🌒 کشتن کسروی

🔸خوانندگان بیگمان به جداییهایی میان گفتار و رفتار ما با ازآنِ دیگران پی برده‌اند. چنین جداییهایی بیش از همه از گردن نهادن ما به داوری خرد و دوری جستن از هوس و کینه و اینگونه سَهِشها برمیخیزد.

امروز میخواهیم در پیرامون یکی از آن جداییها با شما گفتگو کنیم.

🔸بارها خوانندگانی از ما سراغ گور جانسپاران کسروی و حدادپور را گرفته‌اند. ما نه جای آن را دیده و نه بدرستی میدانیم کجاست. از نوشته‌های یاران این میدانیم که کالبد آن دو را به کوهی در شمال تهران به جایی بنام چشمه‌ی آبَک برده زمین سخت را کنده درمیان سنگ بزرگی هر دو را بخاک سپارده و روی آن را با سیمان پوشانیده‌اند.
این هم پرروشن است که نخواسته‌اند ایشان گور بدارند. در آیین ما مرده را با پاسداری بخاک سپردن هست ولی مرده‌پرستی و پیاپی بر سر گور رفتن سزا نیست. جای گور هرچه ناشناخته‌تر بهتر. ما نه درپی بارگاه ساختنیم و نه این را کاری بخردانه میدانیم. برای دیگران گورِ عزیزانشان جای گرد آمدن و مراسم برپا داشتن می‌باشد و هر زمان که توانند به آنجا شتابند. ولی اینها در نزد ما نیست.

🔸اینکه برخی نوشته‌اند یاران کسروی کالبدها را به گورستان ظهیرالدوله برده و چون سرپرست گورستان با خاکسپاری آنها «مخالفت» کرده آنها ناچار کالبدها را به آبک برده‌اند ، جز میوه‌ی پنداربافی نیست.
کالبدها را شهربانی به آنجا برده‌ بوده و میخواسته هرچه زودتر بخاک سپرده شوند!‌

🔸آری این تواند بود که یاران کسروی چون آن گورستان را جای خاکسپاری پیشوایان صوفی و برخی از بدنامترین کسان میدانستند از خاکسپاری در آنجا خودداری کردند ولی این اندیشه هم کارگر بوده که اساساً آزادگان با گوربازی و بارگاه ساختن مخالف بوده‌اند.
اینست که سرانجام کالبدها را به دامنه‌ی کوه برده در آنجا چنانکه گفتیم در شکاف سنگ بزرگی جا داده و روی گور را با سیمان پوشانده‌اند. سالها پس از آن نیز راهداری راهی از آنجا می‌گذراند و بدینسان آن سنگ هم از میان برداشته می‌شود.

🔸به این پیشامد که دلسوختگانی با افسوس از آن یاد میکنند ، ما طور دیگری می‌اندیشیم. ما میگوییم آدمیان از نخست بدینسان که امروز هست زندگی نمی‌کرده‌اند. دگرگونیهای بسیاری در اندیشه‌ی آدمی پیش آمده تا زندگانی او به سان امروزی رسیده. روزگاری مردمان دو دسته‌ی آزاد و برده بوده‌اند و این بسیار عادی بوده که کسی از زاده شدنش برده‌ی دیگری باشد و فرمان ازو برد. لیکن چنین اندیشه‌ی خواری‌آوری امروز از میان برخاسته و خود بس ناپسندست.
درباره‌ی باور به زندگانی زیر خاک پس از مرگ و ارج گزاردن به گور و بارگاه پدید آوردن و زیارت آنها نیز ، تاریخ و کاوشهای باستان‌شناسان بما چیزهای شگفت‌آوری می‌آموزد که پاره‌ای از مردمان امروز آنها را دور از خرد می‌شمارند. پس چه جای شگفت است که روزی این مراسم نیز همچون بسیاری از مراسم بیهوده بیکباره برچیده شود.

🔸ما برآنیم که این پیشامد خود نقطه عطفی در تاریخ جهان تواند بود که در آینده مردمان این اندازه که امروز به گورها ارج بیهوده می‌گزارند ، نگزارند و از کار امروزیان در شگفت باشند.

🔸اینها گفتگو از گور و زیارت و سر گور گرد آمدنها بود. ولی درباره‌ی پیشامدی که در روز بیستم اسفند 1324 در تهران رخ داده ما سخنان بسیاری داریم. زیرا آن یک قتل ساده‌ای نبوده. گذشته از دسیسه‌های شوم و جنایتکارانی که همه دست به هم دادند تا زمینه‌ی آن را فراهم آورند ، این قتل یک تأثیر بسیار زیانمندی بر سرنوشت این توده بلکه توده‌های شرقی و جهانیان داشته است.
کسانی تا به ژرفای اندیشه‌های پاکدینی راه نبرند این سخنان را گزافه شمارند. لیکن باید دانست که این سخن گزافه نیست و هرچه هست از دور افتادن آن کسان از اندیشه‌های پاکدینی و این راه خدایی است.

🔸اینست ما درباره‌ی آن پیشامد هر زمانی بتوانیم به سخن درآمده گفتنیها را میگوییم. و دربند آن نیستیم که تنها در چنین روزهایی گفته شود.

🔸برخی کسان را می‌بینیم که به روز زادن کسروی و کشته شدنش ارج می‌گزارند و آن را بیادها می‌آورند. ما دربند چنین مراسمی نیز نیستیم.

تنها چنین روزی ، روز بیستم اسفند ، نیست که ما را افسرده می‌گرداند. هرگاه که بیاد چنان دسیسه‌ی ننگ‌آلود رسوایی می‌افتیم سخت برمی‌آشوبیم ـ دسیسه‌ای که یک چند نافهم دُژخیم که از دروغهای مشتی خداناشناسِ بیدین برانگیخته شده و با دستهای آنها ببازی درآمدند ، پدید آوردند.

از سوی دیگر ما می‌بینیم همینکه به این روزها نزدیک می‌شویم خوانندگانمان خواهان خواندن سخنانی در پیرامون آن کشتار ننگ‌آور می‌باشند و اینست نمی‌توانیم خاموش بنشینیم و سخن را به زمان دیگری واگزاریم.

🔸این خود دانستنی است که این پیشامد بسیار پراهمیت‌تر از آنست که سالی یک روز یادی از آن رود و تا سال دیگر یاد نشود. برای آنکه این سخن نیک روشن گردد و ژرفای رسوایی آن پیشامد و تأثیرش بر زندگانی هشتاد میلیون ایرانی و دیگران فهمیده شود ما ناگزیریم از راههای گوناگون به سخن درآمده این زمینه را روشن گردانیم.

اینست از امروز کلیپی را درباره‌ی کوششهای کسروی و باهماد آزادگان بخش به بخش خواهیم آورد. به یاری آفریدگار در آینده گفتارهای مفصلتری در این زمینه در کانال نشر خواهیم کرد.

ویدئوی «قتل کسروی» را در نه بخش از نشانیهای زیر در این کانال میتوانید ببینید :

https://t.me/pakdini/8504
https://t.me/pakdini/8505
https://t.me/pakdini/8556

https://t.me/pakdini/8557
https://t.me/pakdini/8558
https://t.me/pakdini/8559

https://t.me/pakdini/8560
https://t.me/pakdini/8561
https://t.me/pakdini/8580

پاکدینی ـ احمد کسروی
قتل کسروی - بخش ۱

🔶 در پاسخ حقیقتگو

(تکه‌های یازده تا پانزده)

🖌 احمد کسروی

🔶 در پاسخ حقیقتگو

🔸 24ـ مثالی از تاریخ (تکه‌ی 3 از 3)
كنون شما ببینید اگر كسی با آن نادانان بگفتگو برخاستی می‌بایستی از یك راه بس دوری پیش آید و چندین گونه دلیل یاد كند تا بتواند آنان را بشكند و نادانیشان را برخشان كشد. نخست بایستی بپرسد : آیا شما پادشاهی را چه معنی می‌كنید و چه كارهایی را از یك پادشاه چشم می‌دارید؟!.. پیداست كه از آنان پاسخی نشنیدی. این گونه كسان فهم و خردی ندارند و آنچه در دل می‌گیرند از روی فهم و اندیشه نباشد تا اگر پرسشی رفت پاسخی توانند. ناگزیر می‌شدی خود او پاسخ داده
بگوید : اگر پادشاهی برای آنست كه یك مرد كاردان و توانایی رشته‌ی كارها را در دست گیرد و كشور را بآسایش و ایمنی آورد و بیگانگان را دور راند این كار را از خاندان كهن صفوی چگونه چشم می‌دارید؟!. مگر با دیده ندیدید كه آنان شایستگی را از دست هِشته‌اند؟!. ندیدید كه چگونه كشور را بباد دادند؟!. آخر از چه راهست كه دل از آنان نمی‌كَنید؟!. از چه راهست كه بپادشاهی مرد توانایی همچون نادر گردن نمی‌گزارید؟!. اگر از صفویان دویست سال پیش پادشاهان توانایی برخاسته چه پیوستگی دارد كه كنون مردم هواخواه مردان ناتوان آن خاندان باشند؟!. چه شایستگی دارد كه برای یك خاندان بیكاره‌ای با مرد توانایی همچون نادر دشمنی نمایند؟!.. چنین چیزی را خرد چگونه پذیرد؟!. غیرت و مردانگی چگونه روا شمارد؟!.
سپس بپرسد : آیا صفویان برای كشور بوده‌اند یا كشور برای ایشان بوده است؟!.. اگر آنان برای كشور بوده‌اند در جایی كه اكنون هیچ كاری از آنان برای كشور ساخته نیست دیگر چه جای دل بستن به ایشانست؟!. چه جای آنست كه یك كشور را فدای هواداری آنان سازید؟!. به نادر می‌گویید : «پس آن كارها را می‌كردی خودت پادشاه شوی؟!.» مگر شما جز این را چشم می‌داشتید؟!. آیا كسی كه با كوششهای مردانه‌ی خویش یك كشوری را از دست بیگانگان رهانیده نباید پادشاه آن شود؟!. آیا می‌تواند رشته‌ی كارها را بدست دیگری سپارد و همه‌ی رنجهای خود را هدر سازد؟!. می‌گویید : «یكی از شاهزادگان صفوی را بتخت نشاند و خود او به پیشكاری كارها را راه برد» برای چه چنین كاری كند؟!.. چه انگیزه برای آن هست؟!.. مگر پادشاهی به پیشانی صفویان نوشته؟!.. آخر برای چه شما از یك دسته پسران بیكاره هواداری می‌نمایید و با یك مرد كارآمد توانایی از در دشمنی می‌آیید؟!.
با این گونه سخنانست كه یكی می‌توانستی نادانی آن كسان را برخشان كشد و اندازه‌ی پستیشان را نشان دهد و با اینهمه نتوانستی آنان را براه آورد و از آن نادانی بركنارشان دارد. زیرا شما چون بیندیشید این گرفتاری آن كسان نتیجه‌ی بهم آمیختن چندین درد بوده. از یكسو رشک بردن بر نادرشاه و فیروزیهای او ، از یكسو بیدردی و دل نسوزانیدن بحال كشور و مردم آن ، از یكسو بیماری روان و ناتوانی خرد كه آنچه را از پیش دیده و خو كرده بودند بآسانی دست كشیدن نمی‌توانستند ـ اینهاست كه ما آلودگیهای روهم آمده و درهم آمیخته می‌شماریم ، اینهاست كه می‌گوییم چاره‌اش بر هر كسی سخت شود.

🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش دوم
12) آنتونيوس‌ ـ تکه‌ی 14

🔸 از آنسوي قيصر چه در سناتوس1 و چه در گفتگوهاي خود با اين و آن اينگونه كارهاي آنتونيوس را عنوان ساخته روميان را بدشمني او برمي‌انگيخت. آنتونيوس نيز تهمتهايي باو زده و فرستادگاني براي او فرستاده بود. شكايتهاي عمده‌ی آنتونيوس اين چند چيز بود : نخست آنكه قيصر از سيليكيا كه بتازگي گشاده شده رسدي از بهر او جدا نكرده. دوم كشتيهايي را كه آنتونيوس بعاريت براي جنگ باو سپرده بود پس نفرستاده. سوم پس از خلع لپيداس همكار سوم ايشان سپاه و سرزمين و درآمد او را همه براي خود برگزيده و سهمي به آنتونيوس نداده است. چهارم سراسر ايتاليا را خاص سپاهيان خود ساخته و سپاهيان آنتونيوس را راه بآنجا نمي‌دهد. قيصر در پاسخ اين شكايتهاي او چنين مي‌گفت : نخست در زمينه‌ی لپيداس همانا در سايه‌ی زشتكاريهاي او بوده كه وي را خلع ساخته2 ، دوم هر آنچه را كه او در جنگ بدست آورده با آنتونيوس بميان مي‌گزارد در حالي كه او نيز از ارمنستان سهمي براي قيصر جدا كند. سوم سپاهيان آنتونيوس كه در سايه‌ی دليريهاي خود و سردارشان خاك مادان و اشكانيان را بچنگ آورده‌اند ديگر نبايد سهمي هم از خاك ايتاليا داشته باشند.3
آنتونيوس در ارمنستان بود كه اين پاسخهاي قيصر باو رسيد اينبود كه بيدرنگ كانيديوس را با شانزده لگيون از سپاه بجلو دريا فرستاد و خويشتن همراه كلئوپترا به ايفسوس4 رفت كه از هر سوي كشتيها در آنجا گرد مي‌آمدند تا بهم پيوسته براي جنگ آماده شوند. هشتصد كشتي در آنجا گرد مي‌آمدند كه دويست كشتي را كلئوپاترا داده نيز بيست‌هزار تالنت براي خرج لشكركشي پرداخته بود. دوميتيوس5 و برخي ديگر از سركردگان بهتر آن مي‌دانستند كه كلئوپترا به مصر رفته منتظر پايان جنگ باشد و آنتونيوس سخن آنان را پذيرفته به كلئوپترا دستور بازگشت داد. ولي او از بيم آنكه مبادا اوكتاويا باز پاي ميانجيگري بميان نهاده آن جنگ را بآشتي مبدل سازد ببازگشت مصر رضايت نداده و پول گزافي به كانيديوس بخشيده او را بهواداري خود برانگيخت. كانيديوس به آنتونيوس گفتگو كرده چنين گفت : دور از انصاف است كه كسي كه آنهمه شركت در خرج يك لشكركشي كرده خويشتن در آن لشكر نبوده و سهمي از آن سرفرازي برندارد. وآنگاه اين برخلاف سياست است كه مصريان كه دسته‌ی عمده‌اي در لشكر دريايي مي‌باشند دل‌آزرده شوند. گذشته از آنكه كلئوپاترا از ديگر پادشاهاني كه همراه او مي‌آيند كمتر نيست زيرا سالها بتنهايي رشته‌ی كارهاي يك كشور بزرگي را در دست داشته و نيك از عهده برآمده و از سالهاست كه همراه شما مي‌گردد و در اين مدت بسي آزموده و ورزيده گرديده است. اين استدلالهاي كانيديوس كار خود را كرد زيرا چنين مقدر بود كه قيصر بر همه‌ی كشور روم دست يابد. اينبود چون همه‌ی سپاه و آراستگيها فراهم آمد آنتونيوس بهمراهي كلئوپترا از راه دريا روانه‌ی ساموس6 گرديده در آنجا جشن بسيار باشكوهي را برپا نمودند. زيرا فرمان رفته بود كه همه‌ی پادشاهان و فرمانروايان از هر مردمي و هر شهري كه باشند چه در ارمنستان و الوريا7 و چه كنار درياچه‌ی مايوتيد8 و سوريا هر كسي هر آنچه مي‌تواند ابزار جنگ آماده نموده بآنجا بياورد يا بفرستد. و نيز فرمان رفته بود كه همه‌ی نمايشگران و بازيگران در ساموس حاضر شوند و چون اين آمادگيها بآنجام رسيد در زماني كه جهان پر از ناله و شيون بود تنها اين جزيره براي چند روز بجشن و شادي برخاسته از همه جاي آن آواز سرنا و ناي بلند و در هر گوشه بازيها و نمايشها برپا گرديد. پادشاهاني كه همراه آنتونيوس بودند هر يكي مي‌خواست بهترين جشن را او گرفته و گرانبهاترين هديه را او داده باشد. مردم از همديگر مي‌پرسيدند در جايي كه كسي براي آغاز جنگ چنين جشني برپا نمايد و اينهمه خرج كند آيا براي فيروزمندي در پايان جنگ چه جشني را خواهد گرفت؟


1ـ Senatus اينزمان روم بسوي استبداد مي‌رفت كه اختيار بيشتر بدست سرداران و ديكتاتوران بود ولي هنوز سنات برپا مي‌شد. و اينست كه در اين باره نيز در آنجا گفتگو شده است.
2ـ مقصود اينست كه چون تو هم داراي آن زشتكاريها هستي ديگر نمي‌بايست آنچه را ازو گرفته‌ام بتو بدهم.
3ـ اين از روي ريشخند است كه چون آنتونيوس خبر شهرگشاييها در ارمنستان و ماد داده بود كه سپس دروغ بودن آن خبرها روشن گرديده اينست كه اين عبارت را مي‌نويسد.
4ـ Ephesus شهري در آسياي كوچك.
5ـ Domitius
6ـ Samos
7ـ Illria
8ـ Maeotid درياي آزوف در روسستان

احمد کسروی و دسته‌ای از یارانش

🔶 در پاسخ حقیقتگو

(تکه‌های شانزده تا بیست)

🖌 احمد کسروی

🔶 در پاسخ حقیقتگو

🔸 25ـ «خردهای بی‌فروغ و دلهای بیدرد» ، اینها سنگ راه رستگاریست (تکه‌ی 1 از 3)
چنانكه گفتم این را برای مثل یاد كردم. این نمونه‌ی نیكیست كه گاهی در یك توده چندین آلودگی بهم آمیزد و چاره بس سخت گردد. امروز هم چنان كسانی ـ چه درمیان دینداران و چه در دسته‌ی لگام‌گسیختگان ـ فراوانند و ما چون با آنان دچار می‌آییم از دشوارترین كارهاست كه براهشان آوریم ، و چون در اینجا گفتگو در پیرامون دین می‌باشد اینست تنها آلودگیهای دینداران را یاد می‌كنیم و از لگام‌گسیختگان بجای خود گفتگو خواهیم داشت. هستند كسانی كه چون در گوشه‌ی دیهی به یك گنبدی از آجر و كاشی رسند در برابر آن فروتنی از خود نمایند و گردن كج كرده به پرستش و نیایش پردازند و از یك مرده‌ی چند صد ساله ـ مرده‌ای كه نمی‌دانند كه بوده و چه بوده ـ گشایش كار طلبند. ولی همان كسان چون به نزد ما می‌رسند گردن می‌كشند و در برابر این سخنان ـ سخنانی كه بلندی نام خدا را از آن می‌خواهیم ، سخنانی كه رستگاری و رهایی شرق را نتیجه خواهد داد ـ خیره‌رویی می‌نمایند و نافهمیده بایراد برمی‌خیزند ، و چون پاسخ می‌شنوند و از سخن درمی‌مانند این زمان همچون كودكان رنجیدگی می‌نمایند و در اینجا و آنجا ببدگویی می‌پردازند. این كسان یكسو از خرد بیگانه‌اند و این بایشان بسیار دور می‌آید كه یك چیزی را با خرد بسنجند ، و یكسو نیز از غیرت و مردانگی بی‌بهره می‌باشند و درماندگی و گرفتاری توده را درنمی‌یابند و دربند هیچی نیستند.
بارها چنین كسانی نزد من آمده‌اند و من با همه‌ی دلبستگی كه برستگاری مردم می‌دارم ناگزیر شده‌ام از آنان چشم پوشم و دوری جویم. این چند ماه پیش رخ داده كه مردی بارها نزد من می‌آمد و پرسشهایی می‌كرد و پاسخهایی می‌شنید ، ولی هر پاسخی كه می‌شنید ایستادگی می‌نمود و تا راه را بروی خود بسته نمی‌دید بخاموشی نمی‌گرایید ، و آنچه این بار پرسیده و پس از ایستادگیهایی پذیرفته بود بار دیگر بازمی‌پرسید. من با این حال می‌شكیبیدم و با او راه می‌رفتم. آخرین بار كه آمد چنین گفت : بزیارت فلان امامزاده رفته بودم اینست دیر كردم. من خاموش ایستاده و سخنی نگفتم. باز به پرسشهایی پرداخت. به هر كدام پاسخ كوتاهی دادم و بگفتگو درنیامدم. گفت چه رو داده كه دلتنگ می‌باشید؟!.. گفتم چیزی رو نداده. چون پیاپی می‌پرسید و پافشاری می‌نمود گفتم بهتر است من نیز سخنی از شما پرسم : شما چه جدایی میانه‌ی مرده و زنده می‌گزارید؟!.. خواست مرا درنیافت و از پاسخ درماند. گفتم : اگر راستی را بخواهیم میانه‌ی مرده و زنده این جدایی هست كه از مرده هیچ كاری بر نخیزد. زیرا آنچه تن اوست خاك شده و نابود گردیده ، و آنچه روان اوست با اینجهانش پیوستگی نیست و كاری نتواند. ولی زنده چون زنده است كارهایی تواند. این جداییست كه میانه‌ی مرده و زنده می‌باشد. ولی می‌بینم شما وارونه‌ی آن را گرفته‌اید. زیرا می‌پندارید مردگان به هر كاری توانایند و آنها را بر زندگان برتری می‌نهید. یك مرده كه در زندگیش جز مردی همچون دیگر مردان نبوده پس از مرگش شما او را دست اندر كارهای خدایش می‌شمارید و بر سر گورش رفته و گردن كج ساخته آمرزش گناه و گشایش كار ازو می‌طلبید. تو می‌گویی بزیارت امامزاده فلان رفته بودم. من می‌پرسم آن امامزاده كیست؟!.. آیا در زندگیش چه برتری بر دیگران داشته است؟!.. خواهید گفت : پسر یا نوه‌ی امام بوده. می‌گویم : چه دلیل بر این سخن می‌دارید؟!.. این گنبدها كه در ایران بلند است در زیر بیشتر آنها جز فرمانروایان ستمگر و درویشان بیكاره نخوابیده‌اند ، و من گرفتم كه گفته‌ی تو درست باشد تازه چه خواهد شد؟!.. مگر پسر یا نوه‌ی امام دست اندر كارهای خدا تواند بود؟!. آیا او در زندگیش چنان كارهایی را می‌توانسته است؟!.. آیا با این بت‌پرستی است كه خود را دیندار و خداپرست می‌خوانی؟!.. تو خدا را كی شناخته‌ای تا او را بپرستی؟!..
سخنم را بریده سراسیمه‌وار چنین گفت : من كی ازو گشایش كار می‌خواستم و او را می‌پرستیدم؟!.. بر سر خاك مردگان رفتن ثوابست من نیز بر سر خاك او رفتم.

🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش دوم
12) آنتونيوس‌ ـ تکه‌ی 15

🔸 چون جشنها بپايان رسيد آنتونيوس پريني1 را براي نشيمن ببازيگران بخشيده خويشتن روانه‌ی آتن گرديد كه در آنجا تماشاي بازيها و ورزشهاي ديگري را بكند. كلئوپترا هميشه رشك آن داشت كه اوكتاويا در آتن احترام بزرگي از مردم ديده (آتنيان اوكتاويا را بسيار دوست مي‌داشتند) و اينبود كه درباره‌ی خود نيز چشم احترام بسياري را داشت. از اين جهت آتنيان باحترام برخاسته و دسته‌اي را بنمايندگي از خود نزد وي فرستادند و چون آنتونيوس زاده شده‌ی آنجا بود خود او نيز با همان نمايندگان بود و نزد كلئوپترا او از زبان مردم شهر سخن گفت. در همانجا آنتونيوس دستور به روم فرستاد كه اوكتاويا را از خانه‌ی او بيرون كنند. چنانكه گفته‌اند : اوكتاويا چون از آن خانه بيرون رفت از اينكه او باعث چنان جنگ بزرگي شده نالان و گريان همي‌بود و همه‌ی بچه‌هاي آنتونيوس نيز همراه وي بيرون رفتند. مگر پسر بزرگ فلويا2 كه اينزمان نزد پدر خود بود. روميان دلشان به آنتونيوس بيشتر مي‌سوخت تا به اوكتاويا. بويژه آنانكه كلئوپترا را ديده بودند و چنين مي‌گفتند كه هيچگونه برتري بر اوكتاويوس ندارد نه از جواني و نه از زيبايي.
چابكي آنتونيوس در كارهاي خود و آن ساز و برگ انبوه و سپاه بيشماري كه آماده مي‌نمود قيصر را تكان داد و او بيمناك شد مبادا جنگ در همان تابستان روي‌دهد. با آنكه او هنوز بآراستگي و ساز و برگ بسياري نياز داشت و از آنسوي روميان از پرداخت باج خودداري مي‌نمودند. زيرا بايستي مردم آزاد يك‌چهاريك از درآمد خود و بندگان آزاد شده يك‌هشتم از دارايي خود را بنام باج بپردازند و اين كار بر مردم بسيار گران مي‌آمد و ايستادگي در برابر آن مي‌نمودند و در همه جا بدشمني قيصر برخاسته بودند كه سراسر ايتاليا شوريده بود. اين را يكي از بزرگترين سهوهاي آنتونيوس شمرده‌اند كه در چنين هنگامي جنگ را دنبال نكرد و بدينسان مجال به قيصر داد كه كارهاي خود را بسامان آورده آماده‌ی جنگ شود. آنزمان كه مردم بايستي پول بپردازند سخت برآشفته بودند ولي چون پول را پرداختند بآرامي گراييدند. تيتيوس3 و پلانكوس4 كه دو تن مردي از بزرگان روم و دوست آنتونيوس بودند چون همراهي كلئوپترا را در جنگ شايسته نمي‌توانستند و در اين باره ايستادگي مي‌نمودند و كلئوپترا با آنان اهانت مي‌نمود از اين جهت از آنجا بيرون رفته نزد قيصر شتافتند و آنچه را كه از وصيتنامه‌ی آنتونيوس آگاهي داشتند باو بازنمودند. اين نوشته در دست دوشيزگان پرستار ويستا5 امانت بود. قيصر آن را طلبيده ولي دوشيزگان از دادن بازايستاده چنين پاسخ دادند كه خود قيصر برآمده برگيرد. قيصر نيز چنان كرده و آن نوشته را بدست آورده سراسر آن را بخواند و آن جاهايي را كه با مقصودش ارتباط داشت يادداشت كرده سناتوس را براي گفتگو درباره‌ی آن دعوت نمود كه در آنجا نوشته را آشكاره بخواندند. برخي نمايندگان از اين كار بددل شده دور از حق مي‌دانستند كه كسي را براي كارهايي كه بايد پس از مرگ وي كرده شود دنبال نمايند. قيصر پافشاري بيشتر درباره‌ی آن بخش وصيتنامه داشت كه مربوط به دفن آنتونيوس بود كه چه وصيت كرده بود كه اگرهم در روم بميرد او را با شكوه رسمي به فوروم6 برده سپس جنازه‌ی او را به الكساندريا نزد كلئوپترا بفرستند. كالويسيوس7 كه يكي از بستگان قيصر بود تهمتهاي ديگر بر آنتونيوس بست. از جمله اينكه او كتابخانه‌ی پرقاموس8 را كه داراي دويست‌هزار جلد كتاب گرانمايه است به كلئوپترا بخشيده. نيز او در يك مهماني بزرگي در روبروي گروه انبوهي بپا خاسته و خود را بپاي كلئوپترا ماليده و اين براي انجام يك نذر يا وعده‌اي بوده است. نيز مردم ايفسوس را ناگزير گردانيده كه كلئوپترا را ملكه‌ی خود بخوانند. نيز بارها در انجمنهاي عام كه پادشاهان و شاهزادگان در آنجا بوده‌اند بر روي لوحهاي بلوري يا مرمري پيامهاي عاشقانه نوشته و پيش او آورده‌اند و او آشكار و بي‌پروا آن پيامها را براي مردم خوانده. نيز بهنگامي كه فرنيوس9 كه مردي گرانمايه و در ميان روميان به شيوازباني شهرت داشت در انجمن داوري سخن مي‌رانده و چنين رويداده كه كلئوپترا بر روي تخت از آن نزديكي بگذشته آنتونيوس داوري را ناانجام گزارده و از ديوان برخاسته تا همراه كلئوپترا رفته او را بكوشك خود برساند.


1ـ Priene ديهي در آسياي كوچك.
2ـ Fulvia زن نخستين آنتونيوس.
3ـ Titius
4ـ Plancus
5ـ Vesta خداي مادينه كه روميان آن را خداي آتش مي‌دانستند و براي او پرستشگاهها برپا كرده شش دوشيزه براي پرستاري او برمي‌گماردند.
6ـ Forum جايي در روم كه بناي دولتي بوده و براي خطابه خواندن و گرد آمدن و مانند آنها بكار مي‌رفته است.
7ـ Calvisius
8ـ Pergamus شهري در آسياي كوچك كه كتابخانه‌ی بزرگي داشته است.
9ـ Furnius

🎵 کتاب گویای پندارها (ویرایش نو)

🔸 در پنج بخش

در کانال کتابخانه‌ی پاکدینی به نشانی زیر پراکنده شد :

https://t.me/kasravi_ahmad/706

🔶 در پاسخ حقیقتگو

🔸 25ـ «خردهای بی‌فروغ و دلهای بیدرد» ، اینها سنگ راه رستگاریست (تکه‌ی 2 از 3)
گفتم : خاموش باش. این شیوه‌ی همیشگی شماست كه چون در سخنی درماندید یك گام بازپس نشینید ، و بجای آنكه بخطای خود خَستُوان باشید و براه آیید این زمان رنگ دیگری بكردار و گفتار خود دهید. اگر خواست تو رفتن بر سر خاك مرده‌ای بوده به دو فرسخ راه پیمودن چه نیازی بوده؟!. مگر در پیرامون تهران گورستانی نیست؟!. اگر خواست تو آن بوده چرا بر سر خاك حاجی میرزا ابراهیم‌آقا نرفتی كه در راه این كشور جان باخته؟!. مگر ما از جای دوری آمده‌ایم و داستان این امامزاده‌ها و گنبدها را نمی‌دانیم و از پندارهایی كه زیارت‌روندگان درباره‌ی آنها می‌دارند آگاه نیستیم؟!. مگر آنچه را كه در كتابها درباره‌ی اینها نوشته‌اند و كارهای خدا را بدست آنها سپرده‌اند نمی‌شناسیم؟!.
وانگاه مگر گناه تو همین یكیست؟!. این تو نیستی كه تاکنون چند بار نزد من آمده‌ای و با آنكه در همه‌ی این نشستها یك سخن بیپا از من نشنیده‌ای و یك لغزش نگرفته‌ای و هر آنچه گفته‌ام با همه‌ی ایستادگیها كه نموده‌ای سرانجام پذیرفته‌ای ـ با این حال شكستی بخود راه نمی‌دهی و باز از در ایستادگی و برابری می‌آیی ، و آن گردن را كه صد بار در برابر این مرده و آن مرده كج ساخته در پیش من راست می‌داری و خیره‌رویی می‌نمایی؟!. این تو نیستی كه از بلندی نام خدا سخن می‌رانم تكانت نمی‌دهد ، و پراكندگی و درماندگی توده را یادآوری می‌كنم خونت بجوش نمی‌آید؟!. من نمی‌دانم تو درپی چه هستی و چه می‌خواهی و با چنین حالی آرزوی گفتگو از من می‌كنی. اینها را گفتم و از پیشم دورش راندم.
اینان از بس نكوهش نشنیده‌اند گستاخ شده‌اند و همه چیز را خوار می‌شمارند. خرد كه گرانمایه‌ترین داده‌ی خداست اینان آن را بهیچی نمی‌شمارند. آزادی كشور و گردنفرازی كه از گرانبهاترین چیزهاست اینان بآن ارجی نمی‌گزارند. آسایش زندگانی و آبادی و خرمی جهان كه آرزوی هر كس می‌باشد اینان آن را دشمن می‌دارند. از راستی‌پرستی بهره‌شان نمانده و از غیرت و مردانگی بیگانه شده‌اند و در جهان جز این آرزویی ندارند كه پندارهای بیهوده‌ای را كه فراگرفته‌اند از دست نهلند ، و چون بسیاری نیز از این راه نان می‌خورند اینست از همه‌چیز در این راه چشم می‌پوشند.
اینان كمتر یكی براه آیند و ما اگر این سخنان را می‌نگاریم نه از بهر آنان ، بلكه از بهر دیگرانست كه می‌خواهیم ایشان را بشناسند و از ایستادگی و دشمنی آنان دلسرد نباشند و ما می‌سپاریم كه تا می‌توانند با اینان بگفتگو نپردازند و بیهوده خود را به رنج نیندازند. چنانكه در جای دیگری گفته‌ایم كارهای جهان نه در دست این آلودگان بلكه در دست پاكدلان و غیرتمندان است.
شما برای آنكه اینان را نیك شناسید چنین انگارید در نشستی با آنان روبرو شده و درباره‌ی نگارشهای پیمان گفتگو می‌دارید. پیداست كه بكمتر یكی از آنها گردن خواهند گزاشت و بیگمان از درِ ستیزگی خواهند درآمد. كنون شما برای آزمایش از راه دیگری پیش آیید و چنین گویید : بسیار خوب ما اینها را می‌گزاریم كنار و همه را ناشنیده می‌انگاریم ، ولی بگویید چه باید كرد؟!. آیا خود شما باین پراكندگیها چه می‌گویید؟!.. آیا چاره باید كرد یا نه ؟ اگر چاره باید كرد بگویید راهش چیست؟!.. آیا مادّیگری كه امروز مایه‌ی گمراهی ملیونها جوانان شده شما چه پاسخی بآن می‌دارید؟!.. آیا این ناسازگاری كه میانه‌ی دین با دانشها پدید آمده شما چه چاره می‌اندیشید؟!.. به هر حال چه باید كرد و كه باید پیش افتد؟!.. اینها را بگویید و ایستادگی نمایید و پاسخ خواهید و در این هنگام است كه پی بدرون آنان خواهید برد. زیرا بیگمان هر یكی پاسخ بیهوده‌ی دیگری خواهد داد. یكی خواهد گفت : ای بابا مگر این دردها چاره پذیرد؟!.. دیگری خواهد گفت : خدا باید چاره كند ما چه كاره‌ایم؟!.. سومی خواهد گفت : من باید ایمان خود را نگه دارم و با دیگران چه كار دارم؟!..
پس از آن گرماگرم هیاهو باین پاسخهای سرد خواهند گرایید. زیرا كه آن هیاهو جز برای نگهداری راه روزی خودشان نبوده و اینان نه كسانیند كه غم توده خورند و دربند نیك و بد آنها باشند.

🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش دوم
12) آنتونيوس‌ ـ تکه‌ی 16

🔸 ولي چنين مي‌پنداشتند كه كالویسيوس بيشتر آن داستانها را از پيش خود مي‌سازد. بهرحال دوستان آنتونيوس بتكاپو افتاده در سراسر شهر مي‌دويدند و براي استواري كار او مي‌كوشيدند. نيز يكي را از ميان خود بنام گيمنيوس1 برگزيده نزد او فرستادند و از وي خواهش كردند كه هوشيار بوده كار را بآنجا نرساند كه سناتوس رأي بزيان او داده و او را دشمن كشور روم اعلان نمايد. ولي گيمنيوس چون به يونان رسيد در آنجا او را يك تن جاسوس اوكتاويا شماردند و اينبود كه درباره‌ی خوابهاي شبانه او را آماج همه‌ی ريشخندها و سرزنشها مي‌نمودند و هميشه در جايگاه پستش مي‌نشاندند. ليكن گيمنيوس بردباري كرده منتظر فرصتي بود كه با خود آنتونيوس در تنهايي گفتگويي كند. تا شبي در باده‌خواري ازو پرسيدند : آخر تو براي چه آمده‌اي؟ او پاسخ داد : من سخنان خود را براي هنگام هوشياري نگاه مي‌دارم. ولي يك جمله چه مست و چه هوشيار مي‌گويم و آن اينكه اگر كلئوپترا به مصر بازگردد همه‌ی كارها درست خواهد بود. از اين سخن آنتونيوس برو خشمناك گرديد و كلئوپترا چنين گفت : «گيمنيوس! براي تو بهتر است كه بيش از آنكه بزير شكنجه كشيده بشوي راز خود را بيرون بريزي!» چند روز پس از اين پيشامد گمينيوس فرصت بدست آورده جان خود را برداشته به روم گريخت. بسياري از هواداران آنتونيوس چون از دست چاپلوسيهايي كه به كلئوپترا مي‌شد سخت در آزار بودند و از آن چاپلوسان اهانتها مي‌ديدند ازو برگشته كنار رفتند كه يكي از آنان ماركوس سيلانوس2 و ديگري ديليوس3 تاريخنگار بود. ديليوس مي‌نگارد كه وي بر جان خود بيمناك بوده زيرا گلاوكوس4 طبيب خبر داده بود كه كلئوپترا قصد كشتن او را دارد و اين كينه آن جهت را داشت كه او گفته بود بهمراهان آنتونيوس باده‌ی ترشيده مي‌خورانند با آنكه در روم سارمنتوس5 غلام‌بچه‌ی قيصر فاليريا6 مي‌نوشد.
قيصر همينكه ساز جنگ را آماده كرد فرماني بيرون داد كه مضمون آن جنگ با كلئوپترا و خلع كردن آنتونيوس بود از اختياراتي كه آنها را بدست يك زني سپرده. هم در آنجا مي‌گويد كه به آنتونيوس درماني خورانيده‌اند و او هوش خود را باخته است. سرداراني كه روميان بايد با آنان روبرو گرديده جنگ نمايند جز از مارديون7 خواجه‌سراي و پوثنيوس8 و ايراس9 دختر مشاطه‌ی كلئوپترا و خارميون10 نخواهد بود ، زيرا اختيار همه‌ی كارها بدست اينان است.
بدين طرز شگفت‌آور جنگ اعلان گرديد و چون لشكرها و ساز و برگها در يكجا گرد آمد آنتونيوس كمتر از پانصد كشتي جنگي نداشت كه برخي از آنها داراي هشت يا ده رديف پارو بود و چندان آرايش كرده بودند كه تو گويي براي جشن فيروزي آماده گردانيده‌اند. سپاه او صدهزار پياده و دوازده‌هزار سواره بودند. گذشته از پادشاهان زيردست كه بسياري خودشان همراه بودند از قبيل : بوخوس11 شاه ليبوا و تاركوندموس12 ازآن كيليكياي بالا و آرخيلاوس13 ازآن كاپادوكيا و فيلادلفوس14 ازآن پافلاگونيا و مثراداتيس ازآن كوماگيني و سادالاس15 ازآن ثراك. بسياري نيز خودشان نيامده سپاه فرستاده بودند از قبيل : پولميون پادشاه پونتوس و مالخوس16 ازآن عربستان و هيرود17 ازآن جهودان و آمونتوس18 پادشاه لوكايونيا و گالانيا. همچنين پادشاه ماد دسته‌هايي بياري او فرستاده بود.
اما زور و سپاه قيصر دويست و پنجاه كشتي جنگي و هشتادهزار پياده و سواره‌اش باندازه‌ی سواره‌ی دشمن بود. خاك آنتونيوس از رود ايوفراتيس (فرات) و ارمنستان تا كنار درياي يونان و الوريا و خاك قيصر از الوريا تا اقيانوس غربي و بامتداد اقيانوس تاثوثكانا19 و درياي سيكيليا بود در آفريقا. قيصر همه‌ی كنارهاي دريا را كه در روبروي ايتاليا و گااول و اسپانيا نهاده در دست داشت و همه‌ی سرزمينهايي كه از كوريني20 يا ايثيوپيا21 مي‌كشد ازآن آنتونيوس بود.


1ـ Geminius
2ـ Marcus Silanus
3ـ Dellius
4ـ Glaucus
5ـ Sarmeutus مقصود از كلمه‌ی غلام‌بچه آن دسته‌ی پرستاراني كه در اندرون خانه‌هاي پادشاهان و توانگران كار مي‌كنند و خردسال مي‌باشند.
6ـ Faleria يك گونه باده‌ايست كه در روم بنيكي مشهور بوده.
7ـ Mardion
8ـ Pothinus
9ـ Iras خواهد آمد كه اين ايراس با خارميون همراه كلئوپترا خود را كشتند.
10ـ Charmion
11ـ Bocchus
12ـ Tarcondemus
13ـ Archelaus
14ـ Philadelphus
15ـ Sadalas
16ـ Malchus پيداست كه اين پادشاه ازآن آراميان بين‌النهرين يا ازآن نبطيان بوده و كلمه‌ی مالخوس رومي شده‌ی «ملخه» كه شكل ديگر كلمه‌ی «ملك» مي‌باشد كه اكنون در سرياني هم «ملخه» مي‌گويند.
17ـ Herod
18ـ Amyntus
19ـ Tuscan
20ـ Curene
21ـ Asthiopia مقصود حبشه است.

🔶 در پاسخ حقیقتگو

🔸 25ـ «خردهای بی‌فروغ و دلهای بیدرد» ، اینها سنگ راه رستگاریست (تکه‌ی 3 از 3)
از یكی از اینان در تبریز چنان پرسشی شده و چنین پاسخ داده : اسلام را بگوهر (اصل) خود بازمی‌گردانیم و چاره‌ی این دردها كرده شود. پرسنده گفته : بسیار خوب ، باز گردانید! ولی این كار را كی خواهید كرد؟!.. دوباره گفته : ما چشم براه خواهیم بود كه شما بچنان كاری برخیزید. مردی كه در هفتاد سالگی آلوده‌ی صوفیگری گردیده می‌خواهد اسلام را بگوهر خود بازگرداند. من چون این را شنیدم بیاد آن داستان افتادم كه در ده و اند سال پیش كه دولت رفتن به عراق را جلو گرفت و گفته می‌شد در آنجا وبا پیدا شده و در مرز برای كسانی كه بازمی‌گردند قرانتینه گزارده‌اند ، یكی از ملایان دلتنگی نموده می‌گفت : وباست آید و چاره‌اش كنند ، و دیگر جلوگیری از رفتن زوار و گزاردن قرانتینه برای چیست؟!.. بیچاره‌ی عامی چاره‌ی وبا را بسیار آسان می‌شمرد و از آنسوی این نمی‌دانست كه بهترین راه چاره‌ی آن بیماری همان جلوگیری از آمد و شد و گزاردن قرانتینه است.
این گونه پاسخها را ما همیشه شنیده‌ایم ، زمانی كه بكتابهای شاعران ایراد گرفته گفتیم آخر این یاوه‌بافیهای زمان مغول جز زیان چه سودی دارد كه شما برواج آنها می‌كوشید؟!.. و گفته‌های بیشرمانه‌ی آنان را یادآوری كردیم چنین گفتند : ما اینها را بدهاشان از نیكهاشان جدا سازیم ، این را گفتند و هیچ كاری نكردند و هنوز همان یاوه‌بافیها را با صد گفته‌های بیشرمانه كه میان خود دارد در دست می‌دارند. هنگامی كه باخبار زرارة و علقمه خرده گرفته گفتیم اینها رسواترین دروغها را دربر می‌دارد و بیشتر آنها با دانشها و با خرد ناسازگار است چنین پاسخ دادند : اینها راست و دروغش بهم آمیخته و ما راستیها را از دروغها جدا گردانیم ، این را گفتند و هیچ كاری نكردند و هنوز اگر پایش افتد همان خبرهای رسوا را بگوش مردم كشند و بازار خود را گرم سازند. درباره‌ی فلسفه و رمان و اروپاییگری نیز همین گونه بهانه‌ها آوردند.
باینان باید گفت : چرا این كارها را تاکنون نكرده‌اید؟! كنون نیز كی بچنان كاری خواهید برخاست ، و كدام كسان خواهند برخاست؟! آخر از سخن تنها كه نتیجه‌ای برنخیزد. باید كار و كوشش هم درپی آن باشد. ولی شما تنها باین بسنده می‌كنید كه در نشستی كه گفتگو بمیان می‌آید چنین بهانه‌ای پیش آورید و سپس بیكبار آن را فراموش سازید.
می‌پندارند بازگردانیدن اسلام بگوهر خود كار بس آسانیست كه هر كس آن را تواند ـ اسلامی كه از یكسو ده و بیست كوره‌راه در آن پدید آمده و راه خود آن بیكبار از میان رفته ، و از یكسو چندین بدآموزی از فلسفه و صوفیگری و باطنیگری بآن آمیخته و پاك درهم شده است. آری اگر از آرزو كاری ساخته بودی این گفته‌ها نیز معنایی داشتی. یكی بگوید : بازگردانیدن اسلام بگوهر خود بماند. شما از این هیاهوی ادبیات جلوگیری كنید ، یا بآن بدآموزیهای بیدینانه‌ی فلسفه یك پاسخی بنگارید ، یا از جلو صوفیگری درآیید ، یا بچاره‌ی درد مادّیگری بكوشید. اگر یكی از این كارها را توانستید توانیم باور كرد كه از دست شما كاری برآید. شاید خواهید گفت : ما را با اینها چه كار است و چنان خواهید خواست كه بی‌آنكه اینها را از میان بردارید اسلام را بگوهر خود بازگردانید. آری از كسانی كه معنی دین را ندانند و تنها بنام آن بسنده كنند چه شگفت كه چنان پندارند؟!
یك پستی كه از برخی از اینان پدیدار است آنكه همیشه می‌كوشند كار را بدشمنیها كشانند و بیش از همه به بیهوده‌گوییها می‌پردازند. من همه‌ی كوششم برآنست كه جلو پیكار و دشمنی گرفته شود و اینست همیشه سخن را باینجا می‌رسانم كه این دردهاست و می‌باید همگی در اندیشه‌ی چاره باشیم و همیشه برای هر سخن خود دلیل یاد نموده و بارها می‌گویم شما نیز اگر سخنی دارید بگویید و همواره می‌كوشم كه خودم را كنار گیرم و تاکنون نامی برای خود برنگزیده‌ام تا انگیزه‌ی رشک نباشد و همواره یادآوری می‌كنم كه خواست ما بلندی نام خدا و رهایی شرقیانست با اینهمه بدنهادانی همه می‌كوشند با خود من دشمنی نمایند و زباندرازیها كنند و همینكه در یك نشستی گفتگو بمیان آمد بسخنان بیهوده پردازند. در اینجاست كه می‌باید گفت : چه كند كژدم بدنهاد كه نیش نزند؟!. روزهایی كه در تبریز بودم با آنكه هر روز برای كارهای خودم بیرون می‌آمدم و همه مرا می‌دیدند باز دروغهایی می‌شنیدم كه فلان گزند بمن رسیده یا بهمان زیان پیش آمده است و چون به تهران بازگشته‌ام می‌شنوم یك رشته دروغهای دیگری در اینجا گفته شده.