✴️مردم را نافهم پنداشته همچون آب خوردن دروغ میگویند
دین را یک رشته رسوم و عادات دانسته و خواست از آن را نیز رفتن به بهشت می‌پندارند. خدا را بپای فرمانروایان هوسباز رسانیده‌اند که پیرامونیانی دارد و گرامی‌داشتگانی. گرامی‌داشتگانی که در یک دوره‌ی کوتاهی از تاریخ چند میلیون ساله‌ی آدمی میزیسته‌اند. پیش و پس از آن دوره او را گرامی‌داشته‌ی دیگری نیست. یکی از آنها که بستمدیدگی کشته شده خدا را سخت اندوهناک گردانیده. از اینرو تنها چشمداشت او از آفریدگانش اینست که آنان را پاس دارند و به آنکه بستمدیدگی کشته شده دل بسوزانند و بگریند و سینه و زنجیر بزنند و با قمه سرهاشان را بشکافند. چون چنین کردند رستگار خواهند بود و آنگاه درهای بهشت را بروشان باز خواهد گردانید. اینست خدایی که به پیروانشان می‌‌شناسانند.
بنیاد این کیش هزاروسیصد سال پیش با یک رشته دروغهای بیباکانه (بنام حدیث) در راه خلافت گزاشته شده. اینست در آغاز بجای دین ، رنگ سیاست بخود داشته و بنیاد آن جز یک رشته کوششهای سیاسی برای بدست گرفتن فرمانروایی نبوده. اینست دین (اسلام) را نیز تنها افزاری برای پیشرفت کارشان گرفته هر زمان که نیاز دیده‌اند آن را دیگر گردانیده از دیگر مسلمانان جدا افتاده‌اند.
این بیباکی در دروغسازی تا جایی بوده که برای آن حدیث نیز ساخته‌اند. گفته‌اند برای پیشرفت اسلام (بخوانید : دکان ما) میتوان دروغ ساخت.
«خبرگزاری فارس» را خوانندگان می‌شناسند. همان روزنامه‌ی کیهان (ولی اینترنتی) توانیمش شمارد. این خبرگزاری در نشانی زیر کوشیده پنداشته‌ها‌ی یک افسانه‌باف فرومایه‌ای را برویه‌ی راست (واقعیت) بخورد مردم دهد.
http://www.farsnews.com/amp/13980614000198
افسانه‌ی یاد شده سرگذشت معجزه‌‌ایست که یک امام (امام حسین) پس از هزاروچهارصد سال که از کشته شدنش می‌گذرد برای یک جوان ارمنی انجام داده و او را که به سرطان دچار بوده «شفا» داده. از شفایافتگی آن جوان ، 23 ارمنی دیگر شهادتین بزبان روان ساخته مسلمان شده‌اند.
پیامبر اسلام که چند بار از معجزه نمودن ناتوانی نشان داده و کوشیده مسلمانان را از این پندار بیهوده و زیانمند دور نگاه دارد ، نوه‌ی کشته شده‌ی او پس از 1400 سال بیمار سرطانی‌ای که پزشکان «جوابش کرده‌اند» را درمان میکند.
«فارس» این پندارها را با آب و تاب فراوان در قالب خبری که هیچ پیکره‌ای هم از ارمنیان مسلمان شده ندارد نوشته و بخورد مردم داده. در آنجا چنین نوشته : «محدودیت‌های این خانواده‌ی مسلمان شده و 20 جوان ارمنی اجازه‌ی تصویربرداری را نمی‌دهد». روی بیشرمی سیاه باد!
لیکن «شورای خلیفه‌گری ارمنیان» تاب شنیدن این دروغها را نیاورده و با نوشتن نامهای خبر را دروغ و بازی رسانه‌ای نامیده و از اینکه سهشهای جوانان ارمنی ببازی گرفته شده افسوس خورده.
دین را یک رشته رسوم و عادات دانسته و خواست از آن را نیز رفتن به بهشت می‌پندارند. خدا را بپای فرمانروایان هوسباز رسانیده‌اند که پیرامونیانی دارد و گرامی‌داشتگانی. گرامی‌داشتگانی که در یک دوره‌ی کوتاهی از تاریخ چند میلیون ساله‌ی آدمی میزیسته‌اند. پیش و پس از آن دوره او را گرامی‌داشته‌ی دیگری نیست. یکی از آنها که بستمدیدگی کشته شده خدا را سخت اندوهناک گردانیده. از اینرو تنها چشمداشت او از آفریدگانش اینست که آنان را پاس دارند و به آنکه بستمدیدگی کشته شده دل بسوزانند و بگریند و سینه و زنجیر بزنند و با قمه سرهاشان را بشکافند. چون چنین کردند رستگار خواهند بود و آنگاه درهای بهشت را بروشان باز خواهد گردانید. اینست خدایی که به پیروانشان می‌‌شناسانند.
بنیاد این کیش هزاروسیصد سال پیش با یک رشته دروغهای بیباکانه (بنام حدیث) در راه خلافت گزاشته شده. اینست در آغاز بجای دین ، رنگ سیاست بخود داشته و بنیاد آن جز یک رشته کوششهای سیاسی برای بدست گرفتن فرمانروایی نبوده. اینست دین (اسلام) را نیز تنها افزاری برای پیشرفت کارشان گرفته هر زمان که نیاز دیده‌اند آن را دیگر گردانیده از دیگر مسلمانان جدا افتاده‌اند.
این بیباکی در دروغسازی تا جایی بوده که برای آن حدیث نیز ساخته‌اند. گفته‌اند برای پیشرفت اسلام (بخوانید : دکان ما) میتوان دروغ ساخت.
«خبرگزاری فارس» را خوانندگان می‌شناسند. همان روزنامه‌ی کیهان (ولی اینترنتی) توانیمش شمارد. این خبرگزاری در نشانی زیر کوشیده پنداشته‌ها‌ی یک افسانه‌باف فرومایه‌ای را برویه‌ی راست (واقعیت) بخورد مردم دهد.
http://www.farsnews.com/amp/13980614000198
افسانه‌ی یاد شده سرگذشت معجزه‌‌ایست که یک امام (امام حسین) پس از هزاروچهارصد سال که از کشته شدنش می‌گذرد برای یک جوان ارمنی انجام داده و او را که به سرطان دچار بوده «شفا» داده. از شفایافتگی آن جوان ، 23 ارمنی دیگر شهادتین بزبان روان ساخته مسلمان شده‌اند.
پیامبر اسلام که چند بار از معجزه نمودن ناتوانی نشان داده و کوشیده مسلمانان را از این پندار بیهوده و زیانمند دور نگاه دارد ، نوه‌ی کشته شده‌ی او پس از 1400 سال بیمار سرطانی‌ای که پزشکان «جوابش کرده‌اند» را درمان میکند.
«فارس» این پندارها را با آب و تاب فراوان در قالب خبری که هیچ پیکره‌ای هم از ارمنیان مسلمان شده ندارد نوشته و بخورد مردم داده. در آنجا چنین نوشته : «محدودیت‌های این خانواده‌ی مسلمان شده و 20 جوان ارمنی اجازه‌ی تصویربرداری را نمی‌دهد». روی بیشرمی سیاه باد!
لیکن «شورای خلیفه‌گری ارمنیان» تاب شنیدن این دروغها را نیاورده و با نوشتن نامهای خبر را دروغ و بازی رسانه‌ای نامیده و از اینکه سهشهای جوانان ارمنی ببازی گرفته شده افسوس خورده.
خبرگزاری فارس
شفا گرفتن جوان مسیحی و مسلمان شدن 23 ارمنی
«آن روز بین‌الحرمین غوغایی به‌پا بود. رابرت، پدر و مادرش و 20 جوان ارمنی شهادتین را خواندند و مسلمان شدند. رابرت شد:«ابوالفضل»،آبراهام «علی» و وارتوش؛«فاطمه»
🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش دوم
12) آنتونيوس ـ تکه‌ی 11
🔸 در آن هنگام كه او اين سخنان نااميدانه را بر زبان مي‌راند و دوستانش در پيرامون وي اشك از ديده مي‌باريدند ناگهان راهنماي ماردي فرارسيده آنان را از آن نوميدي بيرون آورد زيرا ثابت كرد كه اين سردي هوا و تري آن كه در دم زدن خود آن را مي‌يابند دليل است كه بآن رود نزديك مي‌باشند. در اين ميان از لشكر هم خبر رسيد كه همه‌ی آن غوغاها از رهگذر خود سپاهيان مي‌باشد و هرگز پاي دشمن در ميان نبوده. آنتونيوس براي فرونشاندن غوغا فرمان ايستادن داد كه سپاهيان اندكي آسايش نمايند.
روز آغاز كرد و در لشكر اندك آرامشي پديد آمده بود كه ناگهان تيرهاي اشكانيان در بالاي سر دنباله‌ی لشكر پريدن آغاز كرد. اين هنگام نيز سبك‌ابزاران بجنگ پرداختند و پيادگان سنگين‌ابزار به پشتيباني آنان برخاسته بدانسان كه در پيش گفته‌ايم بدستياري سپرهاي خود بنگهداري آنان برخاستند. ولي دشمن بيش از اين دنبال نكرد و چون دسته‌هاي پيشين سپاه آن رود را از دور مي‌ديدند آنتونيوس سوارگان را بكنار آب فرستاد كه آنان در جلو دشمن بپاسباني بايستند تا زخميان و بيماران را بگذرانند. اينزمان همه‌ی سپاه آسوده گرديده و از آب آن رود آزادانه مي‌نوشيدند زيرا اشكانيان همينكه چشمشان به رود افتاد كمانها را باز كرده و روي به روميان آورده چنين گفتند : «بآزادي از آب بگذريد.» سپس از دليري آنان ستايشهايي كردند. همه‌ی سپاه از رود گذشته در آنسوي بآسايش نشستند و چون چندان اعتمادي بگفته‌ی دشمنان نداشتند همچنان آماده و هوشيار راه را پيش گرفتند. شش روز پس از آن جنگ آخرين بود كه بكنار رود اراكس1 (ارس) رسيدند و از تندي و ژرفي آب ، گذشتن از آن را بيمناك مي‌ديدند و چون خبري هم مي‌رسيد كه دشمن كميني در آنجا دارد و بهنگام گذشتن ايشان از آب بر سر ايشان خواهند تاخت از اين جهت سخت ترسناك بودند. ولي بي‌هيچ‌گونه گزندي از آب گذشته و چون خود را در خاك ارمنستان ديدند بيكبار دل‌آسوده شدند و همچون كشتي‌نشينان كه پس از گرفتاري به توفان بخشكي برسند از شادي زمين را مي‌بوسيدند و همديگر را بآغوش مي‌كشيدند و چون در راه كه مي‌رفتند از بس كه خوردني فراوان و بي‌اندازه بود بي‌اندازه مي‌خوردند و اين بار هم خود را گرفتار استسقا و اسهال خوني مي‌ساختند.
در اينجا آنتونيوس بدقت شماره‌ی سپاه كرد بيست‌هزار پياده و چهارهزار سواره را از دست داده بود كه يك نيم بيشتر آنان نه از دست دشمن بلكه از گزند بيماري نابود شده بودند. راهنوردي ايشان از بيرون فراهاتا تا اينجا بيست و هفت روز كشيده و در اين مدت در هجده هنگامه بر دشمن چيره درآمده بودند. ولي چون نتوانسته بودند كه از دنبال بتازند چندان نتيجه از آن فيروزيها در دست نداشتند. از اينجا بود كه باعث هدر رفتن رنجهاي خود را آرتاوازد پادشاه ارمنستان مي‌شماردند. زيرا او بود كه شانزده‌هزار سواره را2 كه از جهت ساز و برگ همچون خود ايرانيان بودند و به رسم جنگ آنان آشنايي داشتند و در هنگام دنبال كردن مي‌توانستند كار بس سودمندي را انجام دهند برداشته با خويشتن به ارمنستان برد و نتيجه‌ی اين كار او بود كه اشكانيان هر شكستي كه مي‌يافتند بآساني و زودي جبران آن را كرده دوباره بازمي‌گشتند و بار ديگر بحمله و هجوم مي‌پرداختند. از اين جهت روميان همگي خواستار هجوم بر ارمنستان بودند كه از آرتاوازد كينه بازجويند. ولي خود آنتونيوس دورانديشانه مي‌ديد كه سپاهيان فرسوده مي‌باشند و آنچه را كه براي چنان هجومي دربايست با خود ندارند. اينبود كه از چنان آهنگي چشم پوشيد ولي زمان ديگري كه به ارمنستان درآمده بود آرتاوازد را با مهر و نويد پيش خود بخواند و چون بيامد دستگيرش گردانيده با خود به الكساندريا برد و در آنجا جشن فيروزي بنام اين كار گرفت.3
1ـ Arax
2ـ در جاي ديگر شماره‌ی سوارگان پادشاه ارمنستان را ششهزار گفته بود و دانسته نيست اختلاف از كجا برخاسته.
3ـ پلوتارخ در جاي ديگري نيز گفته كه آنتونيوس ، آرتاوازد را بحيله دستگير ساخت بدينسان كه باو زينهار داد ولي چون آمد او را دستگير كرد. آنزمان چون كسي را در جنگ دستگير مي‌كردند و مردي بنام بود در بازگشتن بشهر خود او را بر چهارپايي نشانده گرد شهر مي‌گردانيدند. آنتونيوس نيز آرتاوازد را در الكساندريا به همان نحو بگردانيد.
12) آنتونيوس ـ تکه‌ی 11
🔸 در آن هنگام كه او اين سخنان نااميدانه را بر زبان مي‌راند و دوستانش در پيرامون وي اشك از ديده مي‌باريدند ناگهان راهنماي ماردي فرارسيده آنان را از آن نوميدي بيرون آورد زيرا ثابت كرد كه اين سردي هوا و تري آن كه در دم زدن خود آن را مي‌يابند دليل است كه بآن رود نزديك مي‌باشند. در اين ميان از لشكر هم خبر رسيد كه همه‌ی آن غوغاها از رهگذر خود سپاهيان مي‌باشد و هرگز پاي دشمن در ميان نبوده. آنتونيوس براي فرونشاندن غوغا فرمان ايستادن داد كه سپاهيان اندكي آسايش نمايند.
روز آغاز كرد و در لشكر اندك آرامشي پديد آمده بود كه ناگهان تيرهاي اشكانيان در بالاي سر دنباله‌ی لشكر پريدن آغاز كرد. اين هنگام نيز سبك‌ابزاران بجنگ پرداختند و پيادگان سنگين‌ابزار به پشتيباني آنان برخاسته بدانسان كه در پيش گفته‌ايم بدستياري سپرهاي خود بنگهداري آنان برخاستند. ولي دشمن بيش از اين دنبال نكرد و چون دسته‌هاي پيشين سپاه آن رود را از دور مي‌ديدند آنتونيوس سوارگان را بكنار آب فرستاد كه آنان در جلو دشمن بپاسباني بايستند تا زخميان و بيماران را بگذرانند. اينزمان همه‌ی سپاه آسوده گرديده و از آب آن رود آزادانه مي‌نوشيدند زيرا اشكانيان همينكه چشمشان به رود افتاد كمانها را باز كرده و روي به روميان آورده چنين گفتند : «بآزادي از آب بگذريد.» سپس از دليري آنان ستايشهايي كردند. همه‌ی سپاه از رود گذشته در آنسوي بآسايش نشستند و چون چندان اعتمادي بگفته‌ی دشمنان نداشتند همچنان آماده و هوشيار راه را پيش گرفتند. شش روز پس از آن جنگ آخرين بود كه بكنار رود اراكس1 (ارس) رسيدند و از تندي و ژرفي آب ، گذشتن از آن را بيمناك مي‌ديدند و چون خبري هم مي‌رسيد كه دشمن كميني در آنجا دارد و بهنگام گذشتن ايشان از آب بر سر ايشان خواهند تاخت از اين جهت سخت ترسناك بودند. ولي بي‌هيچ‌گونه گزندي از آب گذشته و چون خود را در خاك ارمنستان ديدند بيكبار دل‌آسوده شدند و همچون كشتي‌نشينان كه پس از گرفتاري به توفان بخشكي برسند از شادي زمين را مي‌بوسيدند و همديگر را بآغوش مي‌كشيدند و چون در راه كه مي‌رفتند از بس كه خوردني فراوان و بي‌اندازه بود بي‌اندازه مي‌خوردند و اين بار هم خود را گرفتار استسقا و اسهال خوني مي‌ساختند.
در اينجا آنتونيوس بدقت شماره‌ی سپاه كرد بيست‌هزار پياده و چهارهزار سواره را از دست داده بود كه يك نيم بيشتر آنان نه از دست دشمن بلكه از گزند بيماري نابود شده بودند. راهنوردي ايشان از بيرون فراهاتا تا اينجا بيست و هفت روز كشيده و در اين مدت در هجده هنگامه بر دشمن چيره درآمده بودند. ولي چون نتوانسته بودند كه از دنبال بتازند چندان نتيجه از آن فيروزيها در دست نداشتند. از اينجا بود كه باعث هدر رفتن رنجهاي خود را آرتاوازد پادشاه ارمنستان مي‌شماردند. زيرا او بود كه شانزده‌هزار سواره را2 كه از جهت ساز و برگ همچون خود ايرانيان بودند و به رسم جنگ آنان آشنايي داشتند و در هنگام دنبال كردن مي‌توانستند كار بس سودمندي را انجام دهند برداشته با خويشتن به ارمنستان برد و نتيجه‌ی اين كار او بود كه اشكانيان هر شكستي كه مي‌يافتند بآساني و زودي جبران آن را كرده دوباره بازمي‌گشتند و بار ديگر بحمله و هجوم مي‌پرداختند. از اين جهت روميان همگي خواستار هجوم بر ارمنستان بودند كه از آرتاوازد كينه بازجويند. ولي خود آنتونيوس دورانديشانه مي‌ديد كه سپاهيان فرسوده مي‌باشند و آنچه را كه براي چنان هجومي دربايست با خود ندارند. اينبود كه از چنان آهنگي چشم پوشيد ولي زمان ديگري كه به ارمنستان درآمده بود آرتاوازد را با مهر و نويد پيش خود بخواند و چون بيامد دستگيرش گردانيده با خود به الكساندريا برد و در آنجا جشن فيروزي بنام اين كار گرفت.3
1ـ Arax
2ـ در جاي ديگر شماره‌ی سوارگان پادشاه ارمنستان را ششهزار گفته بود و دانسته نيست اختلاف از كجا برخاسته.
3ـ پلوتارخ در جاي ديگري نيز گفته كه آنتونيوس ، آرتاوازد را بحيله دستگير ساخت بدينسان كه باو زينهار داد ولي چون آمد او را دستگير كرد. آنزمان چون كسي را در جنگ دستگير مي‌كردند و مردي بنام بود در بازگشتن بشهر خود او را بر چهارپايي نشانده گرد شهر مي‌گردانيدند. آنتونيوس نيز آرتاوازد را در الكساندريا به همان نحو بگردانيد.
✴️ حزب و گمراهیهای سیاسی
(تکه‌ی بیست‌ویکم)
🔶شانزده خواست آزادگان
(بخش سوم)
ولی در سررشته‌داریِ توده [1] ، مردم اختیار را در دست خود دارند و خودشان با آزادی و سرفرازی كشور را راه می‌برند. پایه‌ی این سررشته‌داری بر آنست كه یك مردمی كه بیست‌ملیون یا كمتر یا بیشتر در یك سرزمینی زندگی میكنند میدانند كه آن سرزمین را خدا بایشان سپرده كه در آن زندگی كنند و بوسیله‌ی كشت و كار روزی خود و فرزندانشان را آماده گردانند و تا میتوانند بآبادی آنجا كوشند و
🔸آن سرزمین خانه‌ی آنهاست كه باید دلبستگی داشته بنگهداریش كوشند.
نیز آن بیست‌ملیون چون سود و زیانشان بهم بسته است همگی خود را از یك خاندان شناسند و هر یك از ایشان دربند آسایش همگی باشند.
از آنسوی چون برای راه بردن كشور یك نیرویی بنام حكومت لازم است و آن چنانست كه همگی نمی‌توانند بآن پرداخت از اینرو باید كسانی را از میان خود برگزیده رشته‌ی كارها را بدست ایشان بسپارند كه آنها خود نمایندگان توده‌اند نه فرمانروایان بایشان ، و باید توده نگهبانی بكارهای آنان نماید.
اینست معنی حكومت مشروطه[دمکراسی] و اینست ما آن را بهترین شیوه‌ی حكومت می‌شماریم.
این نتیجه‌ی پیشرفت جهانست كه چنین حكومتی پیدا شده و در بیشتر كشورها پا گرفته. در ایران هم باید مردم ارج آن را بشناسند و بنگهداریش كوشند كسانی كه دهان باز كرده بمشروطه بد میگویند یا ریشخند میكنند این دلیل نادانی ایشانست. این دلیل است كه خردهاشان بیكاره گردیده.
گاهی كسانی از جوانان چنین میگویند : «مشروطه كهنه گردیده دیگر در اروپا آن را نمی‌پسندند». [2] باید گفت : مشروطه كفش و كلاه نیست كه كهنه گردد ، حقایق همیشه تازه است. اینان چون شنیده‌اند در اروپا برخی حزبها راه دیكتاتوری پیش گرفته‌اند بی‌آنكه بدانند انگیزه‌اش چه بوده ، و آنگاه آیا نیك است یا بد ، در اینجا هم بهوس افتاده‌اند كه اینان از مشروطه بد گویند و آن را نپسندند. اینست نمونه‌ای از بیمایگی جوانان ایران. آنهمه رنجها برده شده و سررشته‌داری توده بنیاد یافته ، هنوز پا نگرفته و بجایی نرسیده این جوانان آن را نمی‌پسندند و كمی خود می‌شمارند كه بمشروطه سر فروآورند.
گاهی هم كسانی از راه دیگر آمده میگویند : «در این مدت آزموده شده كه مشروطه برای این كشور مناسب نیست. باید این كشور را با مشت اداره كرد».
باید گفت : این را كه آزمود؟!. هنوز در ایران مشروطه پا نگرفته ، هنوز یكی از هزار تن معنی مشروطه را نمیداند ، چیزی كه روان نشده چگونه آزموده گردید؟! آنكه میگوید : «باید با مشت راه برد» بگوید با مشت كه؟! این نادانان چون شنیده‌اند در اروپا دیكتاتورهایی پیدا شده كه كشورهای خود را راه می‌برند هر یكی بآرزوی دیكتاتوری افتاده و اینكه میگوید : «باید با مشت اداره كرد» هر یكی مشت خود را میگوید و از بس سبكمغز است می‌پندارد كه با این سخن به دیكتاتوری خواهد رسید.
ببینید با چه نادانیهایی با مشروطه دشمنی می‌نمایند. اینان درسخواندگان این كشورند.
(پرچم روزانه شماره‌ی 223)
[1] : سررشته‌داری به معنی حکومت و سررشته‌داری توده به معنی دمکراسی است.
[2] : این اندیشه اندکی پیش از جنگ جهانی دوم و در گرماگرم آن هواخواهانی داشت زیرا در کشورهایی مانند آلمان ، ایتالیا ، ژاپن ، شوروی و اسپانیا با آنکه بدمکراسی کار نمی‌بستند ، پیشرفتهایی از آنها دیده می‌شد. پس برخی نتیجه میگرفتند شیوه‌هایی از سررشته‌داری برویه‌ی نازیزم ، فاشیزم یا کمونیزم بهتر از دمکراسی است.
(تکه‌ی بیست‌ویکم)
🔶شانزده خواست آزادگان
(بخش سوم)
ولی در سررشته‌داریِ توده [1] ، مردم اختیار را در دست خود دارند و خودشان با آزادی و سرفرازی كشور را راه می‌برند. پایه‌ی این سررشته‌داری بر آنست كه یك مردمی كه بیست‌ملیون یا كمتر یا بیشتر در یك سرزمینی زندگی میكنند میدانند كه آن سرزمین را خدا بایشان سپرده كه در آن زندگی كنند و بوسیله‌ی كشت و كار روزی خود و فرزندانشان را آماده گردانند و تا میتوانند بآبادی آنجا كوشند و
🔸آن سرزمین خانه‌ی آنهاست كه باید دلبستگی داشته بنگهداریش كوشند.
نیز آن بیست‌ملیون چون سود و زیانشان بهم بسته است همگی خود را از یك خاندان شناسند و هر یك از ایشان دربند آسایش همگی باشند.
از آنسوی چون برای راه بردن كشور یك نیرویی بنام حكومت لازم است و آن چنانست كه همگی نمی‌توانند بآن پرداخت از اینرو باید كسانی را از میان خود برگزیده رشته‌ی كارها را بدست ایشان بسپارند كه آنها خود نمایندگان توده‌اند نه فرمانروایان بایشان ، و باید توده نگهبانی بكارهای آنان نماید.
اینست معنی حكومت مشروطه[دمکراسی] و اینست ما آن را بهترین شیوه‌ی حكومت می‌شماریم.
این نتیجه‌ی پیشرفت جهانست كه چنین حكومتی پیدا شده و در بیشتر كشورها پا گرفته. در ایران هم باید مردم ارج آن را بشناسند و بنگهداریش كوشند كسانی كه دهان باز كرده بمشروطه بد میگویند یا ریشخند میكنند این دلیل نادانی ایشانست. این دلیل است كه خردهاشان بیكاره گردیده.
گاهی كسانی از جوانان چنین میگویند : «مشروطه كهنه گردیده دیگر در اروپا آن را نمی‌پسندند». [2] باید گفت : مشروطه كفش و كلاه نیست كه كهنه گردد ، حقایق همیشه تازه است. اینان چون شنیده‌اند در اروپا برخی حزبها راه دیكتاتوری پیش گرفته‌اند بی‌آنكه بدانند انگیزه‌اش چه بوده ، و آنگاه آیا نیك است یا بد ، در اینجا هم بهوس افتاده‌اند كه اینان از مشروطه بد گویند و آن را نپسندند. اینست نمونه‌ای از بیمایگی جوانان ایران. آنهمه رنجها برده شده و سررشته‌داری توده بنیاد یافته ، هنوز پا نگرفته و بجایی نرسیده این جوانان آن را نمی‌پسندند و كمی خود می‌شمارند كه بمشروطه سر فروآورند.
گاهی هم كسانی از راه دیگر آمده میگویند : «در این مدت آزموده شده كه مشروطه برای این كشور مناسب نیست. باید این كشور را با مشت اداره كرد».
باید گفت : این را كه آزمود؟!. هنوز در ایران مشروطه پا نگرفته ، هنوز یكی از هزار تن معنی مشروطه را نمیداند ، چیزی كه روان نشده چگونه آزموده گردید؟! آنكه میگوید : «باید با مشت راه برد» بگوید با مشت كه؟! این نادانان چون شنیده‌اند در اروپا دیكتاتورهایی پیدا شده كه كشورهای خود را راه می‌برند هر یكی بآرزوی دیكتاتوری افتاده و اینكه میگوید : «باید با مشت اداره كرد» هر یكی مشت خود را میگوید و از بس سبكمغز است می‌پندارد كه با این سخن به دیكتاتوری خواهد رسید.
ببینید با چه نادانیهایی با مشروطه دشمنی می‌نمایند. اینان درسخواندگان این كشورند.
(پرچم روزانه شماره‌ی 223)
[1] : سررشته‌داری به معنی حکومت و سررشته‌داری توده به معنی دمکراسی است.
[2] : این اندیشه اندکی پیش از جنگ جهانی دوم و در گرماگرم آن هواخواهانی داشت زیرا در کشورهایی مانند آلمان ، ایتالیا ، ژاپن ، شوروی و اسپانیا با آنکه بدمکراسی کار نمی‌بستند ، پیشرفتهایی از آنها دیده می‌شد. پس برخی نتیجه میگرفتند شیوه‌هایی از سررشته‌داری برویه‌ی نازیزم ، فاشیزم یا کمونیزم بهتر از دمکراسی است.
✴️پرسش و پاسخ 02
🔸کوشاد کانال : پاره‌ای از آشنایان و خوانندگان گاهی پرسشهای ارجداری می‌پرسند و چون کسانی دیگر نیز آنها را در دل دارند اینست این «در» را بنام «پرسش و پاسخ» در کانال باز کردیم تا آنها را با پاسخهاشان بیاوریم.
در چنین جاهایی بکوتاهی میکوشیم و برخی سخنان بیرون از جستار را فرومی‌گزاریم. نامها را نیز دیگر میگردانیم.
🔶 چرا ایرانیان بیرون کشور جهانیان را از ماهیت ملایان آگاه نمی‌گردانند؟!
🔸پرسش : چرا ایرانیان مقیم امریکا و سایر جاها کاری نمیکنند؟ چرا کنگره و دولتمردان آمریکا و سازمان ملل و .... را در مورد واقعیتهای ایران آگاه نمیکنند؟
🔸 پاسخ : پیداست گمان داری که اگر جهانیان دریابند که ما گرفتار چه حکومتی هستیم راهی یافته و ما را از بدبختیها خواهند رهانید. گره کار را در این می‌بینی که کنگره و دولتمردان آمریکا و سازمان ملل و مانندهای آنها آگاه نیستند و اینست گله میکنی که چرا ایرانیان کوچیده به اروپا و آمریکا کاری نمیکنند تا مگر دستگاه ملایان زورگو برچیده شود؟».
به باور من ، کنگره و دولتمردان آمریکا و اروپا و سازمان ملل و ... همه و همه ، از واقعیتهای ایران آگاه‌اند ؛ چه جور هم آگاه‌اند!
چیزی که هست ، به انگیزه‌های گوناگون ، نمی‌توانند ـ یا بهتر بگویم ، نمی‌خواهند ـ که هیچگونه اقدام عملی در دیگر ساختن این رژیم انجام دهند.
ارجدارترین (مهمترین) آن انگیزه‌ها اینست :
دلشان برای ما ایرانیان نسوخته.
و هرگز هم نخواهد سوخت.
تاریخ بشر تاریخ کشاکش آدمیان است بر سر قدرت. هر ملتی در اندیشه‌ی فزونی نیرو و اندوخته و دارایی خویش است و بس. این آمیغ (=حقیقت) بی‌چون‌وچرا و بی‌برو‌و‌برگرد است.
شادروان سید صادق سرمد در یک بیت از چکامه‌ی زیبای خویش بنام «راز تاریخ» چنین می‌سراید :
انگلیس و روس و ترک و تازی و نازی همه ،
فکرِ بازیِ خوداند و جمع ما تنهاستی!
و چه راست گفته!
ما ایرانیان ، بدبختانه ، بهترین نیکی‌های خویش را از یاد برده‌ایم. بی‌غیرت شده‌ایم. دروغگو شده‌ایم. پیمان‌شکن شده‌ایم. از دورویی و نیرنگ و ستمگری به یکدیگر پرهیز نداریم ....
و بسیار بدی‌های دیگر.
چگونه توانیم چشم امید به دلسوزی دیگران داشته باشیم در حالی که خودمان دلمان به حال خودمان نمی‌سوزد؟
به این نمایش‌های شرم‌آور ، وحشیانه ، بی‌معنا ، پرـ ازـ تزویرـ وـ خودنمایی ، بیهوده ، احمقانه ، و خردسوزانه‌ی تاسوعا و عاشورا بنگر!
کدام ملت را در جهان سراغ داری که فرق سر خویش (و کودک شیرخوار خویش) را با قمه بشکافند و خود و دیگران را با گل و لای بیالایند و با قمه و زنجیر زخمی و پریشان کنند؟ به دست خویش!! چرا؟ زیرا که هزار و چند صد سال پیش ، یک مرد عرب ، در خاک اعراب ، به یک مرد عرب دیگر زور گفته و او را کشته!! بر سر چه؟ بر سر خلافت!
به چنین مردم دژمِ ناآگاه ِ پریشان فکر چه توان گفت؟ کدام ژاپنی یا دانمارکی یا آمریکایی را توان نکوهید که
«چرا دستی درنمی‌آورد و آستینی بالا نمی‌زند تا ایران و ایرانی را نجات دهد؟»؟
آن بدبختیها را که در بالا برشمردم ، شادروان کسروی در هفتاد و هشتاد سال پیش ، یکان یکان باز نموده و راه چاره را نیز بروشنی هرچه تمام‌تر نشان داده.
در برابر راهنماییهای دلسوزانه و جانفشانانه‌ی او ما ایرانیان ـ بویژه «بزرگان» ایرانیان همچون بازرگانان و سیاستمداران و ارتشیان و نویسندگان و استادان دانشگاه و «روشنفکران» و ... ـ چه کردیم؟ و اکنون چه می‌کنیم؟
بجای همدستی با او و کوشش در راه نیک‌بختی و سرافرازی ایرانیان ، هر یک از گروه‌هایی که در بالا نام بردم ، از پی سود خویش و بی‌کوچکترین پروا به هشدارهای او ، در کوفتن او کوشیدند. و دست آخر نیز ، در یک توطئه‌ی بی‌شرمانه و رذیلانه ، او را کشتند.
انبوه ایرانیان ـ که ما باشیم ـ چه کردند؟ نه تنها کسی به دادخواهی برنخاست ، بلکه در خاموش کردن صدای او و برانداختن شعله‌ای که او برافروخته بود به جدّ کوشیدند.
آری! «کمپانی خیانت» با همدستی ملایان بیشترین کوشش را نمودند تا کسروی و آموزاک‌هایش را به فراموشخانه‌ی تاریخ روانه کنند.
سپس نیز ، «روشنفکران» تاریک‌فکر ما ، همچنان شیفته‌ی سراب‌های خویش ، کسروی و آموزاک‌هایش را که چون خاری در پهلوی حافظ ـ پرستان و سعدی ـ پرستان و شیفتگان «اردوگاه سوسیالیسم» بود ، آگاهانه به بوته‌ی فراموشی سپاردند.
با اینهمه ، کسروی و راه او همچنان زنده و پویاست! زنده‌تر از راه ملایان! زنده‌تر از شعارهای پوچ چپ‌ها و مذهبی‌ها! زنده‌تر از اشعار و نوشته‌های پرطمطراق «شاعران و نویسندگان روشنفکر و مبارزِ» زمان شاه!
🔸کوشاد کانال : پاره‌ای از آشنایان و خوانندگان گاهی پرسشهای ارجداری می‌پرسند و چون کسانی دیگر نیز آنها را در دل دارند اینست این «در» را بنام «پرسش و پاسخ» در کانال باز کردیم تا آنها را با پاسخهاشان بیاوریم.
در چنین جاهایی بکوتاهی میکوشیم و برخی سخنان بیرون از جستار را فرومی‌گزاریم. نامها را نیز دیگر میگردانیم.
🔶 چرا ایرانیان بیرون کشور جهانیان را از ماهیت ملایان آگاه نمی‌گردانند؟!
🔸پرسش : چرا ایرانیان مقیم امریکا و سایر جاها کاری نمیکنند؟ چرا کنگره و دولتمردان آمریکا و سازمان ملل و .... را در مورد واقعیتهای ایران آگاه نمیکنند؟
🔸 پاسخ : پیداست گمان داری که اگر جهانیان دریابند که ما گرفتار چه حکومتی هستیم راهی یافته و ما را از بدبختیها خواهند رهانید. گره کار را در این می‌بینی که کنگره و دولتمردان آمریکا و سازمان ملل و مانندهای آنها آگاه نیستند و اینست گله میکنی که چرا ایرانیان کوچیده به اروپا و آمریکا کاری نمیکنند تا مگر دستگاه ملایان زورگو برچیده شود؟».
به باور من ، کنگره و دولتمردان آمریکا و اروپا و سازمان ملل و ... همه و همه ، از واقعیتهای ایران آگاه‌اند ؛ چه جور هم آگاه‌اند!
چیزی که هست ، به انگیزه‌های گوناگون ، نمی‌توانند ـ یا بهتر بگویم ، نمی‌خواهند ـ که هیچگونه اقدام عملی در دیگر ساختن این رژیم انجام دهند.
ارجدارترین (مهمترین) آن انگیزه‌ها اینست :
دلشان برای ما ایرانیان نسوخته.
و هرگز هم نخواهد سوخت.
تاریخ بشر تاریخ کشاکش آدمیان است بر سر قدرت. هر ملتی در اندیشه‌ی فزونی نیرو و اندوخته و دارایی خویش است و بس. این آمیغ (=حقیقت) بی‌چون‌وچرا و بی‌برو‌و‌برگرد است.
شادروان سید صادق سرمد در یک بیت از چکامه‌ی زیبای خویش بنام «راز تاریخ» چنین می‌سراید :
انگلیس و روس و ترک و تازی و نازی همه ،
فکرِ بازیِ خوداند و جمع ما تنهاستی!
و چه راست گفته!
ما ایرانیان ، بدبختانه ، بهترین نیکی‌های خویش را از یاد برده‌ایم. بی‌غیرت شده‌ایم. دروغگو شده‌ایم. پیمان‌شکن شده‌ایم. از دورویی و نیرنگ و ستمگری به یکدیگر پرهیز نداریم ....
و بسیار بدی‌های دیگر.
چگونه توانیم چشم امید به دلسوزی دیگران داشته باشیم در حالی که خودمان دلمان به حال خودمان نمی‌سوزد؟
به این نمایش‌های شرم‌آور ، وحشیانه ، بی‌معنا ، پرـ ازـ تزویرـ وـ خودنمایی ، بیهوده ، احمقانه ، و خردسوزانه‌ی تاسوعا و عاشورا بنگر!
کدام ملت را در جهان سراغ داری که فرق سر خویش (و کودک شیرخوار خویش) را با قمه بشکافند و خود و دیگران را با گل و لای بیالایند و با قمه و زنجیر زخمی و پریشان کنند؟ به دست خویش!! چرا؟ زیرا که هزار و چند صد سال پیش ، یک مرد عرب ، در خاک اعراب ، به یک مرد عرب دیگر زور گفته و او را کشته!! بر سر چه؟ بر سر خلافت!
به چنین مردم دژمِ ناآگاه ِ پریشان فکر چه توان گفت؟ کدام ژاپنی یا دانمارکی یا آمریکایی را توان نکوهید که
«چرا دستی درنمی‌آورد و آستینی بالا نمی‌زند تا ایران و ایرانی را نجات دهد؟»؟
آن بدبختیها را که در بالا برشمردم ، شادروان کسروی در هفتاد و هشتاد سال پیش ، یکان یکان باز نموده و راه چاره را نیز بروشنی هرچه تمام‌تر نشان داده.
در برابر راهنماییهای دلسوزانه و جانفشانانه‌ی او ما ایرانیان ـ بویژه «بزرگان» ایرانیان همچون بازرگانان و سیاستمداران و ارتشیان و نویسندگان و استادان دانشگاه و «روشنفکران» و ... ـ چه کردیم؟ و اکنون چه می‌کنیم؟
بجای همدستی با او و کوشش در راه نیک‌بختی و سرافرازی ایرانیان ، هر یک از گروه‌هایی که در بالا نام بردم ، از پی سود خویش و بی‌کوچکترین پروا به هشدارهای او ، در کوفتن او کوشیدند. و دست آخر نیز ، در یک توطئه‌ی بی‌شرمانه و رذیلانه ، او را کشتند.
انبوه ایرانیان ـ که ما باشیم ـ چه کردند؟ نه تنها کسی به دادخواهی برنخاست ، بلکه در خاموش کردن صدای او و برانداختن شعله‌ای که او برافروخته بود به جدّ کوشیدند.
آری! «کمپانی خیانت» با همدستی ملایان بیشترین کوشش را نمودند تا کسروی و آموزاک‌هایش را به فراموشخانه‌ی تاریخ روانه کنند.
سپس نیز ، «روشنفکران» تاریک‌فکر ما ، همچنان شیفته‌ی سراب‌های خویش ، کسروی و آموزاک‌هایش را که چون خاری در پهلوی حافظ ـ پرستان و سعدی ـ پرستان و شیفتگان «اردوگاه سوسیالیسم» بود ، آگاهانه به بوته‌ی فراموشی سپاردند.
با اینهمه ، کسروی و راه او همچنان زنده و پویاست! زنده‌تر از راه ملایان! زنده‌تر از شعارهای پوچ چپ‌ها و مذهبی‌ها! زنده‌تر از اشعار و نوشته‌های پرطمطراق «شاعران و نویسندگان روشنفکر و مبارزِ» زمان شاه!
آری ، فرنگیس جان!
همه‌ی آن شعارها و فریادها و ادعاهای دهه‌های ۳۰ تا ۵۰ خورشیدی را که این روزها بازخوانی کنی ، بجز از یک مشت ژاژخایی‌های پوچ و بی سروته نمی‌یابی. تاریخ کنونی ما ـ خواست‌ام ، هم اینک است : همین دم! ، تاریخ همین دیروز که ۳۰ شهریور ۱۳۹۸خورشیدی بود و همین امروز که ۳۱ شهریور است ـ نشان داده و همچنان نشان می‌دهد که به چه قهقرایی افتاده‌ایم. این «تاریخ روزمره» آیینه‌ای تمام نمای زشتخویی‌های ملایان سررشته‌دار و نادانیها و گمراهیهای مردم کرخت ـ شده و منفعل ایران است. در هر گوشه‌ی آن توان ـ و باید ـ نارسایی و نادرستیِ «رویکرد یک ملت به زندگی» را دید : در دزدی دکل‌ها ، در اعدام‌ها ، در بی‌آبرویی‌های ورزش ـ بنام ایران ـ از راه زورگویی به ورزشکاران که «با اسرائیلی‌ها رویارو نشوید» ، در نابسامانی‌ها ، در گرانی‌ها ، در علم‌الهدی‌ها ، در مصباح یزدی‌ها ، در «ولایت فقیه» ، در نظارت باصطلاح استصوابی ، در حجاب اجباری ، در «دانشکده‌ی» مداحی ، در خودِ عبارتِ «جمهوری اسلامی» که نه «جمهور» است و نه کوچکترین نشانی از «اسلام» راستین دارد ، در.... ، در....
آری فرنگیس جان!
دریغ که زندگانی رو به پایان می‌رود و این کابوس همچنان بی‌پایان می‌نماید.
تا ما ایرانیان بخود نیامده‌ایم ، در بر همین پاشنه می‌چرخد و بس. همین آش است و همین کاسه.
«بخود آمدن» که می‌نویسم ، خواست‌ام اینهاست :
دست از دروغ و فریب و نیرنگ کشیدن ، به امروز و آینده اندیشیدن ، خرد را پاس داشتن و از آن پیروی کردن ، نیکخواه توده بودن ، همدلی و پروای دیگران را داشتن ، ... و مانند اینها. چکیده : دست کشیدن از کیش بیپای شیعی و درآمدن به راستی‌ها.
راه راستی‌ها را کسروی ، راهنمای ما ، گشوده و نشان داده. بسیار آسان و روشن است : خدا را پرستیدن ، شناختن آمیغهای جهان ، و سرانجام و بویژه ، زیستن از راه خرد! همین و بس!
راه روشن و پیداست! تنها ، باید آن را پیمود.
بگفته‌ی خود راهنما :
«راه ، چه دور و چه نزدیک ، با پیمودن است که بپایان می‌رسد!»
نیز ، راهنما چنین گفته :
«یک راهی ، هر چه دور باشد ، با رفتن نزدیک گردد!»
و این ، همان کاریست که ما پاکدینان در پیش گرفته‌ایم. ما این ورجاوند بنیاد را پاس داشته ، به پراکندن آن درمیان ایرانیان میکوشیم و باور داریم که
«خدا با ماست»!
من راه دیگری را برای رستگاری ایران و ایرانی سراغ ندارم.
همه‌ی آن شعارها و فریادها و ادعاهای دهه‌های ۳۰ تا ۵۰ خورشیدی را که این روزها بازخوانی کنی ، بجز از یک مشت ژاژخایی‌های پوچ و بی سروته نمی‌یابی. تاریخ کنونی ما ـ خواست‌ام ، هم اینک است : همین دم! ، تاریخ همین دیروز که ۳۰ شهریور ۱۳۹۸خورشیدی بود و همین امروز که ۳۱ شهریور است ـ نشان داده و همچنان نشان می‌دهد که به چه قهقرایی افتاده‌ایم. این «تاریخ روزمره» آیینه‌ای تمام نمای زشتخویی‌های ملایان سررشته‌دار و نادانیها و گمراهیهای مردم کرخت ـ شده و منفعل ایران است. در هر گوشه‌ی آن توان ـ و باید ـ نارسایی و نادرستیِ «رویکرد یک ملت به زندگی» را دید : در دزدی دکل‌ها ، در اعدام‌ها ، در بی‌آبرویی‌های ورزش ـ بنام ایران ـ از راه زورگویی به ورزشکاران که «با اسرائیلی‌ها رویارو نشوید» ، در نابسامانی‌ها ، در گرانی‌ها ، در علم‌الهدی‌ها ، در مصباح یزدی‌ها ، در «ولایت فقیه» ، در نظارت باصطلاح استصوابی ، در حجاب اجباری ، در «دانشکده‌ی» مداحی ، در خودِ عبارتِ «جمهوری اسلامی» که نه «جمهور» است و نه کوچکترین نشانی از «اسلام» راستین دارد ، در.... ، در....
آری فرنگیس جان!
دریغ که زندگانی رو به پایان می‌رود و این کابوس همچنان بی‌پایان می‌نماید.
تا ما ایرانیان بخود نیامده‌ایم ، در بر همین پاشنه می‌چرخد و بس. همین آش است و همین کاسه.
«بخود آمدن» که می‌نویسم ، خواست‌ام اینهاست :
دست از دروغ و فریب و نیرنگ کشیدن ، به امروز و آینده اندیشیدن ، خرد را پاس داشتن و از آن پیروی کردن ، نیکخواه توده بودن ، همدلی و پروای دیگران را داشتن ، ... و مانند اینها. چکیده : دست کشیدن از کیش بیپای شیعی و درآمدن به راستی‌ها.
راه راستی‌ها را کسروی ، راهنمای ما ، گشوده و نشان داده. بسیار آسان و روشن است : خدا را پرستیدن ، شناختن آمیغهای جهان ، و سرانجام و بویژه ، زیستن از راه خرد! همین و بس!
راه روشن و پیداست! تنها ، باید آن را پیمود.
بگفته‌ی خود راهنما :
«راه ، چه دور و چه نزدیک ، با پیمودن است که بپایان می‌رسد!»
نیز ، راهنما چنین گفته :
«یک راهی ، هر چه دور باشد ، با رفتن نزدیک گردد!»
و این ، همان کاریست که ما پاکدینان در پیش گرفته‌ایم. ما این ورجاوند بنیاد را پاس داشته ، به پراکندن آن درمیان ایرانیان میکوشیم و باور داریم که
«خدا با ماست»!
من راه دیگری را برای رستگاری ایران و ایرانی سراغ ندارم.
haqiqatgu 1-5.pdf
185.6 KB
🔶 در پاسخ حقیقتگو
(تکه‌های یک تا پنج)
🖌 احمد کسروی
(تکه‌های یک تا پنج)
🖌 احمد کسروی
Forwarded from پاکدینی ـ احمد کسروی
سرچشمه‌ی بدبختی این کیشها ، این کتابهاست ، این درسهاست ، این روزنامه‌هاست ، این دستگاه فرهنگ نام است.
آری ما این را بدست آورده بآن شدیم که با همه‌ی این چیزها نبرد کنیم و همه‌ی بدآموزیها را براندازیم.
چه آنهایی که بنام دین یا کیش رواج یافته ، چه آنهایی که بنام عرفان یا ادبیات پراکنده شده ، چه آنهایی که بنام اندیشه‌های نوین اروپایی بمیان آمده ـ همه را ریشه‌کن کنیم.
این نبرد ، بسیار بزرگ و بسیار دشوار می‌بود. برانداختن اینهمه بدآموزیها به دو چیز نیاز می‌داشت :
نخست ـ سرمایه‌ی بزرگی از آگاهی که بیپایی یکایک کیشها و دستگاههای دیگر روشن گردانیده شود وآنگاه آمیغهایی[حقیقت] بجای آنها گزارده گردد.
دوم ـ از خود گذشتگی و فداکاری که با پیروان کیشها و دسته‌های دیگر به نبرد پرداخته شود.
خدا را سپاس ما هر دوی اینها را می‌داشتیم و می‌داریم.
(دادگاه ص ۱۲)
آری ما این را بدست آورده بآن شدیم که با همه‌ی این چیزها نبرد کنیم و همه‌ی بدآموزیها را براندازیم.
چه آنهایی که بنام دین یا کیش رواج یافته ، چه آنهایی که بنام عرفان یا ادبیات پراکنده شده ، چه آنهایی که بنام اندیشه‌های نوین اروپایی بمیان آمده ـ همه را ریشه‌کن کنیم.
این نبرد ، بسیار بزرگ و بسیار دشوار می‌بود. برانداختن اینهمه بدآموزیها به دو چیز نیاز می‌داشت :
نخست ـ سرمایه‌ی بزرگی از آگاهی که بیپایی یکایک کیشها و دستگاههای دیگر روشن گردانیده شود وآنگاه آمیغهایی[حقیقت] بجای آنها گزارده گردد.
دوم ـ از خود گذشتگی و فداکاری که با پیروان کیشها و دسته‌های دیگر به نبرد پرداخته شود.
خدا را سپاس ما هر دوی اینها را می‌داشتیم و می‌داریم.
(دادگاه ص ۱۲)
پاکدینی ـ احمد کسروی
🔶 در پاسخ حقیقتگو 🔸 23ـ بزرگترین مایه‌ی خشنودی خدا از میان برخاستن این پراكندگیهاست (تکه‌ی 2 از 3) كسانی كه بنماز و نیایش خود می‌نازند بهتر است تاریخ را بخوانند كه هنگامی كه مغولان به ایران تاختند و آن آتشها را افروختند سراسر ایران پر از این نمایشها…
🔶 در پاسخ حقیقتگو
🔸 23ـ بزرگترین مایه‌ی خشنودی خدا از میان برخاستن این پراكندگیهاست (تکه‌ی 3 از 3)
در این باره سخن بسیار است و مرا میدان تنگ می‌باشد. اینست بچند جمله‌ی دیگر بس میكنم : ما نمی‌گوییم كسی بخدا نماز نبرد و نیایش نكند. می‌گوییم : امروز را بهترین كرفه‌كاری [1] و بزرگترین مایه‌ی خشنودی خدا آنست كه بكوشیم و این پراكندگیها را از میان برداریم و باین گمراهیها چاره كنیم و نام خدا را در جهان بلند گردانیم. اگر كسانی درپی خرسندی خدایند اینست راه و اینست راه و اینست راه و اگر درپی هوسهای بیخردانه‌ی خود می‌باشند ما را با ایشان سر و كاری نیست.
كنون گفتگو را دنبال می‌كنیم : این سخنان را كه ما در پاسخ حقیقتگو می‌نگاریم چون بدرازی انجامیده و بیشتر نیز از زمینه‌ی پاسخ بیرونست كسانی پنداشته‌اند حقیقتگو نیست و آن خرده‌گیریها را نیز ما خودمان درست كرده‌ایم. نیز این را در آذربایجان شنیدم كه كسانی خواسته‌اند آن خرده‌گیریها را از خود وا نمایند. اینست می‌نویسیم : حقیقتگو هست و كسیست كه ما او را می‌شناسیم ولی چون خودش نخواسته نامش را آشكار كند ما نیز نمی‌خواهیم و برای آنكه دیگری خود را بجای او واننماید میگویم حقیقتگو از مردم چهار محال اسپهانست و اگر بآغاز پاسخ در شماره‌ی پنجم بازگشت شود من نام او را نیز در پرده فهمانیده‌ام. اما اینكه گفتگو بدرازی انجامیده و از زمینه‌ی پاسخ بیرون رفته ما این سخنان را بایستی نویسیم و به هر حال زیانی از این كار نخواهد بود.
آنچه می‌باید گفت اینست كه نگارشهای دیگری نیز با نامهای ناشناس پس از نگارش حقیقتگو رسیده ولی چون سخنان بیهوده بوده تا بآخر ناخوانده پاره كرده و دور انداخته‌ایم. اینان از نوشته‌هاشان پیداست كه پیمان را نیك نمی‌خوانند ، و اگر می‌خوانند نمی‌فهمند ، و اگر می‌فهمند آن نمیکنند که زمانی بیندیشند و با خرد خود بداوری پردازند ، که اگر نپذیرفتند باری ایراد از روی فهم و بینش گیرند. پس از همه آن شایستگی را ندارند كه یك صفحه نگارش را با زبان ساده بسر آورند و جمله‌های نیش‌دار بكار نبرند. ما خود می‌خواهیم سخنانی كه می‌رسد چه با نام شناخته و چه با نام نشناخته بچاپ رسانیم و پاسخ نگاریم تا خاری بر سر این راه بازنماند ولی این در جاییست كه نویسنده باری فرهنگ داشته باشد و باری بر آن باشد كه چیزی بفهمد. نگارش حقیقتگو را كه چاپ كردیم این نیز جمله‌های سردی دارد ولی این نگارشهای ما را نیك خوانده است وآنگاه درپی فهم است. چنانكه پس از نوشتن این خرده‌گیری چون «راه رستگاری» را خوانده در نامهای كه با نام خود نوشته خرسندی بسیار نموده و چنین پیداست كه از سر این خرده‌گیریها درگذشته است و اینكه ما آن را دنبال می‌كنیم برای اینست كه سخن خود را ناانجام نگزاریم. وآنگاه این خرده‌گیریها را كسان بسیاری در دل می‌داشتند و ما ازو خشنودیم كه آن را برشته‌ی نگارش كشیده و میدان داده كه ما پاسخ نگاریم و گفتنیها را بگوییم.
در یك توده چون راه زندگانی از میان برخاست و قرنها بَرو گذشت یك رشته گمراهیهای بسیار درهم و پیچاپیچی پدید آید كه چاره‌ی آنها بر هر كسی سخت شود و چون راهنمایی با آنها به نبرد برخاست ناگزیر شود از چندین راه پیش آید و هر زمان از یكسو آنها را تكان دهد تا بتواند به نتیجه‌ای رسد و چه‌بسا ناگزیر شود از كسانی بیكبار چشم پوشد و آنان را درخور رستگاری نشناسد. امروز یك رشته گرفتاریها درمیان توده است كه اگر بشكافیم و بیازماییم خواهیم دید نتیجه‌ی بهم آمیختن چندین آلودگیست و این شگفت كه دردهای باین سختی را خود گرفتاران نمی‌فهمند و ما چون آنها را عنوان می‌نماییم با آنكه از پاسخ فرومی‌مانند و زبانشان بسته می‌شود سخت می‌رنجند و گردن براستی نمی‌توانند گزاشت و من در اینجا یكی از آنها را عنوان می‌نمایم ولی برای آنكه زمینه برای سخن باز شود نخست مثلی از تاریخ یاد میكنم :
[1] : کرفه (همچون شنبه) = ثواب ـ و
🔸 23ـ بزرگترین مایه‌ی خشنودی خدا از میان برخاستن این پراكندگیهاست (تکه‌ی 3 از 3)
در این باره سخن بسیار است و مرا میدان تنگ می‌باشد. اینست بچند جمله‌ی دیگر بس میكنم : ما نمی‌گوییم كسی بخدا نماز نبرد و نیایش نكند. می‌گوییم : امروز را بهترین كرفه‌كاری [1] و بزرگترین مایه‌ی خشنودی خدا آنست كه بكوشیم و این پراكندگیها را از میان برداریم و باین گمراهیها چاره كنیم و نام خدا را در جهان بلند گردانیم. اگر كسانی درپی خرسندی خدایند اینست راه و اینست راه و اینست راه و اگر درپی هوسهای بیخردانه‌ی خود می‌باشند ما را با ایشان سر و كاری نیست.
كنون گفتگو را دنبال می‌كنیم : این سخنان را كه ما در پاسخ حقیقتگو می‌نگاریم چون بدرازی انجامیده و بیشتر نیز از زمینه‌ی پاسخ بیرونست كسانی پنداشته‌اند حقیقتگو نیست و آن خرده‌گیریها را نیز ما خودمان درست كرده‌ایم. نیز این را در آذربایجان شنیدم كه كسانی خواسته‌اند آن خرده‌گیریها را از خود وا نمایند. اینست می‌نویسیم : حقیقتگو هست و كسیست كه ما او را می‌شناسیم ولی چون خودش نخواسته نامش را آشكار كند ما نیز نمی‌خواهیم و برای آنكه دیگری خود را بجای او واننماید میگویم حقیقتگو از مردم چهار محال اسپهانست و اگر بآغاز پاسخ در شماره‌ی پنجم بازگشت شود من نام او را نیز در پرده فهمانیده‌ام. اما اینكه گفتگو بدرازی انجامیده و از زمینه‌ی پاسخ بیرون رفته ما این سخنان را بایستی نویسیم و به هر حال زیانی از این كار نخواهد بود.
آنچه می‌باید گفت اینست كه نگارشهای دیگری نیز با نامهای ناشناس پس از نگارش حقیقتگو رسیده ولی چون سخنان بیهوده بوده تا بآخر ناخوانده پاره كرده و دور انداخته‌ایم. اینان از نوشته‌هاشان پیداست كه پیمان را نیك نمی‌خوانند ، و اگر می‌خوانند نمی‌فهمند ، و اگر می‌فهمند آن نمیکنند که زمانی بیندیشند و با خرد خود بداوری پردازند ، که اگر نپذیرفتند باری ایراد از روی فهم و بینش گیرند. پس از همه آن شایستگی را ندارند كه یك صفحه نگارش را با زبان ساده بسر آورند و جمله‌های نیش‌دار بكار نبرند. ما خود می‌خواهیم سخنانی كه می‌رسد چه با نام شناخته و چه با نام نشناخته بچاپ رسانیم و پاسخ نگاریم تا خاری بر سر این راه بازنماند ولی این در جاییست كه نویسنده باری فرهنگ داشته باشد و باری بر آن باشد كه چیزی بفهمد. نگارش حقیقتگو را كه چاپ كردیم این نیز جمله‌های سردی دارد ولی این نگارشهای ما را نیك خوانده است وآنگاه درپی فهم است. چنانكه پس از نوشتن این خرده‌گیری چون «راه رستگاری» را خوانده در نامهای كه با نام خود نوشته خرسندی بسیار نموده و چنین پیداست كه از سر این خرده‌گیریها درگذشته است و اینكه ما آن را دنبال می‌كنیم برای اینست كه سخن خود را ناانجام نگزاریم. وآنگاه این خرده‌گیریها را كسان بسیاری در دل می‌داشتند و ما ازو خشنودیم كه آن را برشته‌ی نگارش كشیده و میدان داده كه ما پاسخ نگاریم و گفتنیها را بگوییم.
در یك توده چون راه زندگانی از میان برخاست و قرنها بَرو گذشت یك رشته گمراهیهای بسیار درهم و پیچاپیچی پدید آید كه چاره‌ی آنها بر هر كسی سخت شود و چون راهنمایی با آنها به نبرد برخاست ناگزیر شود از چندین راه پیش آید و هر زمان از یكسو آنها را تكان دهد تا بتواند به نتیجه‌ای رسد و چه‌بسا ناگزیر شود از كسانی بیكبار چشم پوشد و آنان را درخور رستگاری نشناسد. امروز یك رشته گرفتاریها درمیان توده است كه اگر بشكافیم و بیازماییم خواهیم دید نتیجه‌ی بهم آمیختن چندین آلودگیست و این شگفت كه دردهای باین سختی را خود گرفتاران نمی‌فهمند و ما چون آنها را عنوان می‌نماییم با آنكه از پاسخ فرومی‌مانند و زبانشان بسته می‌شود سخت می‌رنجند و گردن براستی نمی‌توانند گزاشت و من در اینجا یكی از آنها را عنوان می‌نمایم ولی برای آنكه زمینه برای سخن باز شود نخست مثلی از تاریخ یاد میكنم :
[1] : کرفه (همچون شنبه) = ثواب ـ و
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
گرفتاریهای جهان روزافزونست : آن گسترش فساد در دولتها و آزمندی غربیان در بچنگ آوردن سرمایه‌های شرق ، این محیط زیستی که در کار نابودیست و به آن کمتر پروایی می‌شود و این گرسنگی و بیماری انبوه توده‌های ناتوان و درمانده ، و همچنین سلاح‌سازی غربیان و طبیعتاً زورگویی و نیرنگهایی که درپی یافتن بازار برای آن بکار می‌برند.
گرتا تونبرگ نوجوان شانزده ساله‌ی سوئدی که برای نبرد با تغییرات آب و هوایی می‌کوشد ، در سخنانی پرشور در برابر رهبران جهان در سازمان ملل ، آنها را به ناکامی در این زمینه متهم کرده است. او در جملاتی به رهبران دنیا میگوید که : “ شما با سخنان و وعده‌های پوچ خود رؤیاها و کودکی من و امثال من را دزدیدید ، ما آدمیان در آغاز راه انقراضیم ولی تنها چیزی که شما درباره‌اش سخن می‌رانید پول و رشد اقتصادی است ".
سرچشمه : دویچه وله
گرتا تونبرگ نوجوان شانزده ساله‌ی سوئدی که برای نبرد با تغییرات آب و هوایی می‌کوشد ، در سخنانی پرشور در برابر رهبران جهان در سازمان ملل ، آنها را به ناکامی در این زمینه متهم کرده است. او در جملاتی به رهبران دنیا میگوید که : “ شما با سخنان و وعده‌های پوچ خود رؤیاها و کودکی من و امثال من را دزدیدید ، ما آدمیان در آغاز راه انقراضیم ولی تنها چیزی که شما درباره‌اش سخن می‌رانید پول و رشد اقتصادی است ".
سرچشمه : دویچه وله
🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش دوم
12) آنتونيوس ـ تکه‌ی 12
🔸 و اين خود از كارهايي بود كه به روميان سخت برخورد ، زيرا ديدند كه همه‌ی سرفرازيهاي كشور ايشان از براي كلئوپترا ارزاني مصر داشته مي‌شود. ولي اين داستان در زمان ديگري رويداده نه در اينزمان. باري آنتونيوس با سپاه در سرماي سخت زمستان با شتاب بسيار راه مي‌پيمود و با توفانهاي سخت برف دچار بود و از اين رهگذر هم هشتهزار تن از سپاه خود را از دست داده تنها با دسته‌ی اندكي بجايي كه ديه سفيد مي‌ناميدند و جايي در كنار دريا ميانه‌ی سيدون1 و بيروتوس2 بود رسيد و در اينجا درنگ كرده براي رسيدن كلئوپترا منتظر نشست و چون او دير كرد از ناشكيبي روزها را با مي‌خوارگي بسر مي‌داد و چه‌بسا كه بيتابي بي‌اندازه نموده هنگام ناهار يا شام چند بار از سر ميز برخاسته و بيرون مي‌آمد تا ببيند آيا او رسيده يا نه. سرانجام كلئوپترا به بندر رسيد و با خويشتن رخت و پول براي سپاهيان آورده بود. برخي گفته‌اند كه تنها رخت را او آورده بود و پول از خود آنتونيوس بود كه بنام وي خرج مي‌كرد.
زماني پس از پيشامدها ميانه‌ی پادشاه ماد با فراهات پادشاه اشكاني كشاكش و رنجيدگي پديد آمد و چنانكه گفته‌اند اين در نتيجه‌ی بخش كردن مالهاي تاراجي بود كه از روميان گرفته بودند. شاه ماد سخت مي‌ترسيد كه مبادا پادشاهي خود را از دست دهد و اينبود كه فرستادگاني نزد آنتونيوس فرستاد كه با او پيماني براي جنگ و دشمني با شاه مادچه‌بسا از ماد خواستش ایران است؟! ببندد. از اين پيشامد آنتونيوس اميدهايي در دل خود پرورد بدينسان كه آنچه را كه در آن لشكركشي بر سر اشكانيان نيازمند بود و نداشت اينزمان خواهد داشت و آن سوارگان و تيراندازان است3 و اينبود كه بار ديگر ببسيج لشكركشي پرداخت كه به ارمنستان بيايد و در آنجا در كنار آراكس با مادان يكي شده و دوباره با اشكانيان جنگ آغاز كند. ولي از آنسوي اوكتاويا در روم خواستار ديدار آنتونيوس گرديده از قيصر اجازه‌ی سفر خواست و چنانكه بسياري از مؤلفان نوشته‌اند قيصر از اين جهت اجازه داد كه چون آنتونيوس او را نپذيرد از اين راه بهانه جنگ بدست قيصر بيافتد. اوكتاويا تازه به آتن رسيده بود كه نامه‌هايي از آنتونيوس باو رسيده بود كه از قصد خود بلشكركشي ديگري خبر داده و خواستار شده بود كه اوكتاويا در آتن منتظر بنشيند. اوكتاويا اگرچه از علت راستين اين كار ناآگاه نبود و سخت بر او ناگوار مي‌آمد ولي بشكيبايي گردائيده و دوباره كسي را فرستاده پرسيد كه آيا ارمغانهايي را كه با خود آورده است بكجا بفرستد زيرا رخت براي سپاهيان و گردونه‌هاي باركش و گاو و گوسفند و پول و هديه‌ها براي دوستان و سركردگان آنتونيوس با خود داشت. نيز دوهزار تن سپاهي برگزيده با برگ و ساز زيبا همراه آورده بود كه پاسبانان خاص آنتونيوس باشند. اين پيام را ازو نيگر4 نامي كه از دوستان نزديك آنتونيوس بود آورد و ستايشهاي بسيار از اوكتاويا مي‌كرد. كلئوپترا دريافت كه رقيب او مي‌رسد و سخت بيمناك بود از اينكه اگر اوكتاويا بآنجا درآيد و با آنتونيوس زندگاني كند و بر پاكيزه‌خويي و نيكنامي خود و بر خواهري قيصر كه مايه‌ی احترام اوست مهرها و نوازشهاي روزانه را هم بيفزايد آنتونيوس را تنها از آن خود خواهد ساخت و ايستادگي اين در برابر او كاري بس دشوار خواهد بود. اينبود بنيرنگ پرداخته چنين وامي‌نمود كه مهر آنتونيوس دل او را فراگرفته و عشق او بيتابش ساخته از پايش مي‌اندازد. از راه كمخواري تن خود را كاهيده چنين وانمود كه از غم لاغر گرديده. هر زمان كه آنتونيوس باتاق درمي‌آمد با روي خندان و باز چشم بچهره‌ی او مي‌دوخت و چون او بيرون مي‌رفت چشمها را خيره و خود را سست و افسرده مي‌نمود. بحيله اشك از ديده ريخته با اين حال خود را به آنتونيوس نشان مي‌داد ولي همينكه او چشمش مي‌افتاد با شتاب اشكها را پاك مي‌كرد و چنين وامي‌نمود كه نمي‌خواهد آنتونيوس از گريه‌ی او آگاه شود.
1ـ Sidon مقصود شهري است كه اكنون «صيدا» خوانده مي‌شود.
2ـ Berutus شهر بيروت
3ـ مقصود اينست كه در جنگ پيشين علت شكست او اين بود كه تيراندازان و چابكسواراني همچون تيراندازان و سوارگان اشكاني نداشت ولي اينزمان خواهد داشت. زيرا مادان در آن كارها كمتر از اشكانيان نبوده‌اند.
4ـ Niger
12) آنتونيوس ـ تکه‌ی 12
🔸 و اين خود از كارهايي بود كه به روميان سخت برخورد ، زيرا ديدند كه همه‌ی سرفرازيهاي كشور ايشان از براي كلئوپترا ارزاني مصر داشته مي‌شود. ولي اين داستان در زمان ديگري رويداده نه در اينزمان. باري آنتونيوس با سپاه در سرماي سخت زمستان با شتاب بسيار راه مي‌پيمود و با توفانهاي سخت برف دچار بود و از اين رهگذر هم هشتهزار تن از سپاه خود را از دست داده تنها با دسته‌ی اندكي بجايي كه ديه سفيد مي‌ناميدند و جايي در كنار دريا ميانه‌ی سيدون1 و بيروتوس2 بود رسيد و در اينجا درنگ كرده براي رسيدن كلئوپترا منتظر نشست و چون او دير كرد از ناشكيبي روزها را با مي‌خوارگي بسر مي‌داد و چه‌بسا كه بيتابي بي‌اندازه نموده هنگام ناهار يا شام چند بار از سر ميز برخاسته و بيرون مي‌آمد تا ببيند آيا او رسيده يا نه. سرانجام كلئوپترا به بندر رسيد و با خويشتن رخت و پول براي سپاهيان آورده بود. برخي گفته‌اند كه تنها رخت را او آورده بود و پول از خود آنتونيوس بود كه بنام وي خرج مي‌كرد.
زماني پس از پيشامدها ميانه‌ی پادشاه ماد با فراهات پادشاه اشكاني كشاكش و رنجيدگي پديد آمد و چنانكه گفته‌اند اين در نتيجه‌ی بخش كردن مالهاي تاراجي بود كه از روميان گرفته بودند. شاه ماد سخت مي‌ترسيد كه مبادا پادشاهي خود را از دست دهد و اينبود كه فرستادگاني نزد آنتونيوس فرستاد كه با او پيماني براي جنگ و دشمني با شاه مادچه‌بسا از ماد خواستش ایران است؟! ببندد. از اين پيشامد آنتونيوس اميدهايي در دل خود پرورد بدينسان كه آنچه را كه در آن لشكركشي بر سر اشكانيان نيازمند بود و نداشت اينزمان خواهد داشت و آن سوارگان و تيراندازان است3 و اينبود كه بار ديگر ببسيج لشكركشي پرداخت كه به ارمنستان بيايد و در آنجا در كنار آراكس با مادان يكي شده و دوباره با اشكانيان جنگ آغاز كند. ولي از آنسوي اوكتاويا در روم خواستار ديدار آنتونيوس گرديده از قيصر اجازه‌ی سفر خواست و چنانكه بسياري از مؤلفان نوشته‌اند قيصر از اين جهت اجازه داد كه چون آنتونيوس او را نپذيرد از اين راه بهانه جنگ بدست قيصر بيافتد. اوكتاويا تازه به آتن رسيده بود كه نامه‌هايي از آنتونيوس باو رسيده بود كه از قصد خود بلشكركشي ديگري خبر داده و خواستار شده بود كه اوكتاويا در آتن منتظر بنشيند. اوكتاويا اگرچه از علت راستين اين كار ناآگاه نبود و سخت بر او ناگوار مي‌آمد ولي بشكيبايي گردائيده و دوباره كسي را فرستاده پرسيد كه آيا ارمغانهايي را كه با خود آورده است بكجا بفرستد زيرا رخت براي سپاهيان و گردونه‌هاي باركش و گاو و گوسفند و پول و هديه‌ها براي دوستان و سركردگان آنتونيوس با خود داشت. نيز دوهزار تن سپاهي برگزيده با برگ و ساز زيبا همراه آورده بود كه پاسبانان خاص آنتونيوس باشند. اين پيام را ازو نيگر4 نامي كه از دوستان نزديك آنتونيوس بود آورد و ستايشهاي بسيار از اوكتاويا مي‌كرد. كلئوپترا دريافت كه رقيب او مي‌رسد و سخت بيمناك بود از اينكه اگر اوكتاويا بآنجا درآيد و با آنتونيوس زندگاني كند و بر پاكيزه‌خويي و نيكنامي خود و بر خواهري قيصر كه مايه‌ی احترام اوست مهرها و نوازشهاي روزانه را هم بيفزايد آنتونيوس را تنها از آن خود خواهد ساخت و ايستادگي اين در برابر او كاري بس دشوار خواهد بود. اينبود بنيرنگ پرداخته چنين وامي‌نمود كه مهر آنتونيوس دل او را فراگرفته و عشق او بيتابش ساخته از پايش مي‌اندازد. از راه كمخواري تن خود را كاهيده چنين وانمود كه از غم لاغر گرديده. هر زمان كه آنتونيوس باتاق درمي‌آمد با روي خندان و باز چشم بچهره‌ی او مي‌دوخت و چون او بيرون مي‌رفت چشمها را خيره و خود را سست و افسرده مي‌نمود. بحيله اشك از ديده ريخته با اين حال خود را به آنتونيوس نشان مي‌داد ولي همينكه او چشمش مي‌افتاد با شتاب اشكها را پاك مي‌كرد و چنين وامي‌نمود كه نمي‌خواهد آنتونيوس از گريه‌ی او آگاه شود.
1ـ Sidon مقصود شهري است كه اكنون «صيدا» خوانده مي‌شود.
2ـ Berutus شهر بيروت
3ـ مقصود اينست كه در جنگ پيشين علت شكست او اين بود كه تيراندازان و چابكسواراني همچون تيراندازان و سوارگان اشكاني نداشت ولي اينزمان خواهد داشت. زيرا مادان در آن كارها كمتر از اشكانيان نبوده‌اند.
4ـ Niger
پاکدینی ـ احمد کسروی
🔶 در پاسخ حقیقتگو 🔸 23ـ بزرگترین مایه‌ی خشنودی خدا از میان برخاستن این پراكندگیهاست (تکه‌ی 3 از 3) در این باره سخن بسیار است و مرا میدان تنگ می‌باشد. اینست بچند جمله‌ی دیگر بس میكنم : ما نمی‌گوییم كسی بخدا نماز نبرد و نیایش نكند. می‌گوییم : امروز را…
🔶 در پاسخ حقیقتگو
🔸 24ـ مثالی از تاریخ (تکه‌ی 1 از 3)
تاریخ خاندان صفوی را كمتر كسی نخوانده و یا نشنیده. این خاندان چون پادشاهی یافتند در آغاز كار شاهان بنام و كاردانی همچون شاه اسماعیل یكم و شاه تهماسب یكم و اسماعیل میرزا و حمزه میرزا و شاه عباس یكم پدید آمدند كه هر كدام كارهای بزرگ و ارجداری را انجام دادند. لیكن این خاندان پس از شاه عباس بزرگ از كار افتادند و پادشاهانی كه پس از او برمی‌خاستند هر یكی ناشایست‌تر از دیگری درمی‌آمد ، و این نتیجه‌ی ناشایستی ایشان بود كه در زمان شاه سلطانحسین داستان قندهار پیش آمد و افغانان بدانسان شوریدند و خود را از ایران جدا كردند و سپس تا اسپهان تاختند و چنانكه شنیده‌اید بآنجا دست یافتند و آنهمه مردم درمیانه نابود گردید و رشته‌ی پایداری ایران از هم گسیخت. ببینید ناشایستی تا كجا بوده كه چون كار اسپهان بسختی رسید شاه سلطانحسین پسرش تهماسب را بولیعهدی برگزید و او را با چند تن از امیران بیرون فرستاد كه سپاه گرد آورد و به یاری پایتخت شتابد و او به قزوین آمد و در اینجا كسان بسیاری از سران ایران بر سرش گرد آمدند و سپاهی آراسته گردید. با اینهمه تهماسب به یاری اسپهان نشتافت و چنانكه نوشته‌اند اندیشه‌ی او و پیرامونیانش این بود كه می‌گفتند ما اگر اكنون بر سر اسپهان رویم و افغانان را دور رانیم فیروزی بنام شاه سلطانحسین و پیرامونیان او خوانده شود ، پس بهتر است بگزاریم افغانان اسپهان را بگیرند و ما آن زمان رفته آنان را از شهر بیرون رانیم تا جز نام خودمان درمیان نباشد. ببینید پستی و آلودگی تا چه اندازه بوده! در آن هنگام دلگداز تهماسب در قزوین بعروسی برخاست و چنانكه نوشته‌اند همان شبی كه اسپهان بدست افتاده و آن ستمهای دلگداز در آن شهر می‌رفت در این شهر جشن عروسی تهماسب برپا می‌بود. یك جهانگرد اروپایی كه آن زمان در ایران درنگ می‌داشته و از سالها در اسپهان میزیسته و درباره‌ی پیشامد افغان كتابی نوشته كه ترجمه‌ی تركی آن در دست ماست از كارندانی و ناشایستی شاه سلطانحسین و پسرش تهماسب چیزهایی می‌نویسد كه سرتاپا مایه‌ی شرمندگیست.
آن گزندی را كه ایران در آخر زمان صفویان از ناتوانی و درماندگی آن خاندان دید كمتر زمانی دیده. افغانان كه اسپهان و آن پیرامونها را گرفتند و نشستند ، عثمانیان نیز لشکر به آذربایجان و بخش غربی كشور آورده با خونریزیهای بسیاری بآنها دست یافتند. روسیان هم چون شاه تهماسب از پتر بزرگ یاوری خواسته بود به قفقاز و گیلان آمدند و خود فرستاده‌ی تهماسب آنجاها را بدست آنان سپرد. بدینسان كشور میانه‌ی سه دشمن بخش گردید و اینان پیمان‌نامه‌ها باهم بستند و مرز درمیان خاكهای خود پدید آوردند. از آنسوی در خراسان و كرمان و فارس و خوزستان در هر گوشه گردنكش دیگری پدید آمد و برای خود بنیاد فرمانروایی نهاد. در این میان تهماسب نیز در هر كجا كه كار را سخت می‌دید از آنجا می‌گریخت و سرانجام خود را به مازندران كشید و با صد رسوایی روز می‌گزاشت. جنگهای گُردانه‌ای كه در همان زمان تبریز و همدان با عثمانیان و مردم قزوین و بهبهان و اسپهانك و پاره‌ای آبادیهای دیگر در پیرامون اسپهان با افغانان كرده‌اند نیك میرساند كه ایرانیان در آن روز مردان بسیار دلیر و جانبازی می‌بوده‌اند و این چیرگی بیگانگان جز نتیجه‌ی ناشایستی خاندان صفوی نبوده است.
🔸 24ـ مثالی از تاریخ (تکه‌ی 1 از 3)
تاریخ خاندان صفوی را كمتر كسی نخوانده و یا نشنیده. این خاندان چون پادشاهی یافتند در آغاز كار شاهان بنام و كاردانی همچون شاه اسماعیل یكم و شاه تهماسب یكم و اسماعیل میرزا و حمزه میرزا و شاه عباس یكم پدید آمدند كه هر كدام كارهای بزرگ و ارجداری را انجام دادند. لیكن این خاندان پس از شاه عباس بزرگ از كار افتادند و پادشاهانی كه پس از او برمی‌خاستند هر یكی ناشایست‌تر از دیگری درمی‌آمد ، و این نتیجه‌ی ناشایستی ایشان بود كه در زمان شاه سلطانحسین داستان قندهار پیش آمد و افغانان بدانسان شوریدند و خود را از ایران جدا كردند و سپس تا اسپهان تاختند و چنانكه شنیده‌اید بآنجا دست یافتند و آنهمه مردم درمیانه نابود گردید و رشته‌ی پایداری ایران از هم گسیخت. ببینید ناشایستی تا كجا بوده كه چون كار اسپهان بسختی رسید شاه سلطانحسین پسرش تهماسب را بولیعهدی برگزید و او را با چند تن از امیران بیرون فرستاد كه سپاه گرد آورد و به یاری پایتخت شتابد و او به قزوین آمد و در اینجا كسان بسیاری از سران ایران بر سرش گرد آمدند و سپاهی آراسته گردید. با اینهمه تهماسب به یاری اسپهان نشتافت و چنانكه نوشته‌اند اندیشه‌ی او و پیرامونیانش این بود كه می‌گفتند ما اگر اكنون بر سر اسپهان رویم و افغانان را دور رانیم فیروزی بنام شاه سلطانحسین و پیرامونیان او خوانده شود ، پس بهتر است بگزاریم افغانان اسپهان را بگیرند و ما آن زمان رفته آنان را از شهر بیرون رانیم تا جز نام خودمان درمیان نباشد. ببینید پستی و آلودگی تا چه اندازه بوده! در آن هنگام دلگداز تهماسب در قزوین بعروسی برخاست و چنانكه نوشته‌اند همان شبی كه اسپهان بدست افتاده و آن ستمهای دلگداز در آن شهر می‌رفت در این شهر جشن عروسی تهماسب برپا می‌بود. یك جهانگرد اروپایی كه آن زمان در ایران درنگ می‌داشته و از سالها در اسپهان میزیسته و درباره‌ی پیشامد افغان كتابی نوشته كه ترجمه‌ی تركی آن در دست ماست از كارندانی و ناشایستی شاه سلطانحسین و پسرش تهماسب چیزهایی می‌نویسد كه سرتاپا مایه‌ی شرمندگیست.
آن گزندی را كه ایران در آخر زمان صفویان از ناتوانی و درماندگی آن خاندان دید كمتر زمانی دیده. افغانان كه اسپهان و آن پیرامونها را گرفتند و نشستند ، عثمانیان نیز لشکر به آذربایجان و بخش غربی كشور آورده با خونریزیهای بسیاری بآنها دست یافتند. روسیان هم چون شاه تهماسب از پتر بزرگ یاوری خواسته بود به قفقاز و گیلان آمدند و خود فرستاده‌ی تهماسب آنجاها را بدست آنان سپرد. بدینسان كشور میانه‌ی سه دشمن بخش گردید و اینان پیمان‌نامه‌ها باهم بستند و مرز درمیان خاكهای خود پدید آوردند. از آنسوی در خراسان و كرمان و فارس و خوزستان در هر گوشه گردنكش دیگری پدید آمد و برای خود بنیاد فرمانروایی نهاد. در این میان تهماسب نیز در هر كجا كه كار را سخت می‌دید از آنجا می‌گریخت و سرانجام خود را به مازندران كشید و با صد رسوایی روز می‌گزاشت. جنگهای گُردانه‌ای كه در همان زمان تبریز و همدان با عثمانیان و مردم قزوین و بهبهان و اسپهانك و پاره‌ای آبادیهای دیگر در پیرامون اسپهان با افغانان كرده‌اند نیك میرساند كه ایرانیان در آن روز مردان بسیار دلیر و جانبازی می‌بوده‌اند و این چیرگی بیگانگان جز نتیجه‌ی ناشایستی خاندان صفوی نبوده است.
✴️ چگونه پاكدین شدم؟
نخست باید بنویسم كه زندگانی من بِچه سان[=وضع] آغاز شده و دوره‌ی درس خواندنم و دیگر سانهای زمان جوانیم چگونه سپری گردیده است و سپس گرایشم را بپاكدینی بنگارم.
من از یك خانواده‌ی ملایی بیرون آمده‌ام. نیای بزرگم ملاعلی‌نقی از علمای بنام فردوس بوده است كه در زمان نادر میزیسته. چون عبدالمطلب خان لارویی كه نادر او را با برادرش در جام كشت وقفی بتولیت او و اولادش نموده است از اینجا میگویم در زمان نادر بوده است. پس از او نیای دیگرم بنام ملاحسین و دیگری هم بنام ملاعلی‌نقی زندگی آبرومندانه داشته‌اند. تا زمان پدرم حسین كه او هم بقراری كه میگویند مرد دست‌ودل‌باز خداترس فهیمی بوده. ولی من در زمان كوچكی بین چهار و پنج بوده‌ام كه او به بیماری سینه در بین راه گناباد بفردوس كه برای معالجه‌ی مرض از نزد حاج ملاسلطان پیشوای صوفیان كه یگانه طبیب این حدود بوده برمیگشته مرده است و من از نوازشهای پدری بهره نبرده و در دامن مادرم و بهمراهی ملا روح‌الامین قاضی نیای مادریم تربیت یافته و بزرگ شدم. نیای مادریم هم چندان بعد از پدرم نماند و پیری او را ناتوان كرده مرد و داییم بنام عمادالاسلام قاضی سرپرست من گردید. در زمان جنگ جهانگیر گذشته [1] مادرم هم بمرض دل‌درد مرد و من یتیم و بیكس ماندم كه داستانهای دلسوزی از زندگانی آن زمانم دارم كه نگفتن در اینجا بهتر است. دوره‌ی درس خواندنم هم بدینسان گذشته است كه در مكتبهای آن زمان باندك زمانی قرآن و كتابهای فارسی را خوانده و بمدرسه‌ی علوم دینیه‌ی فردوس برای فراگرفتن عربی رفتم. در همان زمانها طبیبی دانشمند بنام دكتر علی‌اكبرخان بفردوس آمد. من خواستم نزد او فرانسه بخوانم دو درس از كتاب ماركو خواندم كه این پزشك مورد بیمیلی حجت‌الاسلام شهر گردید و كار بجایی رسید كه نادانان سگ درب محكمه‌اش بسته و این را درنیافتند كه او اگر پزشك است و آقایان را مدتها معالجه كرده دیگر این كارها نادانی خودشان را میرساند. گذشته از این در محرم جزو نوحه‌هایی كه دسته‌ی زنجیرزنان میخواندند شعرهایـی برای دكتر میخواندند كه این جمله در خاطرم مانده (دكتر من اكبر است). خلاصه من از درس خواندن بازداشته شدم ولی بی‌اندازه مایل بودم از دانشهای جدید درس خوانم و جلوگیرهایی داشتم. كم‌كم از پاره[ای] اشخاصی كه بزبان فرانسه آشنایی داشتند چیزهایی فرامیگرفتم و همینطور حساب و هندسه از زبانهای بعضی دوستان تكه‌تكه یاد میگرفتم. در این بینها آقای سیدمحمد حكیم‌الهی كه در تهرانست درس خوانده و بدرجه‌ی اجتهاد بقول خودشان رسیده بودند بفردوس آمدند و چون ایشان زمانی فرانسه تحصیل كرده بودند نزد ایشان شروع بدرس خواندن كردم و سه دوره لكتور كورانت و سه دوره گرامر لازی فلوری را خواندم و در جوزای 1301 بمعلمی در دبستان فردوس مشغول كار شدم و در سنه‌ی 1303 به تُرشیز (كاشمر) برای معلمی رفتم و دو سال هم آنجا آموزگار بودم. در آنجا بود كه در مهنامه‌ی آینده نام آقای كسروی را خواندم و شیفته‌ی آثار قلمی ایشان گردیدم و سپس كه بفردوس آمدم و در سال 311[1311] بمعلمی و مدیری دبستان سرابان رفتم. در روزنامه‌ی شفق سرخ پاره‌ای مقالات از آقای كسروی خوانده بیشتر منجذب گردیدم تا اینكه خبر انتشار پیمان را در شفق خواندم و درخواست كردم كه برای من بفرستند از آنجا كم كم بآمیغها آشنا گردیدم. با اینكه در سال 304 كه بر اثر فشارهایی در كاشمر از پاره‌ای اشخاص و اینكه مرا به بهاییت لكه‌دار كرده بودند آنهم روی این بود كه تحقیق میكردم شیخ عبدالمجید را چرا و برای چه كشتند بحكم اجبار برشته‌ی تصوف گناباد گراییدم كه لكه‌ی بهائیت روی من گذاشته نشود. آنچه آقای كسروی راجع بصوفیگری مینوشتند با لذت میخواندم و حقایقی میفهمیدم. ولی این را هم بگویم كه مدت چهار سال پیمان را مانند دیگر مجلات و روزنامه‌ها میخواندم و درست بحقایق پی نمی‌بردم تا روزی كه كارتی از آقای كسروی رسید با یك جلد راه رستگاری. خواندن راه رستگاری مرا تكان داد و از آن روز بمرحله‌ی دیگری وارد شدم و بهتر از پیش پیمان را میفهمیدم و كم كم دانستم كه آقای كسروی چون دیگران نیستند و بلكه رهاننده‌ی شرق از گرداب مذلت و بدبختی این مرد بزرگوار است و تا محرم سال گذشته كمتر مطالب را میگفتم و فقط بدادن كتب و مجلات باشخاص پاكدل بسنده میكردم. از آن زمان بیپرده شروع بنشر مطالب كردم و اكنون نشستی در فردوس برپا نمی‌شود كه در آن من باشم و گفتگوهایی از آمیغها نشود و خیلی خوشوقتم كه زندگانی من طوری است كه كمتر میتوانند خرده بگیرند زیرا بحق خودم قانعم و نمیخواهم چون دیگران بآزمندی زندگانی نمایم و خدا را شكر كه از اول زندگانی اینطور عادت كرده‌ام و همیشه زیردست‌نواز بوده‌ام و با زیردستان بگردنفرازی رفتار كرده‌ام و امیدوارم خداوند مرا از ناپاكیها نگه‌داری نماید.
[1] : خواست جنگ جهانی یکم است
نخست باید بنویسم كه زندگانی من بِچه سان[=وضع] آغاز شده و دوره‌ی درس خواندنم و دیگر سانهای زمان جوانیم چگونه سپری گردیده است و سپس گرایشم را بپاكدینی بنگارم.
من از یك خانواده‌ی ملایی بیرون آمده‌ام. نیای بزرگم ملاعلی‌نقی از علمای بنام فردوس بوده است كه در زمان نادر میزیسته. چون عبدالمطلب خان لارویی كه نادر او را با برادرش در جام كشت وقفی بتولیت او و اولادش نموده است از اینجا میگویم در زمان نادر بوده است. پس از او نیای دیگرم بنام ملاحسین و دیگری هم بنام ملاعلی‌نقی زندگی آبرومندانه داشته‌اند. تا زمان پدرم حسین كه او هم بقراری كه میگویند مرد دست‌ودل‌باز خداترس فهیمی بوده. ولی من در زمان كوچكی بین چهار و پنج بوده‌ام كه او به بیماری سینه در بین راه گناباد بفردوس كه برای معالجه‌ی مرض از نزد حاج ملاسلطان پیشوای صوفیان كه یگانه طبیب این حدود بوده برمیگشته مرده است و من از نوازشهای پدری بهره نبرده و در دامن مادرم و بهمراهی ملا روح‌الامین قاضی نیای مادریم تربیت یافته و بزرگ شدم. نیای مادریم هم چندان بعد از پدرم نماند و پیری او را ناتوان كرده مرد و داییم بنام عمادالاسلام قاضی سرپرست من گردید. در زمان جنگ جهانگیر گذشته [1] مادرم هم بمرض دل‌درد مرد و من یتیم و بیكس ماندم كه داستانهای دلسوزی از زندگانی آن زمانم دارم كه نگفتن در اینجا بهتر است. دوره‌ی درس خواندنم هم بدینسان گذشته است كه در مكتبهای آن زمان باندك زمانی قرآن و كتابهای فارسی را خوانده و بمدرسه‌ی علوم دینیه‌ی فردوس برای فراگرفتن عربی رفتم. در همان زمانها طبیبی دانشمند بنام دكتر علی‌اكبرخان بفردوس آمد. من خواستم نزد او فرانسه بخوانم دو درس از كتاب ماركو خواندم كه این پزشك مورد بیمیلی حجت‌الاسلام شهر گردید و كار بجایی رسید كه نادانان سگ درب محكمه‌اش بسته و این را درنیافتند كه او اگر پزشك است و آقایان را مدتها معالجه كرده دیگر این كارها نادانی خودشان را میرساند. گذشته از این در محرم جزو نوحه‌هایی كه دسته‌ی زنجیرزنان میخواندند شعرهایـی برای دكتر میخواندند كه این جمله در خاطرم مانده (دكتر من اكبر است). خلاصه من از درس خواندن بازداشته شدم ولی بی‌اندازه مایل بودم از دانشهای جدید درس خوانم و جلوگیرهایی داشتم. كم‌كم از پاره[ای] اشخاصی كه بزبان فرانسه آشنایی داشتند چیزهایی فرامیگرفتم و همینطور حساب و هندسه از زبانهای بعضی دوستان تكه‌تكه یاد میگرفتم. در این بینها آقای سیدمحمد حكیم‌الهی كه در تهرانست درس خوانده و بدرجه‌ی اجتهاد بقول خودشان رسیده بودند بفردوس آمدند و چون ایشان زمانی فرانسه تحصیل كرده بودند نزد ایشان شروع بدرس خواندن كردم و سه دوره لكتور كورانت و سه دوره گرامر لازی فلوری را خواندم و در جوزای 1301 بمعلمی در دبستان فردوس مشغول كار شدم و در سنه‌ی 1303 به تُرشیز (كاشمر) برای معلمی رفتم و دو سال هم آنجا آموزگار بودم. در آنجا بود كه در مهنامه‌ی آینده نام آقای كسروی را خواندم و شیفته‌ی آثار قلمی ایشان گردیدم و سپس كه بفردوس آمدم و در سال 311[1311] بمعلمی و مدیری دبستان سرابان رفتم. در روزنامه‌ی شفق سرخ پاره‌ای مقالات از آقای كسروی خوانده بیشتر منجذب گردیدم تا اینكه خبر انتشار پیمان را در شفق خواندم و درخواست كردم كه برای من بفرستند از آنجا كم كم بآمیغها آشنا گردیدم. با اینكه در سال 304 كه بر اثر فشارهایی در كاشمر از پاره‌ای اشخاص و اینكه مرا به بهاییت لكه‌دار كرده بودند آنهم روی این بود كه تحقیق میكردم شیخ عبدالمجید را چرا و برای چه كشتند بحكم اجبار برشته‌ی تصوف گناباد گراییدم كه لكه‌ی بهائیت روی من گذاشته نشود. آنچه آقای كسروی راجع بصوفیگری مینوشتند با لذت میخواندم و حقایقی میفهمیدم. ولی این را هم بگویم كه مدت چهار سال پیمان را مانند دیگر مجلات و روزنامه‌ها میخواندم و درست بحقایق پی نمی‌بردم تا روزی كه كارتی از آقای كسروی رسید با یك جلد راه رستگاری. خواندن راه رستگاری مرا تكان داد و از آن روز بمرحله‌ی دیگری وارد شدم و بهتر از پیش پیمان را میفهمیدم و كم كم دانستم كه آقای كسروی چون دیگران نیستند و بلكه رهاننده‌ی شرق از گرداب مذلت و بدبختی این مرد بزرگوار است و تا محرم سال گذشته كمتر مطالب را میگفتم و فقط بدادن كتب و مجلات باشخاص پاكدل بسنده میكردم. از آن زمان بیپرده شروع بنشر مطالب كردم و اكنون نشستی در فردوس برپا نمی‌شود كه در آن من باشم و گفتگوهایی از آمیغها نشود و خیلی خوشوقتم كه زندگانی من طوری است كه كمتر میتوانند خرده بگیرند زیرا بحق خودم قانعم و نمیخواهم چون دیگران بآزمندی زندگانی نمایم و خدا را شكر كه از اول زندگانی اینطور عادت كرده‌ام و همیشه زیردست‌نواز بوده‌ام و با زیردستان بگردنفرازی رفتار كرده‌ام و امیدوارم خداوند مرا از ناپاكیها نگه‌داری نماید.
[1] : خواست جنگ جهانی یکم است
شرح زندگانیم كه در زمان توقف در سرابان نوشته‌ام در آتیه‌ی نزدیكی برای اطلاع یاران خواهم فرستاد كه بهتر و بیشتر مرا بشناسند. در پایان بهمه‌ی یاران پاكدل درود فرستاده از ته دل میگویم پاكزیید ای پیشگامان راه پاكدینی.
فردوس ـ نقوی پاكباز [2]
[2] : شادروان نقوی پاکباز همانست که کتاب دُرّه‌ی نادری را پیراسته. این کتاب را همراه با سفرنامه‌ی حزین که آقای محمدی ملایری پیراسته و پیشگفتاری از کسروی یکجا گرد آورده و بنام «نادرشاه» بچاپ رسانیده‌اند.
(ماهنامه‌ی فروردین 1324)
فردوس ـ نقوی پاكباز [2]
[2] : شادروان نقوی پاکباز همانست که کتاب دُرّه‌ی نادری را پیراسته. این کتاب را همراه با سفرنامه‌ی حزین که آقای محمدی ملایری پیراسته و پیشگفتاری از کسروی یکجا گرد آورده و بنام «نادرشاه» بچاپ رسانیده‌اند.
(ماهنامه‌ی فروردین 1324)
Haqiqatgu 6-10.pdf
525.1 KB
🔶 در پاسخ حقیقتگو
(تکه‌های شش تا ده)
🖌 احمد کسروی
(تکه‌های شش تا ده)
🖌 احمد کسروی
پاکدینی ـ احمد کسروی
🔶 در پاسخ حقیقتگو 🔸 24ـ مثالی از تاریخ (تکه‌ی 1 از 3) تاریخ خاندان صفوی را كمتر كسی نخوانده و یا نشنیده. این خاندان چون پادشاهی یافتند در آغاز كار شاهان بنام و كاردانی همچون شاه اسماعیل یكم و شاه تهماسب یكم و اسماعیل میرزا و حمزه میرزا و شاه عباس یكم…
🔶 در پاسخ حقیقتگو
🔸 24ـ مثالی از تاریخ (تکه‌ی 2 از 3)
می‌باید گفت ایران بیكبار فدای ناشایستی آن خاندان گردید و بیكبار از میان رفت. ولی چون خدا خواست آن را بازگرداند ناگهان مرد گمنام توانایی بنام نادرقلی از گوشه‌ی خراسان برخاست و دست مردانگی از آستین برآورده و بنام پیشكاری شاه تهماسب رشته‌ی كارها را بدست گرفته و در اندك زمانی شورشهای خراسان را خوابانیده از آنجا آهنگ اینسو كرد و افغانان را در جنگهای پیاپی شكسته تا شیراز ایشان را دنبال كرد و همگی را از ایران بیرون راند و از آنجا از راه خوزستان بر سر عثمانیان رفت و در یك رشته جنگهای پیاپی آنان را شكسته بآنسوی ارس راند. نیز روسیان را از گیلان و قففاز بیرون كرد. یك كلمه می‌نویسم در ده و اند سال نه تنها ایران را از دشمنان بیگانه پرداخت و همه‌ی شورشها را فروخوابانید از آن یك كشور بسیار نیرومندی پدید آورد كه همه‌ی همسایگان بیمناك می‌زیستند و خود پس از مردانگیهای بسیار گرانبها بود كه در دشت مغان انجمن بزرگی ساخت و با آگاهی مردم تاج بر سر گزاشت و پس از آن هم آرام ننشست و بنام ایران بكشورگشاییهای بسیار ارجدار پرداخت.
این نادرشاه است كه ایران را پس از آنكه بیكبار از دست رفته بود برگردانیده و آنهمه كشورها بنام آن گشاده و آنهمه بزرگی برای او پدید آورده كنون می‌باید دید مردم ایران با او چه رفتار میكنند و با چه دیده درو می‌نگرند. در اینجاست كه میتوان باندازه‌ی گرفتاری و آلودگی یك توده آشنا گردید. پیداست كه از توده‌ی ساده‌ی انبوه آن زمان چندان آگاهی نمی‌داریم ولی توده‌ی پیش‌افتاده و جنبیده را می‌دانیم كه این فیروزیهای گرانبهای نادرشاه را برنمی‌تافته‌اند و سخت رنجیدگی می‌كرده‌اند و چشم بدنبال خاندان ناشایست صفوی دوخته به نادرشاه چنین می‌گفته‌اند : «پس آن كارها را می‌كردی كه خودت پادشاه شوی؟!.» یا می‌گفته‌اند : «اكنون كه كارها درست شد چرا تاج و تخت را بدست خداوندانش نمی‌سپاری؟!.» و اگر كسی می‌گفت : «آخر از صفویان كاری پیش نمی‌رود» پاسخ می‌داده‌اند : «بسیار خوب ، یك شاهزاده‌ای را بتخت نشاند و خودش پیشكار او باشد». بدینسان با آن شاه بزرگ دشمنی می‌نمودند و كارشكنی دریغ نمی‌گفتند و او را پس از آنهمه كارهای بسیار گرانبهای تاریخی رباینده‌ی تاج و تخت (غاصب) می‌نامیدند و اینست همینكه یك صفوی‌پسرِ بیكاره‌ای را بگیر می‌آوردند بر سر او گرد می‌آمدند و درفش نافرمانی بر نادر می‌افراشتند و چه‌بسا قلندران ویلگردی كه بدروغ خود را سام‌میرزا و یا صفی‌میرزا نامیده و از این نادانی مردم بهره جسته آنان را بر سر خود گرد می‌آوردند و بدینسان آن مرد غیرتمند را آسوده نمی‌گزاردند.
چنانكه در جای دیگری گفته‌ایم از همین نادانیها بود كه نادرشاه رشته‌ی خونسردی و خودداری را از دست داد و بآن آدمكشیها پرداخت ، و از همین نادانیها بود كه آن شاه توانای كاردان كشته گردید و ایران پس از آنكه سامان و آرام گرفته و یكی از نیرومندترین دولتهای زمان شده بود گرفتار آشوب و نابسامانی گردید و بیكبار از جایگاه خود پایین افتاد.
🔸 24ـ مثالی از تاریخ (تکه‌ی 2 از 3)
می‌باید گفت ایران بیكبار فدای ناشایستی آن خاندان گردید و بیكبار از میان رفت. ولی چون خدا خواست آن را بازگرداند ناگهان مرد گمنام توانایی بنام نادرقلی از گوشه‌ی خراسان برخاست و دست مردانگی از آستین برآورده و بنام پیشكاری شاه تهماسب رشته‌ی كارها را بدست گرفته و در اندك زمانی شورشهای خراسان را خوابانیده از آنجا آهنگ اینسو كرد و افغانان را در جنگهای پیاپی شكسته تا شیراز ایشان را دنبال كرد و همگی را از ایران بیرون راند و از آنجا از راه خوزستان بر سر عثمانیان رفت و در یك رشته جنگهای پیاپی آنان را شكسته بآنسوی ارس راند. نیز روسیان را از گیلان و قففاز بیرون كرد. یك كلمه می‌نویسم در ده و اند سال نه تنها ایران را از دشمنان بیگانه پرداخت و همه‌ی شورشها را فروخوابانید از آن یك كشور بسیار نیرومندی پدید آورد كه همه‌ی همسایگان بیمناك می‌زیستند و خود پس از مردانگیهای بسیار گرانبها بود كه در دشت مغان انجمن بزرگی ساخت و با آگاهی مردم تاج بر سر گزاشت و پس از آن هم آرام ننشست و بنام ایران بكشورگشاییهای بسیار ارجدار پرداخت.
این نادرشاه است كه ایران را پس از آنكه بیكبار از دست رفته بود برگردانیده و آنهمه كشورها بنام آن گشاده و آنهمه بزرگی برای او پدید آورده كنون می‌باید دید مردم ایران با او چه رفتار میكنند و با چه دیده درو می‌نگرند. در اینجاست كه میتوان باندازه‌ی گرفتاری و آلودگی یك توده آشنا گردید. پیداست كه از توده‌ی ساده‌ی انبوه آن زمان چندان آگاهی نمی‌داریم ولی توده‌ی پیش‌افتاده و جنبیده را می‌دانیم كه این فیروزیهای گرانبهای نادرشاه را برنمی‌تافته‌اند و سخت رنجیدگی می‌كرده‌اند و چشم بدنبال خاندان ناشایست صفوی دوخته به نادرشاه چنین می‌گفته‌اند : «پس آن كارها را می‌كردی كه خودت پادشاه شوی؟!.» یا می‌گفته‌اند : «اكنون كه كارها درست شد چرا تاج و تخت را بدست خداوندانش نمی‌سپاری؟!.» و اگر كسی می‌گفت : «آخر از صفویان كاری پیش نمی‌رود» پاسخ می‌داده‌اند : «بسیار خوب ، یك شاهزاده‌ای را بتخت نشاند و خودش پیشكار او باشد». بدینسان با آن شاه بزرگ دشمنی می‌نمودند و كارشكنی دریغ نمی‌گفتند و او را پس از آنهمه كارهای بسیار گرانبهای تاریخی رباینده‌ی تاج و تخت (غاصب) می‌نامیدند و اینست همینكه یك صفوی‌پسرِ بیكاره‌ای را بگیر می‌آوردند بر سر او گرد می‌آمدند و درفش نافرمانی بر نادر می‌افراشتند و چه‌بسا قلندران ویلگردی كه بدروغ خود را سام‌میرزا و یا صفی‌میرزا نامیده و از این نادانی مردم بهره جسته آنان را بر سر خود گرد می‌آوردند و بدینسان آن مرد غیرتمند را آسوده نمی‌گزاردند.
چنانكه در جای دیگری گفته‌ایم از همین نادانیها بود كه نادرشاه رشته‌ی خونسردی و خودداری را از دست داد و بآن آدمكشیها پرداخت ، و از همین نادانیها بود كه آن شاه توانای كاردان كشته گردید و ایران پس از آنكه سامان و آرام گرفته و یكی از نیرومندترین دولتهای زمان شده بود گرفتار آشوب و نابسامانی گردید و بیكبار از جایگاه خود پایین افتاد.
🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش دوم
12) آنتونيوس ـ تکه‌ی 13
🔸 آنتونيوس سرگرم بسيج سفر به ماد بود. كاركنان كلئوپترا بيكار نايستاده مي‌كوشيدند كه او را از آن سفر بازدارند و بر او نكوهش مي‌كردند كه سنگدلانه يك زني را كه بی‌او زندگي نمي‌تواند از خود دور مي‌سازد. گاهي بگفتگو درآمده چنين مي‌گفتند : راست است كه اوكتاويا زن شماست و از جهت برادرش قيصر شايسته‌ی چنان پايگاه و چنان لقب مي‌باشد ولي كلئوپترا پادشاه چندين مردمان گوناگون هم بنام «برگزيده»1 از آن جهت رضايت داده كه هميشه با شما باشد زيرا او اگر از شما دور شود ديگر زنده نخواهد ماند. با اين سخنان آنتونيوس را فريب مي‌دادند و او باور مي‌كرد كه راستي كلئوپترا بي‌او زندگي نخواهد توانست و اينبود كه سفر خود را به ماد تا تابستان آينده بتأخير انداخته همراه آن زن به الكساندريا بازگشت. با آنكه خبرهايي مي‌رسيد كه اشكانيان گرفتار جنگهايي در درون كشور خود مي‌باشند و كارهاي ايشان سخت برآشفته است ليكن بهنگام ديگري كه سفر بآنسوي كرد با پادشاه ماد پيمان همدستي بسته دختري را ازو كه هنوز كوچك بود به زني براي پسر خود كه از كلئوپترا داشت بگرفت و چون اينزمان گرفتار انديشه درباره‌ی جنگ با قيصر بود زود از آنجا بازگشت.
زيرا اوكتاويا چون از آتن بازگشت قيصر كه مي‌پنداشت بدرفتاري با خواهر او شده دستور باو داد كه از خانه‌ی آنتونيوس بيرون آمده در خانه‌ی ديگري زندگي كند ولي اوكتاويا از اين دستور سر باز زده گفت : اگر شما بجهت ديگري با آنتونيوس آهنگ جنگ داريد بكنيد و گرنه بجهت من نبايد بجنگ برخيزيد. زيرا هرگز دوست ندارم دو تن فرمانرواي بزرگ روم با هم بجنگ برخاسته روميان را بروي يكديگر بكشند و دستاويز يكي از ايشان دلسوزي بيك زن و دستاويز ديگري دشمني با آن باشد. رفتاري كه پس از اين از اوكتاويا سرزد خود مي‌رساند كه وي در اين گفته‌هاي خود راستگو بوده است. زيرا همچنان در خانه‌ی شوهرش مانده رفتاري نمود كه تو گويي با شوهر خود در يكجاست. نه تنها فرزندان خود را بلكه فرزنداني را كه آنتونيوس از زن پيشين خود داشت با همه‌گونه مهرباني و پرستاري نگهداشت. گذشته از اينها دوستان آنتونيوس را كه به روم براي پيدا كردن شغلي در اداره‌ها يا براي انجام كاري مي‌آمدند نواخته هيچگونه پشتيباني از آنان دريغ نمي‌ساخت و اگر خواهشي از قيصر داشتند بانجام آن مي‌كوشيد. اين ستوده‌كاريهاي او بيش از همه مايه‌ی بدنامي آنتونيوس مي‌گرديد. زيرا همه او را نكوهش مي‌كردند كه با اينگونه زني آنگونه رفتار پيش گرفته است. يك كار ديگر آنتونيوس كه همچنين مايه‌ی بدناميش گرديد كشوربخشي او بود كه در مصر در ميان پسران كلئوپترا كرد و خود آن كار تياتري ننگين براي كشور وي بشمار مي‌رفت. شرح داستان آنكه مردم را در ميدان مشق گرد آورده و بر روي يك تخته فرش سيمين دو تخت زريني يكي براي خود او ديگري براي كلئوپترا گزارده و در فراتر از آنها تختهاي پستتري براي فرزندان خويش نهاده و چون خود ايشان بروی تختها نشستند در همان انجمن كلئوپترا پادشاه مصر و كوپرس و لیبوا2 و سورياي پايين خوانده شده و كيسرايون3 فرزند خوانده‌ی قيصر (زيرا قيصر كلئوپترا را آبستن گزاشت و رفت)2 با او شريك پادشاهي اعلان گرديد. اما فرزندان خود آنتونيوس از كلئوپترا بر آنان لقب «شاهنشاه» داد و به الكساندر ، ارمنستان و مادستان را بخشيد و كشور اشكاني (ايران) پس از آنكه گرفته شود ازآن او بايستي بود و به بطلميوس سوريا و كيليكيا را داد. الكساندر را چون بپيشگاه مردم آوردند رخت بشيوه‌ی مادان پوشيده و تاج با نوك راست بر سر گزارده بود و بتلميوس رخت ماكيدونيان را در بر كرده و خود را با كلاه و تاج آراسته كه اين يكي شيوه‌ی جانشينان الكساندر4 بود و آن يكي رسم مادان و ارمنيان. و چون بدينسان پيش آمده به پدر و مادر خود سلام دادند بيدرنگ آن يكي را يك دسته‌ی پاسبانان (گارد) مادي گرد فرو گرفتند و اين يكي را يك دسته‌ی پاسبانان (گارد) ماكيدوني. خود كلئوپترا چنانكه در ديگر هنگامهاي بيرون آمدن بميان مردم رسم داشت اين هنگام نيز خود را بصورت خداي مادينه‌ی مشهور ايسيس5 آراسته بود و بعنوان «ايسيس» مردم باو سلام دادند.
1ـ در جاي ديگر هم گفته‌ايم كه مقصود از برگزيده زن ناقانوني است. كلئوپترا هم زن ناقانوني آنتونيوس بود.
2ـ در بيابان آفريكا ـ اينكه در برخي كتابهاي ليبيا مي‌نويسند غلط است.
3ـ مقصود قيصر بزرگ پوليوس است.
4ـ مقصود از جانشينان الكساندر سلوكيان و بتلميوسيان و ديگران‌اند كه پس از مرگ الكساندر هر خانداني در جاي ديگري بنياد پادشاهي گزاردند.
5ـ Isis از خدايان مصر.
12) آنتونيوس ـ تکه‌ی 13
🔸 آنتونيوس سرگرم بسيج سفر به ماد بود. كاركنان كلئوپترا بيكار نايستاده مي‌كوشيدند كه او را از آن سفر بازدارند و بر او نكوهش مي‌كردند كه سنگدلانه يك زني را كه بی‌او زندگي نمي‌تواند از خود دور مي‌سازد. گاهي بگفتگو درآمده چنين مي‌گفتند : راست است كه اوكتاويا زن شماست و از جهت برادرش قيصر شايسته‌ی چنان پايگاه و چنان لقب مي‌باشد ولي كلئوپترا پادشاه چندين مردمان گوناگون هم بنام «برگزيده»1 از آن جهت رضايت داده كه هميشه با شما باشد زيرا او اگر از شما دور شود ديگر زنده نخواهد ماند. با اين سخنان آنتونيوس را فريب مي‌دادند و او باور مي‌كرد كه راستي كلئوپترا بي‌او زندگي نخواهد توانست و اينبود كه سفر خود را به ماد تا تابستان آينده بتأخير انداخته همراه آن زن به الكساندريا بازگشت. با آنكه خبرهايي مي‌رسيد كه اشكانيان گرفتار جنگهايي در درون كشور خود مي‌باشند و كارهاي ايشان سخت برآشفته است ليكن بهنگام ديگري كه سفر بآنسوي كرد با پادشاه ماد پيمان همدستي بسته دختري را ازو كه هنوز كوچك بود به زني براي پسر خود كه از كلئوپترا داشت بگرفت و چون اينزمان گرفتار انديشه درباره‌ی جنگ با قيصر بود زود از آنجا بازگشت.
زيرا اوكتاويا چون از آتن بازگشت قيصر كه مي‌پنداشت بدرفتاري با خواهر او شده دستور باو داد كه از خانه‌ی آنتونيوس بيرون آمده در خانه‌ی ديگري زندگي كند ولي اوكتاويا از اين دستور سر باز زده گفت : اگر شما بجهت ديگري با آنتونيوس آهنگ جنگ داريد بكنيد و گرنه بجهت من نبايد بجنگ برخيزيد. زيرا هرگز دوست ندارم دو تن فرمانرواي بزرگ روم با هم بجنگ برخاسته روميان را بروي يكديگر بكشند و دستاويز يكي از ايشان دلسوزي بيك زن و دستاويز ديگري دشمني با آن باشد. رفتاري كه پس از اين از اوكتاويا سرزد خود مي‌رساند كه وي در اين گفته‌هاي خود راستگو بوده است. زيرا همچنان در خانه‌ی شوهرش مانده رفتاري نمود كه تو گويي با شوهر خود در يكجاست. نه تنها فرزندان خود را بلكه فرزنداني را كه آنتونيوس از زن پيشين خود داشت با همه‌گونه مهرباني و پرستاري نگهداشت. گذشته از اينها دوستان آنتونيوس را كه به روم براي پيدا كردن شغلي در اداره‌ها يا براي انجام كاري مي‌آمدند نواخته هيچگونه پشتيباني از آنان دريغ نمي‌ساخت و اگر خواهشي از قيصر داشتند بانجام آن مي‌كوشيد. اين ستوده‌كاريهاي او بيش از همه مايه‌ی بدنامي آنتونيوس مي‌گرديد. زيرا همه او را نكوهش مي‌كردند كه با اينگونه زني آنگونه رفتار پيش گرفته است. يك كار ديگر آنتونيوس كه همچنين مايه‌ی بدناميش گرديد كشوربخشي او بود كه در مصر در ميان پسران كلئوپترا كرد و خود آن كار تياتري ننگين براي كشور وي بشمار مي‌رفت. شرح داستان آنكه مردم را در ميدان مشق گرد آورده و بر روي يك تخته فرش سيمين دو تخت زريني يكي براي خود او ديگري براي كلئوپترا گزارده و در فراتر از آنها تختهاي پستتري براي فرزندان خويش نهاده و چون خود ايشان بروی تختها نشستند در همان انجمن كلئوپترا پادشاه مصر و كوپرس و لیبوا2 و سورياي پايين خوانده شده و كيسرايون3 فرزند خوانده‌ی قيصر (زيرا قيصر كلئوپترا را آبستن گزاشت و رفت)2 با او شريك پادشاهي اعلان گرديد. اما فرزندان خود آنتونيوس از كلئوپترا بر آنان لقب «شاهنشاه» داد و به الكساندر ، ارمنستان و مادستان را بخشيد و كشور اشكاني (ايران) پس از آنكه گرفته شود ازآن او بايستي بود و به بطلميوس سوريا و كيليكيا را داد. الكساندر را چون بپيشگاه مردم آوردند رخت بشيوه‌ی مادان پوشيده و تاج با نوك راست بر سر گزارده بود و بتلميوس رخت ماكيدونيان را در بر كرده و خود را با كلاه و تاج آراسته كه اين يكي شيوه‌ی جانشينان الكساندر4 بود و آن يكي رسم مادان و ارمنيان. و چون بدينسان پيش آمده به پدر و مادر خود سلام دادند بيدرنگ آن يكي را يك دسته‌ی پاسبانان (گارد) مادي گرد فرو گرفتند و اين يكي را يك دسته‌ی پاسبانان (گارد) ماكيدوني. خود كلئوپترا چنانكه در ديگر هنگامهاي بيرون آمدن بميان مردم رسم داشت اين هنگام نيز خود را بصورت خداي مادينه‌ی مشهور ايسيس5 آراسته بود و بعنوان «ايسيس» مردم باو سلام دادند.
1ـ در جاي ديگر هم گفته‌ايم كه مقصود از برگزيده زن ناقانوني است. كلئوپترا هم زن ناقانوني آنتونيوس بود.
2ـ در بيابان آفريكا ـ اينكه در برخي كتابهاي ليبيا مي‌نويسند غلط است.
3ـ مقصود قيصر بزرگ پوليوس است.
4ـ مقصود از جانشينان الكساندر سلوكيان و بتلميوسيان و ديگران‌اند كه پس از مرگ الكساندر هر خانداني در جاي ديگري بنياد پادشاهي گزاردند.
5ـ Isis از خدايان مصر.