پاکدینی ـ احمد کسروی
7.54K subscribers
8.66K photos
494 videos
2.29K files
1.79K links
🔔 برای پاسخ شکیبا باشید.

کتابخانه پاکدینی
@Kasravi_Ahmad

تاریخ مشروطه ایران
@Tarikhe_Mashruteye_Iran

اینستاگرام
instagram.com/ketab.pakdini

کتاب سودمند
@KetabSudmand

یوتیوب
youtube.com/@pakdini

دونیت :
https://t.me/pakdini/25890
Download Telegram
✴️ حقایق زندگی (تکه‌ی سی‌وهفتم)

🔶 ما خود خواهان سوادیم (بخش 1 از 1)

نكوهشهایی كه در گفتارهای گذشته از درسخواندگان و سستی عزم و ناستودگی خوی آنها نوشتیم دیده می‌شود در برخی از روزنامه‌ها آن گفتارها را عنوان میكنند و چنین می‌فهمانند كه ما میخواهیم مردم باسواد نباشند ، و چنین نسبتی بما داده آنگاه از پیش خود بپاسخ می‌پردازند. اینست می‌نویسیم ما چنان چیزی را نگفته‌ایم و شما هم بیهوده زحمت نكشید.

اساساً خواهشمندیم سخن بمیان نیاورید و بگزارید ما مطلب را روشن گردانیم. این گفتگو نچیزیست كه هر كس در آن دخالت كند. اگر كسانی باین موضوع و باین گفته‌ها اهمیت میدهند باید تا بآخر گوش دهند و نیك بفهمند و بیندیشند و آنوقت اگر ایرادی پیدا كردند بگویند. اگر اهمیت نمیدهند بهتر است نادیده گیرند و بخاموشی گرایند. این ترتیب كه مطلب را تحریف كنند و یا تصرفی از اندیشه‌ی خود در آن نمایند بسیار بیجاست.

شگفت‌تر آنست كه گفته می‌شود : «اگر این اندیشه‌های پراكنده باعث گمراهی و بدبختیست باید چاره‌ی آن را نیز با دانش بنماییم». ما نمیدانیم مقصود اینان از دانش چیست؟!. آن كدام دانش است كه چاره‌ی این پراكنده‌اندیشیها و این گمراهیها را تواند كرد؟!. فیزیك یا شیمی یا پزشكی یا ریاضیات یا روانشناسی یا كدام دانش دیگر است كه چاره‌ی اینها را خواهد كرد؟!.. و آنگاه اگر چنین چاره‌ای هست چرا تاكنون نكرده‌اید؟!.. شما تاكنون هیچ زیانكار بودن این اندیشه‌های پراكنده را نمیدانستید. چه شد كه فوری چاره‌اش را هم پیدا كردید؟!..

ما نخواهیم رنجید از اینكه كسانی بنوشته‌های ما ایراد گیرند و با زبان ساده آن را بنویسند. اگر اینان ایراد خود را بنزد ما فرستند در پرچم بچاپ میرسانیم. این ایرادها بسود ما خواهد بود. زیرا همانها وسیله خواهد بود كه پاسخهایی نویسیم و مطلب خود را روشنتر گردانیم.
رنجش ما از اینست كه كسانی بخواهند در این سخنان تصرفی كنند و از اندیشه‌های خود چیزی بیفزایند. اینها كه ما مینویسیم چنانست كه یا باید همه را پذیرفت و یا باید بیكباره رد كرد.

اما درباره‌ی سواد ما نه تنها دشمن باسوادی نیستیم خود خواهان آن میباشیم. ما میگوییم : هر كسی از زن و مرد و شهری و روستایی باید خواندن و نوشتن یاد بگیرد. چیزی كه هست ما این را مقدمه می‌شناسیم بآنكه مردم حقایق را یاد بگیرند. ما یك رشته حقایق بسیار مهمی را ـ حقایقی را كه مایه‌ی رستگاری ایران ، بلكه سراسر شرقست ـ در دست داریم و میخواهیم در دلها جا دهیم. برای این میگویم : باید هر كسی خواندن و نوشتن بیاموزد.

🔸ما اساس «شناختن حقایق» را می‌شماریم و سواد را برای این میخواهیم.
وگرنه سوادی كه مقدمه باشد بخواندن دیوان ایرج و رمانهای بیشرمانه و بیاد گرفتن بدآموزیهای پست زمان مغول پیداست كه جز زیان نتیجه نخواهد داد. پیداست كه جز مایه‌ی بدبختی نخواهد بود.

ما به هركاری از راهش درمی‌آییم. ما نیك میدانیم كه امروز در جهان بیسواد نتوان زیست بیسوادی امروز با كوری و كری همسنگ درمی‌آید. اینست میگوییم باید همه باسواد باشند. ولی از آنسو از دامهایی كه در ایران در زیر پای باسوادان گسترده شده و از آن باتلاقهای بیمناكی كه در سر راه ایشانست ناآگاهی ننموده میكوشیم كه اینها را نیز از جلو برداریم.

ما گفتگومان با كسانیست كه سواد را به تنهایی كافی میدانند ، با كسانیست كه باین دبستانها و دبیرستانها امید بی‌اندازه بسته رستگاری شرق را از آنها میخواهند. این اشتباه از سالها دامنگیر شرقیان بوده است و در همه جا با شتاب بسیار به تأسیس دبیرستان و دانشكده كوشیده‌اند.

جرجی زیدان یكی از نویسندگان بنام مصر بود و شاید بسیاری از خوانندگان نوشته‌های او را خوانده‌اند. این مرد یك رشته گفتارهایی داشت زیر عنوان «علموهم و كفی» (داناشان گردانید و همان بس است). مقصودش این بود كه مصریان و دیگر شرقیان همینكه باسواد شدند و از دانشهای اروپایی بهره یافتند كافیست.

🔸اینان اساسِ گرفتاریهای شرقیان را نمیدانستند و اینست چاره‌ی آن را هم نمی‌شناختند. در پاسخ آنهاست كه میگوییم : تنها درس خواندن بس نیست.

بلكه درس خواندن با حال كنونی بسیار زیان‌آور است. میگوییم : كاری كه باید كرد آنست كه این گمراهیها و این اندیشه‌های پراكنده كه رواج دارد از میان برخیزد و یك رشته حقایق زندگانی جای آنها را بگیرد.

🔸امروز ما باید دو كار را در یكجا بكنیم. باین معنی از یكسو با این گمراهیها نبرد كنیم و كتابهایی كه سرچشمه‌ی آنهاست بآتش كشیم و نابود گردانیم و از یكسو حقایق زندگی را درمیان توده منتشر سازیم. اینست یگانه راهی كه شرقیان را از این گرفتاری و بدبختی رها تواند گردانید.
یكی از كوششهای ما آنست كه الفبا عوض شود و یك الفبای درست و آسانی در ایران رواج یابد. امیدمندیم بزودی باین كار فیروز گردیم. ما خواستمان از این دو نتیجه است :

یكی آنكه یك الفبای ساده و آسانی درمیان باشد كه ما بتوانیم حقایق را بنویسیم و بچاپ رسانیم و درمیان توده‌ی انبوه از شهری و روستایی پراكنده گردانیم.
دیگری آنكه این كتابهای زیانمندی كه امروز در همه جا منتشر میباشد متروك گردد و دیگر كسی آنها را نخواند.
(پرچم روزانه شماره‌ی 104 )
جرجی زیدان نویسنده‌ی بنام مصری لبنانی تبار
✴️ از نامه‌‌های خوانندگان

🔶 مفاخر ملی

از دارنده‌ی پرچم خواهشمندم در صورت موافقت این چند سطر را بنظر خوانندگان برساند شاید بدست طرفداران مفاخر[ملی] برسد و ایشان را برآن دارد که علت مخالفت خود را با حذف اشعار ننگین و مخالف ادب با ذکر دلیل اظهار و سبب طرفداری خود را از ابیات موهوم و بیمعنی افشاء کنند.

اروپاییان پاره‌ای کوزه‌های شکسته و ظروف سفالی عهد عتیق ساخت ایران و دیگر کشورهای باستانی که هیچ ارزشی در مقابل تنگ بلور ندارند میخرند و زینت تماشاخانه‌های خود میکنند و میگویند که این ظروف چون نمونه‌ی صنعت و سطح تمدن ملتی در دوره‌ی معین تاریخ است برای آن ملت مایه‌ی افتخار و بهمین سبب ذیقیمت است.

بعقیده‌ی ما اکثر شعرای قدیم و شعرهای ایشان نیز همین حال را دارند. زیرا که چون با روحیات و احتیاجات کنونی مطابقتی ندارند بدرد زندگانی امروزی نمی‌خورند بدیهی است که از لحاظ تاریخی نیز وقتی مایه‌ی افتخار توانند بود که در موقع خود مایه‌ی پیشرفتی در کار ترقی و زندگانی نیاکان ما شده باشند یا حاکی از تمدن گذشته بوده و اندرزهای سودمندی دربر داشته باشند ـ حال اشعاری که نه این را دارند و نه آن را بلکه از رواج فساد اخلاق و ... بازی حکایت میکنند معلوم است که چطور مایه‌ی افتخار توانند بود.

متأسفانه استیلای عرب و مغول که قرنها بطول انجامید و سبب زبونی ملت ، استقرار فئودالیسم ، تجزیه‌ی کشور گردیده مردم را بزبونی و ستم‌کشی معتاد و اختلافات فکری و عقیده (شیعه و سنی ـ 6 امامی ـ 8 امامی ـ 12 امامی ـ خراباتیگری ـ صوفیگری ـ باطنیگری و جبریگری) را رایج ساخت ـ شعرای این دوره‌ی طولانی در تحت تأثیر عوامل فوق شعرهایی سرودند که زبونی و بندگی را بقضا و قدر و اراده‌ی ربانی نسبت دادند.
مردم را بجای مبارزه بتسلیم و درویشی و قناعت دعوت و چون هر یک از شعرا [به] فرقه‌ای منسوب بوده و افکار آنها را بنظم میکشیدند آتش اختلاف و دوتیرگی را بیشتر دامن میزدند باین طریق دیوانهایی پرداخته و شعرهایی را که در مجالس عیش پادشاهان و حکمرانان بیگانه سروده بودند در آن دیوانها گنجانیده بالاخره کتابها و اشعاری که نسبت ابیات نیک و کارآمد آنها با مداحیها و هجوها و بدآموزیها و غزلها و تعریف ... بازیهایش نسبت یک بر ده بود بیادگار گزاشتند.

متأخرین نیز به تقلید پیشینیان کتابهایی پرداختند. عده‌ای هم به پشتگرمی موزه‌داران اروپا این کتابها و دیوانها را با مقدمه‌های توصیف‌آمیز بچاپ رسانیده متوالیاً منتشر ساختند. مغزها از افکار ضد و نقیض و دلها از غزلهای شهوت‌انگیز پر گردید. قرنها این بدآموزیها مایه‌ی اختلاف و بدبختی و گمراهی ما بود ـ تا اینکه دارنده‌ی پیمان و پرچم با دلایل استوار مضار این قبیل اشعار را اثبات و حذف موهومات را خواستار گردید ـ افسوس که عده‌ای بجای تعقل از در تعصب و غرض‌رانی درآمده بنا بعادت تمام اشعار و غزلها حتا مطایبات (سعدی) را مفاخر ملی شمردند و از ابیات و غزلهای شهوت‌انگیز ـ مدح و هجوهای رکیک ـ و مطایبات قبیح بنام مفاخر دفاع میکنند و انتشار دارند که دارنده‌ی پرچم را با مدافعین (... میزن که ... خوش باشد) زانو بزانو در صندلی محاکمه بنشانند و توده‌ آنها را محاکمه کنند زهی ... آقایان محترم ما نمیتوانیم مزخرفاتی را که بعنوان شعر در تعریف می و میخانه و بیزاری از دین و آیین و چاپلوسی و تملق و ... سروده شده مفاخر ملی شماریم و باشعاری که مایه‌ی اختلاف و تیره‌بختی و زبونی ما بوده نام مفاخر بگذاریم و بمطایباتی که برای سعد بن زنگی نوشته شده و حس شهوت‌رانی را در مقابل پول اقناع نموده است اظهار علاقه کنیم. آن هم امروز که شعر و شاعری در نظر عوام هم خوار و بیمقدار شده است.

مردم پی باغراق‌گویی شعرا برده و شعرهایی از قبیل (هزار بیشه هژبر است در یکی قالب) ، (ای آفتاب آهسته رو که پایه‌ی دیوار نازکست) ، (در خرابات مغان نور خدا می‌بینم) ، (صبح دیدم که ملائک در میخانه زدند) شعر را در نظر مردم بقدری تنزل داده که عموم هر وقت میخواهند بی‌اساسی موضوعی را بکنایه بگویند می‌گویند شعر است ـ شاعرانه است ـ آیا اشعاری که یک چنین ارزشی دارند قابل حذف و ریخته شدن به صندوق شهرداری نیستند؟

تا کی جبریگری و عیاشی بنام مفاخر آزاد خواهد بود؟! (می خور که ندانی ز کجا آمده‌ای) تا کی یأس و تنبلی آزادانه بمردم تزریق خواهد شد؟! (بآب زمزم و کوثر سفید نتوان کرد گلیم بخت کسی را که بافتند سیاه) تا کی همه چیز را از قضا و قدر دانسته دست از کوشش و تدبیر خواهیم برداشت (قضا دستیست پنج انگشت دارد) تا کی (صلاح مملکت خویش خسروان دانند) تا کی (هر عیب که سلطان بپسندد هنر است) تا کی (بنادان آنچنان روزی رساند که صد دانا در آن حیران بماند) تا کی (بخت و دولت بکاردانی نیست جز بتأیید آسمانی نیست) نوشته شده تبلیغ خواهد شد.