🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش دوم
8) الکساندر‌ ـ تکه‌ی 40

🔸 الكساندر كه يكبار ترس و وسوسه به دل خود راه داده بود دلش هميشه شوريده بود و هر زمان با اندك چيزي ترس ديگري براي او رخ ميداد و از هر پيشامدي فال بد زده خود را ناآسوده مي‌ساخت. اينبود كه دربار او هميشه پر از كاهنان و پيشينگويان بود و هر روز گفتگوي ديگري پيش مي‌آمد. ولي چون خبري از خدايان درباره‌ی هيفاستيون رسيده بود اين خبر اندكي او را آرام ساخت و ديرزماني بكار قرباني كردن و مي خوردن پرداخت و چون نيارخوس بازگشته بود براي او سور باشكوهي داد و پس از آن چون شست‌وشو كرده و مي‌خواست به رختخواب برود بخواهش مديوس1 براي شام بخانه‌ی او رفت. در آنجا روز فردا را نيز به باده‌خواري پرداخت و در همانجا بود كه او را تب گرفت. آريستوبولوس مي‌نويسد كه چون در سختي تب هنگامي كه بسيار تشنه بود يك جام مي‌نوشيد در اثر آن بيدرنگ حال ديوانگان پيدا كرده و در روز سي‌ام ماه دايسيوس2 بمرد.
ولي در روزنامه‌ها تفصيل را بدينسان مي‌نگارند :
روز هيجدهم ماه از تبي كه داشت در همان اتاق شست‌وشو خوابيد. روز ديگر خود را شسته از آنجا به اتاق خود رفت و ببازي نرد پرداخت ، هنگام شام باز خود را شسته با حال آسوده قرباني نمود و شام خورد ولي شب را باز تب داشت. روز بيستم بعادت هر روزه قرباني نموده و خود را شست و باز در همان اتاق شست‌وشو خوابيده بداستانهايي كه نيارخوس از گردش خود در درياي بزرگ و از چيزهايي كه ديده بود و بازمي‌راند گوش فراداد. روز بيست و يكم را نيز بدانسان بسر رسانيد ولي تب او رو بفزوني داشت و هنگام شب سختيها كشيد. روز ديگر تب هرچه سختتر بود با اينهمه از آنجا برخاسته و رختخوابش را در كنار شستشوگاه نهادند و سركردگان بزرگ سپاه را نزد خود خوانده با آنان در زمينه‌ی اينكه كسان شايسته را برگزينند و جاهاي تهي را در لشكر پر سازند گفتگو مي‌كرد. روز بيست و چهارم حالش سختتر شد ، با اينهمه از رختخواب بيرون آمده در قربانيها ياوري مي‌نمود و دستور داد كه سرداران در دربار منتظر باشند و سركردگان ديگر در بيرون نگران شوند. روز بيست و پنجم او را بسراي شاهي در آنسوي رود بردند كه اندكي خوابيد ولي تب همچنان كارگر بود و چون سرداران بدرون آمدند او ياراي سخن گفتن نداشت. روز ديگر نيز همان حال را داشت. ماكيدونيان چون باور كردند كه او مرده با شيون بدانجا شتافتند و نزديكان او را بيم داده راه خواستند كه بي‌داشتن ابزار جنگ بدرون رفته از كنار خوابگاه او بگذرند. همان روز پوثون و سلويوكوس3 را بپرستشگاه سراپيس4 فرستاده دستور خواستند كه الكساندر را بآنجا ببرند ولي پاسخ شنيدند كه نبايد او را تكان داد. روز بيست و هشتم هنگام شام او بمرد. اين تفصيل آن است كه كلمه بكلمه در روزنامه‌ها نوشته شده.
اينزمان كسي چنين گماني نداشت كه او را زهر داده باشند. ولي چون پس از شش سال خبرهايي در اين باره داده شد چنانكه گفته‌اند اولمپياس كسان بسياري را بآن تهمت بكشت و ايولااوس كه آنزمان مرده بود به تهمت آنكه به الكساندر زهر خورانيده خاكسترهاي او را بباد داد. ولي بسياري برآنند كه اين تهمت پاك دروغ بوده. زيرا در آن كشاكش و گفتگوي سرداران كه چند روز بدرازا كشيد و در همه‌ي آن مدت لاشه‌ی الكساندر بروي زمين بود هرگز نشان از زهرخوردگي در آن پديد نيامد.
روكسانا كه اينزمان بچه‌اي در شكم خود داشت و باين جهت ماكيدونيان گرانمايه‌اش مي‌داشتند از رشكي كه بر استاتيرا داشت يك نامه‌ی دروغي باو نوشته چنان بازنمود كه پادشاه هنوز زنده است و چون بدينسان او را بدست آورد هم او را و هم خواهرش را بكشت و لاشه‌هاي آنان را در چاهي انداخته با خاك بيانباشت و اين كار او بدستياري پرديكاس بود كه در همان روزهاي مرگ الكساندر بنام آرهيداس كه پادشاه او را در ميان پاسبانان خود همه جا همراه برده بود زور و نيرويي داشت. اين آرهيداس را گفته‌ايم كه پسر فيلپوس بود از زن فرومايه‌اي بنام فيلينا5 و او هوش درستي نداشت. نه اينكه از نخست آن چنان بوده بلكه در زمان بچگي هوش بسياري از خود نشان ميداد ولي چون اولمپياس درمانهايي باو خورانيد بيچاره هم تندرستي خود را از دست داد و هم هوش و فهم خود را پاك باخت.

1ـ Medius
2ـ Daesius
3ـ Seleccus
4ـ Serapis
5ـ Philina

✴️ دين و دانش ✴️

(تکه‌ی ششم)

ميدانم كساني از خواندن آن رنجيدگي خواهند نمود ولي بايد ديد چه ميگويند؟!. آيا جهان در پيشرفت نبوده و نيست؟! اين را چگونه توان گفت؟! گذشته از تاريخ كه مي‌نمايد آدمي از لختي و تهيدستي آغازيده و كم‌كم باين حال رسيده ما خود مي‌بينيم كه روز بروز زندگي آراسته‌تر ميگردد و افزارهاي نوين بسيار پديد مي‌آيد. آيا اينها را مي‌توان ناديده انگاشت؟!

شايد كساني اختراعهايي را كه در اين دو قرن شده و جنبشي در زندگي پديد آورده از خدا ندانند. آري چنين كساني فراوانند و چنان مي‌پندارند كه اينها بخود و بخيره[=بی‌جهت] پیش آمده و اينست آنها را دشمن ميدارند. ولي اين يك انديشه‌ی عاميانه‌ايست. چنين تكاني در جهان بيخواست خدا چسان تواند بود؟!

نپنداريد ميگويم همه‌ی كارها از خداست و همچون جبريان آدميان را در كارهاي خود ناچار مي‌شمارم. من در جاي ديگري نيز گفته‌ام آدمي در پذيرفتن نيك و بد آزاد است و بِهر كاري كه مي‌خواهد تواند برخاست چيزي كه هست انجام آن در دست خودش نيست. مثلاً شما مي‌توانيد آهنگ سفر كنيد ولي چه بسا اتومبيل پيدا نشود و نتوانيد برويد و يا برويد و در راه برف آمده جلوتان را گيرد. اينست آنچه ما درباره‌ی چاره‌داري و ناچاري آدمي مي‌دانيم و ساده‌ترين و درست‌ترين سخن در آن باره مي‌باشد.

در اينجا هم آن ميخواهيم كه پيشرفت و جنبش جهان در چند صد سال آخر چيزي نيست كه از آن و اين توان شمرد و بيرون از خواست خدا دانست. اگر اين جنبش و پيشرفت در دست آدميان بودي از روز نخست بآن برخاستندي.

بارها گفته‌ايم در زمانهاي باستان انبوهي از مردمان در جهان دو دستي را در كار دانستندي. يكي براي نيكيها و ديگري براي بديها ، و هميشه در برابر يزدان اهريمني و يا در برابر روشنايي تاريكي و يا در برابر خدا بَعَلزِبولي[9] برپا داشتندي. بسياري نيز اين جهان را از خدا نشمردندي.

🔸اين كهنه‌ناداني بهمه‌ی كيشها راه يافته و در بيشتر دلها (دانسته و نادانسته) جا گرفته ، و اينست بسياري از آنان با اينجهان دشمني نمايند و گفتگو از آن را با دين و خداپرستي ناسازگار دانند و برخي چندان پافشاري در اين باره مي‌نمايند كه گفتگوهاي ما را كه از اينجهان و زندگاني در آن مي‌نماييم برنمي‌تابند و بيباكانه زبان بخرده‌گيري باز ميكنند. هم اينانند كه پيشرفتي را كه در زمينه‌ی دانشها رو داده و افزارهاي نويني پيدا شده از خدا نمي‌شمارند. در همه‌ی كشورها در آغاز پيدايش راه‌آهن و تلگراف و تلفن و اتومبيل و مانند اينها دينداران از آنها دوري جسته‌اند. راه‌آهن چون در اروپا رواج گرفت كشيشان آن را پديد آورده‌ی شيطان مي‌ستودند و هر گونه دشمني مي‌نمودند ، و آن را شنيده‌ايد كه يكي از ملايان تبريز از نشستن در اتومبيل خودداري ميكرده است.

ليكن اينها همه كجيست. مي‌بايد بيگفتگو همه‌ی اين پيشرفتها را از خدا دانست و ما چون آنها را با آگاهيهايي كه از راه كاوشهاي تاريخي و از روي دانشها (آگاهيهايي كه در آغاز گفتار بازنموديم) بدست آورده‌ايم پهلوي هم ميگزاريم دو چيز را آشكار مي‌بينيم :

🔸يكي اينكه آفريدگار جهانيان را به يك راه پيشرفتي انداخته و چنين خواسته كه آن راه را گام بگام پيمايند.

🔸ديگري آنكه آينده‌ی جهان پرشكوه‌تر و ارجدارتر از گذشته‌ی آن خواهد بود.

اينها چيزيست كه ناگزير بايد پذيرفت و براي گريز از آنها راهي نيست و چون اينها پذيرفته شد نتيجه آن خواهد بود كه دين نيز در پيشرفت باشد ، زيرا

🔸دين دستور زندگانيست و ناگزير بايد با زمان همگام باشد.

دوباره ميگويم : امروز جهان ديگر شده و صدها چيز نوين پيدا گرديده و چه درباره‌ی شناختن خدا و دانستن معني جهان ، و چه در پيرامون آيين زندگاني بگفتنيها و ياددادنيهاي ديگري نياز افتاده. ما اگر در اين زمينه بسخن پردازيم رشته بس دراز باشد و اينست تنها بيكي دو مثالي بس ميكنيم.

[9] : بَعَلزِبول به گفته‌ی انجیل سرکرده‌ی دیوها بوده. (لوقا 11 : 15 ، 18 و 19)

🔶 در پیرامون اسلام
🔸 گفتار دوم : بهانه‌هايي كه مسلمانان مي‌آورند - تکه‌ی سوم

2ـ مردم دين را بكار نمي‌بندند
يك بهانه‌ی ديگر همينست. پس از آنكه از پاسخ شما درماندند ، تو گويي آن گفته‌ها را نشنيده‌اند ، بيكبار چنين گويند : «مردم به دين عمل نمي‌كنند ، اگر عمل كنند همه‌ی كارها درست مي‌شود».
مي‌گوييم : اين سخن راست نيست. مسلمانان به هرچه باور مي‌دارند (و مي‌توانند بكار بست) بكار مي‌بندند : نماز مي‌گزارند ، روزه مي‌گيرند ، قرآن مي‌خوانند ، مسجد مي‌سازند ، در هر شهري گنبدهايي برپاست و زيارت مي‌كنند ، خمس و زكات مي‌پردازند ، به مكه مي‌روند. همه چيز را فراموش كرده ، از همه‌ی سرفرازييها چشم پوشيده اينها را بكار مي‌بندند.
در اين سالهاي جنگ و گرفتاري ما ديديم مسلمانان از رفتن به مكه چشم نپوشيدند و به هر دشواري مي‌بود خود را بآنجا رسانيدند.
پارسال دولت ايران آگاهي داده بود كه ايرانيان به مكه نروند و ما ديديم كه گوش ندادند و چنانكه سپس دانسته شد شش‌هزار تن قاچاق و پنهان رفته ، و با دشواريهاي بسياري خود را به مكه رسانيده بودند.
در ايران شيعيان از روي باورهاي خود روضه مي‌خوانند ، سر مي‌شكنند ، سينه مي‌زنند ، زنجير مي‌زنند ، مرده‌هاي خود را از گور بيرون آورده براي قم و عراق بار مي‌كنند. خود را در ديده‌ی بيگانگان رسوا گردانيده ، دست از اين كارها برنمي‌دارند. حاجيها و مشهديها چون از روي كيش خود دولت را «غاصب» دانسته‌اند با صد نيازي كه بدولت مي‌دارند با آن دشمني مي‌نمايند ، كه تا مي‌توانند از دادن ماليات و از فرستادن فرزندان خود بسربازي بازمي‌ايستند ، بقانون ارج نگزارده شكستن آن را مايه‌ی سرفرازي مي‌دانند.
همه‌ی اين كارها را از روي دستور دين مي‌كنند ، پس شما چگونه مي‌گوييد : «مردم عمل نمي‌كنند»؟!. آري از زماني كه دانشهاي اروپايي رواج پيدا كرده در هر كجا دسته‌هايي از مسلمانان از دين رو گردانيده‌اند و بدستورهاي آن كار نمي‌بندند ، و همين نشان ناتواني دين و دليل راست بودن گفته‌هاي ماست. همين مي‌رساند كه دين نيروي خود را از دست داده ، در برابر گمراهيها پايداري نمي‌تواند. به هر حال بكار نبستن دستورهاي ديني عنواني در دست شما نبايد بود. زيرا ديگران كه آن را بكار مي‌بندند بدتر و آلوده‌تر از اينانند ، و زيانهايي كه ما يكايك شمرديم خود نتيجه‌ی پابستگي به دين و بكار بستن دستورهاي آن مي‌باشد.
اين خود داستان شگفتي است كه ما بايشان از نادانيها و گمراهيهايي كه در خود كيشها جا گرفته ، و از بديهايي كه مسلمانان گرفتار شده‌اند سخن مي‌رانيم ، آنان خود را به نافهميدن زده مي‌گويند : «مردم عمل نمي‌كنند. اگر عمل كنند همه‌ی كارها درست مي‌شود». اين را مي‌گويند و هيچ نمي‌فهمند كه پاسخ ايرادهاي ما نيست. نمي‌فهمند كه چون نادانيها و گمراهيها از خود كيشها و در خود آنهاست ، مردم هرچه بيشتر بكار بندند بدتر خواهد بود و زيانها فزونتر خواهد گرديد.

🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش دوم
9) لوكولوس‌ ـ تکه‌ی 1

🔸 آپيوس كلاديوس1 كه نزد تيكران فرستاده شده بود (و او همان اپيوس برادرزن لوكولوس بود) رهنمايان تيكران او را چرخانيده از راههاي بسيار دوري مي‌بردند. آزاد كرده‌ي او كه مردي از سوريا بود از چگونگي آگاهش گردانيده و راه راست را باو نشان داد و اينبود آپيوس آن راه دور و پيچيده را رها كرده و براهنمايان «بدرود» گفته در چند روز از يوفراتيس (فرات) بگذشت و به انيتوخ (انطاكيه) در بالاتر از دافني2 رسيد. در آنجا باو دستور دادند كه در انتظار تيكران بنشيند كه اين هنگام بتازگي شهرهايي را در فنيگيا گشاده و كساني از بزرگان و سركردگان را بسوي خود كشيده بود كه خواه و ناخواه فرمانبردار او شده بودند و از جمله‌ی آنان زاربينوس3 پادشاه كوردوينيان4 بود. نيز بسياري از شهرهايي كه لوكولوس گشاده بود در اينزمان با تيكران رابطه داشتند و او وعده مي‌داد كه آنان را از زيردستي روميان رها خواهد گردانيد. ولي كنون را بايستي همچنان فرمانبرداري لوكولوس را نمايند. پادشاهي ارمنستان بنيادش بر زور و ستم و بر يونانيان درخور شكيبايي نبود. بويژه از زمان اين پادشاه كه چون بزرگ شده بود هيچگونه ستم و سختي دريغ نمي‌داشت و از شهرگشاييها كه مي‌كرد روزبروز گردنكش‌تر مي‌گرديد. بگمان او هر آنچه نيك است و مردم آن را مي‌پسندند نه تنها ازآن اوست بلكه جز براي او آفريده نشده. او نخست فرمانرواي كوچكي بوده و اين هنگام يكي از شهرگشايان گرديده بود چنانكه اشكانيان را بزبوني‌ای كه تا آنزمان نديده بودند رسانيده و بين‌النهرين را پر از يونانياني گردانيده بود كه از كيليكيا و كاپادوكيا بيرون مي‌آورد. نيز تازيان چادرنشين را از جاهاي خود كوچ داده بآن نزديكيها آورده بود كه بدستياري آنان سوداگري را رواج دهد.
يك دسته از پادشاهان پاسبانان خاص او بودند و چهار تن ايشان را هميشه همراه خود داشت كه چون سوار مي‌شد از پهلوي اسب او مي‌دويدند و چون بر تخت نشسته و بر مردم فرمان مي‌راند آنان دست بسته بر سر پا مي‌ايستادند. حال ديگران هم اين بود كه آزادي خود را باخته و تن‌هاي خود را براي هر گونه شكنجه آماده گردانيده بودند. آپيوس بآن نمايش تياتري اعتنا نكرد و هرگز خود را نباخته همينكه توانست نزد پادشاه برسد چنين گفت كه آمده مثرادات را بخواهد وگرنه جنگ را بر تيكران اعلام كند. تيكران اگرچه مي‌خواست با آپيوس به نرمي سخن گويد و چهره‌ی خود را باز و خندان نشان بدهد با اينهمه نتوانست خشم خود را از آن زبان آزاد كه از يك جوان مي‌ديد فرونشاند و از پيرامونيان خود پنهان دارد. زيرا از بيست و پنج سال يا بيشتر كه او پادشاه بود شايد اين نخستين بار بود كه سخني آزادانه و دليرانه از كسي مي‌شنيد. بهرحال چنين پاسخ داد كه مثرادات را بدست نخواهد داد و اگر روميان بجنگ برخيزند بنگهداري خود خواهد كوشيد و از لوكولوس خشمگين بود كه چرا در نامه‌ی خود او را شاه خوانده نه «شاه شاهان» و از اين جهت مي‌گفت در پاسخ ، او را با لقب «امپراتور» ياد نخواهد كرد. به آپيوس هديه‌هاي بزرگي فرستاد ولي او نپذيرفت. و چون چيزهاي ديگري بر آنها افزوده دوباره فرستاد اپيوس براي آنكه نگويند از روي خشم نمي‌پذيرد تنها يك قدحي را برداشته بازمانده را پس فرستاد.


1ـ Appius clodius
2ـ Daphne نام شهريست و گويا مقصود از ياد آن اينست كه گمان خواننده به انطاكيه‌ی معروف نرود.
3ـ Zarbienus
4ـ Cordyeni گويا مقصود همان كلمه‌ی كرد است كه در كتابهاي روميان و يونانيان باستان بشكلهاي گوناگون ياد كرده مي‌شود.

بکار بستن دستورهای کیش شیعی یا به گفته‌ی ملایان : انجام اعمال «دینی»

رفتن به زیارت «حرم حضرت معصومه»

«عمل به فرائض دینی»

✴️ دين و دانش ✴️

(تکه‌ی هفتم)

در هزار سال پيش كارها همه با دست بودي و دشواري از اين راه درميان نبودي ولي اكنون كه ماشينها پديد آمده چند دشواري از آن پیش آمده. زيرا يك تن كه با دستياري ماشين كار هزار تن را انجام ميدهد نهصدونودونه تن بيكار و از زندگي بي‌بهره مي‌ماند و نتيجه آن مي‌شود كه مليونها كسان گرسنه ميمانند و دسته و سپاه مي‌بندند ، و از آنسوي گندم و ديگر خوردنيها خريدار پيدا نميكند و دارندگان ناگزير شده بدريا مي‌ريزند. اين زيان آشكار آنست و زيان نهانش اينست كه

🔸جربزه و شايستگي خدادادي از كار افتاده و ارج دارايي را شده 🔸
، و اين خود نابساماني بزرگي در كار جهانست و آسيب بزرگي را دربر ميدارد.

اگر بشماريم اينگونه دشواريها از ده بيشتر است و آيينهاي كهن چاره‌اي را براي اينها نميدارد و نمي‌بايست دارد. فرمانرواييها كه امروز كشورها نيازمند است با فرمانرواييهاي ساده‌ی پيشين درخور سنجش نيست و امروز نشدنيست كه يك فرمانروايي با زكات كارهاي خود را راه برد.

زندگاني امروزي در برابر زندگاني هزار سال پيش همچون شهر در برابر روستا ميباشد و كساني كه ميخواهند جهان امروز با آيينهاي كهن راه رود درست مانند اينست كه كسي قانوني را كه براي آبادي و آسايش روستاها گزارده شده بخواهد در شهرها نيز روان گردد.

در نتيجه‌ی همين نارساييست كه كساني چنين ميگويند : دين براي آبادي آن جهانست و براي اين جهان ، مردم خود هرچه ميخواهند بكنند. ولي اين سخن از چندين راه نادرست است :

🔸نخست چنانكه گفته‌ايم اينجهان و آنجهان بهم پيوسته است و تا اين يكي آباد نباشد آن يكي آباد نخواهد بود. اين سخن بدان ماند كه يكي به پسر خود گويد : «تو در رفتار و كردار آزادي ، هرچه ميخواهي ميكن ، ولي نيكو باش» ، و اين نداند كه كسي كه در كردار و رفتار ، دلخواه خود را بكار مي‌بندد او چگونه نيك باشد؟!..

🔸دوم اگر مردم مي توانند بسر خود نيك از بد و سود از زيان بازشناسند چرا يكباره از دين بينياز نگردند و اگر نميتوانند چگونه در كار اينجهان آزاد باشند؟!

اينها همه از آنست كه كساني اين جهان را ازآنِ خدا نمي‌شناسند.

🔸سوم اين سخنيست كه دينها بويژه دين اسلام از آن بيزار ميباشد. در اينجاهاست كه ميگوييم : بچند دروغ دست مي‌يازند تا يك راست را نپذيرند.

بسخن خود بازمي‌آييم :
🔸اين نارسايي كمي آن آيينيها نيست و جاي هيچ ايرادي نميباشد. اين زمانست كه پيش رفته و همه چيز را ديگر گردانيده. اين خواست خداي آفريدگار است كه جهان را بدينسان راه ميبرد.

دوباره ميگويم : كساني از اينها خواهند رنجيد ، ولي آيا چه ميتوانند كرد؟!.. آيا جهان بدلخواه آنان ميگردد؟!.. آيا توانند جهان را بحال هزار سال پيش برگردانند؟!.. يا توانند از مردم جدا گرديده خود بآيين هزار سال پيش زيند؟!.. از رنجيدگي بي‌انگيزه و از گفتگوهاي بيهوده چه نتيجه بدست آيد؟!.. از ايستادگي بر ناداني چه سود برخيزد؟!.. اگر اين راست است كه خدا بايد جهان را راه برد و جهانيان را درمانده و گمراه نگزارد چه جاي آن رنجيدگي ميباشد؟!.

ميگويند : شما سخن بزرگ ميرانيد. ميگويم : بنام خداي بزرگ ميرانم.

ميگويند : شما همه چيز را ديگر مي‌سازيد. نه دربند علم كلاميد و نه ارجي بباورهاي مردم مي‌گزاريد. ميگويم : اين راست است ، ولي آن سخني كه تاكنون براست نگفته‌ايم كدامست؟!..

در همين گفتار ما بچند زمينه‌ی بسيار ارجداري درآمده‌ايم كه هم به نوانديشان (يا بگفته‌ی خود متجددين) و هم بكهنه‌پرستان (متقدمين) پاسخ داده‌ايم و بهيچ دسته نگراييده‌ايم با اينحال شما هرگز لغزشي پيدا نخواهيد كرد و هرچه گفته‌ايم همه راست ميباشد.

ما بسيار آرزومنديم كساني در اين زمينه چيزهايي نويسند و آنچه مي‌انديشند باز‌نمايند.[10] در جاهاي ديگري اين را در پاسخ بدخواهان و براي بستن زبان آنان مي‌نويسيم. ولي در اينجا خواستمان نه آنست و راستي را از خوانندگان ميخواهيم كه در اين زمينه انديشه‌ی خود را بازنمايند. اگر گفته‌هاي ما را براست ميدارند بنام گواهي پاكدلانه و براي راه نمودن بديگران از نوشتن بازنايستند. اگر ايرادي مي‌انديشند بنام پرسش و براي آنكه پاسخ داده شود و هيچ تاريكي نماند از گفتن خودداري ننمايند. ما نه تنها نخواهيم رنجيد و خشنود نيز خواهيم گرديد.
...
[10] : ما نیز اکنون در این کانال همان را میخواهیم. می‌خواهیم که خوانندگان به این زمینه درآیند و تا می‌توانند به روشنی این جستار بکوشند.

🔶 در پیرامون اسلام

🔸 دیباچه‌ی سخن

همه‌ی تکه‌ها در یکجا

🔶 در پیرامون اسلام

🔸 گفتار یکم : زیانهای اسلام

همه‌ی تکه‌ها در یکجا

🔶 در پیرامون اسلام

🔸 گفتار دوم : بهانه‌هايي كه مسلمانان مي‌آورند - تکه‌ی چهارم

مي‌دانيم كساني خواهند گفت : خواست ما آن دستورهاييست كه دين درباره‌ی راستگويي و درستكاري و نيكوكرداري داده. آن دستورهاست كه آرزومنديم مردم بكار بندند و از آنهاست كه نتيجه مي‌طلبيم.
مي‌گويم : مگر دين تنها اين دستورهاست؟!. كيشهاي گوناگوني كه شما مي‌داريد و اسلام مي‌ناميد بنياد آنها چيزهاي ديگر است. چنانكه بازنموديم چند رشته نادانيهاي بزرگي در بنياد اسلام كنوني خوابيده ، گذشته از نادانيهاي ديگري كه هر كيشي جداگانه مي‌دارد. شما كه مي‌خواهيد مردم دين را بكار بندند پيداست كه پيش از همه اين نادانيها را بكار خواهند بست (و اكنون مي‌بندند).
آنگاه مگر زندگاني تنها با راستگويي و درستكاري و نيكوكرداري راه افتد؟!. مگر بدستورها يا داناكهاي ديگري نياز نمي‌باشد؟!. مردمي كه مردگان را دست دارنده در كارهاي جهان مي‌شناسند ، و خدا را همچون پادشاه خودكامه‌ی زودرنجي در بالاي آسمان مي‌پندارند ، و آيين خدا را نشناخته گذشته‌ی جهان را بهتر از آينده‌اش مي‌شمارند ، براي نيكي جهان چشم براه فرود آمدن عيسا يا پيدا شدن مهدي مي‌دوزند ، مردمي كه آلوده‌ی چنين نادانيهاي پست مي‌باشند از راستگويي و درستكاري و نيكوكرداري به چه نتيجه‌اي توانند رسيد؟!. مسلمانان اگرهم راستگويي و درستكاري نمايند داستانشان داستان آن بردگان زير دست و زبون خواهد بود كه درميان خود راستگو و نيكوكار باشند و بيش از اين نتيجه در دستشان نخواهد بود.
پس از همه‌ی اينها ، من مي‌پرسم : چرا مسلمانان راستگويي و درستكاري و نيكوكرداري را بكار نمي‌بندند؟!. چرا پابستگي باينها نمي‌نمايند؟!. اگر شما راز اين را نمي‌دانيد ، ما مي‌دانيم. در اين دستگاه اسلام نام براستگويي و درستكاري و مانند آنها ارج گزارده نشده و نمي‌شود ، و امروز درميان مسلمانان سخن بسيار كم از آنها بميان مي‌آيد. بلكه در اين اسلام ، در هر كيشي از آن ، چيزهايي هست كه راستگويي و مانند آن را از كار انداخته است.
در جايي كه دين براي رفتن به بهشت است و اين كار هم با خواندن نماز و گرفتن روزه و رفتن به مكه يا كربلا و مانند اينها انجام تواند گرفت ، چه نيازي براستگويي و درستكاري مي‌ماند؟!.
روشنتر گويم : امروز مسلمانان دين را براي نيكي زندگاني و سرفرازي درميان توده‌ها نمي‌خواهند تا براستگويي و مانند آن ارج گزارند بلكه در انديشه‌ی آنان دين خود دستگاهيست كه بايد مسلمانان به هر پستي و سرافكندگي گردن گزارده آن را نگه دارند. چنانكه گفته‌ايم : آنان دين را براي مردم نمي‌خواهند. مردم را براي دين مي‌خواهند.
شنيدنيست كه روزي با ملايي در گفتگو مي‌بوديم و من نادانيها و گمراهيهاي مسلمانان را مي‌شماردم و مي‌گفتم اينهاست كه مايه‌ی بدبختي توده‌ها گرديده. ملا همين بهانه را آورده پاسخ داد : «با اينها نيست. مردم عمل نمي‌كنند!». گفتم چگونه عمل كنند؟! ديني كه چند راه پيدا كرده كدام يكي را گيرند و كدام يكي را بكار بندند؟!. گفت : «هر كس در هر عقيده‌اي كه هست عمل كند». گفتم : همين كار را مي‌كنند و هر كسي به هرچه باور مي‌دارد بكار مي‌بندد. ولي اين دين نتواند بود ، دين براي آنست كه مردمان را از پراكندگي بازرهاند و به يك راه آورد. اگر كار اينست كه هرچه پنداشت و بدلخواه خود سازگار يافت بكار بندد پس به دين چه نياز مي‌بوده؟!. آنگاه با اين حال شما را به بت‌پرستان دُژفهم1 آفريكا چه ايراديست؟!. چرا آنان را بيدين مي‌خوانيد؟!. مگر نه آنان هر گروهي هرچه مي‌پندارند بكار مي‌بندند؟!.

1ـ دُژ پیشوندیست بمعنی بدی‌ای که با نتراشیدگی توأم باشد. ـ و

✴️در جايي كه دين براي رفتن به بهشت است و اين كار هم با خواندن نماز و گرفتن روزه و رفتن به مكه يا كربلا و مانند اينها انجام تواند گرفت ، چه نيازي براستگويي و درستكاري مي‌ماند؟!.

✴️روشنتر گويم : امروز مسلمانان دين را براي نيكي زندگاني و سرفرازي درميان توده‌ها نمي‌خواهند تا براستگويي و مانند آن ارج گزارند بلكه در انديشه‌ی آنان دين خود دستگاهيست كه بايد مسلمانان به هر پستي و سرافكندگي گردن گزارده آن را نگه دارند. چنانكه گفته‌ايم : آنان دين را براي مردم نمي‌خواهند. مردم را براي دين مي‌خواهند.

(در پیرامون اسلام ، گفتار دوم)

🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش دوم
9) لوكولوس‌ ـ تکه‌ی 2

🔸 پيش از آن تيكران سر فرونياورده بود كه مثرادات را ببيند و با او گفتگويي بكند و با همه‌ی خويشاوندي كه داشت و اينزمان از يك پادشاهي بزرگي بيرون افتاده پناه باو آورده بود او را در يك جايگاه تر و بدهوايي نشيمن داده و بعبارت بهتر با او آن رفتار را داشت كه با يك دستگير زنداني. ولي اينزمان بدنبال او فرستاده با همه‌گونه نوازش و شكوه او را به كوشك شاهي نزد خود خواند و با او نشسته با هم گفتگوي درازي كردند. دو تن با هم آشتي كرده هرچه رشك يا كينه بود از ميان برداشتند و پيرامونيان خود را كه مايه‌ی آن رشكها و كينه‌ها بودند گوشمال دادند كه از جمله‌ی آنان مترودوروس1 يكي از مردم اسكپسيس2 بود كه مردي زباندار و دانشمندی و چندان به مثرادات نزديك و با او يگانه بود كه او را پدر مثرادات مي‌خواندند. زماني اين مرد از نزد مثرادات بفرستادگي نزد تيكران آمده بود كه او را بجنگ با روميان برانگيزد. تيكران از وي پرسيد : «تو چه مي‌گويي مترودوروس؟ آيا اين پيشنهاد را بپذيرم يا نه؟..» مترودوروس يا از روي دلبستگي به تيكران و يا از راه دلتنگي از مثرادات چنين پاسخ داد : «بنام فرستادگي از مثرادات بايد بگويم بپذير. ولي بنام دوستي با شما بايد بگويم نپذير!» اين هنگام تيكران آن داستان را به مثرادات بازگفت و گمان نداشت كه گزندي از آن راه به مترودوروس خواهد رسيد. ولي مثرادات بيدرنگ دستور داد او را گرفته بيرون بردند. تيكران سخت غمگين و از كرده پشيمان شد. اگرچه در حقيقت باعث نابودي او نبود بلكه بانديشه‌اي كه مثرادات از پيش داشت نيرو داده و آن را به نتيجه رسانيده بود. زيرا مثرادات از پيش از آن مترودوروس را دشمن مي‌داشت ولي راز خود را بيرون نمي‌داد و دليل اين سخن نوشته‌هاي اوست كه از كابينه‌اش بدست افتاد و در ميان آنها فرماني بود درباره‌ی كشتن مترودوروس. باري تيكران جنازه‌ی او را با شكوه بخاك سپرد و خيانتي را كه به زنده‌ی او كرده بود با احترام به مرده‌اش جبران كرد.
لوكولوس سرگرم قانونگزاري و سامان دادن بكارهاي شهرهاي آسيا بود ولي در همان هنگام بازي و لذت را فراموش نمي‌كرد. زيرا زماني كه در ايفيسوس3 درنگ داشت مردم را در شهرها بر آن وامي‌داشت كه جشن برپا كنند و به ورزش پردازند و كشتي گيرند و با هم بجنگند و شمشيربازي كنند. در سايه‌ی اين كار او ، مردم يك رشته بازيهاي تازه‌اي پديد آورده آنها را «بازيهاي لوكولوسي» ناميدند و بدينسان خرسندي خود را ازو كه بهترين چيز نزد او بود نشان دادند. در اين ميان آپيوس نزد لوكولوس آمده خبر آورد كه بايد براي جنگ با تيكران آماده شود. لوكولوس دوباره روانه‌ی پونتوس4 گرديده سپاه خود را گرد آورده شهر سينوپي5 را گرد فرو گرفت.

1ـ Metrodorus اين كلمه ترجمه‌ی يوناني مثرادات (مهرداد) است.
2ـ Scepsis
3ـ Ephesus يكي از شهرهاي معروفي كه يونانيان در كنار درياي سفيد در آسياي كوچك داشته‌اند.
4ـ Pontus نام شهري در آسياي كوچك كه مثرادات يكي از پادشاهان آن بود.
5ـ Sinope

🔶 دین و جهان

🖌 احمد کسروی

🔍 جستار : دین و دانش ، گرفتاریهای ایران و جهان ، سختی زندگانی کنونی ، جنگ ، مادّیگری ، ماشینیزم ، اقتصاد دادگرانه

📊 شمار ساتها : ۸۷

بازپسین پراکنش : فروردین ۱۳۹۸

کتابخانه‌ی پاکدینی

🔸 این کتاب از سوی «باهَماد پاکدینان» و بدست «کوشاد تلگرام» پراکنده میگردد.