پاکدینی ـ احمد کسروی
7.54K subscribers
8.66K photos
494 videos
2.29K files
1.79K links
🔔 برای پاسخ شکیبا باشید.

کتابخانه پاکدینی
@Kasravi_Ahmad

تاریخ مشروطه ایران
@Tarikhe_Mashruteye_Iran

اینستاگرام
instagram.com/ketab.pakdini

کتاب سودمند
@KetabSudmand

یوتیوب
youtube.com/@pakdini

دونیت :
https://t.me/pakdini/25890
Download Telegram
شادروان میرزاحسن رشدیه
پیشگام مدرسه‌سازی نوین در ایران
یکی از مدرسه‌هایی که رشدیه برپا کرد.
شادروان امین‌الدوله
nik o bad - nikãn o badãn.pdf
403.1 KB
«نیک و بد ـ نیکان و بدان» عنوان سومین دسته از گفتارهای پرچم روزانه است که در این فایل یکجا گرد آورده‌ایم.
kãrhã o piwehã.pdf
341.9 KB
«کارها و پیشه‌ها» عنوان چهارمین دسته از گفتارهای پرچم روزانه است که در این فایل یکجا گرد آورده‌ایم.
29
🔶 زبان ایرانی

🔸 اصفهان يا اسپهان
شهر معروف ايران را كه امروز «اصفهان» مي‌نگاريم اين كلمه شكل عربي نام آن شهر است. در كتابهاي پهلوي آن را «سپاهان» نوشته‌اند و موسي خوريني «آسپاهان» مي‌نامد.
آنچه ما دانسته‌ايم «سپاهان» در كتابهاي پهلوي كه سپس بزبان شعرا نيز افتاده شكل درست كلمه نيست بلكه بعلتي كه اينجا جاي ياد كردن آن نيست چنين كلمه‌اي را پديد آورده‌اند. اگر شكل درست پارسي كلمه را خواسته باشيم «اسپهان» با زير الف يا با زبر آنست.

🔸 گيلاس از اروپا آمده
از زبانشناسي پيداست كه ميوه‌ي معروف «گيلاس» در زمانهاي باستان چندان معروف نبوده سپس كه از كشوري بكشوري رفته نام خود را نيز همراه برده و اينست كه نام آن در بسيار زبانها يكي است. چنانكه در فارسي «گيلاس» در تركي عثماني «كرس» در عربي «كرز» در ارمني «گيراس» در لاتين «كراسوس» Cerasus در فرانسه Cerise در انگليسي Cherry و در آلماني Kirische است.
بنوشته‌ي غربيان يكي از سرداران روم باستان آن را از آسياي كوچك بايتاليا برده در اروپا معروف گرديده. ولي از آنچه در بالا گفتيم بايد باور كرد كه بايران و عربستان از راه اروپا آمده و شايد چند صد سال بيش نباشد كه معروف گرديده و اينست كه در كتابهاي ديرين نام آن را نمي‌يابيم.
✴️ حقایق زندگی (تکه‌ی سی‌وپنجم)

🔶 چرا بجای سود زیان می‌بینیم؟..(بخش 2 از 3)

یك جمله باید گفت :

🔸این درسخواندگان آن كسانی كه با كوششها و جانفشانیهای خود كشور بدبخت ایران را برهایی رسانند نیستند ، و اگر درمیانشان مردان جانفشان و باعزم باشند بسیار كمند.

عزم و اراده و جانفشانی بماند ، ما بسیاری از آنان را می‌بینیم كه فهم عادی را از دست داده‌اند. بارها گفته‌ام كسانی از اینان می‌آیند بنزد من و میگویند : «اینها كه شما می‌نویسید كُند است. ما باید تند برویم» ، و چون می‌پرسم : «چگونه تند رویم؟!.. چه كار كنیم كه تندروی باشد؟!..» درمی‌مانند و بالاخره دانسته می‌شود كه اینان از ‌هایهویی كه برخی روزنامه‌ها گاهی راه می‌اندازند خوششان می‌آید و آن را تند می‌شمارند. این را برای مثل می‌نویسیم. مانندش بسیار میباشد.

🔸امروز این بیگفتگوست كه ایران در این پنجاه و چند سال از معارف (یا فرهنگ) بجای سود زیان برده. این چیزیست كه باید هر كسی آن را بپذیرد و در جلو چشم دارد. ولی باید علت آن را جُست و بچاره‌اش اندیشید.

چرا معارف بجای سود زیان رسانیده؟.. چرا جوانان را سست‌عزم و بی‌اراده میگرداند؟.. پیداست كه باید علت را از كتابهای درسی و دیگر كتابهایی كه در دسترس شاگردانست جستجو كرد. باید در آن زمینه بیك دقت و توجه پرداخت. در این باره خوانندگان بآسانی داوری توانند كرد. زیرا بیشتر آنان كسانیند كه دبیرستان و دانشكده دیده‌اند و درسهایی كه در آنها خوانده می‌شود از یادشان نرفته است. با این حال من نیز برای روشنی موضوع بیك داستانی می‌پردازم :

چند سال پیش بیكی از دانشكده‌ها رفتم با رئیس آن كار داشتم. دیدم از اطاق آوازی شنیده می‌شود دو سه تن باهم مباحثه میكنند. چون درآمدم دیدم سه تن از استادانند درباره‌ی یك رساله‌ای گفتگو دارند. چگونگی این بوده كه یكی از شاگردان كه درسهای خود را بپایان رسانیده رساله‌ای بنام «ختم تحصیل» بعنوان «تأثیر استیلای مغول در ادبیات ایران» تألیف كرده كه این گفتگو در پیرامون آنست.

شاگرد نامبرده چنین عنوان كرده كه در زمان مغول ادبیات ایران از یكسو تنزل كرد. زیرا چون خانان مغول قصیده گوش نمیكردند دیگر قصیده‌سرایانی همچون انوری و منوچهری از ایران برنخاست. ولی از آنسوی در روزگار مغول چون تصوف پیشرفت بسیاری كرد یك نوع غزل عرفانی در ایران رواج یافت. نیز در زمان مغول یك رشته تشبیهات تازه پیدا شد كه پیش از آن شاعران نشناخته بودند. یكی از آنها تشبیه زلف یار به مار بود كه در زمان مغول پیدا شد.

این بود كوتاهشده‌ی مطالب آن رساله. یك جوان پس از سالها درس خواندن چون خواسته نمونه‌ای از دانشهای خود را در یك دفتری گرد آورد و بعنوان «تز» یا «گواهی دانشمندی» باستادان تقدیم كند اینها را نوشته. استادان درباره‌ی آن گفتگو داشتند و یكی از ایشان كه شصت سال بیشتر دارد و همه او را می‌شناسند با یك حرارتی سخن رانده چنین میگفت : «این اشتباه كرده ، تشبیه زلف بمار پیش از زمان مغول هم بوده چنانكه عبدالواسع جبلی آن را در فلان شعرش آورده». این ایراد را گرفته میگفت : «باید خودش بیاید و بگوید باین چه پاسخی دارد».

این داستان بمن بسیار ناگوار آمد و آنچه زشتی این را در چشم من بیشتر گردانید آن بود كه داستان مغول یكی از دلگدازترین داستانهای تاریخ ایرانست.
(دنباله دارد)