✴️پیدایش آمریکا
بخش سوم
✴️ گفتار دوم
(تکه‌ی دوم)
آنچه از تاريخچه‌ي خانواده اينگاها دانسته شده
پس از مرگ آنها جانشينانشان بكشورگشايي مي‌پردازند و هر يكي در زمان خود بتيره‌هايي دست يافته آنها را متمدن ميگرداند. بدينسان در آن بخش آمريكا رواج تمدن روزبروز بيشتر مي‌گردد. اينگاها با مردم با نيكخواهي و مهرباني راه مي‌رفته‌اند. قانونهاي بسيار نيكخواهانه مي‌گزارده‌اند. خورشيدپرستي را بهترين كيش شناخته مردم را بآن وامي‌داشته‌اند. در همه‌ي شهرها پرستشگاههاي باشكوه بنام خورشيد مي‌ساخته‌اند. بتيره‌هايي كه دست مي‌يافته‌اند از بت‌پرستي بيرون آورده ، براي آنكه نشان دهند خورشيد يگانه خداييست كه كسي تواناي آسيب رسانيدن بآن نيست ، بتهای آنها را با خود آورده در پشت‌بامهای پرستشگاه خورشيد جا مي‌دادند. در كيش اينها از قرباني و مانند آن كه در مكزيك ديديم نشاني نبود. با اينحال از پندارهاي زيانمند بيكبار پاك نبودند چنانكه خواهيم ديد.
بخش سوم
✴️ گفتار دوم
(تکه‌ی دوم)
آنچه از تاريخچه‌ي خانواده اينگاها دانسته شده
پس از مرگ آنها جانشينانشان بكشورگشايي مي‌پردازند و هر يكي در زمان خود بتيره‌هايي دست يافته آنها را متمدن ميگرداند. بدينسان در آن بخش آمريكا رواج تمدن روزبروز بيشتر مي‌گردد. اينگاها با مردم با نيكخواهي و مهرباني راه مي‌رفته‌اند. قانونهاي بسيار نيكخواهانه مي‌گزارده‌اند. خورشيدپرستي را بهترين كيش شناخته مردم را بآن وامي‌داشته‌اند. در همه‌ي شهرها پرستشگاههاي باشكوه بنام خورشيد مي‌ساخته‌اند. بتيره‌هايي كه دست مي‌يافته‌اند از بت‌پرستي بيرون آورده ، براي آنكه نشان دهند خورشيد يگانه خداييست كه كسي تواناي آسيب رسانيدن بآن نيست ، بتهای آنها را با خود آورده در پشت‌بامهای پرستشگاه خورشيد جا مي‌دادند. در كيش اينها از قرباني و مانند آن كه در مكزيك ديديم نشاني نبود. با اينحال از پندارهاي زيانمند بيكبار پاك نبودند چنانكه خواهيم ديد.
Telegram
attach 📎
📗 پرسش و پاسخ (رشته‌ی دوم ـ بخش دهم)
براي روشني سخن مثل ميزنم : يكروز گمراهي جهان بت‌پرستي بود. بت‌پرستي چيست؟. در ايران بيشتر مردم معني بت‌پرستي را هم ندانسته‌اند.
بت‌پرستي آن بود كه كساني كارهاي اينجهان را از يك سرچشمه ندانسته آنها را بهم بسته نشناخته دستهاي بسياري را در گردش اينجهان كارگر مي‌شماردند. مثلاً باران كه مي‌بارد و سنبل را مي‌روياند و تگرگ مي‌بارد و آن سنبل را مي‌كوبد ، اين دو كار را بضد هم شناخته هر يكي را از سرچشمه‌ی ديگري مي‌شماردند و براي هر كدام از باران و تگرگ ، خداي جدايي مي‌پنداشتند.
اينبود خدايان بسياري از پندار خود پديد آورده براي هر يكي پرستشگاهها برپا ساخته خود را گرفتار آنها گردانيده بودند. ايرانيان باستان خدايان بسياري از مهر و ناهيد و شهريور و مانند اينها از پندار خود پديد آورده هر روز به پرستش يكي از آنها مي‌پرداختند.
در برابر اينهاست كه زردشت سري برافراشت و با گمراهي آنها بنبرد برخاسته چنين گفت : اينجهان يك دستگاه بيش نيست. آن باران كه سنبل را مي‌روياند با آن تگرگ كه سنبل را كوفته تباه ميگرداند هر دو از يك دستگاهست ، خدا هم يكيست ، آهورامزداست ، و آن هم از اينجهان بيرونست (در آسمانهاست).
اين گفته‌هاي آن پاكمرد همه راست بود و با همين سخنان ، او بنياد ديني گزاشت. اكنون ميخواهيم ببينیم شَت زردشت اين حقايق را از كجا فراگرفته بود؟. بيگفتگوست كه از خود اينجهان ، از خود اينجهان فراگرفته بود. يك‌دستگاه بودن جهان حقيقتيست كه امروز بيچون و چرا گرديده و دانشها آن را هرچه روشنتر ساخته‌اند. آن پاكمرد اين حقيقت را چند هزار سال پيش دريافته بود و بمردم مي‌گفت. همين حال را داشت ديگر سخنان او.
چنانكه گفتيم امروز گمراهي بزرگ جهان ماديگريست. ما در برابر آن ايستاده سخناني ميگوييم. مثلاً ميگوييم : آدمي ماننده‌ی چهارپايان و درندگان نيست. آدمي را بپاي جانوران نتوان برد. ميگوييم : آدمي گذشته از سرشت جانوري داراي گوهري بنام روانست و اين گوهر او را از جانوران جدا ميگرداند. ميگوييم : آدمي همچون جانوران نيست كه ناچار باشد در زندگاني نبرد و كشاكش كند. بلكه ميتواند بجاي نبرد با همجنسان خود همدستي نمايد. ميگوييم : آدمي برگزيده‌ی آفريدگانست. خدا اين زمين را بدست آدميان سپارده كه بيارايند و بپيرايند و آبادش گردانند. اينها حقايق بسيار ارجداريست كه ما در برابر پيروان فلسفه‌ی مادي ميگوييم و با دليل روشن ميگردانيم. ولي ما اين حقايق را از كجا بدست آورده‌ايم؟.. بيگفتگوست كه از خود آدمي و از كارهايش ، و بدستياري فهم و خرد دريافته‌ايم.
بسخن دامنه ندهم. اينست دين و اينست سرچشمه‌ی آموزاكهاي آن ، اكنون جاي پرسشست كه اينها كجايش با دانشها ناسازگار است؟.. اينها نه تنها با دانشها ناسازگار نيست ، خود يكرشته از دانشهاست.
ب ـ بسيار خشنود شدم كه اين توضيحات را از شما شنيدم. اينها با دانشها ناسازگار نيست. ولي گفتگو در آنست كه اين معني را بدين شما داده‌ايد. اينها سخنان تازه‌ايست كه ما از شما مي‌شنويم و ايرادي هم نداريم ولي آيا همه‌ی دينها چنين بوده؟... مثلاً دين مسيحي با اين تفسيري كه شما مي‌كنيد درست خواهد درآمد؟!.
د ـ باين پرسش نيز پاسخي هست ، ولي من فرصت گفتن ندارم. اكنون ما سخن از كارهاي خودمان مي‌رانيم و شما هم بآن ايرادي نداريد. پس برويم بسر وحي كه شما پرسيديد.
وحي را درميان مسلمانان باين معني گرفته‌اند كه بيِك پيغمبري فرشته از آسمان بيايد و از سوي خدا دستورها آورد و پيامها رساند. آن فرشته را نيز جبرئيل ناميده گفته‌اند كه گاهي هم بصورت دِحيه‌ی كلبي مي‌آمد. با پيغمبر مي‌نشست ، گفتگو ميكرد. بلكه گفته‌اند هر زمان كه مي‌آمد از ميوه‌هاي بهشت ـ از سيب و انار و مانند آنها ـ براي نوه‌هاي پيغمبر مي‌آورد. روضه‌خوانها يك گام هم بالاتر گزارده‌اند و گفته‌اند : پرهاي او كه گاهي ميريخت دختر پيغمبر گرد آورده بالشي براي پسرهاي خود درست ميكرد. گفته‌اند : گاهي كه مي‌آمد در كارهاي خانه بدختر پيغمبر ياوري ميكرد. حسين كه در گهواره بود گهواره‌ی او را تكان داده و آواز راه انداخته لالايي براي او ميخواند : «ان في الجنة نهرا من لبن ..» ولي همه‌ی اينها پندارهاي عاميانه است. اينها نمونه‌هايي از نافهميهاي آخوندهاست.
«وحي» در زبان عربي آن چيزيست كه بدريافت كسي انداخته شود. مثلاً در قرآن گفته شده : «وَأَوْحَى رَبُّكَ إِلَى النَّحْلِ أَنِ اتَّخِذِي مِنَ الْجِبَالِ بُيُوتًا». معنايش آنكه خدا بدريافت زنبور عسل انداخت (غريزه‌اي درو نهاد) كه در كوهها خانه گيرد. هيچگاه خدا بنزد زنبور عسل جبرئيل نفرستاده و پيامي باو نداده.
براي روشني سخن مثل ميزنم : يكروز گمراهي جهان بت‌پرستي بود. بت‌پرستي چيست؟. در ايران بيشتر مردم معني بت‌پرستي را هم ندانسته‌اند.
بت‌پرستي آن بود كه كساني كارهاي اينجهان را از يك سرچشمه ندانسته آنها را بهم بسته نشناخته دستهاي بسياري را در گردش اينجهان كارگر مي‌شماردند. مثلاً باران كه مي‌بارد و سنبل را مي‌روياند و تگرگ مي‌بارد و آن سنبل را مي‌كوبد ، اين دو كار را بضد هم شناخته هر يكي را از سرچشمه‌ی ديگري مي‌شماردند و براي هر كدام از باران و تگرگ ، خداي جدايي مي‌پنداشتند.
اينبود خدايان بسياري از پندار خود پديد آورده براي هر يكي پرستشگاهها برپا ساخته خود را گرفتار آنها گردانيده بودند. ايرانيان باستان خدايان بسياري از مهر و ناهيد و شهريور و مانند اينها از پندار خود پديد آورده هر روز به پرستش يكي از آنها مي‌پرداختند.
در برابر اينهاست كه زردشت سري برافراشت و با گمراهي آنها بنبرد برخاسته چنين گفت : اينجهان يك دستگاه بيش نيست. آن باران كه سنبل را مي‌روياند با آن تگرگ كه سنبل را كوفته تباه ميگرداند هر دو از يك دستگاهست ، خدا هم يكيست ، آهورامزداست ، و آن هم از اينجهان بيرونست (در آسمانهاست).
اين گفته‌هاي آن پاكمرد همه راست بود و با همين سخنان ، او بنياد ديني گزاشت. اكنون ميخواهيم ببينیم شَت زردشت اين حقايق را از كجا فراگرفته بود؟. بيگفتگوست كه از خود اينجهان ، از خود اينجهان فراگرفته بود. يك‌دستگاه بودن جهان حقيقتيست كه امروز بيچون و چرا گرديده و دانشها آن را هرچه روشنتر ساخته‌اند. آن پاكمرد اين حقيقت را چند هزار سال پيش دريافته بود و بمردم مي‌گفت. همين حال را داشت ديگر سخنان او.
چنانكه گفتيم امروز گمراهي بزرگ جهان ماديگريست. ما در برابر آن ايستاده سخناني ميگوييم. مثلاً ميگوييم : آدمي ماننده‌ی چهارپايان و درندگان نيست. آدمي را بپاي جانوران نتوان برد. ميگوييم : آدمي گذشته از سرشت جانوري داراي گوهري بنام روانست و اين گوهر او را از جانوران جدا ميگرداند. ميگوييم : آدمي همچون جانوران نيست كه ناچار باشد در زندگاني نبرد و كشاكش كند. بلكه ميتواند بجاي نبرد با همجنسان خود همدستي نمايد. ميگوييم : آدمي برگزيده‌ی آفريدگانست. خدا اين زمين را بدست آدميان سپارده كه بيارايند و بپيرايند و آبادش گردانند. اينها حقايق بسيار ارجداريست كه ما در برابر پيروان فلسفه‌ی مادي ميگوييم و با دليل روشن ميگردانيم. ولي ما اين حقايق را از كجا بدست آورده‌ايم؟.. بيگفتگوست كه از خود آدمي و از كارهايش ، و بدستياري فهم و خرد دريافته‌ايم.
بسخن دامنه ندهم. اينست دين و اينست سرچشمه‌ی آموزاكهاي آن ، اكنون جاي پرسشست كه اينها كجايش با دانشها ناسازگار است؟.. اينها نه تنها با دانشها ناسازگار نيست ، خود يكرشته از دانشهاست.
ب ـ بسيار خشنود شدم كه اين توضيحات را از شما شنيدم. اينها با دانشها ناسازگار نيست. ولي گفتگو در آنست كه اين معني را بدين شما داده‌ايد. اينها سخنان تازه‌ايست كه ما از شما مي‌شنويم و ايرادي هم نداريم ولي آيا همه‌ی دينها چنين بوده؟... مثلاً دين مسيحي با اين تفسيري كه شما مي‌كنيد درست خواهد درآمد؟!.
د ـ باين پرسش نيز پاسخي هست ، ولي من فرصت گفتن ندارم. اكنون ما سخن از كارهاي خودمان مي‌رانيم و شما هم بآن ايرادي نداريد. پس برويم بسر وحي كه شما پرسيديد.
وحي را درميان مسلمانان باين معني گرفته‌اند كه بيِك پيغمبري فرشته از آسمان بيايد و از سوي خدا دستورها آورد و پيامها رساند. آن فرشته را نيز جبرئيل ناميده گفته‌اند كه گاهي هم بصورت دِحيه‌ی كلبي مي‌آمد. با پيغمبر مي‌نشست ، گفتگو ميكرد. بلكه گفته‌اند هر زمان كه مي‌آمد از ميوه‌هاي بهشت ـ از سيب و انار و مانند آنها ـ براي نوه‌هاي پيغمبر مي‌آورد. روضه‌خوانها يك گام هم بالاتر گزارده‌اند و گفته‌اند : پرهاي او كه گاهي ميريخت دختر پيغمبر گرد آورده بالشي براي پسرهاي خود درست ميكرد. گفته‌اند : گاهي كه مي‌آمد در كارهاي خانه بدختر پيغمبر ياوري ميكرد. حسين كه در گهواره بود گهواره‌ی او را تكان داده و آواز راه انداخته لالايي براي او ميخواند : «ان في الجنة نهرا من لبن ..» ولي همه‌ی اينها پندارهاي عاميانه است. اينها نمونه‌هايي از نافهميهاي آخوندهاست.
«وحي» در زبان عربي آن چيزيست كه بدريافت كسي انداخته شود. مثلاً در قرآن گفته شده : «وَأَوْحَى رَبُّكَ إِلَى النَّحْلِ أَنِ اتَّخِذِي مِنَ الْجِبَالِ بُيُوتًا». معنايش آنكه خدا بدريافت زنبور عسل انداخت (غريزه‌اي درو نهاد) كه در كوهها خانه گيرد. هيچگاه خدا بنزد زنبور عسل جبرئيل نفرستاده و پيامي باو نداده.
dar pirãmune jãn o ravãn 1.pdf
106.2 KB
🗂 در پیرامون جان و روان
💎 بخش یکم
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتاری از پرچم روزانه)
💎 بخش یکم
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتاری از پرچم روزانه)
Forwarded from پاکدینی ـ احمد کسروی
خرده‌ها‌یی که به کیش شیعیگری توان گرفت
پنجم : شيعيان آن امامان را گرداننده‌ی جهان می‌شمارند. «چهارده معصوم» همه کاره‌ی دستگاه خدايند و در گردانيدن جهان ياوران او ميباشند.
از خود آن امامان سخنانی در اين زمينه ، در کتابها آورده شده که اگرچه نتوان دانست کدامها گفته‌ی ايشان است و کدامها را ديگران افزوده‌اند ، ولی رويهم رفته پيداست که سرچشمه از خودشان بوده.
هرچه هست باور انبوه شيعيان به همينست و در سختيها به آنان رو می‌آورند و گشايش کار ميخواهند. امامان بمانند ، که خويشاوندان آنان را از «حضرت عباس» و «جناب علي‌اکبر» و «زينب» و «ام کلثوم» و «سکينه» و ديگران ـ دست‌اندرکارهاي جهان و ياوران خدا ميپندارند. بلکه در انديشه‌ی شيعيان هر گنبدی گره از کار تواند گشاد ، و هر سقاخانه‌ای «مراد» تواند داد.
اين همه گنبدها که از بزرگ و کوچک برپاست جز برای اين کار نيست. روند و در بَرِ آنها ايستند و گشايش کار خواهند ، آهن‌پاره‌ها را با دست گيرند و تکان دهند و نيازمنديهای خود را از آنها طلبند.
اين سخنان در همه جا بر سر زبانهاست : «توسل به ائمه کن» ، «دست به دامن امام حسين بزن» ، «اگر نجات می‌خواهی در اين در است».
اکنون در تهران بيش از چند هزار گداست ، و اينان کوچه‌ها را ميگردند و در جلو درها ميايستند و پياپی به زبان می‌آورند : «حضرت عباس دردت دوا کند» ، «امام حسين ذليلت نکند» ، «امام بيمار به بستر بيماری نيندازدت» ، «امام غريب قرضهايت ادا کند» ، و مردم به پاس همين گفته‌ها نان و پول به ايشان ميدهند.
پارسال در تهران مرد پاشکسته‌ی لَنگی شال سبز بر سر بسته گدايی ميکرد و همه‌ی دعاهايش از امامزاده داوود ميبود : «امامزاده داوود مرادت دهد ، امامزاده داوود قرضت ادا کند ...».
در چند فرسنگی تهران در يک ديه [همچون پیه = روستا] ناپاکیزه‌ای گنبدی بنام امامزاده داوود هست که همه ساله تابستان تهرانيان رو به آنجا آورند و گوسفندها کُشند و «مرادها» خواهند.
به تازگی که در تهران نمايندگان براي مجلس برگزيده می‌شد ، يک مرد فريبکاری نوشته‌ای چاپ کرده و پراکنده بود که چون به نمايندگی برگزيده شود از ماهانه‌های خود راه امامزاده داوود را شوسه خواهد گردانيد.
اکنون ميبايد پرسيد : آيا مردمی با اين باورها گمراه نيستند؟!... چه گمراهی بالاتر از اين که مردگان هيچکاره را همکار خدا شناسند؟!... ميبايد پرسيد : «چه دليلی هست که امامانتان ياوران خدايند؟!. شما خدا را چه دانسته‌ايد که نيازمند ياورش می‌شماريد؟!...
اکنون اگر از ملايان بپرسيم نخست خواهند گفت : «آری آنان امام ميبودند ، خدا ايشان را از «نور» آفريده بود.
سپس که ايراد گيريم و دليل خواهيم و درمانند ، اينبار چنين خواهند گفت : «اينها عقيده‌ی عوام است».
اين شيوه‌‌ی ايشان است که نخست درباره‌ی گمراهيهای خود به گفتگو درآيند و به چَخِش [=مجادله] پردازند و چون درماندند بيکبار بازگشته گناه را به گردن «عوام» اندازند.
ولی ما ميدانيم که اين باورها از کتابها سرچشمه گرفته ، بلکه چنانکه گفتم «حديثها» در اين باره هست.
بهرحال راهنمای «عوام» ملايانند و اين باورهای بيدينانه را آنان ياد داده‌اند و اکنون هم ميدهند.
همين امروز اگر کسی بيمار باشد و نزد ملايی نام پزشک بَرد درزمان
[= بیدرنگ] خواهد گفت : «طبيب چيست؟!. شفای خود را از ائمه‌ی طاهرين بخواه».
پنجم : شيعيان آن امامان را گرداننده‌ی جهان می‌شمارند. «چهارده معصوم» همه کاره‌ی دستگاه خدايند و در گردانيدن جهان ياوران او ميباشند.
از خود آن امامان سخنانی در اين زمينه ، در کتابها آورده شده که اگرچه نتوان دانست کدامها گفته‌ی ايشان است و کدامها را ديگران افزوده‌اند ، ولی رويهم رفته پيداست که سرچشمه از خودشان بوده.
هرچه هست باور انبوه شيعيان به همينست و در سختيها به آنان رو می‌آورند و گشايش کار ميخواهند. امامان بمانند ، که خويشاوندان آنان را از «حضرت عباس» و «جناب علي‌اکبر» و «زينب» و «ام کلثوم» و «سکينه» و ديگران ـ دست‌اندرکارهاي جهان و ياوران خدا ميپندارند. بلکه در انديشه‌ی شيعيان هر گنبدی گره از کار تواند گشاد ، و هر سقاخانه‌ای «مراد» تواند داد.
اين همه گنبدها که از بزرگ و کوچک برپاست جز برای اين کار نيست. روند و در بَرِ آنها ايستند و گشايش کار خواهند ، آهن‌پاره‌ها را با دست گيرند و تکان دهند و نيازمنديهای خود را از آنها طلبند.
اين سخنان در همه جا بر سر زبانهاست : «توسل به ائمه کن» ، «دست به دامن امام حسين بزن» ، «اگر نجات می‌خواهی در اين در است».
اکنون در تهران بيش از چند هزار گداست ، و اينان کوچه‌ها را ميگردند و در جلو درها ميايستند و پياپی به زبان می‌آورند : «حضرت عباس دردت دوا کند» ، «امام حسين ذليلت نکند» ، «امام بيمار به بستر بيماری نيندازدت» ، «امام غريب قرضهايت ادا کند» ، و مردم به پاس همين گفته‌ها نان و پول به ايشان ميدهند.
پارسال در تهران مرد پاشکسته‌ی لَنگی شال سبز بر سر بسته گدايی ميکرد و همه‌ی دعاهايش از امامزاده داوود ميبود : «امامزاده داوود مرادت دهد ، امامزاده داوود قرضت ادا کند ...».
در چند فرسنگی تهران در يک ديه [همچون پیه = روستا] ناپاکیزه‌ای گنبدی بنام امامزاده داوود هست که همه ساله تابستان تهرانيان رو به آنجا آورند و گوسفندها کُشند و «مرادها» خواهند.
به تازگی که در تهران نمايندگان براي مجلس برگزيده می‌شد ، يک مرد فريبکاری نوشته‌ای چاپ کرده و پراکنده بود که چون به نمايندگی برگزيده شود از ماهانه‌های خود راه امامزاده داوود را شوسه خواهد گردانيد.
اکنون ميبايد پرسيد : آيا مردمی با اين باورها گمراه نيستند؟!... چه گمراهی بالاتر از اين که مردگان هيچکاره را همکار خدا شناسند؟!... ميبايد پرسيد : «چه دليلی هست که امامانتان ياوران خدايند؟!. شما خدا را چه دانسته‌ايد که نيازمند ياورش می‌شماريد؟!...
اکنون اگر از ملايان بپرسيم نخست خواهند گفت : «آری آنان امام ميبودند ، خدا ايشان را از «نور» آفريده بود.
سپس که ايراد گيريم و دليل خواهيم و درمانند ، اينبار چنين خواهند گفت : «اينها عقيده‌ی عوام است».
اين شيوه‌‌ی ايشان است که نخست درباره‌ی گمراهيهای خود به گفتگو درآيند و به چَخِش [=مجادله] پردازند و چون درماندند بيکبار بازگشته گناه را به گردن «عوام» اندازند.
ولی ما ميدانيم که اين باورها از کتابها سرچشمه گرفته ، بلکه چنانکه گفتم «حديثها» در اين باره هست.
بهرحال راهنمای «عوام» ملايانند و اين باورهای بيدينانه را آنان ياد داده‌اند و اکنون هم ميدهند.
همين امروز اگر کسی بيمار باشد و نزد ملايی نام پزشک بَرد درزمان
[= بیدرنگ] خواهد گفت : «طبيب چيست؟!. شفای خود را از ائمه‌ی طاهرين بخواه».
✴️پیدایش آمریکا
بخش سوم
✴️ گفتار سوم
(تکه‌ی یکم)
چگونه پيزارو اينگا را دستگير گردانيد؟!.
جنگها و رنجهاي بيهوده ـ تاراج فراوان ـ سانت‌ميشل ـ آهنگ لشگرگاه اينگا ـ پذيرايي صافدلانه‌ی اتهوالبا ـ پاسخهاي ساده‌ي او بسخنان كشيش ـ رفتار نامردانه‌ي پيزارو ـ گرفتاري اينگا
چنانكه ديديم در آغازهاي سال 1531 پيزارو با سه كشتي از پاناما روانه گرديد و چون هوا سازگار و او براه آشنا بود در سيزده روز خود را بدماغه‌ي سانت‌ماتثو رسانيد. پس از كمي آسايش از آنجا هم گذشته راه خود را پي كرد. در اين بخش از نزديكيهاي خشكي راه پيموده ، بي‌آنكه جهتي باشد در بسيار جاها با بوميان بجنگ مي‌پرداخت و خود را و همراهانش را دچار رنجها ميگردانيد. اينبود مسافران بستوده آمدند و زبان بگله و بدگويي باز كردند. ولي چون بسرزمين كاكو رسيده مردم آنجا را داراي آرايش‌افزارهاي زرين و سيمين بسيار فراوان يافتند و همچون گرگان گرسنه بآنها تاخته هرچه داشتند تاراج كردند ، اين تاراجگري آبي بآتش دلهاي آنها ريخت و بسيار شادشان گردانيد.
پيزارو چندان دارا شده بود كه يك كشتي آماده گردانيده سهمي از تاراج براي آلماكرو و لوكو فرستاد. همچنان زر و سيم فراوان براي سرجنبانان اسپانياييها در پاناما و در نيكاراكوا فرستاده از آنها خواستار شد كمك بسيجيده براي او فرستند.
بخش سوم
✴️ گفتار سوم
(تکه‌ی یکم)
چگونه پيزارو اينگا را دستگير گردانيد؟!.
جنگها و رنجهاي بيهوده ـ تاراج فراوان ـ سانت‌ميشل ـ آهنگ لشگرگاه اينگا ـ پذيرايي صافدلانه‌ی اتهوالبا ـ پاسخهاي ساده‌ي او بسخنان كشيش ـ رفتار نامردانه‌ي پيزارو ـ گرفتاري اينگا
چنانكه ديديم در آغازهاي سال 1531 پيزارو با سه كشتي از پاناما روانه گرديد و چون هوا سازگار و او براه آشنا بود در سيزده روز خود را بدماغه‌ي سانت‌ماتثو رسانيد. پس از كمي آسايش از آنجا هم گذشته راه خود را پي كرد. در اين بخش از نزديكيهاي خشكي راه پيموده ، بي‌آنكه جهتي باشد در بسيار جاها با بوميان بجنگ مي‌پرداخت و خود را و همراهانش را دچار رنجها ميگردانيد. اينبود مسافران بستوده آمدند و زبان بگله و بدگويي باز كردند. ولي چون بسرزمين كاكو رسيده مردم آنجا را داراي آرايش‌افزارهاي زرين و سيمين بسيار فراوان يافتند و همچون گرگان گرسنه بآنها تاخته هرچه داشتند تاراج كردند ، اين تاراجگري آبي بآتش دلهاي آنها ريخت و بسيار شادشان گردانيد.
پيزارو چندان دارا شده بود كه يك كشتي آماده گردانيده سهمي از تاراج براي آلماكرو و لوكو فرستاد. همچنان زر و سيم فراوان براي سرجنبانان اسپانياييها در پاناما و در نيكاراكوا فرستاده از آنها خواستار شد كمك بسيجيده براي او فرستند.
Telegram
attach 📎
📗 پرسش و پاسخ (رشته‌ی دوم ـ بخش یازدهم)
اين معني وحي است. ما در فارسي بجاي آن واژه‌ی «فَرْهيدن» را گزارده‌ايم كه به همان معني انداختن بدل كسي است : «تو گويي بمن فرهيده شد كه فلان كار را بكنم ، فلان سخن را بگويم.»
كوتاه‌سخن : مقصود از وحي كه در دينها عنواني پيدا كرده اين بوده كه يكرشته حقايق ارجداري (در زمينه‌ی خداشناسي و زندگاني) بدريافت پيغمبر اسلام يا ديگريع انداخته مي‌شده. در قرآن كه نام جبرئيل رفته است گفته مي‌شود : «فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلَى قَلْبِكَ». معنايش اينست كه به دل تو انداخته است. من بياد ندارم كه سخني از ديده شدن جبرئيل يا فرشته‌ی ديگري در بيرون در قرآن رفته باشد.
از سوي ديگر ما اين را بگفتگو گزارده روشن گردانيده‌ايم كه گاهي درميان مردمان كسي بوده كه ناگهان تكاني درو پديد آمده كه جهان را با ديده‌ی بيناتري ديده. تو گويي پرده‌اي از جلو چشم او برداشته شد كه حقايق زندگاني را آشكار مي‌بيند و بيپايي و زيانمندي گمراهيها در برابر چشم او هويدا بوده ، و اين كس چون بكوشش برخاسته و با گمراهيها نبرد آغاز كرده ، تكاني در خردها پديد آمده و خردمندان و پاكدلان گفته‌هاي او را همه راست شناخته با او هم‌آواز گرديده‌اند و بدينسان جنبش پديد آمده است.
اين چيزيست كه تاريخ گواه آنست. چيزيست كه بوده است و هست و خواهد بود و خود رازي از رازهاي سپهر مي‌باشد. آدميان كه در زندگاني هميشه رو به نيكوتري دارند و هميشه در پيشرفتند (همان پيشرفتي كه تمدن ناميده مي‌شود) يكي از وسائل آن نيكوتري و پيشرفت ، برخاستن اينگونه كسانست كه ما برانگيختگان مي‌ناميم.
در اين زمينه سخن بسيار است و همه را در اينجا نتوان گفت. در همين زمينه در كتابهامان گفتگوهاي بسيار شده كه شما توانيد آنها را بخوانيد.1 در اينجا گفتگو در آنست كه آيا اينها با دانشها ناسازگار است؟.. ما ناسازگاري درميانه نمي‌بينيم.
ب ـ من نيز اقرار مي‌كنم كه اينها با دانشها ناسازگار نيست. اگرچه من نمي‌توانم باين زودي بگفته‌هاي شما تسليم شوم. چنانكه يادآوري كرديد بايد كتابهاتان بخوانم. در همانحال بايد اذعان كنم كه منافاتي درميان اين مطالب با علوم نيست. ولي باز تكرار مي‌كنم كه اينها چيزهاييست كه شما مي‌گوييد. بدينهاي ديگر ربطي ندارد.
د ـ در دينهاي ديگر نيز حقيقت همين بوده و از ميان رفته.
ب ـ يك پرسش ديگري هست كه ميخواهم آن را بپرسم : درباره‌ی معجزات چه مي‌فرماييد؟.. در تمام اديان براي انبياء معجزه ثابت مي‌كنند در حالي كه علوم نمي‌تواند پذيرفت. مثلاً در انجيل حكايتهايي هست كه مسيح جن‌ها را از دلهاي ديوانگان بيرون مي‌آورده. اين قضيه گذشته از آنكه دروغست و تاريخ آن را قبول نمي‌كند با علم نيز منافيست. زيرا اين معنايش آنست كه آدم كه ديوانه مي‌شود جن به تن او داخل مي‌گردد و اين بسيار مهمل است. در همان انجيلها حكايتي هست كه عيسا مرده را زنده گردانيد. در حالي كه زمان مسيح زمان تاريخ است. در آنزمان دولت روم در اوج تمدن خود بود و فلسطين نيز جزو خاك روم بشمار ميرفت. مرده زنده گردانيدن كار كوچكي نيست. اگر چنين داستاني رخ داده بود سراسر كشور روم بتكان مي‌آمد و آوازه‌ی آن بتاريخها مي‌افتاد. پس چرا نيفتاده؟.
د ـ جاي گفتگو نيست كه اينها دروغست. چون خود شما دليل دروغ بودن آنها را ياد كرديد من نيازي بسخن راندن در آن زمينه نمي‌بينم. من ميخواهم رویه‌ی[=صورتِ] ديگر موضوع را بسخن گزارم :
من ميخواهم بگويم كسي كه براهنمايي گروهي برخاسته بمعجزه چه نياز دارد؟!. اساساً معجزه بكار او ارتباط ندارد و نتيجه‌اي از آن در دست نتواند بود. چيزيست بسيار روشن : شما اگر ميخواهيد حقايقي را بمردم بفهمانيد بايد آن را با دليل ثابت كنيد. اگر ثابت كرديد مردان پاكدل خواهند پذيرفت و بياري شما خواهند برخاست و هيچگاه معجزه نخواهند خواست و اگر ثابت نكرديد نخواهند پذيرفت اگرچه بالفرض معجزه هم بياوريد. يك راه‌نماينده بايد كارهايش ارجدار و خردپذير باشد تا مردم باو پيروي نمايند. از معجزه چه سودي تواند بود؟... معجزه چه ارتباط بكار او دارد؟!.
پابرگی 1 : از جمله در كتاب «خدا با ماست»
اين معني وحي است. ما در فارسي بجاي آن واژه‌ی «فَرْهيدن» را گزارده‌ايم كه به همان معني انداختن بدل كسي است : «تو گويي بمن فرهيده شد كه فلان كار را بكنم ، فلان سخن را بگويم.»
كوتاه‌سخن : مقصود از وحي كه در دينها عنواني پيدا كرده اين بوده كه يكرشته حقايق ارجداري (در زمينه‌ی خداشناسي و زندگاني) بدريافت پيغمبر اسلام يا ديگريع انداخته مي‌شده. در قرآن كه نام جبرئيل رفته است گفته مي‌شود : «فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلَى قَلْبِكَ». معنايش اينست كه به دل تو انداخته است. من بياد ندارم كه سخني از ديده شدن جبرئيل يا فرشته‌ی ديگري در بيرون در قرآن رفته باشد.
از سوي ديگر ما اين را بگفتگو گزارده روشن گردانيده‌ايم كه گاهي درميان مردمان كسي بوده كه ناگهان تكاني درو پديد آمده كه جهان را با ديده‌ی بيناتري ديده. تو گويي پرده‌اي از جلو چشم او برداشته شد كه حقايق زندگاني را آشكار مي‌بيند و بيپايي و زيانمندي گمراهيها در برابر چشم او هويدا بوده ، و اين كس چون بكوشش برخاسته و با گمراهيها نبرد آغاز كرده ، تكاني در خردها پديد آمده و خردمندان و پاكدلان گفته‌هاي او را همه راست شناخته با او هم‌آواز گرديده‌اند و بدينسان جنبش پديد آمده است.
اين چيزيست كه تاريخ گواه آنست. چيزيست كه بوده است و هست و خواهد بود و خود رازي از رازهاي سپهر مي‌باشد. آدميان كه در زندگاني هميشه رو به نيكوتري دارند و هميشه در پيشرفتند (همان پيشرفتي كه تمدن ناميده مي‌شود) يكي از وسائل آن نيكوتري و پيشرفت ، برخاستن اينگونه كسانست كه ما برانگيختگان مي‌ناميم.
در اين زمينه سخن بسيار است و همه را در اينجا نتوان گفت. در همين زمينه در كتابهامان گفتگوهاي بسيار شده كه شما توانيد آنها را بخوانيد.1 در اينجا گفتگو در آنست كه آيا اينها با دانشها ناسازگار است؟.. ما ناسازگاري درميانه نمي‌بينيم.
ب ـ من نيز اقرار مي‌كنم كه اينها با دانشها ناسازگار نيست. اگرچه من نمي‌توانم باين زودي بگفته‌هاي شما تسليم شوم. چنانكه يادآوري كرديد بايد كتابهاتان بخوانم. در همانحال بايد اذعان كنم كه منافاتي درميان اين مطالب با علوم نيست. ولي باز تكرار مي‌كنم كه اينها چيزهاييست كه شما مي‌گوييد. بدينهاي ديگر ربطي ندارد.
د ـ در دينهاي ديگر نيز حقيقت همين بوده و از ميان رفته.
ب ـ يك پرسش ديگري هست كه ميخواهم آن را بپرسم : درباره‌ی معجزات چه مي‌فرماييد؟.. در تمام اديان براي انبياء معجزه ثابت مي‌كنند در حالي كه علوم نمي‌تواند پذيرفت. مثلاً در انجيل حكايتهايي هست كه مسيح جن‌ها را از دلهاي ديوانگان بيرون مي‌آورده. اين قضيه گذشته از آنكه دروغست و تاريخ آن را قبول نمي‌كند با علم نيز منافيست. زيرا اين معنايش آنست كه آدم كه ديوانه مي‌شود جن به تن او داخل مي‌گردد و اين بسيار مهمل است. در همان انجيلها حكايتي هست كه عيسا مرده را زنده گردانيد. در حالي كه زمان مسيح زمان تاريخ است. در آنزمان دولت روم در اوج تمدن خود بود و فلسطين نيز جزو خاك روم بشمار ميرفت. مرده زنده گردانيدن كار كوچكي نيست. اگر چنين داستاني رخ داده بود سراسر كشور روم بتكان مي‌آمد و آوازه‌ی آن بتاريخها مي‌افتاد. پس چرا نيفتاده؟.
د ـ جاي گفتگو نيست كه اينها دروغست. چون خود شما دليل دروغ بودن آنها را ياد كرديد من نيازي بسخن راندن در آن زمينه نمي‌بينم. من ميخواهم رویه‌ی[=صورتِ] ديگر موضوع را بسخن گزارم :
من ميخواهم بگويم كسي كه براهنمايي گروهي برخاسته بمعجزه چه نياز دارد؟!. اساساً معجزه بكار او ارتباط ندارد و نتيجه‌اي از آن در دست نتواند بود. چيزيست بسيار روشن : شما اگر ميخواهيد حقايقي را بمردم بفهمانيد بايد آن را با دليل ثابت كنيد. اگر ثابت كرديد مردان پاكدل خواهند پذيرفت و بياري شما خواهند برخاست و هيچگاه معجزه نخواهند خواست و اگر ثابت نكرديد نخواهند پذيرفت اگرچه بالفرض معجزه هم بياوريد. يك راه‌نماينده بايد كارهايش ارجدار و خردپذير باشد تا مردم باو پيروي نمايند. از معجزه چه سودي تواند بود؟... معجزه چه ارتباط بكار او دارد؟!.
پابرگی 1 : از جمله در كتاب «خدا با ماست»