✴️ برخورد مشروطه با شریعت
جنبش مشروطه در ایران از بزرگترین پیشامدهای تاریخی این کشور میباشد ، و این جنبش باآنکه ناانجام ماند نتیجههای بسیاری را ـ از بد و نیک ـ بیرون داد و در حال کنونی ایران بیش از همه چیز ، آن جنبش کارگر است. پیش از مشروطه انبوه مردم ایران دیندار میبودند و در اندیشه و در همه چیز پیروی از کیش خود مینمودندی و کمتر کسی خودسرانه میزیستی. آری در آن زمان نیز ـ همچون اکنون ـ بیش از ده کیش جداگانه در این کشور رواج میداشت و مردم بیش از ده بخش میبودند و دشمنی درمیانه بیش از اکنون میبود. هرچه هست در آن هنگام پراکندگی باندازهی امروز نمیبود و باری پیروان یک کیش اندیشه و باور یکی میداشتند و باهم یکدل و یکزبان میبودند.
لیکن چون جنبش مشروطه پیش آمد و تکانی در اندیشهها پیدا شد ...
کوشاد تلگرام : این گفتار با همهی کوتاهی نیکترین بررسی برای نشان دادن ریشهی پراکندگی ایرانیان میباشد.
در این نشانی بخوانید :
https://t.me/tarikhe_mashruteye_iran/1484
جنبش مشروطه در ایران از بزرگترین پیشامدهای تاریخی این کشور میباشد ، و این جنبش باآنکه ناانجام ماند نتیجههای بسیاری را ـ از بد و نیک ـ بیرون داد و در حال کنونی ایران بیش از همه چیز ، آن جنبش کارگر است. پیش از مشروطه انبوه مردم ایران دیندار میبودند و در اندیشه و در همه چیز پیروی از کیش خود مینمودندی و کمتر کسی خودسرانه میزیستی. آری در آن زمان نیز ـ همچون اکنون ـ بیش از ده کیش جداگانه در این کشور رواج میداشت و مردم بیش از ده بخش میبودند و دشمنی درمیانه بیش از اکنون میبود. هرچه هست در آن هنگام پراکندگی باندازهی امروز نمیبود و باری پیروان یک کیش اندیشه و باور یکی میداشتند و باهم یکدل و یکزبان میبودند.
لیکن چون جنبش مشروطه پیش آمد و تکانی در اندیشهها پیدا شد ...
کوشاد تلگرام : این گفتار با همهی کوتاهی نیکترین بررسی برای نشان دادن ریشهی پراکندگی ایرانیان میباشد.
در این نشانی بخوانید :
https://t.me/tarikhe_mashruteye_iran/1484
Telegram
تاریخ مشروطه ایران
🔶 مشروطه (بخش دوم کتاب «تاریخ و پندهایش»)
🔸 2ـ2) برخورد مشروطه با شریعت
جنبش مشروطه در ایران از بزرگترین پیشامدهای تاریخی این کشور میباشد ، و این جنبش باآنکه ناانجام ماند نتیجههای بسیاری را ـ از بد و نیک ـ بیرون داد و در حال کنونی ایران…
🔸 2ـ2) برخورد مشروطه با شریعت
جنبش مشروطه در ایران از بزرگترین پیشامدهای تاریخی این کشور میباشد ، و این جنبش باآنکه ناانجام ماند نتیجههای بسیاری را ـ از بد و نیک ـ بیرون داد و در حال کنونی ایران…
🔶 در پیرامون روان
🔸 نشست دوم : چگونه به هستی روان پی میبریم؟. ـ (تکهی 2)
مانندهی اینها بسیار است : شما در ایران نشستهاید و میشنوید توانگری در آمریکا بینوایان را گرد آورده خانه و زندگانی برای آنها آماده گردانیده و از این شنیدن خشنود و شادمان میگردید. از بینوایان آمریکا بشما چه؟. چه همبستگی درمیانست؟... در تاریخ میخوانید بُختُنَصر ستمگر میبوده و بجهودان و دیگران ستمها کرده و او را دشمن میدارید. از یک داستان چند هزار ساله بشما چه کار است؟.
بارها دیده شده که کسانی در راه دلسوزی بدیگران از خود گذشتهاند. در تبریز ده پانزده سال پیش سیلی آمد که بشهر و پیرامون آن زیانهای بسیار رسانید. یک زن و یک مرد روستایی که دچار گزند گردیده و برای درمان به بیمارستان آورده شده بودند آن زن داستان خود را چنین میگفته : «مرا سیل ربوده میبُرد. جوانی که خود را از سیل رهانیده بروی سنگی ایستاده بود همانکه چشمش بمن افتاد خود را بآب انداخت و شناکنان بمن رسیده گرفت و با دشواری بروی آن سنگ رسانید. در همان هنگام این مرد پیدا شد که او را نیز سیل ربوده میبرد. آن جوان بازگشت و آن را نیز گرفت و بروی سنگ رسانید ولی چون در آن میان خودش از تاب افتاده بود نتوانست بالای سنگ بیاید و سیل او را غلتانید و با خود برد. ما دو تن را رها گردانید ولی خودش نابود شد و از میان رفت.»
از این داستانها بیشمار بوده. اینها ما را راه مینماید که همهی کارهای آدمی از سرچشمهی خودخواهی نیست. بلکه چنانکه یک رشتهی آنها از روی خودخواهیست ، یک رشتهی دیگر نیز از راه دلسوزی بدیگران و نیکخواهی و مانند اینهاست.
اینست ما به یک هودهی بزرگی راه میبریم و آن اینکه آدمی دارای دو گوهر جداگانه است : یکی گوهری که با همهی جانوران در آن یکسانست ، گوهری که سرچشمهی خواهاکها و کناکهایش خودخواهیست. دیگری گوهری که ویژهی خود اوست ، گوهری که سرچشمهی خواهاکها و کناکهایش دلسوزی و نیکخواهیست.
میباید گفت : هر جانوری دارای دو چیز است : یکی تن که همان گوشت و استخوان و رگ و پوست است ، دیگری جان که نیروی زندگانیست. نیروییست که با گردش خون برپاست. لیکن آدمی جز آن دو ، دارای چیزیست که ما آن را «روان» مینامیم. پی بردن ما بروان از این راه میباشد.
🔸 نشست دوم : چگونه به هستی روان پی میبریم؟. ـ (تکهی 2)
مانندهی اینها بسیار است : شما در ایران نشستهاید و میشنوید توانگری در آمریکا بینوایان را گرد آورده خانه و زندگانی برای آنها آماده گردانیده و از این شنیدن خشنود و شادمان میگردید. از بینوایان آمریکا بشما چه؟. چه همبستگی درمیانست؟... در تاریخ میخوانید بُختُنَصر ستمگر میبوده و بجهودان و دیگران ستمها کرده و او را دشمن میدارید. از یک داستان چند هزار ساله بشما چه کار است؟.
بارها دیده شده که کسانی در راه دلسوزی بدیگران از خود گذشتهاند. در تبریز ده پانزده سال پیش سیلی آمد که بشهر و پیرامون آن زیانهای بسیار رسانید. یک زن و یک مرد روستایی که دچار گزند گردیده و برای درمان به بیمارستان آورده شده بودند آن زن داستان خود را چنین میگفته : «مرا سیل ربوده میبُرد. جوانی که خود را از سیل رهانیده بروی سنگی ایستاده بود همانکه چشمش بمن افتاد خود را بآب انداخت و شناکنان بمن رسیده گرفت و با دشواری بروی آن سنگ رسانید. در همان هنگام این مرد پیدا شد که او را نیز سیل ربوده میبرد. آن جوان بازگشت و آن را نیز گرفت و بروی سنگ رسانید ولی چون در آن میان خودش از تاب افتاده بود نتوانست بالای سنگ بیاید و سیل او را غلتانید و با خود برد. ما دو تن را رها گردانید ولی خودش نابود شد و از میان رفت.»
از این داستانها بیشمار بوده. اینها ما را راه مینماید که همهی کارهای آدمی از سرچشمهی خودخواهی نیست. بلکه چنانکه یک رشتهی آنها از روی خودخواهیست ، یک رشتهی دیگر نیز از راه دلسوزی بدیگران و نیکخواهی و مانند اینهاست.
اینست ما به یک هودهی بزرگی راه میبریم و آن اینکه آدمی دارای دو گوهر جداگانه است : یکی گوهری که با همهی جانوران در آن یکسانست ، گوهری که سرچشمهی خواهاکها و کناکهایش خودخواهیست. دیگری گوهری که ویژهی خود اوست ، گوهری که سرچشمهی خواهاکها و کناکهایش دلسوزی و نیکخواهیست.
میباید گفت : هر جانوری دارای دو چیز است : یکی تن که همان گوشت و استخوان و رگ و پوست است ، دیگری جان که نیروی زندگانیست. نیروییست که با گردش خون برپاست. لیکن آدمی جز آن دو ، دارای چیزیست که ما آن را «روان» مینامیم. پی بردن ما بروان از این راه میباشد.
🔶 دردها و درمانها ـ بخش 7 (یا گفتارهایی از مهنامهی پیمان)
🔸 نیک و بد (1) تکهی 9
کسانی چندان بیباکند که نزد ما میآیند و با خشم و دلتنگی سخن آغاز میکنند و بما خُرده میگیرند که چرا باین کوششها برخاستهایم و چنین میگویند : «این مردم نشوند!». روزی به یکی گفتم همین رفتار نشان آلودگی شماست و این سخن از دل پاکی نمیتراود. با خشم گفت : «چرا؟!..» گفتم : بیماری که به بستر افتاده و حال بدی پیدا کرده اگر پزشکی امید به بهبودش دارد بر سر او رود و نوید و دلداری دهد و درمانهایی گوید ، و آنکه نومید است او را بخود گزارد و پی کار خویش گیرد ، و آیا بدنهادی نخواهد بود اگر پزشکی که از بیمار نومید است بر سر او رود و پیاپی گوید : «تو بهبود نخواهی یافت» و «تو خواهی مُرد» و با پزشکی که امید به بهبود میدارد و بدرمان او میکوشد بدشمنی برخیزد و از خشم و پرخاش بازنایستد؟!.. آیا چنین کاری جز از رشک و ناپاکدرونی تواند بود؟!.. آخر تو را چه واداشته که راه دوری پیمایی و برای گفتن چنین سخنی نزد من آیی؟!.. آخر تو را با توده چه کار است؟!.. چرا از خود نمیگویی؟!.. آیا خودت میشوی یا نه؟!..
دیگری نزد من میآید و مینشیند و دوستی مینماید و روی بمن میآورد و چنین میگوید : «اینها که شما مینویسید چیزهای تازهای نیست. همهی اینها در کتابها هست. چنین نیست؟...» این را میگوید و چشم به رخ من میدوزد و رندانه میخواهد از خود من گواهی گیرد. میگویم : تُرا باین سخن چه واداشته؟! آیا چه نتیجه از این چشم میداری؟!.. این سخنان چه تازه و چه کهنه اگر راست است باید بپذیری و به یاری و همراهی برخیزی و اگر نیست آنچه پاسخ توانی بگویی. آخر پنجاه سال بیشتر میداری ، تا کی این ناپاکی؟!.. تا کی این آلودگی؟!.. از اینگونه داستانها فراوانست و با گفتن بجایی نرسد.
🔸 نیک و بد (1) تکهی 9
کسانی چندان بیباکند که نزد ما میآیند و با خشم و دلتنگی سخن آغاز میکنند و بما خُرده میگیرند که چرا باین کوششها برخاستهایم و چنین میگویند : «این مردم نشوند!». روزی به یکی گفتم همین رفتار نشان آلودگی شماست و این سخن از دل پاکی نمیتراود. با خشم گفت : «چرا؟!..» گفتم : بیماری که به بستر افتاده و حال بدی پیدا کرده اگر پزشکی امید به بهبودش دارد بر سر او رود و نوید و دلداری دهد و درمانهایی گوید ، و آنکه نومید است او را بخود گزارد و پی کار خویش گیرد ، و آیا بدنهادی نخواهد بود اگر پزشکی که از بیمار نومید است بر سر او رود و پیاپی گوید : «تو بهبود نخواهی یافت» و «تو خواهی مُرد» و با پزشکی که امید به بهبود میدارد و بدرمان او میکوشد بدشمنی برخیزد و از خشم و پرخاش بازنایستد؟!.. آیا چنین کاری جز از رشک و ناپاکدرونی تواند بود؟!.. آخر تو را چه واداشته که راه دوری پیمایی و برای گفتن چنین سخنی نزد من آیی؟!.. آخر تو را با توده چه کار است؟!.. چرا از خود نمیگویی؟!.. آیا خودت میشوی یا نه؟!..
دیگری نزد من میآید و مینشیند و دوستی مینماید و روی بمن میآورد و چنین میگوید : «اینها که شما مینویسید چیزهای تازهای نیست. همهی اینها در کتابها هست. چنین نیست؟...» این را میگوید و چشم به رخ من میدوزد و رندانه میخواهد از خود من گواهی گیرد. میگویم : تُرا باین سخن چه واداشته؟! آیا چه نتیجه از این چشم میداری؟!.. این سخنان چه تازه و چه کهنه اگر راست است باید بپذیری و به یاری و همراهی برخیزی و اگر نیست آنچه پاسخ توانی بگویی. آخر پنجاه سال بیشتر میداری ، تا کی این ناپاکی؟!.. تا کی این آلودگی؟!.. از اینگونه داستانها فراوانست و با گفتن بجایی نرسد.
✴️ در پیرامون دولت باکو و جنگ «قره باغ»
عباس عراقچی معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی میگوید: «از «اتباع» دو کشور [ارمنستان و دولت ساختگی باکو] در کشور ما سالهاست که در کنار یکدیگر با صلح و صفا زندگی میکنند.» گویا این بیچاره، هنوز معنی حقوقی واژه «اتباع» را نمیداند و نمیفهمد چه میگوید. باید به او گفت: «ای نادان ! آیا مردم آذربایجان، «اتباع» جمهوری ساختگی آذربایجان هستند؟! یا ارمنیتباران ایرانی که از چندین سده پیش در ایران میزیند، «اتباع» دولت ارمنستان میباشند؟! آیا هیچ میفهمی چه میگویی؟!» اینست اندازه فهم سیاسی و دانش تاریخی کارگزاران حکومت روضه خوانان و مداحان. بدا بحال این کشور که چنین دلخکی در جایگاه معاون وزیر امور خارجه، بگونهای سخن میگوید که یادآور «تبلیغات» دروغین و بیپایه دولت باکو و دشمنان ایران است.
چنانکه کتابهای تاریخی و نقشههای باستانی گواهست، نام تاریخی سرزمینهای شمال رود ارس، «اران» بوده و «آذربایجان» نام باستانی و چندهزارساله ایالت جنوب رود ارس میباشد و این نام تا پیش از سال 1918 برای ایالتهای شمال رود ارس بکار نرفته. چنانکه شهرت دارد و همه خوانندگان میدانند، این بخش از قفقاز بخشی از خاک ایران بود که در نتیجه شکست از روسها و پذیرش پیمانهای «گلستان» و «ترکمانچای» از ایران جدا شده و بروسیه تزاری پیوست. نخستینبار در سال 1918 بود که در پی شورش در روسیه و برافتادن تزار، دولتی بنام دروغین و ساختگی «جمهوری آذربایجان» با پشتیبانی برخی سیاستهای بیگانه در باکو پدید آمد و سران این دولت نوپدید، دست تاراج بسوی نام تاریخی «آذربایجان» مییازند و همانا چشم آز بخاک ایران داشتهاند.
دولت عثمانی نیز که روزهای واپسین خود را بسر میبرد و نتوانسته بود زیر عنوان «اسلام» و «خلافت اسلامی» تودههای ناترکزبان زیر دست خود را نگهدارد، در هوای «پانترکی» افتاده بود تا زیر این عنوان، از دست دادن سرزمینهای عربزبان و اروپایی خود در غرب را در شرق جبران نماید و از این جهت بود که از چنین نامگزاری و سیاستی پشتیبانی مینمود و در جهت همین سیاست، چندی هم آذربایجان ایران را «اشغال» کرده بود. شکست عثمانی در جنگ جهانی یکم، این برنامه را ناانجام گزارد و سپاه عثمانی ناچار از ایران بیرون رفت. در پی پیروزی بلشویکها در «جنگ داخلی روسیه» و سرازیر شدن ارتش سرخ بقفقاز و برانداختن دولت باکو، بلشویکها قفقاز را نیز زیر عنوان «جمهوریهای شوروی» بکشور شوروی پیوستند ولی این بار سران شوروی نیز همان نام ساخته و دروغین را برای آنجا نگه میدارند.
👇
عباس عراقچی معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی میگوید: «از «اتباع» دو کشور [ارمنستان و دولت ساختگی باکو] در کشور ما سالهاست که در کنار یکدیگر با صلح و صفا زندگی میکنند.» گویا این بیچاره، هنوز معنی حقوقی واژه «اتباع» را نمیداند و نمیفهمد چه میگوید. باید به او گفت: «ای نادان ! آیا مردم آذربایجان، «اتباع» جمهوری ساختگی آذربایجان هستند؟! یا ارمنیتباران ایرانی که از چندین سده پیش در ایران میزیند، «اتباع» دولت ارمنستان میباشند؟! آیا هیچ میفهمی چه میگویی؟!» اینست اندازه فهم سیاسی و دانش تاریخی کارگزاران حکومت روضه خوانان و مداحان. بدا بحال این کشور که چنین دلخکی در جایگاه معاون وزیر امور خارجه، بگونهای سخن میگوید که یادآور «تبلیغات» دروغین و بیپایه دولت باکو و دشمنان ایران است.
چنانکه کتابهای تاریخی و نقشههای باستانی گواهست، نام تاریخی سرزمینهای شمال رود ارس، «اران» بوده و «آذربایجان» نام باستانی و چندهزارساله ایالت جنوب رود ارس میباشد و این نام تا پیش از سال 1918 برای ایالتهای شمال رود ارس بکار نرفته. چنانکه شهرت دارد و همه خوانندگان میدانند، این بخش از قفقاز بخشی از خاک ایران بود که در نتیجه شکست از روسها و پذیرش پیمانهای «گلستان» و «ترکمانچای» از ایران جدا شده و بروسیه تزاری پیوست. نخستینبار در سال 1918 بود که در پی شورش در روسیه و برافتادن تزار، دولتی بنام دروغین و ساختگی «جمهوری آذربایجان» با پشتیبانی برخی سیاستهای بیگانه در باکو پدید آمد و سران این دولت نوپدید، دست تاراج بسوی نام تاریخی «آذربایجان» مییازند و همانا چشم آز بخاک ایران داشتهاند.
دولت عثمانی نیز که روزهای واپسین خود را بسر میبرد و نتوانسته بود زیر عنوان «اسلام» و «خلافت اسلامی» تودههای ناترکزبان زیر دست خود را نگهدارد، در هوای «پانترکی» افتاده بود تا زیر این عنوان، از دست دادن سرزمینهای عربزبان و اروپایی خود در غرب را در شرق جبران نماید و از این جهت بود که از چنین نامگزاری و سیاستی پشتیبانی مینمود و در جهت همین سیاست، چندی هم آذربایجان ایران را «اشغال» کرده بود. شکست عثمانی در جنگ جهانی یکم، این برنامه را ناانجام گزارد و سپاه عثمانی ناچار از ایران بیرون رفت. در پی پیروزی بلشویکها در «جنگ داخلی روسیه» و سرازیر شدن ارتش سرخ بقفقاز و برانداختن دولت باکو، بلشویکها قفقاز را نیز زیر عنوان «جمهوریهای شوروی» بکشور شوروی پیوستند ولی این بار سران شوروی نیز همان نام ساخته و دروغین را برای آنجا نگه میدارند.
👇
شادروان احمد کسروی در بخش سوم کتاب «شهریاران گمنام» که در سال 1308 چاپ شده، در این زمینه چنین نوشته :
«آران در شمال ایران و در غرب دریاچه خزر نهاده و شهرهای بزرگ آنجا باکو و گنجه و شماخی و دربند است. از شهرهای کهنهاش «بردوا» (بردعه) است که اکنون خرابههای آن پیداست. یونانیان و رومیان باستان آن را Albania ، و ارمنیان (آغوانک) خواندهاند. تازیکان نام پارسی آن را تغییر داده «اران» مینامیدند (بر وزن شداد). همه این نامها یکی است و از سنجش آنها با همدیگر توان دانست که بومیان نخستین این سرزمین «آل» یا «آر» نام داشتهاند. از دیرین زمان که آگاهی در دست هست آران جز بدین نام خوانده نشده و تا آنجا که ما میدانیم تا قرنهای هفتم و هشتم هجری این نام برای آنجا معروف بوده ازآن پس کمکم روی به ناپدیدی گزارده است. ... شگفت است که آران را اکنون«آذربایجان» میخوانند. با آنکه آذربایجان یا آذربایگان نام سرزمین دیگریست که در پهلوی آران و بزرگتر و شناستر از آن میباشد و از دیرین زمان که آگاهی در دست هست همواره این دو سرزمین از هم جدا بوده و هیچگاه نام آذربایگان بر آران گفته نشده است. ما تاکنون ندانستهایم که برادران آرانی ما که حکومت آزادی برای سرزمین خود برپا کرده میخواستند نامی نیز برآنجا بگزارند برای چه نام تاریخی و کهن خود را کنار نهاده دست یغما بسوی نام آذربایگان دراز کردند؟! و چه سودی را از این کار شگفت خود امیدوار بودند؟! این خردهگیری نه از آنست که ما برخاسته آذربایگانیم و تعصب بوم و میهن خود نگه میداریم. چه آذربایگان را از این کار هیچگونه زیان نیست- بلکه از اینست که برادران آرانی ما در آغاز زندگانی ملی و آزاد خود پشت پا به تاریخی و گذشته سرزمینشان میزنند و این خود زیانی بزرگ است. وانگاه تاریخ مانند چنین کار شگفت را سراغ ندارد!»
پس از برافتادن «اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی» که جمهوریهای شوروی پیرامون روسیه «استقلال» می یابند، دولت تازه باکو با برگزیدن همان نام دروغین، یکی از پایههای سیاست خود را در برابر ایران، بر تبلیغات بدخواهانه بزیان یکپارچگی سرزمینی ایران میگزارد. این تبلیغات دربردارنده دعاوی آشکار درباره بخشهایی از خاک ایران است، چنانکه این دعاوی بیپایه در کتابهای درسی آموزشگاههای آنجا بازتاب یافته و نقشههایی در آنها بچاپ میرسد که بخشهای بزرگی از خاک ایران را جزو کشور نوپدید «اران» نشان میدهد. گویا دولت نوپدید «اران»، پس از «استقلال» یافتن، از بیم از دست دادن دوباره آن بوده که پایگاههای نظامی در اختیار آمریکا و اسرائیل نهاده و کانهای نفت باکو و سواحل دریای کاسپین را هم که روزگاری در دوره تزاری در دست «روچیلدها» و «نوبلها» بود، با قرارداد زبونانهای به «کنسرسیوم» از کمپانیهای نفتی غربی مانند بریتیش پترولیوم واگزار مینماید و بدینسان پای «غولهای نفتی» را نیز بدریای کاسپین و پیرامون مرزهای ایران باز میکند.
چنانکه بسیاری از ایرانخواهان آگاه و دانشور گفتهاند، پس از فروپاشی شوروی، یکی از غلطکاریها یا خیانتهای جمهوری اسلامی، برسمیت شناختن «جمهوری آذربایجان»، با چنین نام دروغین و چنان دعاوی دشمنانه درباره یکپارچگی خاک ایران بوده. چنانکه از کتاب خاطرات «اکبر هاشمی رفسنجانی» برمیآید، او و رهبر جمهوری اسلامی، در آن زمان این «تصمیم» را گرفتهاند و جز این نیز نتوانستی بود.
چندی است که دولت باکو با پشتیبانی آشکار و بیپرده دولت ترکیه، کشاکش کهنه بر سر «قرهباغ» را با دولت ارمنستان از سر گرفته. کشاکش بر سر «قره باغ» و جنگ «ارمنی و مسلمان» در قفقاز داستان درازی دارد که در اینجا موضوع سخن ما نیست. آنچه موضوع سخن ماست و این بار مایه بیم ایرانخواهان و غیرتمندان آذربایجان گردیده، اینست که میدان این جنگ واپسین، جنوب قرهباغ هممرز با ایران می باشد و گویا خواست دولت باکو و جمهوری ترکیه، بریدن پیوستگی مرز ایران با قره باغ و ارمنستان و باز کردن دالانی در درازای مرز ایران برای پیوستن خاک دولت باکو به نخجوان و ترکیه میباشد که آرزوهای پانترکهای آخرهای روزگار عثمانی را بیاد میآورد.
👇
«آران در شمال ایران و در غرب دریاچه خزر نهاده و شهرهای بزرگ آنجا باکو و گنجه و شماخی و دربند است. از شهرهای کهنهاش «بردوا» (بردعه) است که اکنون خرابههای آن پیداست. یونانیان و رومیان باستان آن را Albania ، و ارمنیان (آغوانک) خواندهاند. تازیکان نام پارسی آن را تغییر داده «اران» مینامیدند (بر وزن شداد). همه این نامها یکی است و از سنجش آنها با همدیگر توان دانست که بومیان نخستین این سرزمین «آل» یا «آر» نام داشتهاند. از دیرین زمان که آگاهی در دست هست آران جز بدین نام خوانده نشده و تا آنجا که ما میدانیم تا قرنهای هفتم و هشتم هجری این نام برای آنجا معروف بوده ازآن پس کمکم روی به ناپدیدی گزارده است. ... شگفت است که آران را اکنون«آذربایجان» میخوانند. با آنکه آذربایجان یا آذربایگان نام سرزمین دیگریست که در پهلوی آران و بزرگتر و شناستر از آن میباشد و از دیرین زمان که آگاهی در دست هست همواره این دو سرزمین از هم جدا بوده و هیچگاه نام آذربایگان بر آران گفته نشده است. ما تاکنون ندانستهایم که برادران آرانی ما که حکومت آزادی برای سرزمین خود برپا کرده میخواستند نامی نیز برآنجا بگزارند برای چه نام تاریخی و کهن خود را کنار نهاده دست یغما بسوی نام آذربایگان دراز کردند؟! و چه سودی را از این کار شگفت خود امیدوار بودند؟! این خردهگیری نه از آنست که ما برخاسته آذربایگانیم و تعصب بوم و میهن خود نگه میداریم. چه آذربایگان را از این کار هیچگونه زیان نیست- بلکه از اینست که برادران آرانی ما در آغاز زندگانی ملی و آزاد خود پشت پا به تاریخی و گذشته سرزمینشان میزنند و این خود زیانی بزرگ است. وانگاه تاریخ مانند چنین کار شگفت را سراغ ندارد!»
پس از برافتادن «اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی» که جمهوریهای شوروی پیرامون روسیه «استقلال» می یابند، دولت تازه باکو با برگزیدن همان نام دروغین، یکی از پایههای سیاست خود را در برابر ایران، بر تبلیغات بدخواهانه بزیان یکپارچگی سرزمینی ایران میگزارد. این تبلیغات دربردارنده دعاوی آشکار درباره بخشهایی از خاک ایران است، چنانکه این دعاوی بیپایه در کتابهای درسی آموزشگاههای آنجا بازتاب یافته و نقشههایی در آنها بچاپ میرسد که بخشهای بزرگی از خاک ایران را جزو کشور نوپدید «اران» نشان میدهد. گویا دولت نوپدید «اران»، پس از «استقلال» یافتن، از بیم از دست دادن دوباره آن بوده که پایگاههای نظامی در اختیار آمریکا و اسرائیل نهاده و کانهای نفت باکو و سواحل دریای کاسپین را هم که روزگاری در دوره تزاری در دست «روچیلدها» و «نوبلها» بود، با قرارداد زبونانهای به «کنسرسیوم» از کمپانیهای نفتی غربی مانند بریتیش پترولیوم واگزار مینماید و بدینسان پای «غولهای نفتی» را نیز بدریای کاسپین و پیرامون مرزهای ایران باز میکند.
چنانکه بسیاری از ایرانخواهان آگاه و دانشور گفتهاند، پس از فروپاشی شوروی، یکی از غلطکاریها یا خیانتهای جمهوری اسلامی، برسمیت شناختن «جمهوری آذربایجان»، با چنین نام دروغین و چنان دعاوی دشمنانه درباره یکپارچگی خاک ایران بوده. چنانکه از کتاب خاطرات «اکبر هاشمی رفسنجانی» برمیآید، او و رهبر جمهوری اسلامی، در آن زمان این «تصمیم» را گرفتهاند و جز این نیز نتوانستی بود.
چندی است که دولت باکو با پشتیبانی آشکار و بیپرده دولت ترکیه، کشاکش کهنه بر سر «قرهباغ» را با دولت ارمنستان از سر گرفته. کشاکش بر سر «قره باغ» و جنگ «ارمنی و مسلمان» در قفقاز داستان درازی دارد که در اینجا موضوع سخن ما نیست. آنچه موضوع سخن ماست و این بار مایه بیم ایرانخواهان و غیرتمندان آذربایجان گردیده، اینست که میدان این جنگ واپسین، جنوب قرهباغ هممرز با ایران می باشد و گویا خواست دولت باکو و جمهوری ترکیه، بریدن پیوستگی مرز ایران با قره باغ و ارمنستان و باز کردن دالانی در درازای مرز ایران برای پیوستن خاک دولت باکو به نخجوان و ترکیه میباشد که آرزوهای پانترکهای آخرهای روزگار عثمانی را بیاد میآورد.
👇
چنین نقشهای هرگاه به نتیجه رسد، به «استقرار» نیروهایی با دعاوی دشمنانه بزیان یکپارچگی ایران در درازای مرزهای شمالغربی کشور ما خواهد انجامید و دانسته نیست حکومت ملایان و روضه خوانان در برابر چنین نقشه شومی چه خواهد کرد و عراقچی را با چه پیغامی روانه ساخته. این داستان جای بسی بیم میباشد، زیرا این «خیانتکاران» که امروز سررشتهدار کارهایند، پیشینه سیاهی برجای گزاردهاند و میدانیم که اینها به ایران نه بچشم «میهن» بلکه بعنوان «پایگاه شیعیگری» یا «پایگاه حکومت آخوندی» یا بزبان خودشان «امالقری جهان اسلام» مینگرند. همان دلخکهایی که همین چندی پیش «کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای کاسپین» را دستینه نهادند و «برجام» ننگین را نیز شاهکار دیپلماسی خود میشمارند و از برای آن به یکدیگر، «مدال قهرمان دیپلماسی» نیز دادند.
👇
👇
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
سخنان بیپای عراقچی معاون ظریف وزیر خارجه
👇
👇
🔶 راه رستگاری
🔸 گفتار پنجم : آفریدگار (تکهی دو از دو)
شاید کسانی اینها را خوار دارند و دلیل عامیانه پندارند ، ولی نه چنان است. راستترین و سادهترین راه همینست و بس. امروز همهی دانشها از این راه پیش میرود و آنهمه فیروزیها از این راه بدست میآید. «یک چیز را دیدن و سنجیدن و پی بسرچشمهی آن بردن» بنیاد همهی دانشهاست. آیا اسحاق نیوتن قانون کشش (1) را از کجا شناخت؟!.. نه اینست فروافتادن سیبی را از درخت دیده و انگیزهی آن را جسته آن قانون را یافت؟!.. (2) آیا ستارهشناسان اروپا نپتُن را از کجا پیدا کردند؟!.. نه اینست نابهنگامیهایی در گردش اُرانوس دیدند و به بودن ستارهی دیگری در بالاتر از آن پی بردند و از چندین هزار فرسنگ جسته آن را پیدا کردند؟!.. (3)
اینها را با دیدن جهان و پی بردن بآفریدگار چه جدایی درمیانست؟!.. چرا باید آن دریافت ساده را استوار ندارند؟!.. از چیست شما اگر باغی در بیابان بینید باور کنید آن را دارندهای هست و از دیوارش بالا نروید ، اگر دود انبوهی را از سر خانهای بلند یابید باور کنید آتش گرفته و بیاری مردمش شتابید ، اگر در دشتی یا کوهی آواز درندهای بشنوید درلرزیده از آنجا دور شوید ، هرگاه کسی را با رنگ افسرده یابید دانید رنجور است و از رنجَش پرسید ـ در همه جا دریافت خود را استوار گرفته بآن ارج گزارید. ولی دربارهی جهان و آفریدگار جهان دریافت خود را استوار ندارید؟!..
ما میدانیم هرچه دربارهی آن گفتگوهای بیهوده شود و سخنان گوناگون بمیان آید دلها از آن بدگمانی پیدا کند و دریافتهای ناتوان درماند. نیز میدانیم دربارهی خدا سخنان بیهودهی فراوان گفته شده ، و زمینه از سادگی خود بیرون رفته ، و از اینکه کسانی بدلیلهای گنگ بیجا ـ از داستان دُور و تسلسل و عنوان علت و معلول و مانند اینها ـ برخاستهاند دلها رمیده و کسانی میپندارند راستی را با یک زمینهی تاریک و دشواری روبرو میباشند.
شما اینها را همه کنار گزارید ، و شنیدهها را ناشنیده انگارید ، و بدریافت سادهی خود دلگرم باشید و آن را استوار دارید ، ما نشان خواهیم داد کسانی که آن راههای بیهوده را باز کردهاند و بآن گفتارهای گوناگون دربارهی آفریدگار برخاستهاند مردان گرانمایه و ارجمندی نبودهاند و بیشتر آنان کالایی جز هوس و خودنمایی در دست نداشتهاند.
یک کار دین اینست که راههای بیهودهی پیچیده را از میان بردارد و مردمان را بسرشت سادهی خود بازگرداند.
پابرگیها :
1ـ جاذبه
2ـ میگویند نیوتن از ترس طاعون از شهر بیرون رفته در باغی میزیست. روزی سیبی را دید که از درختی پایین افتاد. نیوتن باندیشه فرورفت. از چیست سیب از آن بالا میافتد؟! پس از اندیشهی بسیار چنین دریافت که چیزها همگی باهم کشش دارند و آنچه بزرگتر باشد کشش او بیشتر و نیرو در آن فزونتر باشد و اینست بر کوچکتر چیرگی نموده آن را بسوی خود کشد و اینکه سیب از درخت افتاد از بهر آنست که زمین آن را میکشد. سپس دامنهی اندیشه را تا آفتاب و ماه و دیگر کرهها رسانیده یکی از بزرگترین پایههای دانش را بنیاد نهاد.
3ـ چون ستارهی ارانوس را پیدا کردند و بحساب گردش او پرداختند نابهنگامیهایی در آن دیدند و اینبود دانستند ستارهی گردندهی دیگری در بالاتر از آن میباشد که کشش آن این نابهنگامیها را پدید میآورد و چون بدریافت خود باور داشتند و گمانهای بیجای دیگری بخود راه نمیدادند بجستجوی آن پرداختند و در سال 1746 گمکردهی خود را یافته آن را نپتن نامیدند. این یکی از شگفتترین فیروزیهای دانش و خود نمونهایست که این راه جستجو راستترین و سادهترین راه میباشد.
🔸 گفتار پنجم : آفریدگار (تکهی دو از دو)
شاید کسانی اینها را خوار دارند و دلیل عامیانه پندارند ، ولی نه چنان است. راستترین و سادهترین راه همینست و بس. امروز همهی دانشها از این راه پیش میرود و آنهمه فیروزیها از این راه بدست میآید. «یک چیز را دیدن و سنجیدن و پی بسرچشمهی آن بردن» بنیاد همهی دانشهاست. آیا اسحاق نیوتن قانون کشش (1) را از کجا شناخت؟!.. نه اینست فروافتادن سیبی را از درخت دیده و انگیزهی آن را جسته آن قانون را یافت؟!.. (2) آیا ستارهشناسان اروپا نپتُن را از کجا پیدا کردند؟!.. نه اینست نابهنگامیهایی در گردش اُرانوس دیدند و به بودن ستارهی دیگری در بالاتر از آن پی بردند و از چندین هزار فرسنگ جسته آن را پیدا کردند؟!.. (3)
اینها را با دیدن جهان و پی بردن بآفریدگار چه جدایی درمیانست؟!.. چرا باید آن دریافت ساده را استوار ندارند؟!.. از چیست شما اگر باغی در بیابان بینید باور کنید آن را دارندهای هست و از دیوارش بالا نروید ، اگر دود انبوهی را از سر خانهای بلند یابید باور کنید آتش گرفته و بیاری مردمش شتابید ، اگر در دشتی یا کوهی آواز درندهای بشنوید درلرزیده از آنجا دور شوید ، هرگاه کسی را با رنگ افسرده یابید دانید رنجور است و از رنجَش پرسید ـ در همه جا دریافت خود را استوار گرفته بآن ارج گزارید. ولی دربارهی جهان و آفریدگار جهان دریافت خود را استوار ندارید؟!..
ما میدانیم هرچه دربارهی آن گفتگوهای بیهوده شود و سخنان گوناگون بمیان آید دلها از آن بدگمانی پیدا کند و دریافتهای ناتوان درماند. نیز میدانیم دربارهی خدا سخنان بیهودهی فراوان گفته شده ، و زمینه از سادگی خود بیرون رفته ، و از اینکه کسانی بدلیلهای گنگ بیجا ـ از داستان دُور و تسلسل و عنوان علت و معلول و مانند اینها ـ برخاستهاند دلها رمیده و کسانی میپندارند راستی را با یک زمینهی تاریک و دشواری روبرو میباشند.
شما اینها را همه کنار گزارید ، و شنیدهها را ناشنیده انگارید ، و بدریافت سادهی خود دلگرم باشید و آن را استوار دارید ، ما نشان خواهیم داد کسانی که آن راههای بیهوده را باز کردهاند و بآن گفتارهای گوناگون دربارهی آفریدگار برخاستهاند مردان گرانمایه و ارجمندی نبودهاند و بیشتر آنان کالایی جز هوس و خودنمایی در دست نداشتهاند.
یک کار دین اینست که راههای بیهودهی پیچیده را از میان بردارد و مردمان را بسرشت سادهی خود بازگرداند.
پابرگیها :
1ـ جاذبه
2ـ میگویند نیوتن از ترس طاعون از شهر بیرون رفته در باغی میزیست. روزی سیبی را دید که از درختی پایین افتاد. نیوتن باندیشه فرورفت. از چیست سیب از آن بالا میافتد؟! پس از اندیشهی بسیار چنین دریافت که چیزها همگی باهم کشش دارند و آنچه بزرگتر باشد کشش او بیشتر و نیرو در آن فزونتر باشد و اینست بر کوچکتر چیرگی نموده آن را بسوی خود کشد و اینکه سیب از درخت افتاد از بهر آنست که زمین آن را میکشد. سپس دامنهی اندیشه را تا آفتاب و ماه و دیگر کرهها رسانیده یکی از بزرگترین پایههای دانش را بنیاد نهاد.
3ـ چون ستارهی ارانوس را پیدا کردند و بحساب گردش او پرداختند نابهنگامیهایی در آن دیدند و اینبود دانستند ستارهی گردندهی دیگری در بالاتر از آن میباشد که کشش آن این نابهنگامیها را پدید میآورد و چون بدریافت خود باور داشتند و گمانهای بیجای دیگری بخود راه نمیدادند بجستجوی آن پرداختند و در سال 1746 گمکردهی خود را یافته آن را نپتن نامیدند. این یکی از شگفتترین فیروزیهای دانش و خود نمونهایست که این راه جستجو راستترین و سادهترین راه میباشد.
نیک و بد (1) تکهی یکم.pdf
365.9 KB
🔶 دردها و درمانها ـ بخش ۷ (یا گفتارهایی از مهنامهی پیمان)
🔸 نیک و بد (۱) - تکهی ۱
🔹 مردم چرا نیک نمیشوند؟!..
🔹 مردم چگونه نیک شوند؟!...
🔹 خودفروشیست یا نیکخواهی؟..
🔸 نیک و بد (۱) - تکهی ۱
🔹 مردم چرا نیک نمیشوند؟!..
🔹 مردم چگونه نیک شوند؟!...
🔹 خودفروشیست یا نیکخواهی؟..
Forwarded from کتابخانه پاکدینی (کتابهای احمد کسروی و یاران او)
فرهنگ چیست.pdf
516.4 KB
🔶 فرهنگ چیست؟
🖌 احمد کسروی
☀️ اجتماعی
🖌 احمد کسروی
☀️ اجتماعی
🔶 در پیرامون روان
🔸 نشست دوم : چگونه به هستی روان پی میبریم؟. ـ (تکهی 3)
برای روشنی سخن باید دو نکته را بدیده گرفت :
یکی آنکه آدمی کارهایش بدو گونه است ، به آخشیج [=ضد] همست. یک بار میبینی از دیگران میرباید ، و بر سر اندکچیزی با برادرش کشاکش میکند و دیگر بار میبینی از درماندگان دست میگیرد و پولهایی به بینوایان بیگانه میدهد. در تبریز حاجی ابوالقاسم نامی بازرگان میبود. میگفتندی بسیار آزمند است و یکقران و یکقران پول میتوزد و میانبارد (1). همین مرد در سال گرانی و خشکسالی رادمردانه[=سخاوتمندانه] بنگهداری بینوایان برخاست و پولهای بسیاری در آن راه بکار برد.
دیگری آنکه جانوران از نیکخواهی و دلسوزی بهره نمیدارند و کارهای آنها جز به یکسان نیست. شما بارها دیدهاید گوسفندی را در اینجا سر میبرند ، گوسفندان دیگر در پیرامون آن آسوده میچرند و پروایی نمیدارند. بارها دیدهاید اسب درشکه میلغزد و میافتد و پایش میشکند و اسب همراهش بجای دلسوزی ، لگدی هم به پهلوی او میزند.
گذشته از اینها ، اگر کسی هوش گمارد همیشه آدمی دودلست ، همیشه از درون خود در کشاکشست. با یکی در خشم شده سیلی برویش میزند و پس از کمی پشیمان شده میپوزد (2) و آمرزش میطلبد. از بینوایی بر سر راه دست نگرفته میگذرد و پس از چند گام پشیمان شده بازمیگردد و پولی یا چیزی میدهد.
شما هنگامی که از کسی بیفرهنگی و ناپاسداری دیدهاید با خود میگویید بر سرش کوبم و سزایش دهم و در همان هنگام نیروی دیگری از درونتان شما را از آن کار بازمیدارد.
بیگفتگوست که اینها از یک گوهر نیست. از یک سرچشمه دو کار بآخشیج هم نتواند بود. یک نیرو نتواند هم برانگیزد و هم بازدارد.
پابرگیها (از ویراینده) :
1ـ اصل : میانبازد ، انباریدن = ریشهی دوم انباشتن
2ـ پوزیدن = معذرت خواستن ؛ پوزش = معذرتخواهی
🔸 نشست دوم : چگونه به هستی روان پی میبریم؟. ـ (تکهی 3)
برای روشنی سخن باید دو نکته را بدیده گرفت :
یکی آنکه آدمی کارهایش بدو گونه است ، به آخشیج [=ضد] همست. یک بار میبینی از دیگران میرباید ، و بر سر اندکچیزی با برادرش کشاکش میکند و دیگر بار میبینی از درماندگان دست میگیرد و پولهایی به بینوایان بیگانه میدهد. در تبریز حاجی ابوالقاسم نامی بازرگان میبود. میگفتندی بسیار آزمند است و یکقران و یکقران پول میتوزد و میانبارد (1). همین مرد در سال گرانی و خشکسالی رادمردانه[=سخاوتمندانه] بنگهداری بینوایان برخاست و پولهای بسیاری در آن راه بکار برد.
دیگری آنکه جانوران از نیکخواهی و دلسوزی بهره نمیدارند و کارهای آنها جز به یکسان نیست. شما بارها دیدهاید گوسفندی را در اینجا سر میبرند ، گوسفندان دیگر در پیرامون آن آسوده میچرند و پروایی نمیدارند. بارها دیدهاید اسب درشکه میلغزد و میافتد و پایش میشکند و اسب همراهش بجای دلسوزی ، لگدی هم به پهلوی او میزند.
گذشته از اینها ، اگر کسی هوش گمارد همیشه آدمی دودلست ، همیشه از درون خود در کشاکشست. با یکی در خشم شده سیلی برویش میزند و پس از کمی پشیمان شده میپوزد (2) و آمرزش میطلبد. از بینوایی بر سر راه دست نگرفته میگذرد و پس از چند گام پشیمان شده بازمیگردد و پولی یا چیزی میدهد.
شما هنگامی که از کسی بیفرهنگی و ناپاسداری دیدهاید با خود میگویید بر سرش کوبم و سزایش دهم و در همان هنگام نیروی دیگری از درونتان شما را از آن کار بازمیدارد.
بیگفتگوست که اینها از یک گوهر نیست. از یک سرچشمه دو کار بآخشیج هم نتواند بود. یک نیرو نتواند هم برانگیزد و هم بازدارد.
پابرگیها (از ویراینده) :
1ـ اصل : میانبازد ، انباریدن = ریشهی دوم انباشتن
2ـ پوزیدن = معذرت خواستن ؛ پوزش = معذرتخواهی
🔶 دردها و درمانها ـ بخش 7 (یا گفتارهایی از مهنامهی پیمان)
🔸 نیک و بد (1) تکهی 10
چه باید کرد؟..
خواهید گفت : پس چه باید کرد؟. میگوییم : باید چاره کرد ، باید هر دو جلوگیر را از میان برداشت. یک راه هر چند دور باشد با رفتن است که بپایان رسد. این گرفتاری بسیار بزرگ است و زیانهای بسیار بزرگی را درپی میدارد. در یک توده که نیک و بد شناخته نبود راه پیشرفت بروی او بسته باشد و هرگز نباید امید برستگاری آن توده بست. ما اگر بخواهیم زیانهای این گرفتاری را بشماریم باید ده صفحه بیشتر را پر گردانیم و اینست بآن نپرداخته و تنها بچند زیانی که بسیار روشنست بس میکنیم :
1ـ در یک توده که نیک و بد را بنیادی نبود هر کس از اندیشهی نارسای خود نیک و بدی بیرون آورد و چشم دارد که همگی آنها را پذیرند و چون بیند نمیپذیرند دلتنگ گردد و زبان بگله و بدگویی گشاید بلکه از دشمنی و آزار هم بازنایستد. درست مانند آنکه در بیابانی راه نباشد و یک دسته راهروان که بآنجا افتادهاند هر یکی رو بسوی دیگری گرداند و آن را راه پندارد و چون بیند دیگران نمیپذیرند و پیروی نمیکنند برآشوبد و پا بزمین کوفته بد گوید ، و دیگران نیز هر کدام همین کار را کنند.
اکنون در تودهی ما همین هست و شما به هر کس از نیکان و نیکخواهان برخورید بر دیگران خشمناک است و از آنان دل پردرد میدارد و نومیدیها مینماید و بدگوییها میکند. این حال نیکان و نیکخواهانست چه رسد بدیگران. (1)
2ـ در یک توده که نیک و بد شناخته نبود دغلکاران در راه سود خود به نادرستیهای بسیار بدی برخیزند و سپس با رویهکاریهایی (2) پرده بکار خود کشند. اکنون همین نیز هست و ما صد تن را بنام توانیم شمرد که به نادرستیهای بدی دربارهی کشور برخاستهاند و سپس برخی خود را بدینداری زده و با ریش گزاردن و نماز خواندن و زیارت رفتن مردم را فریفتهاند ، و برخی دانشمندی از خود نموده و با کتاب نوشتن و شعر سرودن خاک بچشم مردم پاشیدهاند. تاریخ مشروطه نیک نشان میدهد که در آن روز جنبش و غیرتمندی در حالی که دستههای انبوهی از تودهی گمنام جانفشانیهایی در راه کشور مینمودهاند گروهی از شناختگان نه تنها جانفشانی ننموده و بهیچ زیانی در راه کشور گردن نگزاردهاند به دغلکاریهایی نیز برخاستهاند و رنجهای دیگران را هدر گردانیدهاند و مایهی آن رسواییها شدهاند و بااینهمه از راه دینداری یا دانشپژوهی درآمده و آن زشتیهای خود را از یادها بیرون ساختهاند ، و چون نیک و بد شناخته نیست و تودهی مردم از بیچارگی و درماندگی این نمیدانند که جانفشانی در راه کشور از نیکیهای بسیار بزرگ ، و نادرستی با کشور از بدیهای بسیار ننگین است ، و کسانی که از آن نیکی رو گردانیده و از این بدی بازنایستادهاند چندان تباهکار و روسیاه باشند که با هیچ کاری گناه آنان آمرزیده نشود ، و کتاب نوشتن و شعر سرودن و نماز خواندن و اینگونه چیزها در برابر آنها بسیار کوچک و بیارج باشد. (3)
پابرگیها (از ویراینده) :
1ـ یک علت اصلی نامهربانی مردم با همدیگر همینست. اگر ترازوی نیک و بد در دست مردمان یکسان یا نزدیک بهم سنجد آیا جایی برای اینهمه دشمنی و کینهتوزی بازمیماند؟!.
2ـ رویهکاری = ظاهرسازی
3ـ پس از سال 57 بسیار بودند کسانی که به سختیها و تنگدستی تاب آوردند ولی بآنان که دستشان بخون بیگناهان آغشته بود نزدیک نگردیدند. آیا مردم بایشان با چه دیدهای نگریستند؟! آیا ارج ایشان دانسته گردید؟! باید گفت مردم ایشان را اگرچه خوار نداشتند ولی گرامی هم نگرفتند. از آنسوی دیدیم آنانی که با بدنامترین و ناپاکترین کسان همکاری کردند گرچه در دیدگانی خوار گردیدند و از ارجشان کاسته شد ولی این همگانی نبود و همهی مردم از ایشان بیزاری ننمودند ، بلکه پس از چند سالی چنان گناه بزرگی را از یاد بردند.
آن دستهها که قلم ، سخن ، دانش و هنر را در راه نیرو گرفتن سیاهکاران بلکه خونخواران بکار بردند یا با دشمنان این سرزمین همدستی کردند ، دو نمونهاند که نشان میدهد درمیان ایرانیان نیک از بد جدا نیست ، چه اگر جدا بود از یکسو مردم داوری روشن و سختگیرانهای دربارهی اینان میکردند ، و از سوی دیگر اینها نیز از ترس خواری و بدنامی ، دلیری چنان رفتارهایی را نمیداشتند. اگر این رشته دنبال گردد از اینگونه بیراهیها کم یافت نشود.
🔸 نیک و بد (1) تکهی 10
چه باید کرد؟..
خواهید گفت : پس چه باید کرد؟. میگوییم : باید چاره کرد ، باید هر دو جلوگیر را از میان برداشت. یک راه هر چند دور باشد با رفتن است که بپایان رسد. این گرفتاری بسیار بزرگ است و زیانهای بسیار بزرگی را درپی میدارد. در یک توده که نیک و بد شناخته نبود راه پیشرفت بروی او بسته باشد و هرگز نباید امید برستگاری آن توده بست. ما اگر بخواهیم زیانهای این گرفتاری را بشماریم باید ده صفحه بیشتر را پر گردانیم و اینست بآن نپرداخته و تنها بچند زیانی که بسیار روشنست بس میکنیم :
1ـ در یک توده که نیک و بد را بنیادی نبود هر کس از اندیشهی نارسای خود نیک و بدی بیرون آورد و چشم دارد که همگی آنها را پذیرند و چون بیند نمیپذیرند دلتنگ گردد و زبان بگله و بدگویی گشاید بلکه از دشمنی و آزار هم بازنایستد. درست مانند آنکه در بیابانی راه نباشد و یک دسته راهروان که بآنجا افتادهاند هر یکی رو بسوی دیگری گرداند و آن را راه پندارد و چون بیند دیگران نمیپذیرند و پیروی نمیکنند برآشوبد و پا بزمین کوفته بد گوید ، و دیگران نیز هر کدام همین کار را کنند.
اکنون در تودهی ما همین هست و شما به هر کس از نیکان و نیکخواهان برخورید بر دیگران خشمناک است و از آنان دل پردرد میدارد و نومیدیها مینماید و بدگوییها میکند. این حال نیکان و نیکخواهانست چه رسد بدیگران. (1)
2ـ در یک توده که نیک و بد شناخته نبود دغلکاران در راه سود خود به نادرستیهای بسیار بدی برخیزند و سپس با رویهکاریهایی (2) پرده بکار خود کشند. اکنون همین نیز هست و ما صد تن را بنام توانیم شمرد که به نادرستیهای بدی دربارهی کشور برخاستهاند و سپس برخی خود را بدینداری زده و با ریش گزاردن و نماز خواندن و زیارت رفتن مردم را فریفتهاند ، و برخی دانشمندی از خود نموده و با کتاب نوشتن و شعر سرودن خاک بچشم مردم پاشیدهاند. تاریخ مشروطه نیک نشان میدهد که در آن روز جنبش و غیرتمندی در حالی که دستههای انبوهی از تودهی گمنام جانفشانیهایی در راه کشور مینمودهاند گروهی از شناختگان نه تنها جانفشانی ننموده و بهیچ زیانی در راه کشور گردن نگزاردهاند به دغلکاریهایی نیز برخاستهاند و رنجهای دیگران را هدر گردانیدهاند و مایهی آن رسواییها شدهاند و بااینهمه از راه دینداری یا دانشپژوهی درآمده و آن زشتیهای خود را از یادها بیرون ساختهاند ، و چون نیک و بد شناخته نیست و تودهی مردم از بیچارگی و درماندگی این نمیدانند که جانفشانی در راه کشور از نیکیهای بسیار بزرگ ، و نادرستی با کشور از بدیهای بسیار ننگین است ، و کسانی که از آن نیکی رو گردانیده و از این بدی بازنایستادهاند چندان تباهکار و روسیاه باشند که با هیچ کاری گناه آنان آمرزیده نشود ، و کتاب نوشتن و شعر سرودن و نماز خواندن و اینگونه چیزها در برابر آنها بسیار کوچک و بیارج باشد. (3)
پابرگیها (از ویراینده) :
1ـ یک علت اصلی نامهربانی مردم با همدیگر همینست. اگر ترازوی نیک و بد در دست مردمان یکسان یا نزدیک بهم سنجد آیا جایی برای اینهمه دشمنی و کینهتوزی بازمیماند؟!.
2ـ رویهکاری = ظاهرسازی
3ـ پس از سال 57 بسیار بودند کسانی که به سختیها و تنگدستی تاب آوردند ولی بآنان که دستشان بخون بیگناهان آغشته بود نزدیک نگردیدند. آیا مردم بایشان با چه دیدهای نگریستند؟! آیا ارج ایشان دانسته گردید؟! باید گفت مردم ایشان را اگرچه خوار نداشتند ولی گرامی هم نگرفتند. از آنسوی دیدیم آنانی که با بدنامترین و ناپاکترین کسان همکاری کردند گرچه در دیدگانی خوار گردیدند و از ارجشان کاسته شد ولی این همگانی نبود و همهی مردم از ایشان بیزاری ننمودند ، بلکه پس از چند سالی چنان گناه بزرگی را از یاد بردند.
آن دستهها که قلم ، سخن ، دانش و هنر را در راه نیرو گرفتن سیاهکاران بلکه خونخواران بکار بردند یا با دشمنان این سرزمین همدستی کردند ، دو نمونهاند که نشان میدهد درمیان ایرانیان نیک از بد جدا نیست ، چه اگر جدا بود از یکسو مردم داوری روشن و سختگیرانهای دربارهی اینان میکردند ، و از سوی دیگر اینها نیز از ترس خواری و بدنامی ، دلیری چنان رفتارهایی را نمیداشتند. اگر این رشته دنبال گردد از اینگونه بیراهیها کم یافت نشود.
Forwarded from آذریها |Azariha
یک عکس و چند نکته از ژئوپلیتیک انرژی در جنگ قراباغ
در سال 2006 یعنی زمانی که خط لوله باکو- تفلیس- جیحان گشایش یافت عکس یادگاری با نقشه خط لوله نفت با حضور رئیس جمهور وقت ترکیه،نخست وزیر ترکیه، رئیس جمهور گرجستان و باکو در نهایت لرد براون رئیس بریتش پترولیوم است.
این خطوط لوله داستان دور زدن ایران از طریق راه گرجستان بود. یعنی نفتی که از منافع خزر که بخشی از آن متعلق به ایران بود به شکلی از اروپا منتقل شد که حتی ایران از عواید ترانزیتی آن «محروم» بماند. ناگفته نماند که یکی از وعده های حیدرعلیف به ایران در ازای حمایت نظامی و سیاسی در جنگ اول قراباغ عبور همین خط لوله و میدا نفتی بود که اندکی بعدی به فراموشی سپرده شد.
در نقشه اخیر، مرز بین ایران-ارمنستان محو و به جمهوری باکو ملحق شده است. این همان دالان مورد نظر پان ترکیسم است که همواره مورد تایید بریتانیا نیز بود.
▫️بارها گفته شده است که جنگ اخیر،صرفا درباره قراباغ نیست بلکه اهداف ژئوپلیتیکی و دور برای آن تصور میرود. الحاق منطقه زنگزور به جمهوری باکو و محدود کردن مرزهای ایران به قفقاز صرفا از طریق این جمهور یکی از اهداف استراتژی پان ترکیسم است.
🆔@IR_Azariha
در سال 2006 یعنی زمانی که خط لوله باکو- تفلیس- جیحان گشایش یافت عکس یادگاری با نقشه خط لوله نفت با حضور رئیس جمهور وقت ترکیه،نخست وزیر ترکیه، رئیس جمهور گرجستان و باکو در نهایت لرد براون رئیس بریتش پترولیوم است.
این خطوط لوله داستان دور زدن ایران از طریق راه گرجستان بود. یعنی نفتی که از منافع خزر که بخشی از آن متعلق به ایران بود به شکلی از اروپا منتقل شد که حتی ایران از عواید ترانزیتی آن «محروم» بماند. ناگفته نماند که یکی از وعده های حیدرعلیف به ایران در ازای حمایت نظامی و سیاسی در جنگ اول قراباغ عبور همین خط لوله و میدا نفتی بود که اندکی بعدی به فراموشی سپرده شد.
در نقشه اخیر، مرز بین ایران-ارمنستان محو و به جمهوری باکو ملحق شده است. این همان دالان مورد نظر پان ترکیسم است که همواره مورد تایید بریتانیا نیز بود.
▫️بارها گفته شده است که جنگ اخیر،صرفا درباره قراباغ نیست بلکه اهداف ژئوپلیتیکی و دور برای آن تصور میرود. الحاق منطقه زنگزور به جمهوری باکو و محدود کردن مرزهای ایران به قفقاز صرفا از طریق این جمهور یکی از اهداف استراتژی پان ترکیسم است.
🆔@IR_Azariha
🔶 راه رستگاری
🔸 گفتار ششم : دو لغزشگاه (تکهی یک از دو)
چون در تاریخ مینگریم همیشه آدمیان ـ چنانکه در نهاد ایشان نهاده شده ـ در جستجوی خدا بودهاند و از این راه بازنمیایستادهاند. چیزی که هست در آغاز آن بیک لغزشگاهی برخورده و از پیشرفت بازمیماندهاند. زیرا مردمان دُژآگاه باستان جهان را نیک نشناخته آن را یک دستگاه نمیشمردهاند و از اینرو خدا را بیش از یکی میشناختهاند. آنگاه خدایانی که از پندار خود پدید میآوردهاند آنها را همچون آدمیان دارای خشم و کینه و رشک و هوس و مهر و مانند اینها میشماردهاند و همیشه از آنها میترسیدهاند ، همواره قربانیها میگزاردهاند ، در کارهای بزرگ شور از ایشان میخواستهاند و چون در جنگی فیروز میشدهاند از یغما رسدی [سهم] از بَهر خدایان جدا میکردهاند. پیش هر سنگ و چوبی گردن کج کرده آبروی خود را بخاک میریختهاند ، بدینسان بخیره[=بیجهت] خود را سنگینبار و گرفتار میساختهاند.
این لغزشگاه ایشان بوده و از پیشرفتشان بازمیداشته. تا راهنمایان برخاستهاند و آنان را از آن لغزشگاه رهانیده و از آن سنگینیها سبکبارشان گردانیدهاند.
سپس چون فهمها بیشتر گردیده و آگاهیها فزونی یافته این زمان در این راه لغزشگاه دیگری پدید آمده ـ لغزشگاه ژرفتر و بیمناکتری ـ و آن اینکه کسانی در پیشرفت اندازه نشناختهاند.
راه ما بسوی خدا چند گامی بیشتر باز نیست ، و فراتر از آن باید ایستاد و گام برنداشت. روشنتر بگویم : ما پی بآفریدگار از دیدن و سنجیدن اینجهان میبریم ، و از این سنجیدن بیش از آن درنمییابیم که جهان را آفریدگار دانا و توانایی هست و جهان را از روی دانش و از بهر خواستی آفریده ، و میباید باین اندازه بس نموده بازایستیم. «خدا چیست؟.. جهان را کی آفریده؟» اینها و مانند اینها چیزهاییست که ما راه بسوی آنها نمیداریم و هرگز نباید بآنها پردازیم.
کسانی میگویند : چرا راز آفرینش را نجوییم؟!.. آیا چه زیانی از آن خواهد برخاست؟!..
میگویم : در جایی که راه نیست از پندار و انگار بیش از این بدست نیاید که یک رشته اندیشههای بسیار پستی را بیرون ریزند (همچون اندیشههای پست و سست بتپرستان) ، وانگاه چون میدان پندار و انگار بیکرانست هر کسی راه دیگری پوید و پراکندگیها بمیان آید. بیشُوَند [=بیسبب] نیست ما آن را لغزشگاه مینامیم. کوری که با پای لنگ در کوهستان ناهموار دویدن گیرد نادانتر از کسی نیست که در این زمینهها باندیشه و جستجو پردازد و لگام پندار و انگار را رها سازد.
این خواست خداست که آدمیان باین جستجوها نپردازند. شما از کجا گوهر خدا را توانید شناخت؟!. از کجا پی بآغاز آفرینش و چگونگی آن توانید برد؟!. چه راهی بسوی اینها دارید؟!. در جهان صدها چیزهای نادانسته هست ، آیا با آنها چه میکنید؟!. آن نیروی کشش را که گفتیم نیوتن دریافت آیا کسی گوهر آن را میشناسد؟.. الکتریک که اینهمه بکار میرود آیا شما راز آن را میدانید؟!.. آیا از ناشناختن اینها و خاموشی در برابرشان چه زیانی مردمان راست تا از ناشناختن گوهر خدا و آغاز آفرینش درمیان باشد؟!.
لیکن کسانی بهوس باین چیزها برخاسته پنداربافیها نمودهاند ، بلکه از انگار و گزافه بازنایستادهاند. این بیراهی نخست از یونانیان سر زده و کسانی از ایشان بنام فیلسوف باین زمینهها درآمدهاند و پندارهایی از خود بافتهاند : «از یک چیز جز یک چیز پدید نیاید (1). خدا نمیتوانست خویشتن جهان را آفریند ، او خرد نخست را آفرید و این خرد ، خرد دوم را با چرخ یکم آفرید و آن خرد سوم را با چرخ دوم پدید آورد». اینها همه پندار است ، همه افسانه است. کسی نپرسیده شما اینها را از کجا آوردید؟! این خردها که میگویید چیست و کجاست؟!. به بودن چرخهای نُهگانه جز انگار چه دلیل دیگری میدارید؟!.
این یک نمونهی کوچکیست. این پندارها و گزافهها را که نه دلیل همراه میداشت و نه نتیجهای از آن برمیخاست بخیره «فلسفه» نامیدند و روزبروز بر دامنهی آن افزودند ، و در زمانهای دیرتر از یونان به مصر آمده سپس بمیان شرقیان رسید ، که هرگاه کسی نیک بجوید یکی از گرفتاریهای شرق همین بوده.
پابرگی :
1ـ «الواحد لا یصدر عنه الاالواحد»
🔸 گفتار ششم : دو لغزشگاه (تکهی یک از دو)
چون در تاریخ مینگریم همیشه آدمیان ـ چنانکه در نهاد ایشان نهاده شده ـ در جستجوی خدا بودهاند و از این راه بازنمیایستادهاند. چیزی که هست در آغاز آن بیک لغزشگاهی برخورده و از پیشرفت بازمیماندهاند. زیرا مردمان دُژآگاه باستان جهان را نیک نشناخته آن را یک دستگاه نمیشمردهاند و از اینرو خدا را بیش از یکی میشناختهاند. آنگاه خدایانی که از پندار خود پدید میآوردهاند آنها را همچون آدمیان دارای خشم و کینه و رشک و هوس و مهر و مانند اینها میشماردهاند و همیشه از آنها میترسیدهاند ، همواره قربانیها میگزاردهاند ، در کارهای بزرگ شور از ایشان میخواستهاند و چون در جنگی فیروز میشدهاند از یغما رسدی [سهم] از بَهر خدایان جدا میکردهاند. پیش هر سنگ و چوبی گردن کج کرده آبروی خود را بخاک میریختهاند ، بدینسان بخیره[=بیجهت] خود را سنگینبار و گرفتار میساختهاند.
این لغزشگاه ایشان بوده و از پیشرفتشان بازمیداشته. تا راهنمایان برخاستهاند و آنان را از آن لغزشگاه رهانیده و از آن سنگینیها سبکبارشان گردانیدهاند.
سپس چون فهمها بیشتر گردیده و آگاهیها فزونی یافته این زمان در این راه لغزشگاه دیگری پدید آمده ـ لغزشگاه ژرفتر و بیمناکتری ـ و آن اینکه کسانی در پیشرفت اندازه نشناختهاند.
راه ما بسوی خدا چند گامی بیشتر باز نیست ، و فراتر از آن باید ایستاد و گام برنداشت. روشنتر بگویم : ما پی بآفریدگار از دیدن و سنجیدن اینجهان میبریم ، و از این سنجیدن بیش از آن درنمییابیم که جهان را آفریدگار دانا و توانایی هست و جهان را از روی دانش و از بهر خواستی آفریده ، و میباید باین اندازه بس نموده بازایستیم. «خدا چیست؟.. جهان را کی آفریده؟» اینها و مانند اینها چیزهاییست که ما راه بسوی آنها نمیداریم و هرگز نباید بآنها پردازیم.
کسانی میگویند : چرا راز آفرینش را نجوییم؟!.. آیا چه زیانی از آن خواهد برخاست؟!..
میگویم : در جایی که راه نیست از پندار و انگار بیش از این بدست نیاید که یک رشته اندیشههای بسیار پستی را بیرون ریزند (همچون اندیشههای پست و سست بتپرستان) ، وانگاه چون میدان پندار و انگار بیکرانست هر کسی راه دیگری پوید و پراکندگیها بمیان آید. بیشُوَند [=بیسبب] نیست ما آن را لغزشگاه مینامیم. کوری که با پای لنگ در کوهستان ناهموار دویدن گیرد نادانتر از کسی نیست که در این زمینهها باندیشه و جستجو پردازد و لگام پندار و انگار را رها سازد.
این خواست خداست که آدمیان باین جستجوها نپردازند. شما از کجا گوهر خدا را توانید شناخت؟!. از کجا پی بآغاز آفرینش و چگونگی آن توانید برد؟!. چه راهی بسوی اینها دارید؟!. در جهان صدها چیزهای نادانسته هست ، آیا با آنها چه میکنید؟!. آن نیروی کشش را که گفتیم نیوتن دریافت آیا کسی گوهر آن را میشناسد؟.. الکتریک که اینهمه بکار میرود آیا شما راز آن را میدانید؟!.. آیا از ناشناختن اینها و خاموشی در برابرشان چه زیانی مردمان راست تا از ناشناختن گوهر خدا و آغاز آفرینش درمیان باشد؟!.
لیکن کسانی بهوس باین چیزها برخاسته پنداربافیها نمودهاند ، بلکه از انگار و گزافه بازنایستادهاند. این بیراهی نخست از یونانیان سر زده و کسانی از ایشان بنام فیلسوف باین زمینهها درآمدهاند و پندارهایی از خود بافتهاند : «از یک چیز جز یک چیز پدید نیاید (1). خدا نمیتوانست خویشتن جهان را آفریند ، او خرد نخست را آفرید و این خرد ، خرد دوم را با چرخ یکم آفرید و آن خرد سوم را با چرخ دوم پدید آورد». اینها همه پندار است ، همه افسانه است. کسی نپرسیده شما اینها را از کجا آوردید؟! این خردها که میگویید چیست و کجاست؟!. به بودن چرخهای نُهگانه جز انگار چه دلیل دیگری میدارید؟!.
این یک نمونهی کوچکیست. این پندارها و گزافهها را که نه دلیل همراه میداشت و نه نتیجهای از آن برمیخاست بخیره «فلسفه» نامیدند و روزبروز بر دامنهی آن افزودند ، و در زمانهای دیرتر از یونان به مصر آمده سپس بمیان شرقیان رسید ، که هرگاه کسی نیک بجوید یکی از گرفتاریهای شرق همین بوده.
پابرگی :
1ـ «الواحد لا یصدر عنه الاالواحد»
🔶 در پیرامون روان
🔸 نشست دوم : چگونه به هستی روان پی میبریم؟. ـ (تکهی 4)
در سال سوم پیمان که نخست بار از این زمینه بسخن پرداختیم کسانی چون چیزی تازه میشنیدند بایرادهای خامی پرداختند که یکایک پاسخ دادیم ، و در اینجا آنها را نیز یاد میکنم :
برخی گفتند : ما در دلهای جانوران نیستیم. از کجا که آنها اندوه هم نمیخورند؟!. گوسفندی را که سر میبرند از کجا که گوسفندان دیگر دلهاشان نمیسوزد؟!. پاسخ دادیم : سَهِشها[=احساسات] در دلهای جانوران (و همچنان آدمیان) نشانههایی از آنها در بیرون نمودار است. گربه یا سگ که خشم گرفته یا ترسیده یا درپی چاپلوسیست ، هر یکی از آنها از بیرون پدیدار است. دلسوزی نیز اگر بودی پدیدار شدی.
برخی میگفتند : گاوی را که بکشند گاوهای دیگر خشم گیرند و دیوانهوار آوازهایی درآورند. اینست در روستاها چون گاوی را بکشند خاک بروی خونش ریزند که چشم گاوهای دیگر نیفتد. شبی در مهاباد یکی از ملایان آنجا این ایراد را میگرفت. پرسیدم آیا آزمودهاید که خشم گاوها از پی بردن به کشتگی یک گاو است یا از دیدن خون سرخ؟!. گفت : نیازمودهایم. گفتم : همه شنیدهایم که گاو از رنگ سرخ برآشوبد و خشم گیرد. پس گمان بیشتر آنست که در دیدن خون نیز این شُوَند در کار است. اگر پی بردن به کشتگی گاو بودی ، پوشیدن روی خون سودی ندادی. از نبودنش به کشتگیش پی بردندی و آنچه بایستی کردندی.
برخی هوش تند و زیرکی برخی جانوران را به رخ ما میکشیدند. پاسخ دادیم : هوش چیز دیگر است و آنچه ما میگوییم چیز دیگر. بسیاری از جانوران دریافتهایی میدارند که در آدمی نیست و در همان حال از دلسوزی بیکدیگر و مانند اینها بیبهره میباشند. مثلاً سگ هوش شگفتانگیزی میدارد و امروز چه در جنگ و چه در کارهای پلیسی از هوش او سودجویی میشود. با اینحال در سگکشیها میبینیم یکی را که زهر خورانیدهاند و درغلتیده جان میکند ، سگهای دیگر در پهلوی آن بیهیچ اندوه و دلسوزی میایستند.
برخی نیز مهری را که جانوران بجفتهای خود دارند و یا نگهداری را که از بچگان خود نمایند ، یادآوری کرده میگفتند : کبوتر یا دیگری از پرندگان چون جفتش ناپیدا باشد بیتابی نشان دهد. گربه یا ماکیان به بچگان خود همان پروا را نماید که آدمی به بچهاش نماید. گربه از راه دور گوشت برای بچههایش آورد ، و اگرهم خود گرسنه باشد آن را نخورد. ماکیان در راه نگهداری جوجههایش با آدمی به پیکار پردازد و بجان خود نترسد.
پاسخ دادیم : مهری که جانوران بجفت خود میدارند جز از روی خودخواهی نیست. جفتش را دوست نمیدارد. آن خوشی را که از زیستن با او و درآمیختن میخواهد دوست میدارد. دوست داشتن جانوران جفتهای خود را ، مانندهی دوست داشتن ماست گلابی نطنز و خربزهی گُرگاب را.
اما پرستش[=خدمت] و نگهداری که جانوران از بچگان خردسال خود میدارند آن راز دیگریست. آن نشانهی سامانیست (1) که در اینجهانست. آفریدگار چون خواسته نژاد آنها بازماند ، این در نهادشان نهاده که به بچگان خود بپرستند و آنها را بپرورند. این کاریست که نافهمان و ناخواهان میکنند. از روی اندیشه یا دلسوزی بآنها نیست. وگرنه از چیست که به بچهی دیگری از همجنسان خود نپردازند و نگهداری نکنند؟!. از چیست که همان بچگان خودشان چون بزرگ شدند و بینیاز گردیدند دورشان رانند و بیگانه گردند.
ایراد بزرگتر آن بود که کسانی میگفتند : «آدمی چون ترقی کرده دارای صفات دلسوزی و نیکخواهی و مانند اینها که شما میگویید گردیده».
گفتیم : شما سخن ما را نفهمیدهاید. «ترقی» و یا والاتری در جایی بودی که این چیزها که ما میگوییم در جانوران نیز بودی. در آنها کمتر بودی و در آدمی بیشتر میشدی. در حالی که ما گفتیم اینها در جانوران هیچ نیست. نه بیش و نه کم ، نشانی در آنها نمیبینیم.
اینها ایرادهای عامیانهای میبود که میگرفتند. یک رشته گفتگو نیز از راه فلسفهی داروین پیش میآمد. ایرادی نیز از آن راه گرفته میشد.
پابرگی از ویراینده :
1ـ سامان = نظم
🔸 نشست دوم : چگونه به هستی روان پی میبریم؟. ـ (تکهی 4)
در سال سوم پیمان که نخست بار از این زمینه بسخن پرداختیم کسانی چون چیزی تازه میشنیدند بایرادهای خامی پرداختند که یکایک پاسخ دادیم ، و در اینجا آنها را نیز یاد میکنم :
برخی گفتند : ما در دلهای جانوران نیستیم. از کجا که آنها اندوه هم نمیخورند؟!. گوسفندی را که سر میبرند از کجا که گوسفندان دیگر دلهاشان نمیسوزد؟!. پاسخ دادیم : سَهِشها[=احساسات] در دلهای جانوران (و همچنان آدمیان) نشانههایی از آنها در بیرون نمودار است. گربه یا سگ که خشم گرفته یا ترسیده یا درپی چاپلوسیست ، هر یکی از آنها از بیرون پدیدار است. دلسوزی نیز اگر بودی پدیدار شدی.
برخی میگفتند : گاوی را که بکشند گاوهای دیگر خشم گیرند و دیوانهوار آوازهایی درآورند. اینست در روستاها چون گاوی را بکشند خاک بروی خونش ریزند که چشم گاوهای دیگر نیفتد. شبی در مهاباد یکی از ملایان آنجا این ایراد را میگرفت. پرسیدم آیا آزمودهاید که خشم گاوها از پی بردن به کشتگی یک گاو است یا از دیدن خون سرخ؟!. گفت : نیازمودهایم. گفتم : همه شنیدهایم که گاو از رنگ سرخ برآشوبد و خشم گیرد. پس گمان بیشتر آنست که در دیدن خون نیز این شُوَند در کار است. اگر پی بردن به کشتگی گاو بودی ، پوشیدن روی خون سودی ندادی. از نبودنش به کشتگیش پی بردندی و آنچه بایستی کردندی.
برخی هوش تند و زیرکی برخی جانوران را به رخ ما میکشیدند. پاسخ دادیم : هوش چیز دیگر است و آنچه ما میگوییم چیز دیگر. بسیاری از جانوران دریافتهایی میدارند که در آدمی نیست و در همان حال از دلسوزی بیکدیگر و مانند اینها بیبهره میباشند. مثلاً سگ هوش شگفتانگیزی میدارد و امروز چه در جنگ و چه در کارهای پلیسی از هوش او سودجویی میشود. با اینحال در سگکشیها میبینیم یکی را که زهر خورانیدهاند و درغلتیده جان میکند ، سگهای دیگر در پهلوی آن بیهیچ اندوه و دلسوزی میایستند.
برخی نیز مهری را که جانوران بجفتهای خود دارند و یا نگهداری را که از بچگان خود نمایند ، یادآوری کرده میگفتند : کبوتر یا دیگری از پرندگان چون جفتش ناپیدا باشد بیتابی نشان دهد. گربه یا ماکیان به بچگان خود همان پروا را نماید که آدمی به بچهاش نماید. گربه از راه دور گوشت برای بچههایش آورد ، و اگرهم خود گرسنه باشد آن را نخورد. ماکیان در راه نگهداری جوجههایش با آدمی به پیکار پردازد و بجان خود نترسد.
پاسخ دادیم : مهری که جانوران بجفت خود میدارند جز از روی خودخواهی نیست. جفتش را دوست نمیدارد. آن خوشی را که از زیستن با او و درآمیختن میخواهد دوست میدارد. دوست داشتن جانوران جفتهای خود را ، مانندهی دوست داشتن ماست گلابی نطنز و خربزهی گُرگاب را.
اما پرستش[=خدمت] و نگهداری که جانوران از بچگان خردسال خود میدارند آن راز دیگریست. آن نشانهی سامانیست (1) که در اینجهانست. آفریدگار چون خواسته نژاد آنها بازماند ، این در نهادشان نهاده که به بچگان خود بپرستند و آنها را بپرورند. این کاریست که نافهمان و ناخواهان میکنند. از روی اندیشه یا دلسوزی بآنها نیست. وگرنه از چیست که به بچهی دیگری از همجنسان خود نپردازند و نگهداری نکنند؟!. از چیست که همان بچگان خودشان چون بزرگ شدند و بینیاز گردیدند دورشان رانند و بیگانه گردند.
ایراد بزرگتر آن بود که کسانی میگفتند : «آدمی چون ترقی کرده دارای صفات دلسوزی و نیکخواهی و مانند اینها که شما میگویید گردیده».
گفتیم : شما سخن ما را نفهمیدهاید. «ترقی» و یا والاتری در جایی بودی که این چیزها که ما میگوییم در جانوران نیز بودی. در آنها کمتر بودی و در آدمی بیشتر میشدی. در حالی که ما گفتیم اینها در جانوران هیچ نیست. نه بیش و نه کم ، نشانی در آنها نمیبینیم.
اینها ایرادهای عامیانهای میبود که میگرفتند. یک رشته گفتگو نیز از راه فلسفهی داروین پیش میآمد. ایرادی نیز از آن راه گرفته میشد.
پابرگی از ویراینده :
1ـ سامان = نظم
کشتار بیزینهار بیماری کوید ـ 19
دکتر مصطفی جلالی فخر ، متخصص بیماریهای داخلی :
♦️ماسک شرط کافی برای دچار بیماری نشدن نیست.
♦️دور ایستادن از یکدیگر به همان اندازه کارگر است.
دکتر مسعود مردانی ، عضو ستاد مقابله با کرونا :
🔻 مردم در شرایط کرونایی از خانه خارج نشوند.
🔻به هیچ عنوان در تعطیلات آخر هفته به سفر نروند.
دکتر مصطفی جلالی فخر ، متخصص بیماریهای داخلی :
♦️ماسک شرط کافی برای دچار بیماری نشدن نیست.
♦️دور ایستادن از یکدیگر به همان اندازه کارگر است.
دکتر مسعود مردانی ، عضو ستاد مقابله با کرونا :
🔻 مردم در شرایط کرونایی از خانه خارج نشوند.
🔻به هیچ عنوان در تعطیلات آخر هفته به سفر نروند.