🔶 گفت و گو (استا رجبعلی دین یاد میگیرد)
تکه‌ی 6
استا رجبعلي بكلي مستأصل شده ماله را بديوار مي‌كشد و زود زود مي‌گويد : لا اله الا الله ، لا اله الا الله.
حاجي مهدي از حرفهاي پسر خود خوشحال و بفكر فرورفته.
پس از چند دقيقه استا رجبعلي سر خود را بلند كرده آهي از دل كشيده بعلي‌آقا مي‌گويد :
... : خب آقا ، چهل سال عمر كرده بوديم اميدمان بشفاعت ائمه بود ، آن هم از دستمان گرفتي. پس تكليف ما روسياهان در نزد خدا چيست؟. من بدبخت امسال دويست تومان پول روضه‌خواني دادم. هر سالي چند روز بامامزاده داوود رفته گوسفند سر مي‌بريدم ...
علي‌آقا : استا ، شما اگر حرفهاي آقاي كسروي را شنيده بوديد اين حرفها را نمي‌زديد. شما چرا روسياه باشيد؟. روسياه آن روضه‌خوان مفتخور است كه پي كسب و كار نمي‌رود و مي‌آيد و با حرفهاي دروغ شماها را فريب مي‌دهد.
اولاً اين كسبي كه شما داريد ، براي مردم خانه مي‌سازيد ، ويرانه‌ها را آباد مي‌گردانيد ، زحمت كشيده از دسترنج خود نان مي‌خوريد ـ اگر درستكاري بخرج دهيد ، در كار خود تقلب نكنيد ، همين خودش عبادت است ، مايه‌ي خشنودي خدا خواهد بود. ثانياً اگر مي‌خواهيد نيكوكاريها كنيد و خدا را بيشتر خشنود گردانيد ، درميان همسايگان و خويشان خود دست بينوايان را بگير ، اگر كسي بمساعدت نياز دارد مساعدت مضايقه نكن. بمملكت خود علاقه‌مند بوده اگر كوششهايي در راه مملكت مي‌كنند همراهي نشان ده. اين كارها را كه بكني مرد نيكوكاري هستي و در نزد خدا روسفيد خواهي بود. احتياج بشفاعت هم نداري.
بشما چنان حالي كرده‌اند كه خدا مثل پادشاهان خودر‌أي بداخلاقست كه بيجهت خشم مي‌گيرد. بيجهت مردم را بآتش مي‌كشد. از يكسو باين ترتيب شما را ترسانيده‌اند ، و از يكسو درهاي امام حسن و امام حسين را پناهگاه نشانتان داده‌اند.
ولي اينها تمام بي‌معني است. خدا بيجهت خشم نمي‌گيرد ، بيجهت مردم را نمي‌سوزاند. خدا ما را آفريده و اينجهان را بدست ما سپرده ، و از ما چنين خواسته كه بهم مهربان باشيم ، درستكاري كنيم ، دروغ نگوييم ، كسي را نيازاريم ، دست بينوايان گيريم ، زمين را آباد سازيم ، از نعمتهاي خدا بهره‌مند گرديم ، خوش باشيم ـ خدا از ما اينها را خواسته است ، و ما چون بكنيم خشنود خواهد بود. بسيار غلطست تصور كنيم كه ما نزد خدا روسياهيم ، بسيار غلطست كه بخدا بدگمان باشيم و جستجوي واسطه كنيم.
استا رجبعلي : باز اين حرفهاتان مايه‌ي اميدواري است. ببينيم حاجي‌آقا چه مي‌گويد :
اين را گفته چشمش را بروي حاجي مهدي مي‌دوزد.
حاجي مهدي : اين حرفها راست است. من هم مثل شما تازه مي‌شنوم ، ولي همه‌اش از روي عقل است و بايد قبول كرد.
استا رجبعلي : خوب اين آقاي كسروي در كجاست؟.. ما هم برويم ببينيم.
علي‌آقا : آقاي كسروي ديدنش احتياج نيست. من هم تا حالا نديده‌ام. بايد كتابهايش را خواند و حرفهايش را شنيد. من از كتابهاي او براي شما مي‌آورم.
استا رجبعلي : من بدبخت سواد درستي ندارم كه كتابهاي او را بخوانم.
علي‌آقا : پسر يا كسي را نداري كه باسواد باشد؟.
استا رجبعلي : پسري دارم كه امسال كلاس شش است ، اسمش پرويز است. آقا كه مي‌آمد روضه بخواند لج مي‌كرد كه اسم او را عوض كن. اسم امامان بگذار. اينها بهمه چيز ما كار دارند. اگر او بتواند مي‌دهم بخواند.
علي‌آقا : البته كه مي‌تواند. اين كتابها سخت نيست. اساساً مطالب تمام از روي عقل است. شما وقتي كه بشنويد مثل اينست كه از پيش مي‌دانستيد ، بآساني خواهيد فهميد.
استا رجبعلي رو بحاجي مهدي گردانيده مي‌گويد : خانه‌ي شما آباد ، اين دو روزه اينجا مدرسه بود ما خيلي چيزها ياد گرفتيم. حاجي مهدي خشنودي نموده مي‌گويد : من هم مثل شما ، من هم خيلي چيزها ياد گرفتم. جوانان اين دوره بپدرانشان درس ميدهند.
پایان
تکه‌ی 6
استا رجبعلي بكلي مستأصل شده ماله را بديوار مي‌كشد و زود زود مي‌گويد : لا اله الا الله ، لا اله الا الله.
حاجي مهدي از حرفهاي پسر خود خوشحال و بفكر فرورفته.
پس از چند دقيقه استا رجبعلي سر خود را بلند كرده آهي از دل كشيده بعلي‌آقا مي‌گويد :
... : خب آقا ، چهل سال عمر كرده بوديم اميدمان بشفاعت ائمه بود ، آن هم از دستمان گرفتي. پس تكليف ما روسياهان در نزد خدا چيست؟. من بدبخت امسال دويست تومان پول روضه‌خواني دادم. هر سالي چند روز بامامزاده داوود رفته گوسفند سر مي‌بريدم ...
علي‌آقا : استا ، شما اگر حرفهاي آقاي كسروي را شنيده بوديد اين حرفها را نمي‌زديد. شما چرا روسياه باشيد؟. روسياه آن روضه‌خوان مفتخور است كه پي كسب و كار نمي‌رود و مي‌آيد و با حرفهاي دروغ شماها را فريب مي‌دهد.
اولاً اين كسبي كه شما داريد ، براي مردم خانه مي‌سازيد ، ويرانه‌ها را آباد مي‌گردانيد ، زحمت كشيده از دسترنج خود نان مي‌خوريد ـ اگر درستكاري بخرج دهيد ، در كار خود تقلب نكنيد ، همين خودش عبادت است ، مايه‌ي خشنودي خدا خواهد بود. ثانياً اگر مي‌خواهيد نيكوكاريها كنيد و خدا را بيشتر خشنود گردانيد ، درميان همسايگان و خويشان خود دست بينوايان را بگير ، اگر كسي بمساعدت نياز دارد مساعدت مضايقه نكن. بمملكت خود علاقه‌مند بوده اگر كوششهايي در راه مملكت مي‌كنند همراهي نشان ده. اين كارها را كه بكني مرد نيكوكاري هستي و در نزد خدا روسفيد خواهي بود. احتياج بشفاعت هم نداري.
بشما چنان حالي كرده‌اند كه خدا مثل پادشاهان خودر‌أي بداخلاقست كه بيجهت خشم مي‌گيرد. بيجهت مردم را بآتش مي‌كشد. از يكسو باين ترتيب شما را ترسانيده‌اند ، و از يكسو درهاي امام حسن و امام حسين را پناهگاه نشانتان داده‌اند.
ولي اينها تمام بي‌معني است. خدا بيجهت خشم نمي‌گيرد ، بيجهت مردم را نمي‌سوزاند. خدا ما را آفريده و اينجهان را بدست ما سپرده ، و از ما چنين خواسته كه بهم مهربان باشيم ، درستكاري كنيم ، دروغ نگوييم ، كسي را نيازاريم ، دست بينوايان گيريم ، زمين را آباد سازيم ، از نعمتهاي خدا بهره‌مند گرديم ، خوش باشيم ـ خدا از ما اينها را خواسته است ، و ما چون بكنيم خشنود خواهد بود. بسيار غلطست تصور كنيم كه ما نزد خدا روسياهيم ، بسيار غلطست كه بخدا بدگمان باشيم و جستجوي واسطه كنيم.
استا رجبعلي : باز اين حرفهاتان مايه‌ي اميدواري است. ببينيم حاجي‌آقا چه مي‌گويد :
اين را گفته چشمش را بروي حاجي مهدي مي‌دوزد.
حاجي مهدي : اين حرفها راست است. من هم مثل شما تازه مي‌شنوم ، ولي همه‌اش از روي عقل است و بايد قبول كرد.
استا رجبعلي : خوب اين آقاي كسروي در كجاست؟.. ما هم برويم ببينيم.
علي‌آقا : آقاي كسروي ديدنش احتياج نيست. من هم تا حالا نديده‌ام. بايد كتابهايش را خواند و حرفهايش را شنيد. من از كتابهاي او براي شما مي‌آورم.
استا رجبعلي : من بدبخت سواد درستي ندارم كه كتابهاي او را بخوانم.
علي‌آقا : پسر يا كسي را نداري كه باسواد باشد؟.
استا رجبعلي : پسري دارم كه امسال كلاس شش است ، اسمش پرويز است. آقا كه مي‌آمد روضه بخواند لج مي‌كرد كه اسم او را عوض كن. اسم امامان بگذار. اينها بهمه چيز ما كار دارند. اگر او بتواند مي‌دهم بخواند.
علي‌آقا : البته كه مي‌تواند. اين كتابها سخت نيست. اساساً مطالب تمام از روي عقل است. شما وقتي كه بشنويد مثل اينست كه از پيش مي‌دانستيد ، بآساني خواهيد فهميد.
استا رجبعلي رو بحاجي مهدي گردانيده مي‌گويد : خانه‌ي شما آباد ، اين دو روزه اينجا مدرسه بود ما خيلي چيزها ياد گرفتيم. حاجي مهدي خشنودي نموده مي‌گويد : من هم مثل شما ، من هم خيلي چيزها ياد گرفتم. جوانان اين دوره بپدرانشان درس ميدهند.
پایان
🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش یکم
7) آگيسيلاوس ـ تکه‌ی 2
🔸 تيسافرنيس نخست از آگيسيلاوس انديشه كرده اين را پذيرفت كه شهرهاى يونانى را در آزادى خودشان بازگزارد ولى چون سپس بسيج نيرو بيشتر نمود بقصد جنگ افتاد.
آگيسيلاوس هم اندوهى از آن نداشت زير اميدى كه بلشكركشى خود مى‌بست بسيار بيش از آن بود و چنين مى‌انديشيد در جايى كه کسنفون با ده‌هزار تن از دل آسيا راه برگرفته و در همه جا بر ايرانيان چيره درآمده چگونه سزاست كه او با لشكر اسپارتيان كه امروز خداوندان دريا و خشكى هر دو هستند سفرى به آسيا كند و كارى انجام نداده بازگردد؟ از اين جهت بود كه هنوز پيش از خود تيسافرنيس اين پيمان آشتى را او بهم زد و در اين ميان يك تدبير جنگى خوبى بکار بست ، بدينسان كه شهرت داد عزيمت كاريا خواهد كرد و با اين تدبير تيسافرنيس و سپاه او را به بيرون رفتن از آنجا ناگزير ساخت ولى همینکه اين كار شد از نيمه‌ی راه برگشته ناگهان به فروگيا درآمد و شهرهايى در آنجا بگرفت و از اين راه بهمدستان خود فهمانيد كه اگر پيمان‌شكنى با همدستان خيانت بخدايان مى‌باشد نيرنگ دشمن را با نيرنگ پاداش دادن جز نيكى نيست.
و چون از جهت نداشتن سواره ناتوان بود وآنگاه از قربانيها فالهاى بد روى مى‌داد به ايفيسوس بازگشت نموده و در آنجا به تهيه كردن سواره پرداخت. بدينسان كه توانگرانى كه نمى‌خواستند خودشان در جنگ كار كنند از هر كدام يك سواره خواست كه اسب و سپاهى هر دو را تهيه كنند و چون بسيار كسان آرزومند اين كار بودند در اندك زمانى لشكرگاه پر از سواره گرديد. و اينان نه كسانى بودند كه از ناچارى بسپاهيگرى درآيند بلكه مردان دلاور جنگجويى بودند. زيرا هر كسى كه ورزيده‌ی جنگ يا خواهان آن نبود هر كدام دلير جنگجويى را بجاى خود كرايه مى‌كرد. اين خود پيروى از كاراگاممنون بود زيرا او هم يك ماديان خوب و گرانبها را از يك مرد ترسوى توانگرى پيشكش پذيرفته خود آن مرد را از سپاهيگرى بركنار داشت.
و چون دستگيرانى را كه از فروگيا گرفته بودند بفرمان آگيسيلاوس مى‌فروختند چنين دستور داد كه رختهاى آنان را كنده لخت بفروشند. و چون اين كار را كردند رختها خريداران بسيارى داشت. از آنسوى تن‌هاى آن كسان كه پيدا مى‌شد از جهت ورزش نكردن و تن خود را پوشيده داشتن همگى سفيد و نازك‌پوست مى‌نمودند كه ريشخند كرده مى‌خنديدند. آگيسيلاوس كه در آنجا ايستاده بود به پيرامونيان خود مى‌گفت : «اينان آن كسانى‌اند شما بجنگ ايشان آمده‌ايد و اينها چيزهايى است كه شما بدست خواهيد آورد.»1
1ـ چنانكه در تاريخها شرح داده‌اند مقصود او اين بود كه ناتواني و كمزوري مردان آسيا را به يونانيان نشان داده آنان را دلير و شيرگير گرداند و اينبود آن تدبير را بكار برد. آسياييان رخت دراز مي‌پوشيدند و ورزش هم نمي‌كردند ، از اين جهت تن‌هاي ايشان سفيد و پوستشان نازك بود ولي يونانيان رخت كوتاه پوشيده ورزش مي‌كردند و اينبود تن‌هاي ايشان سیاه و پوستشان كلفت مي‌گرديد.
7) آگيسيلاوس ـ تکه‌ی 2
🔸 تيسافرنيس نخست از آگيسيلاوس انديشه كرده اين را پذيرفت كه شهرهاى يونانى را در آزادى خودشان بازگزارد ولى چون سپس بسيج نيرو بيشتر نمود بقصد جنگ افتاد.
آگيسيلاوس هم اندوهى از آن نداشت زير اميدى كه بلشكركشى خود مى‌بست بسيار بيش از آن بود و چنين مى‌انديشيد در جايى كه کسنفون با ده‌هزار تن از دل آسيا راه برگرفته و در همه جا بر ايرانيان چيره درآمده چگونه سزاست كه او با لشكر اسپارتيان كه امروز خداوندان دريا و خشكى هر دو هستند سفرى به آسيا كند و كارى انجام نداده بازگردد؟ از اين جهت بود كه هنوز پيش از خود تيسافرنيس اين پيمان آشتى را او بهم زد و در اين ميان يك تدبير جنگى خوبى بکار بست ، بدينسان كه شهرت داد عزيمت كاريا خواهد كرد و با اين تدبير تيسافرنيس و سپاه او را به بيرون رفتن از آنجا ناگزير ساخت ولى همینکه اين كار شد از نيمه‌ی راه برگشته ناگهان به فروگيا درآمد و شهرهايى در آنجا بگرفت و از اين راه بهمدستان خود فهمانيد كه اگر پيمان‌شكنى با همدستان خيانت بخدايان مى‌باشد نيرنگ دشمن را با نيرنگ پاداش دادن جز نيكى نيست.
و چون از جهت نداشتن سواره ناتوان بود وآنگاه از قربانيها فالهاى بد روى مى‌داد به ايفيسوس بازگشت نموده و در آنجا به تهيه كردن سواره پرداخت. بدينسان كه توانگرانى كه نمى‌خواستند خودشان در جنگ كار كنند از هر كدام يك سواره خواست كه اسب و سپاهى هر دو را تهيه كنند و چون بسيار كسان آرزومند اين كار بودند در اندك زمانى لشكرگاه پر از سواره گرديد. و اينان نه كسانى بودند كه از ناچارى بسپاهيگرى درآيند بلكه مردان دلاور جنگجويى بودند. زيرا هر كسى كه ورزيده‌ی جنگ يا خواهان آن نبود هر كدام دلير جنگجويى را بجاى خود كرايه مى‌كرد. اين خود پيروى از كاراگاممنون بود زيرا او هم يك ماديان خوب و گرانبها را از يك مرد ترسوى توانگرى پيشكش پذيرفته خود آن مرد را از سپاهيگرى بركنار داشت.
و چون دستگيرانى را كه از فروگيا گرفته بودند بفرمان آگيسيلاوس مى‌فروختند چنين دستور داد كه رختهاى آنان را كنده لخت بفروشند. و چون اين كار را كردند رختها خريداران بسيارى داشت. از آنسوى تن‌هاى آن كسان كه پيدا مى‌شد از جهت ورزش نكردن و تن خود را پوشيده داشتن همگى سفيد و نازك‌پوست مى‌نمودند كه ريشخند كرده مى‌خنديدند. آگيسيلاوس كه در آنجا ايستاده بود به پيرامونيان خود مى‌گفت : «اينان آن كسانى‌اند شما بجنگ ايشان آمده‌ايد و اينها چيزهايى است كه شما بدست خواهيد آورد.»1
1ـ چنانكه در تاريخها شرح داده‌اند مقصود او اين بود كه ناتواني و كمزوري مردان آسيا را به يونانيان نشان داده آنان را دلير و شيرگير گرداند و اينبود آن تدبير را بكار برد. آسياييان رخت دراز مي‌پوشيدند و ورزش هم نمي‌كردند ، از اين جهت تن‌هاي ايشان سفيد و پوستشان نازك بود ولي يونانيان رخت كوتاه پوشيده ورزش مي‌كردند و اينبود تن‌هاي ايشان سیاه و پوستشان كلفت مي‌گرديد.
dar pirãmune 'adabiãt' n1-2.pdf
422.4 KB
🔶 کتاب در پیرامون «ادبیات»
نشست یکم : معنی «ادبیات» و تاریخچه‌ی آن واژه
(بخش دوم)
نشست یکم : معنی «ادبیات» و تاریخچه‌ی آن واژه
(بخش دوم)
✴️ حاجیهای انباردار چه دینی دارند؟
تکه‌ی یکم
بنام پاكْ آفرنده‌ی جهان
[سال 1324 است] ، در خانه‌ی یكی از تاجرها كه از سفر مكه بازگشته میهمانی بوده ، شب گفتگوهایی در میان چهار نفر رخ داده كه ما آن چهار نفر را احمد ، علی ، جعفر ، باقر نامیده گفته‌های آنها را در این دفتر می‌نویسیم.
🔸🔸🔸
شب ، پیش از شام روضه‌خوانی روضه خوانده درمیان سخنان خود میگوید : «یك مذهب تازه پیدا شده : پاكدینی! یك نفر پیدا شده اسمش كسروی است ، مذهبی آورده ...». با این عنوان بسخنان پوچی می‌پردازد. پس از شام كه دیگران میروند ، این چهار تن چون سه نفرشان اعضاء تجارتخانه‌ی صاحبخانه هستند و یك نفرشان (كه احمد باشد) قوم و خویش اوست میمانند كه شب را در آنجا بخوابند. پیش از خوابیدن این گفتگوها درمیان آنها بمیان می‌آید.
🔸🔸🔸
جعفر : این كسروی دیگر چه میگوید؟..
باقر : دلم میخواهد یك روز بروم بخانه‌اش ببینم حرفش چیست؟..
علی : راستی بیایید یك روز برویم ببینیم چه میگوید؟..
احمد : میخواهید بروید چه كار كنید؟.. آیا معقولانه حرف بپرسید یا جر و بحث كنید؟..
جعفر : با او كه نباید معقولانه حرف زد ، مگر حرفهای او معقولانه است؟..
احمد : شما او را دیده‌اید؟..
جعفر : ندیده‌ام .
احمد : كتابهایش را خوانده‌اید؟..
جعفر : نخوانده‌ام .
احمد : پس از كجا دانستید حرفهایش معقولانه نیست؟!.
باقر : مگر نشنیدید روضه‌خوان چه میگفت؟!..
احمد : حرفهای روضه‌خوان چه سندیت دارد؟!. آیا این عیب شما نیست كه با حرف یك روضه‌خوان نافهم و بیدانش تحریك شده‌اید و میخواهید بروید با كسی كه تاكنون ندیده و گفته‌هایش نشنیده‌اید جر و بحث كنید؟!.
علی : حرفهای آقا احمد حسابیست. ما اگر خواستیم برویم باید برویم و معقولانه سئوالهایی كنیم و مطلبی بفهمیم.
احمد : اگر مقصود شما از رفتن آنست كه معقولانه سئوالهایی كنید و مطلبی بفهمید من حاضرم در همینجا شما هرچه پرسیدید از طرف آقای كسروی جواب بدهم.
علی : مگر شما از مطالب او اطلاع دارید؟..
احمد : آری من كتابهای او را خوانده‌ام و مطالب او را میدانم و شما هرچه سئوال كنید حاضرم جواب بدهم. ولی با شما یك شرط دارم.
علی : چه شرط؟.
احمد : وقتی یك فرنگی بایران آمده بود میگفت : ایرانیها بدبختند. خدا نعمتهایی باینها داده كه نمی‌توانند استفاده كنند. اینقدر معدنها زیر خاك میخوابد نمی‌توانند آنها را استخراج كنند ، اینقدر زمینهای حاصلخیز بیكاره افتاده نمیخواهند در آنها زراعت كنند. میگفت : من در خوزستان بودم. چند رود بزرگ از آنجا میگذرد و بدریا میریزد و آبش هدر می‌شود و زمینهای طلاخیز خوزستان خشك و خالی افتاده كه انگار بیابان عربستانست.
اینها حرفهای آن فرنگی بود. من میگویم بدبختی ایرانیها بیشتر از اینهاست. خیلی نعمتهایی خدا باینها داده كه قدرش را نمیدانند و استفاده نمیكنند. یكی از نعمتهای بزرگ خدا فكر و اندیشه است. آدم باید هر مطلبی كه می‌شنود ، هر كاری كه میخواهد بكند قدری در اطراف آن بیندیشد. ولی ایرانیها انگار كه هیچ نمیدانند فكر چیست. مطلبی كه می‌شنوند نافهمیده و نااندیشیده جواب میدهند و جر و بحث میكنند. اینست می‌بینی در فلان مجلس دو ساعت سه ساعت نشسته‌اند و گفتگو كرده‌اند و نتیجه‌اش شده كه هر یكی از دیگری رنجیدگی پیدا كرده.
اینست من با شما شرط میكنم هر مطلبی كه می‌شنوید كمی بیندیشید و بفهمید و بعد جواب بدهید. نافهمیده و نااندیشیده جواب ندهید.
علی (با لبخند) : شرط شما را پذیرفتم آقای احمد.
احمد : پس سؤال كنید تا جواب بدهم.
تکه‌ی یکم
بنام پاكْ آفرنده‌ی جهان
[سال 1324 است] ، در خانه‌ی یكی از تاجرها كه از سفر مكه بازگشته میهمانی بوده ، شب گفتگوهایی در میان چهار نفر رخ داده كه ما آن چهار نفر را احمد ، علی ، جعفر ، باقر نامیده گفته‌های آنها را در این دفتر می‌نویسیم.
🔸🔸🔸
شب ، پیش از شام روضه‌خوانی روضه خوانده درمیان سخنان خود میگوید : «یك مذهب تازه پیدا شده : پاكدینی! یك نفر پیدا شده اسمش كسروی است ، مذهبی آورده ...». با این عنوان بسخنان پوچی می‌پردازد. پس از شام كه دیگران میروند ، این چهار تن چون سه نفرشان اعضاء تجارتخانه‌ی صاحبخانه هستند و یك نفرشان (كه احمد باشد) قوم و خویش اوست میمانند كه شب را در آنجا بخوابند. پیش از خوابیدن این گفتگوها درمیان آنها بمیان می‌آید.
🔸🔸🔸
جعفر : این كسروی دیگر چه میگوید؟..
باقر : دلم میخواهد یك روز بروم بخانه‌اش ببینم حرفش چیست؟..
علی : راستی بیایید یك روز برویم ببینیم چه میگوید؟..
احمد : میخواهید بروید چه كار كنید؟.. آیا معقولانه حرف بپرسید یا جر و بحث كنید؟..
جعفر : با او كه نباید معقولانه حرف زد ، مگر حرفهای او معقولانه است؟..
احمد : شما او را دیده‌اید؟..
جعفر : ندیده‌ام .
احمد : كتابهایش را خوانده‌اید؟..
جعفر : نخوانده‌ام .
احمد : پس از كجا دانستید حرفهایش معقولانه نیست؟!.
باقر : مگر نشنیدید روضه‌خوان چه میگفت؟!..
احمد : حرفهای روضه‌خوان چه سندیت دارد؟!. آیا این عیب شما نیست كه با حرف یك روضه‌خوان نافهم و بیدانش تحریك شده‌اید و میخواهید بروید با كسی كه تاكنون ندیده و گفته‌هایش نشنیده‌اید جر و بحث كنید؟!.
علی : حرفهای آقا احمد حسابیست. ما اگر خواستیم برویم باید برویم و معقولانه سئوالهایی كنیم و مطلبی بفهمیم.
احمد : اگر مقصود شما از رفتن آنست كه معقولانه سئوالهایی كنید و مطلبی بفهمید من حاضرم در همینجا شما هرچه پرسیدید از طرف آقای كسروی جواب بدهم.
علی : مگر شما از مطالب او اطلاع دارید؟..
احمد : آری من كتابهای او را خوانده‌ام و مطالب او را میدانم و شما هرچه سئوال كنید حاضرم جواب بدهم. ولی با شما یك شرط دارم.
علی : چه شرط؟.
احمد : وقتی یك فرنگی بایران آمده بود میگفت : ایرانیها بدبختند. خدا نعمتهایی باینها داده كه نمی‌توانند استفاده كنند. اینقدر معدنها زیر خاك میخوابد نمی‌توانند آنها را استخراج كنند ، اینقدر زمینهای حاصلخیز بیكاره افتاده نمیخواهند در آنها زراعت كنند. میگفت : من در خوزستان بودم. چند رود بزرگ از آنجا میگذرد و بدریا میریزد و آبش هدر می‌شود و زمینهای طلاخیز خوزستان خشك و خالی افتاده كه انگار بیابان عربستانست.
اینها حرفهای آن فرنگی بود. من میگویم بدبختی ایرانیها بیشتر از اینهاست. خیلی نعمتهایی خدا باینها داده كه قدرش را نمیدانند و استفاده نمیكنند. یكی از نعمتهای بزرگ خدا فكر و اندیشه است. آدم باید هر مطلبی كه می‌شنود ، هر كاری كه میخواهد بكند قدری در اطراف آن بیندیشد. ولی ایرانیها انگار كه هیچ نمیدانند فكر چیست. مطلبی كه می‌شنوند نافهمیده و نااندیشیده جواب میدهند و جر و بحث میكنند. اینست می‌بینی در فلان مجلس دو ساعت سه ساعت نشسته‌اند و گفتگو كرده‌اند و نتیجه‌اش شده كه هر یكی از دیگری رنجیدگی پیدا كرده.
اینست من با شما شرط میكنم هر مطلبی كه می‌شنوید كمی بیندیشید و بفهمید و بعد جواب بدهید. نافهمیده و نااندیشیده جواب ندهید.
علی (با لبخند) : شرط شما را پذیرفتم آقای احمد.
احمد : پس سؤال كنید تا جواب بدهم.
🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش یکم
7) آگيسيلاوس ـ تکه‌ی 3
🔸 و چون زمستان بانجام رسيده هنگام لشكركشى رسيد آگيسيلاوس دليرانه اعلان داد كه لشكر بر سر لوديا خواهد برد. ولى تيسافرنيس كه نيرنگ پيشين او را ديده بود اين اعلان را نيز نيرنگى پنداشت و چنين باور مى‌كرد كه آگيسيلاوس كاريا را براى جنگ با او خواهد برگزيد. چرا كه آنجا سرزمين ناهمواريست و براى تاخت سوارگان كه در ميان يونانيان كمتر بودند سازگار نمى‌باشد و اينبود كه با سپاه روانه‌ی آنجا گرديد. ولى سپس چون دانست كه آگيسيلاوس بدانسان كه گفته بود لشكر بسوى سارديس كشيد اينبود با شتاب از دنبال او روانه گرديد و در سايه‌ی چابكى سوارگان خود بزودى به يونانيان رسيده آن دسته‌اى را كه از دنبال لشكر افتاده بتاراج و ويرانى مى‌پرداختند دريافته كشتار نمود. آگيسيلاوس دريافت كه سوارگان دشمن از پيادگان جلوتر افتاده است ولى خود او همه‌ی سپاه را از پياده و سواره در يكجا داشت ، اينبود با شتاب بازگشته و آماده‌ی جنگ گرديد و پيادگان سبك‌ابزار را كه سپر در دست مى‌گرفتند با سوارگان بهم درآميخته و بآنان دستور داد كه با شتاب روانه گرديده جنگ را آغاز كنند و خود او همراه دسته‌هاى سنگين‌ابزار از پشت سر روانه گرديد. اين نقشه‌ی او نتيجه‌ی درستى داد كه ايرانيان شكست يافته روى گردانيدند و يونانيان از دنبال ايشان تاخته بر لشكرگاه آنان دست يافتند و بسيارى از آنان را بكشتند. نتيجه‌ی اين فيروزى بسيار گرانبها بود زيرا گذشته از آنكه يونانيان آزاد گرديده بگرد آوردن آذوقه و بتاراج و غارت شهرها و آباديها پرداختند خود تيسافرنيس هم ستمهايى را كه به يونانـیان كرده و خود را بدشمنى آنان شهره ساخته بود اينزمان سزاى نيكى يافت. زيرا پادشاه ايران تيثرايوستس1 را فرستاد كه سر او را از تنش جدا گردانید. سپس خود او با آگيسيلاوس از در دوستى درآمده قصد آن كرد كه او را ببازگشت خرسند گرداند و نمايندگان نزد او فرستاد كه پول گزافى پيشنهاد كنند. آگيسيلاوس پاسخ گفت كه اختيار صلح در دست لاكيدومونيان است نه در دست او. درباره‌ی پول نيز بيشتر اختيار در دست سپاهيان مى‌باشد زيرا يونانيان هميشه مى‌خواهند كه جنگ كرده خود را با مالهاى تاراجى توانگر گردانند نه با پول رشوه كه از دشمن دريابند و جنگ را رها كنند. ولى بهرحال او آرزومند احترام تيثرايوستس مى‌باشد. زيرا او بدشمن يونان كه تيسافرنيس باشد سزاى دادگرانه داده است و بنام اين احترام مى‌تواند لشكرگاه خود را تا فروگيا پس ببرد. براى اين كار هم سى تالنت خرج دريافت. و چون از آنجا حركت كرد در ميان راه تومارى از حكمرانى اسپارتا باو رسيد كه او را گذشته از سردارى در خشكى بفرماندهى دريا نيز برگزيده بودند. چنين احترامى درباره‌ی كسى جز او كرده نشده بود. خود او اينزمان برگزيده‌ترين مرد بشمار مى‌رفت و چنانكه ثئوپومپوس2 گفته اين احترام و پايگاه را در سايه‌ی شايستگى و برازندگى خود مى‌يافت نه در نتيجه‌ی زور و نيرو. ولى او خطايى را مرتكب شد و آن اينكه پيساندير3 را بفرماندهى كشتيها برگماشت. با آنكه كسان ديگرى فراوان بودند که ازو بزرگسالتر و در کار جنگ ورزیده‌تر بودند و در اين كار او نه سود توده را بلكه رابطه‌ی خويشاوندى خود را رعايت مى‌كرد و بيش از همه دل زن خود را مى‌جست كه خواهر پيساندير بود.
1ـ Tithraustes حاكم آسياي كوچك كه بجاي تيسافرنيس آمده بود.
2ـ Theopompus
3ـ Pisander
7) آگيسيلاوس ـ تکه‌ی 3
🔸 و چون زمستان بانجام رسيده هنگام لشكركشى رسيد آگيسيلاوس دليرانه اعلان داد كه لشكر بر سر لوديا خواهد برد. ولى تيسافرنيس كه نيرنگ پيشين او را ديده بود اين اعلان را نيز نيرنگى پنداشت و چنين باور مى‌كرد كه آگيسيلاوس كاريا را براى جنگ با او خواهد برگزيد. چرا كه آنجا سرزمين ناهمواريست و براى تاخت سوارگان كه در ميان يونانيان كمتر بودند سازگار نمى‌باشد و اينبود كه با سپاه روانه‌ی آنجا گرديد. ولى سپس چون دانست كه آگيسيلاوس بدانسان كه گفته بود لشكر بسوى سارديس كشيد اينبود با شتاب از دنبال او روانه گرديد و در سايه‌ی چابكى سوارگان خود بزودى به يونانيان رسيده آن دسته‌اى را كه از دنبال لشكر افتاده بتاراج و ويرانى مى‌پرداختند دريافته كشتار نمود. آگيسيلاوس دريافت كه سوارگان دشمن از پيادگان جلوتر افتاده است ولى خود او همه‌ی سپاه را از پياده و سواره در يكجا داشت ، اينبود با شتاب بازگشته و آماده‌ی جنگ گرديد و پيادگان سبك‌ابزار را كه سپر در دست مى‌گرفتند با سوارگان بهم درآميخته و بآنان دستور داد كه با شتاب روانه گرديده جنگ را آغاز كنند و خود او همراه دسته‌هاى سنگين‌ابزار از پشت سر روانه گرديد. اين نقشه‌ی او نتيجه‌ی درستى داد كه ايرانيان شكست يافته روى گردانيدند و يونانيان از دنبال ايشان تاخته بر لشكرگاه آنان دست يافتند و بسيارى از آنان را بكشتند. نتيجه‌ی اين فيروزى بسيار گرانبها بود زيرا گذشته از آنكه يونانيان آزاد گرديده بگرد آوردن آذوقه و بتاراج و غارت شهرها و آباديها پرداختند خود تيسافرنيس هم ستمهايى را كه به يونانـیان كرده و خود را بدشمنى آنان شهره ساخته بود اينزمان سزاى نيكى يافت. زيرا پادشاه ايران تيثرايوستس1 را فرستاد كه سر او را از تنش جدا گردانید. سپس خود او با آگيسيلاوس از در دوستى درآمده قصد آن كرد كه او را ببازگشت خرسند گرداند و نمايندگان نزد او فرستاد كه پول گزافى پيشنهاد كنند. آگيسيلاوس پاسخ گفت كه اختيار صلح در دست لاكيدومونيان است نه در دست او. درباره‌ی پول نيز بيشتر اختيار در دست سپاهيان مى‌باشد زيرا يونانيان هميشه مى‌خواهند كه جنگ كرده خود را با مالهاى تاراجى توانگر گردانند نه با پول رشوه كه از دشمن دريابند و جنگ را رها كنند. ولى بهرحال او آرزومند احترام تيثرايوستس مى‌باشد. زيرا او بدشمن يونان كه تيسافرنيس باشد سزاى دادگرانه داده است و بنام اين احترام مى‌تواند لشكرگاه خود را تا فروگيا پس ببرد. براى اين كار هم سى تالنت خرج دريافت. و چون از آنجا حركت كرد در ميان راه تومارى از حكمرانى اسپارتا باو رسيد كه او را گذشته از سردارى در خشكى بفرماندهى دريا نيز برگزيده بودند. چنين احترامى درباره‌ی كسى جز او كرده نشده بود. خود او اينزمان برگزيده‌ترين مرد بشمار مى‌رفت و چنانكه ثئوپومپوس2 گفته اين احترام و پايگاه را در سايه‌ی شايستگى و برازندگى خود مى‌يافت نه در نتيجه‌ی زور و نيرو. ولى او خطايى را مرتكب شد و آن اينكه پيساندير3 را بفرماندهى كشتيها برگماشت. با آنكه كسان ديگرى فراوان بودند که ازو بزرگسالتر و در کار جنگ ورزیده‌تر بودند و در اين كار او نه سود توده را بلكه رابطه‌ی خويشاوندى خود را رعايت مى‌كرد و بيش از همه دل زن خود را مى‌جست كه خواهر پيساندير بود.
1ـ Tithraustes حاكم آسياي كوچك كه بجاي تيسافرنيس آمده بود.
2ـ Theopompus
3ـ Pisander
🔶 در پیرامون ادبیات
نشست هفتم : چه پاسخهايي بما ميدهند!
تکه‌ی پنجم
درباره‌ی بدآموزيهاي شاعران و ديگران ما آزمايشهاي بسيار و داستانهاي شنيدني ميداريم. ولي در اينجا فرصت كمست. تنها يك دليل ياد ميكنم :
🔸در ايران درس‌ناخواندگان ، رويهم‌رفته ، از درسخواندگان بهتر و بزندگاني شاينده‌ترند. در ايران هر روز سختي كه رسيده و پاي آزمايش بميان آمده ، درس‌ناخواندگان بهتري و شايندگي خود را نشان داده‌اند.
بهتر از همه داستان مشروطه مي‌بود. در ايران چون مشروطه آغاز يافت و شور و تكان درميان مي‌بود ، بيشتر سرجنبانان از درسخواندگان ـ يا بهتر گويم : از ادبا و فضلا ـ مي‌بودند. اينان در همه جا گفتار ميراندند و شور و سهش از خود نشان ميدادند. شعرها ميخواندند. آقاي تقوي كه اكنون زنده است در مجلس «لايحه» ميخواند : «ما پيمان با خون بسته‌ايم ، سر ميرود و دست از مشروطه برنمي‌داريم». «حماسه‌ی عربي» ميخواند :
هما خطتا اما اسار و منة و اما دم و الموت بالحر اجدر
ما دليلي نمي‌داريم كه بگوييم اينها دروغ مي‌بود و بهر فريب مردم خوانده مي‌شد. بلكه بايد باور كنيم كه اينها راست مي‌بود. يك دسته بآزاديخواهي برخاسته ميكوشيدند و شوري در آنان پديد آمده بود. داستان شورشيان [1] فرانسه را خوانده بسيار ميخواستند كه همچون آنان بكارهاي بزرگي برخيزند و نامي از خود در تاريخ بيادگار گزارند. چيزي كه هست اين شور و سهش در دلهاي آنان ريشه‌ی استوار نمي‌داشت. ريشه‌هاي آنها را بدآموزيها پوسانيده و از هم گسلانيده بود. از اينرو تا ميدان تهي مي‌بود شور و سهش نشان ميدادند. ولي روزي رسيد كه در ميدان چيزهاي ديگري ديده شد ، و محمدعلي‌ميرزا بباغشاه رفت و توپها را بالاي بلنديها كشيد و سرهاي آنها را بسوي مجلس گردانيد. در آنجا چون پاي ترس بميان آمد ، اين سهشهاي بي‌ريشه از كار افتاد. در آن روز چيزهاي ديگري جای سهشها را گرفت.
همان آقاي تقوي آموخته‌هايش تنها آن شعر حماسي يا مانندهاي آن نمي‌بود ، بلكه آموخته‌هاي ديگري بسيار ميداشت : «الأمور مرهونة بأوقاتها» ، «عرفت الله بفسخ العزايم» ، «عبدي تريد و اريد و ما يكون الا ما اريد» ، «الفرار مما يطاق من سنن المرسلين» ، «هرچه خدا خواست همان مي‌شود» ، «اين نيز بگذرد» ،
صبر و ظفر هر دو دوستان قديمند کز اثر صبر نوبت ظفر آيد
در آن روز ترس‌آور اينها از ته دل سر برآورد و جلو آقاي تقوي را گرفت و اينبود آن پيماني كه با خون بسته بود فراموش گرديد و خود را بيكبار كنار كشيد. [2]
اين حال و رفتار همه‌ی «ادبا و فضلا» بود. آقاي تقوي را مثل زدم. ولي بي‌سوادان و شعر‌ندانان ، از ستارخان و باقرخان و اسدآقا و حيدر عمواُغلي و يارمحمدخان و يِفرِمخان و ديگران ، سهشها و شورهاشان ريشه‌ی استواري ميداشت ، و اينبود چون ترس رخ نمود از شور و سهش نيفتادند و انديشه‌ي ديگري به دل نياوردند. بلكه بشُوند همان پيشامد سهشهاشان تندتر گرديد. اينبود مردانه دست برآوردند و با محمدعلي‌ميرزا بجنگ برخاستند.
[1] : شورش = انقلاب ، اين واژه را گاهي بغلط بمعني آشوب مي‌آورند. ـ و
[2] : كاش (حاج‌سيدنصرالله) تقوي تنها از مشروطه‌خواهي دست ميكشيد. افسوس که او بعدها بهمدستي محمدعلي فروغي لژ فراماسونري «بيداري ايران» را بنياد گزاردند. (از كارهاي وزارت فرهنگ كه بيشتر در دست فروغي و همدست او حكمت بوده ميتوان فهميد كه خواست ايشان از «بيداري» چه‌ها بوده!).
سيد حسن تقيزاده همچون تقوي يكي دیگر از درسخواندگان و پیش افتادگان این توده و از سرجنبانان جنبش مشروطه و نماينده‌ي مجلس بود و شور بسيار از خود مي‌نمود. پيش از بتوپ بسته شدن مجلس ، نمايندگان را بايستادگي و جنگ با محمدعلي‌ميرزا ميخواند ولي روز جنگ ، رو نهان كرد و راه سفارت انگليس را در پيش گرفته سر از اروپا درآورد. بفراماسونري پيوست و يكي از افزارهاي كارآمد «كمپاني خيانت» گرديد. قلم اين «علامه‌ي شهير» نيز بيشتر آغشته‌ي سياست «مغزآشوبي» فروغي‌ها بوده. ـ و
نشست هفتم : چه پاسخهايي بما ميدهند!
تکه‌ی پنجم
درباره‌ی بدآموزيهاي شاعران و ديگران ما آزمايشهاي بسيار و داستانهاي شنيدني ميداريم. ولي در اينجا فرصت كمست. تنها يك دليل ياد ميكنم :
🔸در ايران درس‌ناخواندگان ، رويهم‌رفته ، از درسخواندگان بهتر و بزندگاني شاينده‌ترند. در ايران هر روز سختي كه رسيده و پاي آزمايش بميان آمده ، درس‌ناخواندگان بهتري و شايندگي خود را نشان داده‌اند.
بهتر از همه داستان مشروطه مي‌بود. در ايران چون مشروطه آغاز يافت و شور و تكان درميان مي‌بود ، بيشتر سرجنبانان از درسخواندگان ـ يا بهتر گويم : از ادبا و فضلا ـ مي‌بودند. اينان در همه جا گفتار ميراندند و شور و سهش از خود نشان ميدادند. شعرها ميخواندند. آقاي تقوي كه اكنون زنده است در مجلس «لايحه» ميخواند : «ما پيمان با خون بسته‌ايم ، سر ميرود و دست از مشروطه برنمي‌داريم». «حماسه‌ی عربي» ميخواند :
هما خطتا اما اسار و منة و اما دم و الموت بالحر اجدر
ما دليلي نمي‌داريم كه بگوييم اينها دروغ مي‌بود و بهر فريب مردم خوانده مي‌شد. بلكه بايد باور كنيم كه اينها راست مي‌بود. يك دسته بآزاديخواهي برخاسته ميكوشيدند و شوري در آنان پديد آمده بود. داستان شورشيان [1] فرانسه را خوانده بسيار ميخواستند كه همچون آنان بكارهاي بزرگي برخيزند و نامي از خود در تاريخ بيادگار گزارند. چيزي كه هست اين شور و سهش در دلهاي آنان ريشه‌ی استوار نمي‌داشت. ريشه‌هاي آنها را بدآموزيها پوسانيده و از هم گسلانيده بود. از اينرو تا ميدان تهي مي‌بود شور و سهش نشان ميدادند. ولي روزي رسيد كه در ميدان چيزهاي ديگري ديده شد ، و محمدعلي‌ميرزا بباغشاه رفت و توپها را بالاي بلنديها كشيد و سرهاي آنها را بسوي مجلس گردانيد. در آنجا چون پاي ترس بميان آمد ، اين سهشهاي بي‌ريشه از كار افتاد. در آن روز چيزهاي ديگري جای سهشها را گرفت.
همان آقاي تقوي آموخته‌هايش تنها آن شعر حماسي يا مانندهاي آن نمي‌بود ، بلكه آموخته‌هاي ديگري بسيار ميداشت : «الأمور مرهونة بأوقاتها» ، «عرفت الله بفسخ العزايم» ، «عبدي تريد و اريد و ما يكون الا ما اريد» ، «الفرار مما يطاق من سنن المرسلين» ، «هرچه خدا خواست همان مي‌شود» ، «اين نيز بگذرد» ،
صبر و ظفر هر دو دوستان قديمند کز اثر صبر نوبت ظفر آيد
در آن روز ترس‌آور اينها از ته دل سر برآورد و جلو آقاي تقوي را گرفت و اينبود آن پيماني كه با خون بسته بود فراموش گرديد و خود را بيكبار كنار كشيد. [2]
اين حال و رفتار همه‌ی «ادبا و فضلا» بود. آقاي تقوي را مثل زدم. ولي بي‌سوادان و شعر‌ندانان ، از ستارخان و باقرخان و اسدآقا و حيدر عمواُغلي و يارمحمدخان و يِفرِمخان و ديگران ، سهشها و شورهاشان ريشه‌ی استواري ميداشت ، و اينبود چون ترس رخ نمود از شور و سهش نيفتادند و انديشه‌ي ديگري به دل نياوردند. بلكه بشُوند همان پيشامد سهشهاشان تندتر گرديد. اينبود مردانه دست برآوردند و با محمدعلي‌ميرزا بجنگ برخاستند.
[1] : شورش = انقلاب ، اين واژه را گاهي بغلط بمعني آشوب مي‌آورند. ـ و
[2] : كاش (حاج‌سيدنصرالله) تقوي تنها از مشروطه‌خواهي دست ميكشيد. افسوس که او بعدها بهمدستي محمدعلي فروغي لژ فراماسونري «بيداري ايران» را بنياد گزاردند. (از كارهاي وزارت فرهنگ كه بيشتر در دست فروغي و همدست او حكمت بوده ميتوان فهميد كه خواست ايشان از «بيداري» چه‌ها بوده!).
سيد حسن تقيزاده همچون تقوي يكي دیگر از درسخواندگان و پیش افتادگان این توده و از سرجنبانان جنبش مشروطه و نماينده‌ي مجلس بود و شور بسيار از خود مي‌نمود. پيش از بتوپ بسته شدن مجلس ، نمايندگان را بايستادگي و جنگ با محمدعلي‌ميرزا ميخواند ولي روز جنگ ، رو نهان كرد و راه سفارت انگليس را در پيش گرفته سر از اروپا درآورد. بفراماسونري پيوست و يكي از افزارهاي كارآمد «كمپاني خيانت» گرديد. قلم اين «علامه‌ي شهير» نيز بيشتر آغشته‌ي سياست «مغزآشوبي» فروغي‌ها بوده. ـ و
Forwarded from پاکدینی ـ احمد کسروی
✴️ مایه‌ی بدبختی ایرانیان اندیشه‌های پراكنده‌ایست كه در مغزها جا دارد.
این اندیشه‌های پریشان و گمراهست كه اراده‌ها را سست و خردها را بیكاره میگرداند و مردم را بدینسان درمانده و بدبخت می‌سازد.
سپس دلیل آورده گفته‌ایم : سرچشمه‌ی كارهای آدمی مغز اوست.
مغز است كه بدیگر عضوها فرمان میدهد و آنها را بكار می‌اندازد.
از آنسوی مغز تابع اندیشه‌هاییست كه در آن جا میگیرد.
✴️ این اندیشه‌هاست كه مغز را اداره میكند.
پس از این مقدمه گفته‌ایم باعث اینكه ایرانیها بدینسان سست‌اراده و بیچاره‌اند سخنان پراكنده‌ی ضد هم میباشد
و مثل آورده گفته‌ایم : در این توده از یكسو سروده می‌شود : «بجز از كِشته ندروی» و از یكسو گفته می‌شود : «كه بر من و تو در اختیار نگشاده»
یا گفته می‌شود : «گر زمین را به آسمان دوزی ندهندت زیاده از روزی».
امروز از یكسو ما میخواهیم مردم را بكوشش واداریم و از یكسو كتابها پراست از تعلیمات جبریگری.
از یكسو ما میگوییم : باید كوشید و كشور خود را نگه داشت و از یكسو كتابها پر است از اینكه با كوشش بجائی نتوان رسید : «بخت و دولت بكاردانی نیست جز بتأیید آسمانی نیست».
از یكسو ما میگوییم : باید در اندیشه‌ی نگهداری خاندانهای خود باشیم و باید خطرهای احتمالی آینده را بدیده گرفته درپی وسایل دفاع باشیم از سوی دیگر گوشها پر است با این شعر و مانند آن : «اگر تیغ عالم بجنبد زجای نبّرد رگی تا نخواهد خدای».
✴️ میگوییم : آیا باور كردنیست كه این همه سخنان كه بنام جبریگری و اختیار نداری گفته شده بی‌اثر بماند؟!..
✴️ آیا باور كردنیست كه سخنانی كه ما بنام میهن‌پرستی و كوشش می‌نویسیم اثر خود را بكند ولی اینها نكند؟!..
(پرچم روزانه ش 124)
این اندیشه‌های پریشان و گمراهست كه اراده‌ها را سست و خردها را بیكاره میگرداند و مردم را بدینسان درمانده و بدبخت می‌سازد.
سپس دلیل آورده گفته‌ایم : سرچشمه‌ی كارهای آدمی مغز اوست.
مغز است كه بدیگر عضوها فرمان میدهد و آنها را بكار می‌اندازد.
از آنسوی مغز تابع اندیشه‌هاییست كه در آن جا میگیرد.
✴️ این اندیشه‌هاست كه مغز را اداره میكند.
پس از این مقدمه گفته‌ایم باعث اینكه ایرانیها بدینسان سست‌اراده و بیچاره‌اند سخنان پراكنده‌ی ضد هم میباشد
و مثل آورده گفته‌ایم : در این توده از یكسو سروده می‌شود : «بجز از كِشته ندروی» و از یكسو گفته می‌شود : «كه بر من و تو در اختیار نگشاده»
یا گفته می‌شود : «گر زمین را به آسمان دوزی ندهندت زیاده از روزی».
امروز از یكسو ما میخواهیم مردم را بكوشش واداریم و از یكسو كتابها پراست از تعلیمات جبریگری.
از یكسو ما میگوییم : باید كوشید و كشور خود را نگه داشت و از یكسو كتابها پر است از اینكه با كوشش بجائی نتوان رسید : «بخت و دولت بكاردانی نیست جز بتأیید آسمانی نیست».
از یكسو ما میگوییم : باید در اندیشه‌ی نگهداری خاندانهای خود باشیم و باید خطرهای احتمالی آینده را بدیده گرفته درپی وسایل دفاع باشیم از سوی دیگر گوشها پر است با این شعر و مانند آن : «اگر تیغ عالم بجنبد زجای نبّرد رگی تا نخواهد خدای».
✴️ میگوییم : آیا باور كردنیست كه این همه سخنان كه بنام جبریگری و اختیار نداری گفته شده بی‌اثر بماند؟!..
✴️ آیا باور كردنیست كه سخنانی كه ما بنام میهن‌پرستی و كوشش می‌نویسیم اثر خود را بكند ولی اینها نكند؟!..
(پرچم روزانه ش 124)
✴️ حاجیهای انباردار چه دینی دارند؟
تکه‌ی دوم
علی : خوب این آقای كسروی چه میگوید؟.. سخنش چیست؟..
احمد : آقای كسروی سخنش بسیار است. كتابهای بسیار نوشته. او میخواهد مردم را اصلاح كند. میگوید : آدم باید راستگو و درست‌كردار و نیكوكار باشد ، دروغ نگوید ، دزدی نكند ، دغلكار نباشد ، كلاه مردم برندارد ، تا میتواند بدیگران نیكی كند.
جعفر (با ریشخند) : عجب چیزهای تازه‌ای آورده! مگر اینها را اسلام نگفته است؟!.
علی : راست میگوید جعفر ، اینها را اسلام هم گفته است.
احمد : اینها را اسلام هم گفته است. لیكن مسلمانها بهیچ یك از آنها عمل نمیكنند. امروز مسلمانها بخصوص شیعه‌ها آلوده‌ترین مردمانند. از صبح تا شام دروغ میگویند ، قَسَمهای دروغ می‌خورند ، كلاه همدیگر برمیدارند ، آشكاره رشوه میدهند ، آشكاره رشوه میگیرند ، انبارداری [=احتکار] میكنند ، گرانفروشی میكنند ، كالای تقلبی میفروشند. شما خودتان در بازار هستید ، بهتر میدانید كه چه خبر است ...
جعفر : اینها چه ربط به دین دارد؟..
باقر : اینها معنیش آنست كه مردم بدند. آن آقای كسروی شما مردم را اصلاح كند ، چه كار با مذهب و دین دارد؟!.
علی : من هم همین را میگویم. مردم اگر بدند گناه دین چیست؟!..
احمد : شما باز فكر نكرده جواب دادید. اگر فكر كرده بودید این حرفها را نمیزدید. مردم همیشه بدند و دین باید جلو بدیهای آنها را بگیرد. هزاروسیصدوهفتاد و چند سال پیش كه پیغمبر اسلام در مكه قیام كرد ، مردم عربستان بی‌اندازه بد بودند. دینشان بت‌پرستی بود كه مجسمه‌هایی از چوب می‌تراشیدند یا از فلز می‌ساختند و بآنها پرستش میكردند ، دخترهای خودشان را زنده زنده بزیر خاك میگزاردند ، درمیان قبیله‌ها عداوت بود و هر قبیله‌ای میرفت قبیله‌های دیگر را غارت میکرد ... پیغمبر چون قیام كرد و اسلام را آورد همان مردم از بدیها بازگشتند و نیك و پاك شدند. این اثر اسلام در آنها بود.
ولی حالا مسلمانها با آنكه از بچگی با اسلام بزرگ می‌شوند و همیشه قرآن میخوانند و احکام اسلام را یاد میگیرند ، اسلام كمترین تأثیری در آنها ندارد و چنانكه گفتم مردمان بسیار آلوده‌ای هستند. آیا این علتش چیست؟..
علی : ما که علتش نمیدانیم چیست.
احمد : اگر شما علت آن را نمیدانید ما میدانیم. یك قسمت عمده از حرفهای آقای كسروی در همین زمینه است. اكنون اگر گوش بدهید برایتان خواهم گفت.
علی : گوش میدهیم بفرمایید.
تکه‌ی دوم
علی : خوب این آقای كسروی چه میگوید؟.. سخنش چیست؟..
احمد : آقای كسروی سخنش بسیار است. كتابهای بسیار نوشته. او میخواهد مردم را اصلاح كند. میگوید : آدم باید راستگو و درست‌كردار و نیكوكار باشد ، دروغ نگوید ، دزدی نكند ، دغلكار نباشد ، كلاه مردم برندارد ، تا میتواند بدیگران نیكی كند.
جعفر (با ریشخند) : عجب چیزهای تازه‌ای آورده! مگر اینها را اسلام نگفته است؟!.
علی : راست میگوید جعفر ، اینها را اسلام هم گفته است.
احمد : اینها را اسلام هم گفته است. لیكن مسلمانها بهیچ یك از آنها عمل نمیكنند. امروز مسلمانها بخصوص شیعه‌ها آلوده‌ترین مردمانند. از صبح تا شام دروغ میگویند ، قَسَمهای دروغ می‌خورند ، كلاه همدیگر برمیدارند ، آشكاره رشوه میدهند ، آشكاره رشوه میگیرند ، انبارداری [=احتکار] میكنند ، گرانفروشی میكنند ، كالای تقلبی میفروشند. شما خودتان در بازار هستید ، بهتر میدانید كه چه خبر است ...
جعفر : اینها چه ربط به دین دارد؟..
باقر : اینها معنیش آنست كه مردم بدند. آن آقای كسروی شما مردم را اصلاح كند ، چه كار با مذهب و دین دارد؟!.
علی : من هم همین را میگویم. مردم اگر بدند گناه دین چیست؟!..
احمد : شما باز فكر نكرده جواب دادید. اگر فكر كرده بودید این حرفها را نمیزدید. مردم همیشه بدند و دین باید جلو بدیهای آنها را بگیرد. هزاروسیصدوهفتاد و چند سال پیش كه پیغمبر اسلام در مكه قیام كرد ، مردم عربستان بی‌اندازه بد بودند. دینشان بت‌پرستی بود كه مجسمه‌هایی از چوب می‌تراشیدند یا از فلز می‌ساختند و بآنها پرستش میكردند ، دخترهای خودشان را زنده زنده بزیر خاك میگزاردند ، درمیان قبیله‌ها عداوت بود و هر قبیله‌ای میرفت قبیله‌های دیگر را غارت میکرد ... پیغمبر چون قیام كرد و اسلام را آورد همان مردم از بدیها بازگشتند و نیك و پاك شدند. این اثر اسلام در آنها بود.
ولی حالا مسلمانها با آنكه از بچگی با اسلام بزرگ می‌شوند و همیشه قرآن میخوانند و احکام اسلام را یاد میگیرند ، اسلام كمترین تأثیری در آنها ندارد و چنانكه گفتم مردمان بسیار آلوده‌ای هستند. آیا این علتش چیست؟..
علی : ما که علتش نمیدانیم چیست.
احمد : اگر شما علت آن را نمیدانید ما میدانیم. یك قسمت عمده از حرفهای آقای كسروی در همین زمینه است. اكنون اگر گوش بدهید برایتان خواهم گفت.
علی : گوش میدهیم بفرمایید.
🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش یکم
7) آگيسيلاوس ـ تکه‌ی 4
🔸 و چون او لشكر را بسرزمين فارنابازوس برد در آنجا هم آذوقه فراوان بود و لشكر آسايش يافتند و هم خود او پولهاى بسيارى فراهم آورد. از آنجا روانه‌ی سرحدهاى پافلاگونيا1 گرديده گوتوس2 پادشاه آنجا را بهمدستى يونانيان كشانيد و اين كار را او با دلخواه خود پذيرفت زيرا از پاكدلى و نيكى آگيسيلاوس متأثر گرديده بود. سپثردات3 از هنگامى كه از نزد فارنابازوس آمده بود هميشه در چادر آگيسيلاوس پاسبانى او را مى‌كرد و در همه جا همراه او بود. او را پسرى هم بود بسيار زيبا كه نام ميگاباتيس4 داشت و آگيسيلاوس او را به زنى به كوتوس داد. سپس يكهزار سواره و دوهزار پياده‌ی سبك‌ابزار همراه برگرفته از آنجا به فروگيا بازگشته و در آنجا سرزمينهاى فارنابازوس را به چپاول پرداخت. چه او ياراى آنكه در ميدان روبرو بشود نداشت و به پاسداران شهر نيز اطمينان نمى‌كرد و اينبود كه چيزهايى گرانبهاى خود را برداشته هميشه از جايى بجاى مى‌رفت و جز يك دسته‌ی سپاهى بر گرد سر خود نداشت تا هنگامى كه سپثردات بهمدستى هريپيداس5 اسپارتى بر لشكرگاه او دست يافته همگى دارائيش را از دستش ربودند. اين هريپيداس مرد سختى بود و به مال تاراجى آزمندى بى‌اندازه مى‌نمود چنانكه كسان سپثردات كه از مال تاراجى رسد برداشته و توانگرى يافته بودند او پافشارى داشت كه آنها را از دست ايشان برگيرد و همين سختى او باعث گرديد كه سپثردات بار ديگر هواى خود را تغيير داده بهمراهى مردم پافلاگونيا به سارديس رفت.
آگيسيلاوس از اين پیشامد سخت برآشفت زيرا گذشته از آنكه بدينسان يك سركرده‌ی دلاور جنگجويى را با يك دسته‌ی سپاهيان از دست مى‌داد خود اين داستان كه كسى از اسپارتيان تا بآن اندازه تنگديدگى و آزمندى از خود نشان بدهد ننگى براى او بود كه هميشه مى‌خواست از چنين شهرت زشتى اسپارتيان را پاك نگهدارد.
بهرحال پس از ديرى فارنابازوس فرصت بدست آورده بار ديگر با آگيسيلاوس رابطه‌ی همدستى يافت و آن از جهت اپولوفانيس6 پادشاه كوزپكوس بود كه دشمن هر دوى آنان شمرده مى‌شد. آگيسيلاوس بيشتر از او بجايگاهى كه قرار داده بودند رسيده در سايه‌ی درختى روى گياه‌ها نشست و چون فارنابازوس بآنجا رسيد و پوستهاى نرم و قاليچه‌هاى زيبا با خود آورده بود از ديدن آن ، حال آگيسيلاوس پژمرده گرديده آنها را نگسترد و همچنان برروى گياه‌ها برنشست ، با آنكه رختهاى پاكيزه و زيبايى در بر داشت. فارنابازوس دلى پر از كينه و شكايت داشت و چون اندك زمانى را بخاموشى گزاشت نيكيهايى كه در زمان جنگهاى پلوپونيسوس به لاكيدومونيان كرده بود و خود كارهاى مهم و پربهايى بود يادآورى كرده چنين گفت كه بپاداش اين نيكيها سرزمين او را ويران ساخته و انبوهى از كسان او را كشته‌اند. اسپارتيان كه در آنجا بودند همگى سر بزير انداختند و اين خود علامت آن بود كه گفته‌هاى او را تصديق مى‌نمايند و گواهى مى‌دهند. ولى آگيسيلاوس پاسخ داده گفت : «اى فارنابازوس آن هنگام كه ما با پادشاه ايران كه خداوند شماست رشته‌ی دوستى داشتيم با شما هم دوستانه رفتار مى‌نموديم. ولى اكنون چون ازو رشته‌ی دوستى را بريده‌ايم با شما نيز دشمنى مى‌كنيم. راستى اينست كه ما شما را يكى از ابزارهاى او مى‌شماريم و اگر با شما بدى مى‌كنيم نه از بهر آنكه قصد آزردن شما را داريم بلكه آزردن خداوند شما را خواستاريم. ولى هرگاه شما دوستى با يونانيان را بر بندگى پادشاه ايران برگزينيد آنزمان همه‌ی اين سپاهيان و همگى آن كشتيها در اختيار شما خواهد بود كه بدستيارى آنها كشور خود را نگهدارى و آزادى خود را كه اگر آن نباشد چيزى در زندگانى درخور دوست داشتن نيست نگهدارى.» فارنابازوس مقصود او را دريافته چنين پاسخ داد : «اگر پادشاه ايران ديگرى را بجاى من فرستاد من از آن زمان بیشك نزد شما خواهم آمد ولى تا او بمن اعتماد مى‌نمايد و حكمرانى بدست من مى‌سپارد من نيز جز وفادارى نخواهم نمود و هرگز كوششى را در راه پيشرفت كارهاى او فرو نخواهم گزاشت.»
1ـ Paphlagonia
2ـ Gotys
3ـ همانست كه در پيش گفته كه لوساندير چون به هلسپونت رفت در بازگشت او را همراه آورد و او يك تن از سركردگان ايراني بود كه از فارنابازوس رنجيده و ازو روگردان شده بود.
4ـ Megabates
5ـ Herippidas
6ـ Apollophanis
7) آگيسيلاوس ـ تکه‌ی 4
🔸 و چون او لشكر را بسرزمين فارنابازوس برد در آنجا هم آذوقه فراوان بود و لشكر آسايش يافتند و هم خود او پولهاى بسيارى فراهم آورد. از آنجا روانه‌ی سرحدهاى پافلاگونيا1 گرديده گوتوس2 پادشاه آنجا را بهمدستى يونانيان كشانيد و اين كار را او با دلخواه خود پذيرفت زيرا از پاكدلى و نيكى آگيسيلاوس متأثر گرديده بود. سپثردات3 از هنگامى كه از نزد فارنابازوس آمده بود هميشه در چادر آگيسيلاوس پاسبانى او را مى‌كرد و در همه جا همراه او بود. او را پسرى هم بود بسيار زيبا كه نام ميگاباتيس4 داشت و آگيسيلاوس او را به زنى به كوتوس داد. سپس يكهزار سواره و دوهزار پياده‌ی سبك‌ابزار همراه برگرفته از آنجا به فروگيا بازگشته و در آنجا سرزمينهاى فارنابازوس را به چپاول پرداخت. چه او ياراى آنكه در ميدان روبرو بشود نداشت و به پاسداران شهر نيز اطمينان نمى‌كرد و اينبود كه چيزهايى گرانبهاى خود را برداشته هميشه از جايى بجاى مى‌رفت و جز يك دسته‌ی سپاهى بر گرد سر خود نداشت تا هنگامى كه سپثردات بهمدستى هريپيداس5 اسپارتى بر لشكرگاه او دست يافته همگى دارائيش را از دستش ربودند. اين هريپيداس مرد سختى بود و به مال تاراجى آزمندى بى‌اندازه مى‌نمود چنانكه كسان سپثردات كه از مال تاراجى رسد برداشته و توانگرى يافته بودند او پافشارى داشت كه آنها را از دست ايشان برگيرد و همين سختى او باعث گرديد كه سپثردات بار ديگر هواى خود را تغيير داده بهمراهى مردم پافلاگونيا به سارديس رفت.
آگيسيلاوس از اين پیشامد سخت برآشفت زيرا گذشته از آنكه بدينسان يك سركرده‌ی دلاور جنگجويى را با يك دسته‌ی سپاهيان از دست مى‌داد خود اين داستان كه كسى از اسپارتيان تا بآن اندازه تنگديدگى و آزمندى از خود نشان بدهد ننگى براى او بود كه هميشه مى‌خواست از چنين شهرت زشتى اسپارتيان را پاك نگهدارد.
بهرحال پس از ديرى فارنابازوس فرصت بدست آورده بار ديگر با آگيسيلاوس رابطه‌ی همدستى يافت و آن از جهت اپولوفانيس6 پادشاه كوزپكوس بود كه دشمن هر دوى آنان شمرده مى‌شد. آگيسيلاوس بيشتر از او بجايگاهى كه قرار داده بودند رسيده در سايه‌ی درختى روى گياه‌ها نشست و چون فارنابازوس بآنجا رسيد و پوستهاى نرم و قاليچه‌هاى زيبا با خود آورده بود از ديدن آن ، حال آگيسيلاوس پژمرده گرديده آنها را نگسترد و همچنان برروى گياه‌ها برنشست ، با آنكه رختهاى پاكيزه و زيبايى در بر داشت. فارنابازوس دلى پر از كينه و شكايت داشت و چون اندك زمانى را بخاموشى گزاشت نيكيهايى كه در زمان جنگهاى پلوپونيسوس به لاكيدومونيان كرده بود و خود كارهاى مهم و پربهايى بود يادآورى كرده چنين گفت كه بپاداش اين نيكيها سرزمين او را ويران ساخته و انبوهى از كسان او را كشته‌اند. اسپارتيان كه در آنجا بودند همگى سر بزير انداختند و اين خود علامت آن بود كه گفته‌هاى او را تصديق مى‌نمايند و گواهى مى‌دهند. ولى آگيسيلاوس پاسخ داده گفت : «اى فارنابازوس آن هنگام كه ما با پادشاه ايران كه خداوند شماست رشته‌ی دوستى داشتيم با شما هم دوستانه رفتار مى‌نموديم. ولى اكنون چون ازو رشته‌ی دوستى را بريده‌ايم با شما نيز دشمنى مى‌كنيم. راستى اينست كه ما شما را يكى از ابزارهاى او مى‌شماريم و اگر با شما بدى مى‌كنيم نه از بهر آنكه قصد آزردن شما را داريم بلكه آزردن خداوند شما را خواستاريم. ولى هرگاه شما دوستى با يونانيان را بر بندگى پادشاه ايران برگزينيد آنزمان همه‌ی اين سپاهيان و همگى آن كشتيها در اختيار شما خواهد بود كه بدستيارى آنها كشور خود را نگهدارى و آزادى خود را كه اگر آن نباشد چيزى در زندگانى درخور دوست داشتن نيست نگهدارى.» فارنابازوس مقصود او را دريافته چنين پاسخ داد : «اگر پادشاه ايران ديگرى را بجاى من فرستاد من از آن زمان بیشك نزد شما خواهم آمد ولى تا او بمن اعتماد مى‌نمايد و حكمرانى بدست من مى‌سپارد من نيز جز وفادارى نخواهم نمود و هرگز كوششى را در راه پيشرفت كارهاى او فرو نخواهم گزاشت.»
1ـ Paphlagonia
2ـ Gotys
3ـ همانست كه در پيش گفته كه لوساندير چون به هلسپونت رفت در بازگشت او را همراه آورد و او يك تن از سركردگان ايراني بود كه از فارنابازوس رنجيده و ازو روگردان شده بود.
4ـ Megabates
5ـ Herippidas
6ـ Apollophanis
dar pirãmune 'adabiãt' n2-1.pdf
841.8 KB
🔶 کتاب در پیرامون «ادبیات»
نشست دوم : معنی «ادبیات» و تاریخچه‌ی آن واژه
(بخش یکم)
نشست دوم : معنی «ادبیات» و تاریخچه‌ی آن واژه
(بخش یکم)