اندیشه‌های مردم و آكندگی مغزهای آنان می‌داریم و آن گلستان سعدی و شعرهای اوست. این شاعر که در زمان مغول زیسته و همه‌ی آن ستمهای دلگداز را دیده و ناله‌های ستمدیدگان را شنیده ، مغزش چنان آكنده می‌بوده که هیچ آنها را درنیافته و کمترین سَهِشی درو پدید نیامده. اینست شما می‌بینید در آنهمه شعرها و سخنان خود یادی از آن ستمها نمیکند و سَهِشی از خود نشان نمیدهد. همه‌اش غزل می‌بافد ، قصیده می‌سازد ، سخن از یار می‌گوید ، چاپلوسی بپولداران می‌نماید ، و پندهای بیخردانه می‌دهد. در یک جا نیز سال ٦٥٦ که سال کشتار بغداد می‌بود ، سال خوشی خود می‌نامد :
👇
Telegram
attach 📎
تظاهرات شهر کازرون به خون کشیده شد. به گزارش خبرگزاریهای رسمی و مردمی در اعتراضهای دیشب شهر کازرون پلیس کسانی را دستگیر کرده و مردم نیز برای آزادی همشهریان خود جلو کلانتری تظاهرات میکرده‌اند.
در این هنگام تیراندازی پلیس مردم را برآشوبانیده چنانکه کلانتری را به آتش کشیده‌اند.
در برخورد پلیس با مردم دست کم سه تن کشته و چندین تن زخمی و کسانی نیز دستگیر افتاده اند.
این پیشامد جای افسوس بسیار دارد.
اعتراضهای کازرونیان که از چند هفته پیش از این آغاز شد نه چیزی بوده که با گفتگو به انجام نرسد.
دولت چرا به وظایف خود آشنا نیست؟ آیا اعتراضها باید کارش به اینجا بکشد؟
در این هنگام تیراندازی پلیس مردم را برآشوبانیده چنانکه کلانتری را به آتش کشیده‌اند.
در برخورد پلیس با مردم دست کم سه تن کشته و چندین تن زخمی و کسانی نیز دستگیر افتاده اند.
این پیشامد جای افسوس بسیار دارد.
اعتراضهای کازرونیان که از چند هفته پیش از این آغاز شد نه چیزی بوده که با گفتگو به انجام نرسد.
دولت چرا به وظایف خود آشنا نیست؟ آیا اعتراضها باید کارش به اینجا بکشد؟
✴️معنی مشروطه[دمکراسی] چیست؟..
اگر آدمیان همچون شیران و پلنگان ، در جنگل و كوهستان ، جدا از هم زیستندی بحكومت یا فرمانروایی نیاز نیفتادی. زیرا نیاز بفرمانروایی در نتیجه‌ی باهم بودن و باهم زیستن خاندانها پدید آمده.
چون هزار خاندانی در یكجا گرد می‌آیند و یك آبادی پدید می‌آورند ، از همینجا یك رشته كارهایی پیدا می‌شود.
زیرا این خاندانها با یكدیگر نزاعها خواهند داشت و یك كسی و یك دادگاهی میخواهد كه درمیان ایشان داوری كند ، برخی دزدان و راهزنانی پیدا خواهند شد و پاسبانی میخواهد كه مواظب ایمنی باشد ، همچشمی و دشمنی با آبادیهای همسایه خواهند داشت و سپاهی میخواهد كه از هجوم آنان جلو گیرد ، بیماری به خاندانها رو خواهد آورد و پزشكانی میخواهد كه با آنها بنبرد كوشد ... این كارها و مانند اینها كه در نتیجه‌ی باهم زیستن پدید می‌آید
👇
اگر آدمیان همچون شیران و پلنگان ، در جنگل و كوهستان ، جدا از هم زیستندی بحكومت یا فرمانروایی نیاز نیفتادی. زیرا نیاز بفرمانروایی در نتیجه‌ی باهم بودن و باهم زیستن خاندانها پدید آمده.
چون هزار خاندانی در یكجا گرد می‌آیند و یك آبادی پدید می‌آورند ، از همینجا یك رشته كارهایی پیدا می‌شود.
زیرا این خاندانها با یكدیگر نزاعها خواهند داشت و یك كسی و یك دادگاهی میخواهد كه درمیان ایشان داوری كند ، برخی دزدان و راهزنانی پیدا خواهند شد و پاسبانی میخواهد كه مواظب ایمنی باشد ، همچشمی و دشمنی با آبادیهای همسایه خواهند داشت و سپاهی میخواهد كه از هجوم آنان جلو گیرد ، بیماری به خاندانها رو خواهد آورد و پزشكانی میخواهد كه با آنها بنبرد كوشد ... این كارها و مانند اینها كه در نتیجه‌ی باهم زیستن پدید می‌آید
👇
Telegram
attach 📎
✴️تاریخ پانصد ساله‌ی خوزستان
بخش نخست
✴️3ـ انجام كار مشعشعیان
خوزستان پس از كشتن نادرشاه
چون در سال ١١۶٠ نادرشاه در خراسان كشته گردید بیكبار سراسر ایران برآشفته شورش بس سختى در همه‌جا برپا گردید. نخست دو برادرزاده¬ی نادر ، علیقلیخان و ابراهیم¬میرزا بدعوى پادشاهى برخاسته باهم جنگیدند ولى دیری نكشید كه هر دو از میان برخاستند و شاهرخ¬میرزا در خراسان و احمدخان ابدالى در افغانستان و محمدحسن¬خان قاجار در استرآباد و مازندران و علیمردان¬خان بختیارى و كریمخان زند در عراق و فارس و آزادخان افغان در آذربایجان پدید آمدند.
👇
بخش نخست
✴️3ـ انجام كار مشعشعیان
خوزستان پس از كشتن نادرشاه
چون در سال ١١۶٠ نادرشاه در خراسان كشته گردید بیكبار سراسر ایران برآشفته شورش بس سختى در همه‌جا برپا گردید. نخست دو برادرزاده¬ی نادر ، علیقلیخان و ابراهیم¬میرزا بدعوى پادشاهى برخاسته باهم جنگیدند ولى دیری نكشید كه هر دو از میان برخاستند و شاهرخ¬میرزا در خراسان و احمدخان ابدالى در افغانستان و محمدحسن¬خان قاجار در استرآباد و مازندران و علیمردان¬خان بختیارى و كریمخان زند در عراق و فارس و آزادخان افغان در آذربایجان پدید آمدند.
👇
Telegram
attach 📎
🌒فلسفه روزه
🌒مقدمه
ماه صيام است ، مساجد و معابد شب و روز از اجتماع مسلمين و روزه‌داران رونق گرفته ، عالِم و عامي اين ماهِ بخصوص را ماه عبادت مي‌دانند و سعي دارند آيين اسلامي را هرچه بيشتر رواج دهند و به ثواب جزيل نايل شوند.
واعظين بوعظ خود و روضه‌خوانان به روضه‌خواني خود و پيشنمازان بنماز جماعت خود توجه و علاقه بيشتري بخرج مي‌دهند ، عامه ناس خصوصاً بازرگانان و بازاريان جهد بليغ دارند در اين ماه مبارك كه بهترين فرصت براي تحصيل ثواب مي‌باشد دستورات ديني خود را انجام دهند و با گرفتن روزه و خواندن نماز و دعا و شب‌زنده‌داري اجر اخروي بدست آرند.
با تمام اين احوال بايد اذعان و اعتراف نمود كه بازار روزه كاسد و رونق مسلماني كم شده است و با جرأت مي‌توان گفت از صد نفر بيش از ده نفر روزه نمي‌گيرند و چه‌بسا اشخاص متظاهر كه بزير منبر وعاظ مي‌نشينند و در دعاخواني و شب‌زنده‌داري شركت مي‌كنند و حتی سحري هم مي‌خورند و روزه نمي‌گيرند.
از مسلمات است كه هيچ امري بدون علت نيست. اين كساد بازار روزه و كمي رونق مسلماني هم در نتيجه علل و عوامل متابعه متعدديست كه مع‌التأسف علماي اعلام توجهي كه بايد و شايد بدان نكرده‌اند و اگر جسارت نباشد درميان خود آنها كساني پيدا شده‌اند كه خود باعث و عامل مؤثري براي اين كساد ، بلكه مايه فساد بوده‌اند.
شرح اين علل و عوامل طولاني است كه براي هر يك لازم است رساله‌اي مفصل و عليحده تدوين كرد. يكي از اين علل ، عدم اطلاع مردم بفلسفه صحيح روزه است. هر چند وعاظ و علما در اين باب بحث‌ها كرده و مي‌كنند ولي بعقيده ما آن بحث‌ها كافي و وافي نبوده خصوصاً براي اين دور از زمان كه دنيا بكلي عوض شده و اطلاعات مردم زياد گرديده و افكار مخالف و جديد در قلوب اكثر مردم نفوذ كرده است.
بنا بر اين ملاحظات ، بمنظور تنبيه و تنبه عامه ناس ، و تذكر خاطر علما و خواص در نظر گرفتيم مقالاتي چند بنويسيم و هر مقاله را جداگانه چاپ و بين مردم نشر كنيم و اين مقاله اول است كه در تحت عنوان «فلسفه روزه» چاپ كرده در دسترس همه مسلمانان مي‌گذاريم و رجاء واثق داريم كه اين خدمت بخلق در پيشگاه خداوندي مقبول افتد و وقتي مقبول افتد كه عامه مردم بخواندنش اقبال كنند و از تذكرات و يادآوريهاي نويسنده متنبه گردند بعونه و منه.
***
در خاتمه مقدمه قول علي (ع) «انظر الي ما قال و لا تنظر الي من قال» را نقل و از خوانندگان خواهش مي‌كنيم از نام نويسنده بگذرند و بگفته و نوشته‌اش توجه بيشتر مبذول و با دقت مطالعه نمايند و هرچه صحيح است قبول كنند و ناصحيح را رد نمايند.
نويسنده نام خود را بعلل و جهاتي ننوشته كه يكي از آن علل همين است كه گمان مي‌كند با اين ترتيب خواننده بيشتر به مطلب توجه خواهد كرد تا بگوينده مطلب.
🌒روزه
بدستور قرآن بر مسلمانان واجب شده كه چون به سن معيني رسند ماه رمضان را روزه گيرند. باين معني كه روزها به تفسير قرآن ، از آنگاه كه نخ سياه از سپيد شناخته شود تا مغرب ، دهان از خوردن و آشاميدن ببندند. چرا؟...
اين پرسش پيش مي‌آيد و هر كس مي‌پرسد چرا نخورم و نياشامم. آدمي با خوردن و آشاميدن زنده است و اين خوردن و آشاميدن بايد در موقع گرسنگي و تشنگي باشد ، نه در وقتي كه سير است. علم طب و اطباء در اين خصوص توصيه‌ها كرده و مي‌كنند كه غذا در وقت گرسنگي بخوريد و چون خوب گرسنه نباشيد غذا نخوريد كه از اين راه ضرر خواهيد ديد. با تمام اين احوال مي‌بينيم روزه واجب است و تركش گناه ، و جبرانش دشوار است ، يك چنين دستور ديني با اين سختي لازم است فلسفه‌اش دانسته شود.
زماني بود كه مردم چشم و گوش بسته بودند. همينكه يكي از «علما» مي‌گفت خدا در قرآن كريم فرموده و واجب است روزه بگيرند مردم قبول مي‌كردند ، اما امروز كار بجايي رسيده كه حتی پيره‌زنان هم با اين سادگي حرف علما را نمي‌پذيرند.
🌒مقدمه
ماه صيام است ، مساجد و معابد شب و روز از اجتماع مسلمين و روزه‌داران رونق گرفته ، عالِم و عامي اين ماهِ بخصوص را ماه عبادت مي‌دانند و سعي دارند آيين اسلامي را هرچه بيشتر رواج دهند و به ثواب جزيل نايل شوند.
واعظين بوعظ خود و روضه‌خوانان به روضه‌خواني خود و پيشنمازان بنماز جماعت خود توجه و علاقه بيشتري بخرج مي‌دهند ، عامه ناس خصوصاً بازرگانان و بازاريان جهد بليغ دارند در اين ماه مبارك كه بهترين فرصت براي تحصيل ثواب مي‌باشد دستورات ديني خود را انجام دهند و با گرفتن روزه و خواندن نماز و دعا و شب‌زنده‌داري اجر اخروي بدست آرند.
با تمام اين احوال بايد اذعان و اعتراف نمود كه بازار روزه كاسد و رونق مسلماني كم شده است و با جرأت مي‌توان گفت از صد نفر بيش از ده نفر روزه نمي‌گيرند و چه‌بسا اشخاص متظاهر كه بزير منبر وعاظ مي‌نشينند و در دعاخواني و شب‌زنده‌داري شركت مي‌كنند و حتی سحري هم مي‌خورند و روزه نمي‌گيرند.
از مسلمات است كه هيچ امري بدون علت نيست. اين كساد بازار روزه و كمي رونق مسلماني هم در نتيجه علل و عوامل متابعه متعدديست كه مع‌التأسف علماي اعلام توجهي كه بايد و شايد بدان نكرده‌اند و اگر جسارت نباشد درميان خود آنها كساني پيدا شده‌اند كه خود باعث و عامل مؤثري براي اين كساد ، بلكه مايه فساد بوده‌اند.
شرح اين علل و عوامل طولاني است كه براي هر يك لازم است رساله‌اي مفصل و عليحده تدوين كرد. يكي از اين علل ، عدم اطلاع مردم بفلسفه صحيح روزه است. هر چند وعاظ و علما در اين باب بحث‌ها كرده و مي‌كنند ولي بعقيده ما آن بحث‌ها كافي و وافي نبوده خصوصاً براي اين دور از زمان كه دنيا بكلي عوض شده و اطلاعات مردم زياد گرديده و افكار مخالف و جديد در قلوب اكثر مردم نفوذ كرده است.
بنا بر اين ملاحظات ، بمنظور تنبيه و تنبه عامه ناس ، و تذكر خاطر علما و خواص در نظر گرفتيم مقالاتي چند بنويسيم و هر مقاله را جداگانه چاپ و بين مردم نشر كنيم و اين مقاله اول است كه در تحت عنوان «فلسفه روزه» چاپ كرده در دسترس همه مسلمانان مي‌گذاريم و رجاء واثق داريم كه اين خدمت بخلق در پيشگاه خداوندي مقبول افتد و وقتي مقبول افتد كه عامه مردم بخواندنش اقبال كنند و از تذكرات و يادآوريهاي نويسنده متنبه گردند بعونه و منه.
***
در خاتمه مقدمه قول علي (ع) «انظر الي ما قال و لا تنظر الي من قال» را نقل و از خوانندگان خواهش مي‌كنيم از نام نويسنده بگذرند و بگفته و نوشته‌اش توجه بيشتر مبذول و با دقت مطالعه نمايند و هرچه صحيح است قبول كنند و ناصحيح را رد نمايند.
نويسنده نام خود را بعلل و جهاتي ننوشته كه يكي از آن علل همين است كه گمان مي‌كند با اين ترتيب خواننده بيشتر به مطلب توجه خواهد كرد تا بگوينده مطلب.
🌒روزه
بدستور قرآن بر مسلمانان واجب شده كه چون به سن معيني رسند ماه رمضان را روزه گيرند. باين معني كه روزها به تفسير قرآن ، از آنگاه كه نخ سياه از سپيد شناخته شود تا مغرب ، دهان از خوردن و آشاميدن ببندند. چرا؟...
اين پرسش پيش مي‌آيد و هر كس مي‌پرسد چرا نخورم و نياشامم. آدمي با خوردن و آشاميدن زنده است و اين خوردن و آشاميدن بايد در موقع گرسنگي و تشنگي باشد ، نه در وقتي كه سير است. علم طب و اطباء در اين خصوص توصيه‌ها كرده و مي‌كنند كه غذا در وقت گرسنگي بخوريد و چون خوب گرسنه نباشيد غذا نخوريد كه از اين راه ضرر خواهيد ديد. با تمام اين احوال مي‌بينيم روزه واجب است و تركش گناه ، و جبرانش دشوار است ، يك چنين دستور ديني با اين سختي لازم است فلسفه‌اش دانسته شود.
زماني بود كه مردم چشم و گوش بسته بودند. همينكه يكي از «علما» مي‌گفت خدا در قرآن كريم فرموده و واجب است روزه بگيرند مردم قبول مي‌كردند ، اما امروز كار بجايي رسيده كه حتی پيره‌زنان هم با اين سادگي حرف علما را نمي‌پذيرند.