🔶 زندگانی من
🔸 20ـ چگونه بمدرسهی آمریکایی رفتم
این در تابستان سال 1293 (1332[ق]) بود. در همان روزها جنگ جهانگیر اروپا آغاز یافت که از یکسو آلمان و اتریش و عثمانی و از یکسو فرانسه و انگلیس و روس و ایتالیا بجنگ و خونریزی برخاستند. این پیشامد در همه جا تکان پدید آورد. در آذربایجان ، در دلهای آزادیخواهان امیدهایی پدید آمد و ما بکوششهای خود افزودیم.
در آن دو سال و نیم که از داستان التماتوم و بهم خوردن دستگاه مشروطه میگذشت صمدخان آدمکشیهایش را کرده و ملایان دُژخوییهای خود را نشان داده و این زمان هر دوی آنها بآرامش گراییده بودند. ولی ماها که آزادیخواهان میبودیم آن دشواریها را دیده و آن هراسها را کشیده و در سایهی پافشاریْ روزبروز بکوشش افزوده بودیم ، و این زمان دستهی بزرگی بشمار میرفتیمی که بارها از کسانی از بدخواهان چاپلوسی میشنیدیمی.
به هر حال پیشامد جنگ بشور ما افزود و جوش و جنب را بیشتر گردانید. بویژه در سایهی آنکه دولت از تهران فشار آورده صمدخان را برداشت و نقیخان رشیدالملک را فرمانروای آذربایجان گردانید. در همان هنگامها بود که عثمانیان بآذربایجان رو آوردند و روسیان را پس رانده تا تبریز پیش آمدند. ولی دوباره شکست خورده بازگشتند که این داستانها را در جای دیگری نوشتهام. (1)
با این پیشامدها آذربایجان از میدانهای جنگ شده بود. روسیان پیاپی سپاه و افزار جنگ باینجا میآوردند. ولی فشار آزادیخواهان بسیار کم شده بود. در سال 1294 (1333) من خواستم بمدرسهی آمریکاییان (مموریال اسکول) روم. زیرا دانشها را که دنبال میکردم خود را نیازمند دانستن یکی از زبانهای اروپایی میدیدم. نخست بفرانسه پرداخته بودم که از برخی آشنایان چیزهایی را پرسیده خود یاد میگرفتم. ولی از آزمایش دانستم زبان را بیآموزگار نتوان آموخت و نشاید آموخت. با کسانی گفتگو کردیم و گفتند انگلیسی آسانتر است ولی باید از آموزگار خواند و از همه بهتر مموریال اسکول است که از دانشها نیز بهره توانید یافت.
اینبود روزی بنزد مستر جسپ (2) رهبر (مدیر) آن مدرسه رفتم و چون خواهش خود بازنمودم گفت : «چون سالتان فزونتر است نتوانیم پذیرفت. ولی اگر آموزگاری مدرسه را پذیرید و باین عنوان بیایید روزی یکی دو ساعت نیز برای درس خواندن شما بدیده گیریم». من دیدم این کاریست و مرا از بیکاری نیز تواند رهانید اینبود پذیرفتم. چنین نهادیم که درس عربی گویم و روزی دو ساعت هم درس خوانم. ولی چون پروگرام[=برنامه] نوشته شد روزی یک ساعت برای درس خواندن بدیده گرفته بودند. ناچار بودم بپذیرم.
چنین نهادم که آن سال را تنها بیاد گرفتن زبان پردازم. از کلاس پنجم آغاز کرده روزی یک ساعت انگلیسی میخواندم. ولی یک ساعت نیز در بیرون درست کردم. بدینسان که میرزاجلیلخان مرندی که از شاگردان بزرگ مدرسه میبود و اتاقی در آن نزدیکی اجاره کرده بود با او نهادیم که ناهار را باهم خوریم ، و یک ساعت که برای ناهار خوردن در اختیار میداشتیم یک روز او از من درس عربی گیرد و یک روز من ازو درس انگلیسی گیرم.
بدینسان بیاد گرفتن زبان میکوشیدم. از آنسو چون روزانه چند ساعتی با آمریکاییان انگلیسیزبان و شاگردان انگلیسیدان میگذرانیدم هر فرصتی که پیدا میکردم از دست نهلیده با سخن گفتن و یا کتاب خواندن به پیشرفت میکوشیدم.
از دیربازی از هکماواریان بیکبار رمیده و بریده بامداد از خواب برخاسته پیش از دمیدن آفتاب از آن کوی بیرون میآمدمی و شبها پس از شامگاه رفتمی و چه در رفتن و چه در برگشتن ، آن راه دور را با ازبر کردن واژههای انگلیسی بپایان رسانیدمی. در نتیجهی این کوشش بود که همان سال در زمینهی زبان از کلاس پنج تا کلاس یازده را پیمودم و پیش رفتم.
نیز از چیزهایی که دریافتم این بود که برای یاد دادن زبانی به بیگانگان شیوهای (متُدی) باید داشت ، و از اینجا بود که برای یاد دادن عربی بشاگردانِ مدرسه شیوهای را برگزیدم که بسیار سودمند درآمد. (سپس کتابی در دو بخش بنام «النجمةالدریة» از روی همان شیوه نوشتم که بچاپ رسید و سالها در دبیرستانهای تبریز درس خوانده شدی).
نیز در مدرسه در ماههای نخست بود که خودآموزی دربارهی اسپرانتو (سلف تات) (3) پیدا کرده از بودن چنان زبانی آگاه گردیدم. پرداختن بآن زبان از یکسو بمن لذت میداد ، از یکسو میدان تازهای در برابر اندیشهام باز شده میدیدم زبانی در سایهی سامان[=نظم] و آراستگی چندان ساده و آسانست که در یک ماه توان آن را تا اندازهی خواندن و نوشتن یاد گرفت و از یکسو چندان تواناست که با زبانهای انگلیسی و فرانسه و عربی همگامی تواند کرد.
پابرگیها (از ویراینده) :
1ـ بخش سوم تاریخ هجدهسالهی آذربایجان
2ـ Reverend Frederick N. Jessup راهبر مدرسه
3ـ سلفتات (self taught) = خودآموز
🔸 20ـ چگونه بمدرسهی آمریکایی رفتم
این در تابستان سال 1293 (1332[ق]) بود. در همان روزها جنگ جهانگیر اروپا آغاز یافت که از یکسو آلمان و اتریش و عثمانی و از یکسو فرانسه و انگلیس و روس و ایتالیا بجنگ و خونریزی برخاستند. این پیشامد در همه جا تکان پدید آورد. در آذربایجان ، در دلهای آزادیخواهان امیدهایی پدید آمد و ما بکوششهای خود افزودیم.
در آن دو سال و نیم که از داستان التماتوم و بهم خوردن دستگاه مشروطه میگذشت صمدخان آدمکشیهایش را کرده و ملایان دُژخوییهای خود را نشان داده و این زمان هر دوی آنها بآرامش گراییده بودند. ولی ماها که آزادیخواهان میبودیم آن دشواریها را دیده و آن هراسها را کشیده و در سایهی پافشاریْ روزبروز بکوشش افزوده بودیم ، و این زمان دستهی بزرگی بشمار میرفتیمی که بارها از کسانی از بدخواهان چاپلوسی میشنیدیمی.
به هر حال پیشامد جنگ بشور ما افزود و جوش و جنب را بیشتر گردانید. بویژه در سایهی آنکه دولت از تهران فشار آورده صمدخان را برداشت و نقیخان رشیدالملک را فرمانروای آذربایجان گردانید. در همان هنگامها بود که عثمانیان بآذربایجان رو آوردند و روسیان را پس رانده تا تبریز پیش آمدند. ولی دوباره شکست خورده بازگشتند که این داستانها را در جای دیگری نوشتهام. (1)
با این پیشامدها آذربایجان از میدانهای جنگ شده بود. روسیان پیاپی سپاه و افزار جنگ باینجا میآوردند. ولی فشار آزادیخواهان بسیار کم شده بود. در سال 1294 (1333) من خواستم بمدرسهی آمریکاییان (مموریال اسکول) روم. زیرا دانشها را که دنبال میکردم خود را نیازمند دانستن یکی از زبانهای اروپایی میدیدم. نخست بفرانسه پرداخته بودم که از برخی آشنایان چیزهایی را پرسیده خود یاد میگرفتم. ولی از آزمایش دانستم زبان را بیآموزگار نتوان آموخت و نشاید آموخت. با کسانی گفتگو کردیم و گفتند انگلیسی آسانتر است ولی باید از آموزگار خواند و از همه بهتر مموریال اسکول است که از دانشها نیز بهره توانید یافت.
اینبود روزی بنزد مستر جسپ (2) رهبر (مدیر) آن مدرسه رفتم و چون خواهش خود بازنمودم گفت : «چون سالتان فزونتر است نتوانیم پذیرفت. ولی اگر آموزگاری مدرسه را پذیرید و باین عنوان بیایید روزی یکی دو ساعت نیز برای درس خواندن شما بدیده گیریم». من دیدم این کاریست و مرا از بیکاری نیز تواند رهانید اینبود پذیرفتم. چنین نهادیم که درس عربی گویم و روزی دو ساعت هم درس خوانم. ولی چون پروگرام[=برنامه] نوشته شد روزی یک ساعت برای درس خواندن بدیده گرفته بودند. ناچار بودم بپذیرم.
چنین نهادم که آن سال را تنها بیاد گرفتن زبان پردازم. از کلاس پنجم آغاز کرده روزی یک ساعت انگلیسی میخواندم. ولی یک ساعت نیز در بیرون درست کردم. بدینسان که میرزاجلیلخان مرندی که از شاگردان بزرگ مدرسه میبود و اتاقی در آن نزدیکی اجاره کرده بود با او نهادیم که ناهار را باهم خوریم ، و یک ساعت که برای ناهار خوردن در اختیار میداشتیم یک روز او از من درس عربی گیرد و یک روز من ازو درس انگلیسی گیرم.
بدینسان بیاد گرفتن زبان میکوشیدم. از آنسو چون روزانه چند ساعتی با آمریکاییان انگلیسیزبان و شاگردان انگلیسیدان میگذرانیدم هر فرصتی که پیدا میکردم از دست نهلیده با سخن گفتن و یا کتاب خواندن به پیشرفت میکوشیدم.
از دیربازی از هکماواریان بیکبار رمیده و بریده بامداد از خواب برخاسته پیش از دمیدن آفتاب از آن کوی بیرون میآمدمی و شبها پس از شامگاه رفتمی و چه در رفتن و چه در برگشتن ، آن راه دور را با ازبر کردن واژههای انگلیسی بپایان رسانیدمی. در نتیجهی این کوشش بود که همان سال در زمینهی زبان از کلاس پنج تا کلاس یازده را پیمودم و پیش رفتم.
نیز از چیزهایی که دریافتم این بود که برای یاد دادن زبانی به بیگانگان شیوهای (متُدی) باید داشت ، و از اینجا بود که برای یاد دادن عربی بشاگردانِ مدرسه شیوهای را برگزیدم که بسیار سودمند درآمد. (سپس کتابی در دو بخش بنام «النجمةالدریة» از روی همان شیوه نوشتم که بچاپ رسید و سالها در دبیرستانهای تبریز درس خوانده شدی).
نیز در مدرسه در ماههای نخست بود که خودآموزی دربارهی اسپرانتو (سلف تات) (3) پیدا کرده از بودن چنان زبانی آگاه گردیدم. پرداختن بآن زبان از یکسو بمن لذت میداد ، از یکسو میدان تازهای در برابر اندیشهام باز شده میدیدم زبانی در سایهی سامان[=نظم] و آراستگی چندان ساده و آسانست که در یک ماه توان آن را تا اندازهی خواندن و نوشتن یاد گرفت و از یکسو چندان تواناست که با زبانهای انگلیسی و فرانسه و عربی همگامی تواند کرد.
پابرگیها (از ویراینده) :
1ـ بخش سوم تاریخ هجدهسالهی آذربایجان
2ـ Reverend Frederick N. Jessup راهبر مدرسه
3ـ سلفتات (self taught) = خودآموز
🔶 زبان ایرانی (سال پنجم) - 192
🔸 پيشوند و پسوند
در جاي خود گفتهايم كه پيشوند و پسوند در فارسي جايگاه ديگري دارد و بسياري از اين كلمهها با اينها پديد آيد ولي بايد معني درست هر يكي را دانست و جز در آن معني بكار نبرد و اينست ما معني هر يكي را نيز در اين فرهنگ بكوتاهي مينويسيم.
(معني آنها بگشادي در شمارههاي سال چهارم آوردهايم).
دش ـ دژ
اين كلمه بمعني بدي است كه با درشتي و ناتراشيدگي توأم باشد و ما در همه جا باين معني بكار ميبريم. بدينسان كه «دژخو» كسي را ميگوييم كه گذشته از بدي خوي ناتراشيده و درشت نيز باشد. «دژآگاه» بكسي ميگوييم كه گذشته از ناآگاهي بياباني و نتراشيده نيز باشد و اينست آن را بجاي كلمهي وحشي بكار ميبريم. بهمين سانست كلمههاي دشنام و دژآهنگ و دژكام و دشمن و دژرفتار و مانند اينها و ميتوان در همه جا آن را بدين معني آورد. و كلمههاي نويني درست كرد.
🔸 پيشوند و پسوند
در جاي خود گفتهايم كه پيشوند و پسوند در فارسي جايگاه ديگري دارد و بسياري از اين كلمهها با اينها پديد آيد ولي بايد معني درست هر يكي را دانست و جز در آن معني بكار نبرد و اينست ما معني هر يكي را نيز در اين فرهنگ بكوتاهي مينويسيم.
(معني آنها بگشادي در شمارههاي سال چهارم آوردهايم).
دش ـ دژ
اين كلمه بمعني بدي است كه با درشتي و ناتراشيدگي توأم باشد و ما در همه جا باين معني بكار ميبريم. بدينسان كه «دژخو» كسي را ميگوييم كه گذشته از بدي خوي ناتراشيده و درشت نيز باشد. «دژآگاه» بكسي ميگوييم كه گذشته از ناآگاهي بياباني و نتراشيده نيز باشد و اينست آن را بجاي كلمهي وحشي بكار ميبريم. بهمين سانست كلمههاي دشنام و دژآهنگ و دژكام و دشمن و دژرفتار و مانند اينها و ميتوان در همه جا آن را بدين معني آورد. و كلمههاي نويني درست كرد.
✴️ ریشهی بدبختیها (تکهی هفتادوهشتم)
🔶 جداسری و گردنكشی (بخش یک از یک)
چنانكه خوانندگان میدانند ما باین دستگاهی كه «فرهنگ» نامیده میشود ، و باین دبیرستانها و دانشكدهها ایرادهایی داریم و تاكنون چند بار بگفتگو از آن پرداختهایم. این دستگاه با این پهناوری و بزرگی نتیجهای را كه بایستی داد نمیدهد و زیانها نیز از آن پدید میآید. دبستان و دبیرستان و دانشكده برای آنست كه بجوانان خواندن و نوشتن آموزد ، و دانشها یاد دهد ، و از حقایق زندگی آگاهشان گرداند.
🔸این دستگاه خواندن و نوشتن یاد میدهد ، و اندكدانشهایی نیز میآموزد ، ولی در زمینهی حقایق زندگانی چیزی یاد نمیدهد.
از آنسوی در سایهی درسهای بیهودهی بسیار مغزهای جوانان را میفرساید ، و از این بدتر آنكه نیروهای سادهی خدادادی و خویهای ستودهی آنان را بسیار ناتوان میگرداند.
🔸امروز ما اگر بیندیشیم كه این فرهنگ آیا سودش بیشتر است یا زیانش ، از روی فهم و بینش باید بگوییم : زیانش فزونتر میباشد. باین دلیل كه شما اگر یك جوان درسخوانده و دانشكدهدیده را با یك روستایی سادهی بیسواد بسنجش گزارید و این بیندیشید كه آیا كدام یكی بزیستن شایندهتر است؟.. كدام یكی بتوده سودمندتر میباشد؟.. اگر از روی فهم و بینش بسنجید باید بگویید : آن روستایی شایندهتر و سودمندتر میباشد.
راست است آن روستایی خواندن و نوشتن نمیداند ، از آگاهیهایی كه برای هر كس در زندگانی دربایست است بیبهره میباشد ، بیشتر آنها هنوز زمین را روی گاوماهی میشناسند ، هنوز زمینلرزه را نتیجهی تكان گاو میشمارند ، اگر از مرزهای ایران بپرسید آگهی درستی ندارند ، از دریاها و از رودها و كوههای جهان چیز درستی نمیدانند ، نافهمیهای دیگری هم بسیار میدارند ـ اینها همه كمیهای[نقص] آنهاست ، عیبهای ایشان است. لیكن با اینحال بدرد زندگانی بهتر میخورند ، بفراگرفتن حقایق زندگانی نزدیكتر میباشند. زیرا یك روستایی راه زندگانی را جز كوشیدن نمیداند ، و اینست همیشه میكوشد. از آنسوی با همهی دژآگاهی دریافت ساده و نیروهای خدادادیش بحال خود میباشد. اینست اگر بخواهیم حقایق را به او یاد دهیم خواهد پذیرفت و در برابرش ایستادگی نخواهد كرد. پذیرفتن حقایق بكسی از آنان نخواهد برخورد.
🔸لیكن این جوانان درسخوانده بیشترشان (نه همگیشان) بكوشش آماده نمیباشند ، و چون درس خواندهاند بگندمكاری ، و درختنشانی ، دامپروری ، پشمریسی ، پارچهبافی ، رختدوزی ، خانهسازی ، و مانند اینها كه كارهای اساسی زندگیست گردن نمیگزارند و آنها را كمی خود میشناسند.
بلكه بسیاری از آنان داد و ستد و بازرگانی را نیز ننگ میشمارند. تنها كاری كه برای خود شاینده میشناسند پشت میز ادارهها نشستن و آموزگاری و روزنامهنویسی و اینگونه پیشههاست. جوانی درس كشاورزی خوانده بود من گفتم بهتر است زمینی را بگیری و از روی دانستههای خود بكاری. گفت : من كشاورز نیستم كه .. من باید در ادارهی كشاورزی «مستخدم» باشم. اینست ناشایستی آنان دربارهی كار و كوشش.
🔸از آنسوی اینان ـ چنانكه گفتیم ـ دریافتهای سادهی خدادادی را كه بسیار گرانبهاست و مایهی ارزش آدمی جز همانها نیست ، از دست میدهند. مثلاً «راستیپژوهی» ، یكی از خویهای بسیار گرانبهای آدمیست. هر آدمی كه روان درستی دارد همیشه در جستجوی راستیهاست ، و چون به یك راستی (یا حقیقت) برخورد همچون تشنهای كه بآب برسد با خشنودی آن را فرامیگیرد و میپذیرد و در راه پیشرفت آن بجانفشانی میپردازد.
همهی پیشرفتها در جهان نتیجهی این خوی گرانمایه است. آیا مشروطه در جهان چگونه پیش رفته؟... نه آنست كه هر پاكدلی چون آن را شنیده و معنایش را دانسته بهواداری و پشتیبانی برخاسته است؟!. دیگر نیكیها نیز همین حال را دارد.
ولی آن جوانان بیشترشان این خوی را از دست میدهند.
🔸چون در دبیرستان یا در دانشكده درسهایی میخوانند كه آنها را سرمایهی زندگی میشمارند (در حالی كه نیست و بیشتر آنها پوچ و بیهوده است) ، اینست چون از آموزشگاه بیرون میآیند گمان كمی بخود نمیبرند و نیازی بآنكه حقایق زندگانی را جستجو كنند نمیبینند ، بلكه اگر حقیقتی را از كسی شنیدند كه نمیدانستند بآنان برمیخورد ، و اینست بجای پذیرفتن به چَخِش[=مجادله] و ستیزه میپردازند و از آن كس میرنجند. اینان از بدبختی بهتر میدانند كه ایران در همین حال آلودگی و گرفتاری بماند ، و هیچ كس بچارهی دردها برنخیزد زیرا برخاستن یك كسی را كه فهم و دانشش بیش از آنها باشد شكست خود میشمارند و اینست خرسندی بآن نمیتوانند داد. این همان خوی پست جداسری و گردنكشی است كه بدبختانه این جوانان گرفتار آن شدهاند.[1]
(پرچم روزانه شمارهی 254)
[1] : دربارهی خویها و خیمها و دردهایی كه توده گرفتارش میباشند خوانندگان میتوانند كتاب «دردها و درمانها» را بخوانند.
🔶 جداسری و گردنكشی (بخش یک از یک)
چنانكه خوانندگان میدانند ما باین دستگاهی كه «فرهنگ» نامیده میشود ، و باین دبیرستانها و دانشكدهها ایرادهایی داریم و تاكنون چند بار بگفتگو از آن پرداختهایم. این دستگاه با این پهناوری و بزرگی نتیجهای را كه بایستی داد نمیدهد و زیانها نیز از آن پدید میآید. دبستان و دبیرستان و دانشكده برای آنست كه بجوانان خواندن و نوشتن آموزد ، و دانشها یاد دهد ، و از حقایق زندگی آگاهشان گرداند.
🔸این دستگاه خواندن و نوشتن یاد میدهد ، و اندكدانشهایی نیز میآموزد ، ولی در زمینهی حقایق زندگانی چیزی یاد نمیدهد.
از آنسوی در سایهی درسهای بیهودهی بسیار مغزهای جوانان را میفرساید ، و از این بدتر آنكه نیروهای سادهی خدادادی و خویهای ستودهی آنان را بسیار ناتوان میگرداند.
🔸امروز ما اگر بیندیشیم كه این فرهنگ آیا سودش بیشتر است یا زیانش ، از روی فهم و بینش باید بگوییم : زیانش فزونتر میباشد. باین دلیل كه شما اگر یك جوان درسخوانده و دانشكدهدیده را با یك روستایی سادهی بیسواد بسنجش گزارید و این بیندیشید كه آیا كدام یكی بزیستن شایندهتر است؟.. كدام یكی بتوده سودمندتر میباشد؟.. اگر از روی فهم و بینش بسنجید باید بگویید : آن روستایی شایندهتر و سودمندتر میباشد.
راست است آن روستایی خواندن و نوشتن نمیداند ، از آگاهیهایی كه برای هر كس در زندگانی دربایست است بیبهره میباشد ، بیشتر آنها هنوز زمین را روی گاوماهی میشناسند ، هنوز زمینلرزه را نتیجهی تكان گاو میشمارند ، اگر از مرزهای ایران بپرسید آگهی درستی ندارند ، از دریاها و از رودها و كوههای جهان چیز درستی نمیدانند ، نافهمیهای دیگری هم بسیار میدارند ـ اینها همه كمیهای[نقص] آنهاست ، عیبهای ایشان است. لیكن با اینحال بدرد زندگانی بهتر میخورند ، بفراگرفتن حقایق زندگانی نزدیكتر میباشند. زیرا یك روستایی راه زندگانی را جز كوشیدن نمیداند ، و اینست همیشه میكوشد. از آنسوی با همهی دژآگاهی دریافت ساده و نیروهای خدادادیش بحال خود میباشد. اینست اگر بخواهیم حقایق را به او یاد دهیم خواهد پذیرفت و در برابرش ایستادگی نخواهد كرد. پذیرفتن حقایق بكسی از آنان نخواهد برخورد.
🔸لیكن این جوانان درسخوانده بیشترشان (نه همگیشان) بكوشش آماده نمیباشند ، و چون درس خواندهاند بگندمكاری ، و درختنشانی ، دامپروری ، پشمریسی ، پارچهبافی ، رختدوزی ، خانهسازی ، و مانند اینها كه كارهای اساسی زندگیست گردن نمیگزارند و آنها را كمی خود میشناسند.
بلكه بسیاری از آنان داد و ستد و بازرگانی را نیز ننگ میشمارند. تنها كاری كه برای خود شاینده میشناسند پشت میز ادارهها نشستن و آموزگاری و روزنامهنویسی و اینگونه پیشههاست. جوانی درس كشاورزی خوانده بود من گفتم بهتر است زمینی را بگیری و از روی دانستههای خود بكاری. گفت : من كشاورز نیستم كه .. من باید در ادارهی كشاورزی «مستخدم» باشم. اینست ناشایستی آنان دربارهی كار و كوشش.
🔸از آنسوی اینان ـ چنانكه گفتیم ـ دریافتهای سادهی خدادادی را كه بسیار گرانبهاست و مایهی ارزش آدمی جز همانها نیست ، از دست میدهند. مثلاً «راستیپژوهی» ، یكی از خویهای بسیار گرانبهای آدمیست. هر آدمی كه روان درستی دارد همیشه در جستجوی راستیهاست ، و چون به یك راستی (یا حقیقت) برخورد همچون تشنهای كه بآب برسد با خشنودی آن را فرامیگیرد و میپذیرد و در راه پیشرفت آن بجانفشانی میپردازد.
همهی پیشرفتها در جهان نتیجهی این خوی گرانمایه است. آیا مشروطه در جهان چگونه پیش رفته؟... نه آنست كه هر پاكدلی چون آن را شنیده و معنایش را دانسته بهواداری و پشتیبانی برخاسته است؟!. دیگر نیكیها نیز همین حال را دارد.
ولی آن جوانان بیشترشان این خوی را از دست میدهند.
🔸چون در دبیرستان یا در دانشكده درسهایی میخوانند كه آنها را سرمایهی زندگی میشمارند (در حالی كه نیست و بیشتر آنها پوچ و بیهوده است) ، اینست چون از آموزشگاه بیرون میآیند گمان كمی بخود نمیبرند و نیازی بآنكه حقایق زندگانی را جستجو كنند نمیبینند ، بلكه اگر حقیقتی را از كسی شنیدند كه نمیدانستند بآنان برمیخورد ، و اینست بجای پذیرفتن به چَخِش[=مجادله] و ستیزه میپردازند و از آن كس میرنجند. اینان از بدبختی بهتر میدانند كه ایران در همین حال آلودگی و گرفتاری بماند ، و هیچ كس بچارهی دردها برنخیزد زیرا برخاستن یك كسی را كه فهم و دانشش بیش از آنها باشد شكست خود میشمارند و اینست خرسندی بآن نمیتوانند داد. این همان خوی پست جداسری و گردنكشی است كه بدبختانه این جوانان گرفتار آن شدهاند.[1]
(پرچم روزانه شمارهی 254)
[1] : دربارهی خویها و خیمها و دردهایی كه توده گرفتارش میباشند خوانندگان میتوانند كتاب «دردها و درمانها» را بخوانند.
🔶 زندگانی من
🔸 21ـ دستهبندیای که در مدرسه رخ داد (تکهی یک از دو)
در مدرسهی آمریکایی گذشته از درس با داستانهای دیگری برخورد پیدا کردم. شاگردانِ آنجا که بچند صد تن میرسیدند یک دسته مسلمان و یک دسته مسیحی و یک دسته گوران (1) میبودند. مسیحیانْ ارمنیان و آسوریان میبودند و میانهی آنان با مسلمانان همچشمی و دوتیرگی میبود. بویژه در آن هنگام که جنگهای انگلیس و عثمانی در عراق میرفت و هر دستهای هواداری از یکسو مینمودند. گورانان (یا علیاللهیان) که در تبریز کویی میدارند و در اینجا کم نمیبودند ، بییکسویی[=بیطرفی] نشان میدادند. مسیحیان در پیرامون سر آموزگاران ارمنی میبودند و سامان نیکی میداشتند. ولی مسلمانان از بیسری پراکنده و نابسامان روز میگزاردند. یک زمان شادروان سیدحسن شریفزاده در این آموزشگاه میبوده و پیشرو این شاگردان میبوده. سپس که کشته شده میرزاحاجیآقارضازاده (دکتر شفق) جای او را گرفته بوده. سپس چون این نیز از آموزشگاه بیرون رفته کسی آن جایگاه را نداشته. آموزگاران مسلمان که چند تن میبودند شایندهی این کار نمیبودند.
آن روزها که من تازه رفته بودم از جوش و سهشی که از من دربارهی درس خواندن و درس گفتن میدیدند شاگردان چشم بسوی من باز کردند و بیش از ده روز نگذشت که با من همبستگی یافتند و به پیرامونم گرد آمدند ، و برخی از گورانان نیز گرایشی نشان دادند ، و بدینسان نیرویی پیدا کرده با مسیحیان بهمچشمی افزودند و خود را بآنان نمودند. من از دشمنی با کسانی و از بودن دوتیرگی درمیانه گریزان میبودم و آن را با پیشرفت خود در درس ناسازگار میشناختم. چه بایستی کرد که رفتار جوانان ارمنی و بدزبانی یکی دو تن از آموزگاران ایشان نه چنان میبود که جای شکیب و بردباری باشد.
در آن سالها این گروه در بیرون نیز با مسلمانان ایران رفتار بدی میداشتند. سیاست دُژخویانهی نکولا و دُژرفتاریهای فرماندهان سپاهی روس را پشتیبان خود گرفته با همشهریان خود از کینهورزی بازنمیایستادند. آن همدستیها که در جنگهای مشروطهخواهی درمیان مجاهدان مسلمان و فداییان ارمنی در کار بوده و آن جانبازیها که یِفرِمخان و پتروسخان و دیگران در راه آزادی ایران کرده بودند در زمان کمی فراموش شده از میان رفته بود.
این یکی از دانستنیهاست که بیشتر ارمنیان توگویی ستمهایی را که در تاریخ خود از ایران و روم و عرب دیدهاند همهی آنها را از ایران میدانند و کینهی روم و عرب را نیز از ایرانیان میجویند. این داستان مایهی شگفت هر کسی تواند بود و آنچه ما دانستهایم بسیاری از خردمندانِ خودِ آنان از این رفتار بیزارند.
در مدرسه رئیس آنجا مستر جسپ مرد سادهدرون و خود مسیحیِ راستی میبود که جدایی میانهی مسلمان و مسیحی نمیگزاردی. دیگر آموزگاران مسیحی نیز نیک میبودند. ولی دو تن از آموزگاران ارمنی رفتار دلخراش میداشتند. با من هم کینه میورزیدند.
پابرگیها (از ویراینده) :
1ـ Gurãn = علیاللهی
🔸 21ـ دستهبندیای که در مدرسه رخ داد (تکهی یک از دو)
در مدرسهی آمریکایی گذشته از درس با داستانهای دیگری برخورد پیدا کردم. شاگردانِ آنجا که بچند صد تن میرسیدند یک دسته مسلمان و یک دسته مسیحی و یک دسته گوران (1) میبودند. مسیحیانْ ارمنیان و آسوریان میبودند و میانهی آنان با مسلمانان همچشمی و دوتیرگی میبود. بویژه در آن هنگام که جنگهای انگلیس و عثمانی در عراق میرفت و هر دستهای هواداری از یکسو مینمودند. گورانان (یا علیاللهیان) که در تبریز کویی میدارند و در اینجا کم نمیبودند ، بییکسویی[=بیطرفی] نشان میدادند. مسیحیان در پیرامون سر آموزگاران ارمنی میبودند و سامان نیکی میداشتند. ولی مسلمانان از بیسری پراکنده و نابسامان روز میگزاردند. یک زمان شادروان سیدحسن شریفزاده در این آموزشگاه میبوده و پیشرو این شاگردان میبوده. سپس که کشته شده میرزاحاجیآقارضازاده (دکتر شفق) جای او را گرفته بوده. سپس چون این نیز از آموزشگاه بیرون رفته کسی آن جایگاه را نداشته. آموزگاران مسلمان که چند تن میبودند شایندهی این کار نمیبودند.
آن روزها که من تازه رفته بودم از جوش و سهشی که از من دربارهی درس خواندن و درس گفتن میدیدند شاگردان چشم بسوی من باز کردند و بیش از ده روز نگذشت که با من همبستگی یافتند و به پیرامونم گرد آمدند ، و برخی از گورانان نیز گرایشی نشان دادند ، و بدینسان نیرویی پیدا کرده با مسیحیان بهمچشمی افزودند و خود را بآنان نمودند. من از دشمنی با کسانی و از بودن دوتیرگی درمیانه گریزان میبودم و آن را با پیشرفت خود در درس ناسازگار میشناختم. چه بایستی کرد که رفتار جوانان ارمنی و بدزبانی یکی دو تن از آموزگاران ایشان نه چنان میبود که جای شکیب و بردباری باشد.
در آن سالها این گروه در بیرون نیز با مسلمانان ایران رفتار بدی میداشتند. سیاست دُژخویانهی نکولا و دُژرفتاریهای فرماندهان سپاهی روس را پشتیبان خود گرفته با همشهریان خود از کینهورزی بازنمیایستادند. آن همدستیها که در جنگهای مشروطهخواهی درمیان مجاهدان مسلمان و فداییان ارمنی در کار بوده و آن جانبازیها که یِفرِمخان و پتروسخان و دیگران در راه آزادی ایران کرده بودند در زمان کمی فراموش شده از میان رفته بود.
این یکی از دانستنیهاست که بیشتر ارمنیان توگویی ستمهایی را که در تاریخ خود از ایران و روم و عرب دیدهاند همهی آنها را از ایران میدانند و کینهی روم و عرب را نیز از ایرانیان میجویند. این داستان مایهی شگفت هر کسی تواند بود و آنچه ما دانستهایم بسیاری از خردمندانِ خودِ آنان از این رفتار بیزارند.
در مدرسه رئیس آنجا مستر جسپ مرد سادهدرون و خود مسیحیِ راستی میبود که جدایی میانهی مسلمان و مسیحی نمیگزاردی. دیگر آموزگاران مسیحی نیز نیک میبودند. ولی دو تن از آموزگاران ارمنی رفتار دلخراش میداشتند. با من هم کینه میورزیدند.
پابرگیها (از ویراینده) :
1ـ Gurãn = علیاللهی
🔶 زندگانی من
🔸 21ـ دستهبندیای که در مدرسه رخ داد (تکهی دو از دو)
همان روزهای نخست بود که شاگردان گله کرده گفتند : «یک شاگرد مسلمانی مسیحی گردیده خود را هِنری مینامد و این بما برمیخورد». من چون جستجو کردم دانسته شد آن شاگرد پسر میرزاحسین طبیب خوییست. شادروان میرزاحسین از آزادیخواهان میبوده و چون در جنگهای مشروطهخواهی خوی بدست سپاه ماکو افتاده او را گرفته بزندان سپردهاند که فردا بدهان توپ گزارند ، آن شادروان شبانه خود را کشته و از چنان مرگ هراسگین آسوده گردانیده و ما داستان او را در تاریخ مشروطه نوشتهایم.
پس از مرگ او این پسر که نامش ادریس میبود بینگهدار مانده بوده. عمویش به تبریز آورده بمدرسهی آمریکاییان سپرده ، که نگه داشته مهربانی نشان دادهاند و در نتیجهی این بوده که بچهی سادهدل مسیحیگری نموده و خود را هِنری نامیده.
چون داستان را دانستم گفتم بهتر است او را بحال خود گزاریم. سپس در درس نیز او را یکی از باهوشترین و کوشاترین شاگردان دیدم. شگفت این بود که از همان روزهای نخست بمن و بدرسهایم دلبستگی بسیار مینمود و باشد که دو هفته نگذشت که مسیحیگری و هِنریگری را رها کرد و خود بما پیوست و تا روزهای آخر دلبستگی با من میداشت. سپس نیز که بزرگ گردیده باروپا رفته و در آلمان بازرگانی آغاز کرده بود (که باشد خوانندگان آگهیهای او را در روزنامهها بنام ادریس حسینزاده خواندهاند) با من نامهنویسی میداشت و یک بار که به تهران آمد بارها بدیدن من آمد و باهم نشستها داشتیم.
از شاگردانی که در آن روزها در مدرسهی آمریکاییان بودهاند و اکنون هر یکی مردی میباشد یکی میرزاجلیلخان مرندی (هاشمزاده که چندی پیش رئیس کشاورزی ارومی میبود) ، دیگری ابوالفتحخان نوهی رفیعالدوله (در دارایی تبریز یکی از کارکنان ارجمند است) ، دیگری حسینخان مراغهای نوهی سردارمؤید (سروانحسین مقدم در آرتش آذربایجان است) ، دیگری میرزالطفعلی خواهرزادهی حاجیذکاءالدوله (اکنون در آمریکاست و وکالت میکند) ، دیگری جعفرقلیخان جوانشیر (تا چند سال پیش بازپرس سیاسی شهربانی میبود) ، دیگری میرزااسماعیلخان (آقای حیرت که در حسابداری ارتش تبریز است) میباشند. اینها از کلاسهای بالاتر میبودند که نامهاشان در یادم مانده. برخی از اینان در کوششهای آزادیخواهانهی بیرونی نیز با من همگام میبودند.
گذشته از شاگردانْ آموزگاران مسلمان نیز ، از کلاهی و دستاری ، با من مهربانی مینمودندی و پیروی نشان دادندی. تنها ناظم آموزشگاه که از مسلمانان میبود از رشک خودداری نمیتوانست و از بدگوییها بازنمیایستاد. این مرد 27 سال در این آموزشگاه بسر برده و با اینحال یک جملهی انگلیسی نمیدانست ، و این شگفتتر که بجای آنکه من به کودنی او خرده گیرم او پیش افتاده بشور و سرگرمی من ایراد میگرفت. کوشش من بخواندن انگلیسی در نزد او گناهی میبود. در همان روزهای نخست که من با شاگردان گاهی به انگلیسی بگفتگو میپرداختم و جملههایی را راست یا غلط میگفتم باو برمیخورد و چنین میگفت : «چه خبر است مگر؟!.. نرسیده میخواهی زبان یاد بگیری». در نشستها نیز گاهی بیهیچ شُوندی با من پرخاش میکردی و ایراد گرفتی.
🔸 21ـ دستهبندیای که در مدرسه رخ داد (تکهی دو از دو)
همان روزهای نخست بود که شاگردان گله کرده گفتند : «یک شاگرد مسلمانی مسیحی گردیده خود را هِنری مینامد و این بما برمیخورد». من چون جستجو کردم دانسته شد آن شاگرد پسر میرزاحسین طبیب خوییست. شادروان میرزاحسین از آزادیخواهان میبوده و چون در جنگهای مشروطهخواهی خوی بدست سپاه ماکو افتاده او را گرفته بزندان سپردهاند که فردا بدهان توپ گزارند ، آن شادروان شبانه خود را کشته و از چنان مرگ هراسگین آسوده گردانیده و ما داستان او را در تاریخ مشروطه نوشتهایم.
پس از مرگ او این پسر که نامش ادریس میبود بینگهدار مانده بوده. عمویش به تبریز آورده بمدرسهی آمریکاییان سپرده ، که نگه داشته مهربانی نشان دادهاند و در نتیجهی این بوده که بچهی سادهدل مسیحیگری نموده و خود را هِنری نامیده.
چون داستان را دانستم گفتم بهتر است او را بحال خود گزاریم. سپس در درس نیز او را یکی از باهوشترین و کوشاترین شاگردان دیدم. شگفت این بود که از همان روزهای نخست بمن و بدرسهایم دلبستگی بسیار مینمود و باشد که دو هفته نگذشت که مسیحیگری و هِنریگری را رها کرد و خود بما پیوست و تا روزهای آخر دلبستگی با من میداشت. سپس نیز که بزرگ گردیده باروپا رفته و در آلمان بازرگانی آغاز کرده بود (که باشد خوانندگان آگهیهای او را در روزنامهها بنام ادریس حسینزاده خواندهاند) با من نامهنویسی میداشت و یک بار که به تهران آمد بارها بدیدن من آمد و باهم نشستها داشتیم.
از شاگردانی که در آن روزها در مدرسهی آمریکاییان بودهاند و اکنون هر یکی مردی میباشد یکی میرزاجلیلخان مرندی (هاشمزاده که چندی پیش رئیس کشاورزی ارومی میبود) ، دیگری ابوالفتحخان نوهی رفیعالدوله (در دارایی تبریز یکی از کارکنان ارجمند است) ، دیگری حسینخان مراغهای نوهی سردارمؤید (سروانحسین مقدم در آرتش آذربایجان است) ، دیگری میرزالطفعلی خواهرزادهی حاجیذکاءالدوله (اکنون در آمریکاست و وکالت میکند) ، دیگری جعفرقلیخان جوانشیر (تا چند سال پیش بازپرس سیاسی شهربانی میبود) ، دیگری میرزااسماعیلخان (آقای حیرت که در حسابداری ارتش تبریز است) میباشند. اینها از کلاسهای بالاتر میبودند که نامهاشان در یادم مانده. برخی از اینان در کوششهای آزادیخواهانهی بیرونی نیز با من همگام میبودند.
گذشته از شاگردانْ آموزگاران مسلمان نیز ، از کلاهی و دستاری ، با من مهربانی مینمودندی و پیروی نشان دادندی. تنها ناظم آموزشگاه که از مسلمانان میبود از رشک خودداری نمیتوانست و از بدگوییها بازنمیایستاد. این مرد 27 سال در این آموزشگاه بسر برده و با اینحال یک جملهی انگلیسی نمیدانست ، و این شگفتتر که بجای آنکه من به کودنی او خرده گیرم او پیش افتاده بشور و سرگرمی من ایراد میگرفت. کوشش من بخواندن انگلیسی در نزد او گناهی میبود. در همان روزهای نخست که من با شاگردان گاهی به انگلیسی بگفتگو میپرداختم و جملههایی را راست یا غلط میگفتم باو برمیخورد و چنین میگفت : «چه خبر است مگر؟!.. نرسیده میخواهی زبان یاد بگیری». در نشستها نیز گاهی بیهیچ شُوندی با من پرخاش میکردی و ایراد گرفتی.
riweye badbaxtihã 9.pdf
229.8 KB
«ریشهی بدبختیها 9» عنوان بیستودومین دسته از گفتارهای پرچم روزانه است که در این فایل یکجا گرد آوردهایم.
🔶 زبان ایرانی (سال پنجم) - 193
🔸 پيشوند و پسوند
بر ـ فرو
بر بمعني بلنديست و ما در همه جا بهمين معني بكار ميبريم. مثلاً «برنشست» را زماني ميگوييم كه كسي بلند شود و بنشيند. بدينسان كه خوابيده راست شود و بنشيند. يا پياده بلند شود و بر اسب نشيند. همينسانست : بر كشيد ، برگرفت ، برگرديد ، برافتاد (بلند شد و افتاد) برآهيخت ، برخاست ، برآورد ، بركند و مانند اينها. آخشيخ آن «فرو» است : فرو نشست ، فرو كشيد ، فرو گرفت ، فرو گرديد ، فرو افتاد ، فرو آهيخت ، فرو آورد.
در
اين پيشوند زماني آيد كه كار (فعل) آزاد باشد و در پس و پيش آن نامي (اسم) نباشد. مثلاً ميگوييم : «از پي او رفت و چون در رسيد گفت». اگر ميگفتيم «باو در رسيد» يا ميگفتيم «در رسيد باو» غلط ميبود. «در رسيد» جاييست كه «باو» نباشد. همين حالست در ، در گرفت و درچيد و درآورد و درآمد و دررفت و درنوشت و درپيچيد و بسيار مانند اينها. ما نيز در همه جا باين معني بكار ميبريم.
🔸 پيشوند و پسوند
بر ـ فرو
بر بمعني بلنديست و ما در همه جا بهمين معني بكار ميبريم. مثلاً «برنشست» را زماني ميگوييم كه كسي بلند شود و بنشيند. بدينسان كه خوابيده راست شود و بنشيند. يا پياده بلند شود و بر اسب نشيند. همينسانست : بر كشيد ، برگرفت ، برگرديد ، برافتاد (بلند شد و افتاد) برآهيخت ، برخاست ، برآورد ، بركند و مانند اينها. آخشيخ آن «فرو» است : فرو نشست ، فرو كشيد ، فرو گرفت ، فرو گرديد ، فرو افتاد ، فرو آهيخت ، فرو آورد.
در
اين پيشوند زماني آيد كه كار (فعل) آزاد باشد و در پس و پيش آن نامي (اسم) نباشد. مثلاً ميگوييم : «از پي او رفت و چون در رسيد گفت». اگر ميگفتيم «باو در رسيد» يا ميگفتيم «در رسيد باو» غلط ميبود. «در رسيد» جاييست كه «باو» نباشد. همين حالست در ، در گرفت و درچيد و درآورد و درآمد و دررفت و درنوشت و درپيچيد و بسيار مانند اينها. ما نيز در همه جا باين معني بكار ميبريم.
✴️ ریشهی بدبختیها (تکهی هفتادونهم)
🔶 خردهگیری [دربارهی اتحاد] و پاسخ آن
(بخش یک از چهار)
آقای كسروی هرچند كه نوشتههای شما عین صدق و صواب و اشعار بعضی از شعرا پوچ و بیمعنی است ولی متأسفیم از آنكه در این روزگار كه مردم ایران از گرسنگی میمیرند مقاله زیر عنوان داوری توده [1] منتشر نمودهاید و جمعیت ایران را بدین وسیله بجان همدیگر انداخته تا خود را با قلم خوار و بیمقدار جلوه دهند و بواسطهی همین مقاله نفاق بین مردم ایران ایجاد كردهاند در صورتی كه در چنین موقع باریك و تاریك بر شما و امثال شما است كه مردم را باتحاد و یگانگی دعوت نمایید ولی افسوس نتیجهی معكوس بخشیده. وجداناً خودتان انصاف دهید كه این قسمت روزنامهی شما میان مردم ایران چه عداوت و نفاقی افكنده است.
چون گروهی هوادار شعراء و طایفهی مخالف همدیگر را نكوهش و بدنام مینمایند همهی ایرانیان چشم امید بسوی شما دارند. حال استدعای عاجزانه مینمایم كه این قسمت از روزنامهی مباركتان را صرف اتحاد و یگانگی مردم ایران نموده تا از این راه دل هموطنان خود را كه جریحهدار و طاقت نمك پاشیدن بعوض مرهم را ندارد شاد و خرم فرمایید. در خاتمه امید میرود كه از این نامه كدورتی فیمابین تولید نشود.
دوستدار شما و نامههای شما.
خرمشهر ـ كاظم حقیقی
🔸پرچم : بنویسندهی خردهگیر سپاس میگزاریم. ولی بهتر است ایشان بدانند كه این گرسنگی و بدبختی امروزی ایران نتیجهی همان شعرها و مانندهای آنهاست. وگرنه ایرانیان چه چیزشان از دیگران كمتر است؟!. چرا بیستملیون مردم خوار و پستند كه خواربارشان را دیگران میخورند و خودشان گرسنه میمانند؟!.. آیا آقای حقیقی انگیزهی این را میدانند؟!. آیا تاكنون در این اندیشه بوده است كه انگیزهی بدبختی و درماندگی ایرانیان را بداند؟!.. ما بودهایم و میدانیم و بارها دلیل نوشتهایم كه مایهی این بدبختی آن بدآموزیهاست كه از هزار سال پیش در این سرزمین پراكنده شده و ریشه دوانیده و یك رشتهی مهمی از آنها را شاعران نافهم برشتهی نظم كشیده و اثرش را بیشتر گردانیدهاند. اینست ما باین كوشش برخاستهایم كه به هر بهایی بسرآید آن بدآموزیها را براندازیم. اینكه ایرانیان از گرسنگی میمیرند دلیل این خواهد بود كه ما از كوششهای خود دست برداریم؟!. مگر ما اینها را ننویسیم آنها از گرسنگی نخواهند مرد؟! مگر امروز باید از هر كوششی دست برداشت؟! مثلاً باید امروز پزشكها دست از كار خود بردارند؟! مثلاً باید هیچ كس خانه نسازد؟! هیچ كس رختی ندوزد؟! هیچ كس بگرمابه نرود و چرك از تن خود دور نگرداند؟!. شهرداریها تعطیل كنند و درپی پاكیزگی شهرها نباشند؟!.. شهربانیها دست از كار كشیده بدزدان و قماربازان نپردازند؟!.. دیگر هیچ پدری درپی تربیت فرزندان خود نباشد؟!.. شگفت بهانهای در برابر ما پیدا شده. چون نمیخواهند حقایق را بپذیرند این بهانه را پیش میكشند.
اینكه مینویسید : «این قسمت از روزنامهی شما چه عداوت و نفاقی بمیان انداخته» پاسخش آنست مردمی كه بر سر شاعران یاوهگو عداوت و نفاق میكنند چه بهتر كه بمیرند و نابود شوند.
🔸شگفت داستانیست در روزگار مغول كه زمان پستی اندیشه و زبونی خویها بوده یك دسته یاوهگویانی برخاسته و تنها بهوس قافیهپردازی هرچه بدآموزی پیدا كردهاند ، برشتهی شعر كشیدهاند و سپس شرقشناسان كه در واقع افزارهای سیاستند این شعرها را بهترین وسیله برای جلوگیری از تكان و جنبش شرقیان دانسته با هیاهوی ادبیات رواج آنها را چند برابر گردانیدهاند و ما كه از این حقایق آگاهیم هیچی نگوییم و زبانبسته و خاموش بنشینیم چرا كه مایهی عداوت و نفاق خواهد بود.
خوب آقای حقیقی ، ما دربارهی شاعران چه گفتهایم كه مایهی عداوت باشد؟!.. ما شعرهای آنها را كه دربارهی جبریگری ، بادهخواری و مستی ، و ناپاكی و سادهبازی و مانند اینها سرودهاند نقل كرده گفتهایم اینها بدآموزیست. آیا چنین سخنی مایهی عداوت و نفاق میباشد؟!.. مگر میخواستند اینها را هم نگوییم؟!.
👇
🔶 خردهگیری [دربارهی اتحاد] و پاسخ آن
(بخش یک از چهار)
آقای كسروی هرچند كه نوشتههای شما عین صدق و صواب و اشعار بعضی از شعرا پوچ و بیمعنی است ولی متأسفیم از آنكه در این روزگار كه مردم ایران از گرسنگی میمیرند مقاله زیر عنوان داوری توده [1] منتشر نمودهاید و جمعیت ایران را بدین وسیله بجان همدیگر انداخته تا خود را با قلم خوار و بیمقدار جلوه دهند و بواسطهی همین مقاله نفاق بین مردم ایران ایجاد كردهاند در صورتی كه در چنین موقع باریك و تاریك بر شما و امثال شما است كه مردم را باتحاد و یگانگی دعوت نمایید ولی افسوس نتیجهی معكوس بخشیده. وجداناً خودتان انصاف دهید كه این قسمت روزنامهی شما میان مردم ایران چه عداوت و نفاقی افكنده است.
چون گروهی هوادار شعراء و طایفهی مخالف همدیگر را نكوهش و بدنام مینمایند همهی ایرانیان چشم امید بسوی شما دارند. حال استدعای عاجزانه مینمایم كه این قسمت از روزنامهی مباركتان را صرف اتحاد و یگانگی مردم ایران نموده تا از این راه دل هموطنان خود را كه جریحهدار و طاقت نمك پاشیدن بعوض مرهم را ندارد شاد و خرم فرمایید. در خاتمه امید میرود كه از این نامه كدورتی فیمابین تولید نشود.
دوستدار شما و نامههای شما.
خرمشهر ـ كاظم حقیقی
🔸پرچم : بنویسندهی خردهگیر سپاس میگزاریم. ولی بهتر است ایشان بدانند كه این گرسنگی و بدبختی امروزی ایران نتیجهی همان شعرها و مانندهای آنهاست. وگرنه ایرانیان چه چیزشان از دیگران كمتر است؟!. چرا بیستملیون مردم خوار و پستند كه خواربارشان را دیگران میخورند و خودشان گرسنه میمانند؟!.. آیا آقای حقیقی انگیزهی این را میدانند؟!. آیا تاكنون در این اندیشه بوده است كه انگیزهی بدبختی و درماندگی ایرانیان را بداند؟!.. ما بودهایم و میدانیم و بارها دلیل نوشتهایم كه مایهی این بدبختی آن بدآموزیهاست كه از هزار سال پیش در این سرزمین پراكنده شده و ریشه دوانیده و یك رشتهی مهمی از آنها را شاعران نافهم برشتهی نظم كشیده و اثرش را بیشتر گردانیدهاند. اینست ما باین كوشش برخاستهایم كه به هر بهایی بسرآید آن بدآموزیها را براندازیم. اینكه ایرانیان از گرسنگی میمیرند دلیل این خواهد بود كه ما از كوششهای خود دست برداریم؟!. مگر ما اینها را ننویسیم آنها از گرسنگی نخواهند مرد؟! مگر امروز باید از هر كوششی دست برداشت؟! مثلاً باید امروز پزشكها دست از كار خود بردارند؟! مثلاً باید هیچ كس خانه نسازد؟! هیچ كس رختی ندوزد؟! هیچ كس بگرمابه نرود و چرك از تن خود دور نگرداند؟!. شهرداریها تعطیل كنند و درپی پاكیزگی شهرها نباشند؟!.. شهربانیها دست از كار كشیده بدزدان و قماربازان نپردازند؟!.. دیگر هیچ پدری درپی تربیت فرزندان خود نباشد؟!.. شگفت بهانهای در برابر ما پیدا شده. چون نمیخواهند حقایق را بپذیرند این بهانه را پیش میكشند.
اینكه مینویسید : «این قسمت از روزنامهی شما چه عداوت و نفاقی بمیان انداخته» پاسخش آنست مردمی كه بر سر شاعران یاوهگو عداوت و نفاق میكنند چه بهتر كه بمیرند و نابود شوند.
🔸شگفت داستانیست در روزگار مغول كه زمان پستی اندیشه و زبونی خویها بوده یك دسته یاوهگویانی برخاسته و تنها بهوس قافیهپردازی هرچه بدآموزی پیدا كردهاند ، برشتهی شعر كشیدهاند و سپس شرقشناسان كه در واقع افزارهای سیاستند این شعرها را بهترین وسیله برای جلوگیری از تكان و جنبش شرقیان دانسته با هیاهوی ادبیات رواج آنها را چند برابر گردانیدهاند و ما كه از این حقایق آگاهیم هیچی نگوییم و زبانبسته و خاموش بنشینیم چرا كه مایهی عداوت و نفاق خواهد بود.
خوب آقای حقیقی ، ما دربارهی شاعران چه گفتهایم كه مایهی عداوت باشد؟!.. ما شعرهای آنها را كه دربارهی جبریگری ، بادهخواری و مستی ، و ناپاكی و سادهبازی و مانند اینها سرودهاند نقل كرده گفتهایم اینها بدآموزیست. آیا چنین سخنی مایهی عداوت و نفاق میباشد؟!.. مگر میخواستند اینها را هم نگوییم؟!.
👇