🔶 دفاع در دیوان کیفر
🔸 متن دفاع آقای کسروی در دیوان کیفر ـ تکهی 17
میآییم بر سر پروندههای دیگر آقای مختار. من باید دربارهی آنها به یک کلیاتی اکتفا کنم زیرا دفاع مفصل را آقایان وکلای دیگر خواهند کرد. در زمینهی این پرونده گفتگو از شاه گذشته و کارهای او نیز بمیان آمد در حالی که نیازی بآن نبود. باعث این ، گفتههای آقای دادستان در ضمن بیان ادعا بود که از موضوع بیرون رفتند. به هر حال من نیز ناگزیرم چند جمله در آن زمینه بگویم :
میبینم بسیاری از مردم گفتگو از زمان آن شاه و کارهایش میکنند و کسانی نیز درخواست محاکمه میکنند. من میگویم خوشا بحال ایرانیان که [خود را به] چنین شایستگی برسانند و بتوانند پادشاهان خود را محاکمه کنند. ولی دربارهی رضاشاه پهلوی محاکمه به یکی از دو راه تواند بود : نخست آنکه یک دیوان عدالت بزرگی برپا گردد که در آن کارهای رضاشاه از نیک و بد و همچنین کارهای همهی کسانی که با او بودند ، از وزیران و نمایندگان و دیگران برسیدگی آید و از روی دقت و عدالت حکم و تصمیم صادر گردد. دوم آنکه یک کسی یا یک جمعی کارهای بیستسالهی آن شاه و وزیران و دیگران را برشتهی نوشتن کشند و یک داوری تاریخی نماید. هر دوی اینها مهم است ولی افزار بسیار میخواهد. از جمله این نکته را فراموش نباید کرد که هر کاری که در ایران یا در کشورهای دیگری رخ میدهد یک رویهی بیرونی دارد و یک رویهی درونی. به اینمعنی حوادث و وقایع که ما در بیرون میبینیم در واقع نتیجهی یک رشته کارها و اندیشهها و کوششهای نهانیست که در پشت پردهی سیاست انجام میگیرد. بخصوص در کارهای ایران که این نکته بسیار مهم است.
کنون مقصودم این است که کسانی که بخواهند کارهای رضاشاه و دیگران را محاکمه کنند باید از جریانهای سیاسی کشور نیز آگاه باشند و متأسفانه در این باره آگاهی بسیار کمست. من خود میخواستم برای آگاهی ایرانیان در این باره شرحهایی بنویسم ولی دیدم دسترس بآگاهیهای سیاسی ندارم ولی در شگفتم که مردم بیآنکه آگاهی داشته باشند در این زمینه سخن میگویند و اظهار عقیده میکنند. این یکی از آلودگیهای ایرانیانست که در هر کاری بجای آنکه از راهش درآیند و جستجو کنند و از روی دانش و بینش سخن گویند همیشه استنادشان به پندار و گمانست. هر کس آنچه را که خود میپندارد و با هوسها یا کینههای خود سازگار مییابد بنام عقیده بیرون میریزد. امروز شما از صد ـ یک کارهای شاه گذشته بطوری که بوده و رخ داده آگاه نیستید و جز اطلاع بسیار ناقص از هر یکی ندارید و با اینحال دربارهی او قضاوت میکنید.
این استناد به پندار و گمان یک عیب بزرگی در ایرانیانست که باید گفت در نتیجهی انس بگزافهگوییهای شعرا دچار آن گردیدهاند. در این باره من حکایتهایی دارم. هنگامی که در دانشکدهی «معقول و منقول» درس تاریخ میگفتم میدیدم بسیاری نمیآیند و اگر میآیند گوش نمیدهند و یاد نمیگیرند و در امتحان چیزهایی از روی پندار و گمان بافته میگویند. یک روز در این باره بدفتر دانشکده شکایت کردم و برای اثبات موضوع از یکی از شاگردان پرسیدم پس از شاهعباس جانشین او که بود؟. گفت : پسرش. گفتم : تو این را از کجا میگویی؟ گفت : علیالقاعده دیگر!. شاهعباس که پس از وی نوهاش جانشین شده بود و من در درس آن را شرح داده بودم این گوش نداده و اکنون با جسارت از پندار خود میبافت و پاسخ میداد.
🔸 متن دفاع آقای کسروی در دیوان کیفر ـ تکهی 17
میآییم بر سر پروندههای دیگر آقای مختار. من باید دربارهی آنها به یک کلیاتی اکتفا کنم زیرا دفاع مفصل را آقایان وکلای دیگر خواهند کرد. در زمینهی این پرونده گفتگو از شاه گذشته و کارهای او نیز بمیان آمد در حالی که نیازی بآن نبود. باعث این ، گفتههای آقای دادستان در ضمن بیان ادعا بود که از موضوع بیرون رفتند. به هر حال من نیز ناگزیرم چند جمله در آن زمینه بگویم :
میبینم بسیاری از مردم گفتگو از زمان آن شاه و کارهایش میکنند و کسانی نیز درخواست محاکمه میکنند. من میگویم خوشا بحال ایرانیان که [خود را به] چنین شایستگی برسانند و بتوانند پادشاهان خود را محاکمه کنند. ولی دربارهی رضاشاه پهلوی محاکمه به یکی از دو راه تواند بود : نخست آنکه یک دیوان عدالت بزرگی برپا گردد که در آن کارهای رضاشاه از نیک و بد و همچنین کارهای همهی کسانی که با او بودند ، از وزیران و نمایندگان و دیگران برسیدگی آید و از روی دقت و عدالت حکم و تصمیم صادر گردد. دوم آنکه یک کسی یا یک جمعی کارهای بیستسالهی آن شاه و وزیران و دیگران را برشتهی نوشتن کشند و یک داوری تاریخی نماید. هر دوی اینها مهم است ولی افزار بسیار میخواهد. از جمله این نکته را فراموش نباید کرد که هر کاری که در ایران یا در کشورهای دیگری رخ میدهد یک رویهی بیرونی دارد و یک رویهی درونی. به اینمعنی حوادث و وقایع که ما در بیرون میبینیم در واقع نتیجهی یک رشته کارها و اندیشهها و کوششهای نهانیست که در پشت پردهی سیاست انجام میگیرد. بخصوص در کارهای ایران که این نکته بسیار مهم است.
کنون مقصودم این است که کسانی که بخواهند کارهای رضاشاه و دیگران را محاکمه کنند باید از جریانهای سیاسی کشور نیز آگاه باشند و متأسفانه در این باره آگاهی بسیار کمست. من خود میخواستم برای آگاهی ایرانیان در این باره شرحهایی بنویسم ولی دیدم دسترس بآگاهیهای سیاسی ندارم ولی در شگفتم که مردم بیآنکه آگاهی داشته باشند در این زمینه سخن میگویند و اظهار عقیده میکنند. این یکی از آلودگیهای ایرانیانست که در هر کاری بجای آنکه از راهش درآیند و جستجو کنند و از روی دانش و بینش سخن گویند همیشه استنادشان به پندار و گمانست. هر کس آنچه را که خود میپندارد و با هوسها یا کینههای خود سازگار مییابد بنام عقیده بیرون میریزد. امروز شما از صد ـ یک کارهای شاه گذشته بطوری که بوده و رخ داده آگاه نیستید و جز اطلاع بسیار ناقص از هر یکی ندارید و با اینحال دربارهی او قضاوت میکنید.
این استناد به پندار و گمان یک عیب بزرگی در ایرانیانست که باید گفت در نتیجهی انس بگزافهگوییهای شعرا دچار آن گردیدهاند. در این باره من حکایتهایی دارم. هنگامی که در دانشکدهی «معقول و منقول» درس تاریخ میگفتم میدیدم بسیاری نمیآیند و اگر میآیند گوش نمیدهند و یاد نمیگیرند و در امتحان چیزهایی از روی پندار و گمان بافته میگویند. یک روز در این باره بدفتر دانشکده شکایت کردم و برای اثبات موضوع از یکی از شاگردان پرسیدم پس از شاهعباس جانشین او که بود؟. گفت : پسرش. گفتم : تو این را از کجا میگویی؟ گفت : علیالقاعده دیگر!. شاهعباس که پس از وی نوهاش جانشین شده بود و من در درس آن را شرح داده بودم این گوش نداده و اکنون با جسارت از پندار خود میبافت و پاسخ میداد.
🔶 دفتر «خراباتیان که بودند و چه میگفتند؟»
🔸 در پیرامون شعر (تکهی 4)
پس از همهی اینها در همان سال چون جشن فردوسی گرفته شد و نمایندگان بسیاری از روس و انگلیس و فرانسه و آلمان و مصر و هندوستان و ترکیه و افغانستان و دیگر جاها برای یادآوری از یک شاعر هزار سال پیش ایرانی بتهران آمدند و از اینجا با شکوه و پذیرایی بسیار بمشهد رفتند ، خود این محرک سختی گردید و رواج شعر و شاعری را در ایران چند برابر بالا برد. در بیشتری از شهرهای ایران از جمله در خود تهران ـ انجمن ادبی برپا گردید که کسان بسیاری در آنها شرکت میکردند و هفتهای یک شب که گرد میآمدند هر کسی یک غزلی یا قصیدهای یا قطعهای که ساخته بود میخواند و این نتیجه آن را میداد که هر کس از اینان در هر هفته یک یا چند غزلی یا قصیدهای بسازد که در شب جلسه تهیدست نباشد. از آنسوی با پولهای وزارت فرهنگ و با تشویقهای آن ، دیوانهای شعرای گذشته را پیاپی بیرون آورده بچاپ میرسانیدند. هر شهری به بزرگ گردانیدن شعرای خود کوشیده بروی قبرهای آنان گنبد و بارگاه میافراشتند.
در چنان هنگامی ما بگفتارهایی دربارهی شعر پرداخته این موضوع را بمیان کشیدیم که سخن چه نثر باشد و چه نظم برای معنیست ، باید نخست معنایی باشد تا گوینده آنها را با نثر یا بنظم بزبان آورد ، این شعرها که برای معنی نیست بیهودهگوییست ، و باید از آنها جلو گرفت ـ اینها را که نوشتیم یک هیاهوی بزرگی برخاست. یک دسته به زباندرازیها پرداختند و برخی از آنان گفتارهای لوسی در مجلهها یا در روزنامهها نوشتند. سپس در انجمن ادبی تهران سخنرانیهایی شد که آقایان اورنگ و نفیسی و دکتر شفق ـ بگمان خود پاسخهایی بنوشتههای ما دادند.
شگفت این بود که دیدیم بسیاری از آنان (بلکه همهشان) این معنی را که ما میگوییم نمیفهمند. کسانی تعجب میکردند که ما چگونه به غزلهای شیوای فلان شاعر که دارای همهی مزایای شعریست و مضمونهای قشنگی دارد ایراد میگیریم. چون علت دیگری پیدا نمیکردند میگفتند : «ذوق شعری ندارد». برخی از آنان بنزد من آمده چنین میگفتند : «حق با شماست باید بعضی شعرهای بد را کنار گزاشت. ولی شعرهای خوب را که باید نگه داشت». از پیش خود بگفتههای ما این معنی را میدادند.
ناچار میشدم بگویم : «آقا مقصود ما این نیست. همان شعرهای خوبی که شما میگویید ، چون برای معنی گفته نشده و نیازی بچنان سخنی درمیان نبوده بیهودهگوییست و اینست خرد از آن بیزار است». میدیدم باز نمیفهمند. ناگزیر میشدم مثل آورده بگویم : یک معمار خانههای بسیار خوبی میسازد و در معماریش استاد است. ولی بیآنکه دربند نیازمندی خود یا مردم باشد پیاپی خانهها برپا میکند. آیا این کار سفیهانه نخواهد بود؟!.. یا آن مثل کرهی قالبی را که دیروز نوشتیم یاد میکردم.
ما چون بغزلهای بیهوده که دیوانها را پرکرده ایراد میگرفتیم کسانی میآمدند و میگفتند : «پس شما منکر عشق هستید؟!» ناگزیر میشدم بگویم : «آقا شما معنی عشق را هم نفهمیدهاید. اینکه یک مرد پنجاه ساله و شصت ساله با دل بیدردی بنشیند و بنام یک یار پنداری شعرها بسازد و زلفهای او را به مار و مژگانهایش را به تیر و ابرویش را به شمشیر تشبیه کند و یک رشته مضامین لوسی را مکرر گرداند عشق نیست. این کار کجا و عشق کجا؟!. عشق یک چیز اختیاری نیست. عشق آنست که مردی به یک زن زیبایی دل بازد و در آرزوی رسیدن باو باشد و از جدایی بیتابیها نماید و سوز و گداز نشان دهد. ما با این کاری نداریم. ولی بسیار غلط است کسی که چنین دردی ندارد بیهوده غزلها سازد و بیرون ریزد.
امروز پس از نُه سال ، باز هم کسانی مقصود ما را نفهمیدهاند. اینکه «خدا در آدمیان نیرویی بنام خرد آفریده و آن نیرو داور نیک و بد سود و زیانست و هر چیزی را که آن بد شناخت باید پرهیز جست» چیزیست که اینان بآسانی نمیتوانند پذیرفت.
چون سالها با اینگونه شعرها بسر بردهاند و همیشه ستایش شعرا شنیدهاند و همیشه نام «ادبیات» (که همان شعرها مقصود است) با تجلیل بگوششان برخورده ، اکنون که ما میگوییم : آنها بیهودهگوییست این را بخود هموار نمیتوانند گردانید و ناگزیر نزدیک نیامده از دور ایستاده بهیاهو میپردازند. داستان اینان داستان آن راهروانیست که مسافت بسیاری را پیموده و خود را در نزدیکی سر منزل میپندارند. ولی ناگهان شما از جلو درآمده میگویید : «این راه که آمدهاید عوضی بوده نه تنها بسر منزل نرسیدهاید بلکه از آن بسیار دورتر شدهاید باید بازگردید و دوباره مسافتی را بپیمایید». پیداست که این گفتهی شما بآنان بسیار گران خواهد افتاد و بآسانی سخنتان را نخواهند پذیرفت. مگر آنان که خردهاشان نیرومند باشد و حقیقت را با همهی تلخیش بپذیرند.
🔸 در پیرامون شعر (تکهی 4)
پس از همهی اینها در همان سال چون جشن فردوسی گرفته شد و نمایندگان بسیاری از روس و انگلیس و فرانسه و آلمان و مصر و هندوستان و ترکیه و افغانستان و دیگر جاها برای یادآوری از یک شاعر هزار سال پیش ایرانی بتهران آمدند و از اینجا با شکوه و پذیرایی بسیار بمشهد رفتند ، خود این محرک سختی گردید و رواج شعر و شاعری را در ایران چند برابر بالا برد. در بیشتری از شهرهای ایران از جمله در خود تهران ـ انجمن ادبی برپا گردید که کسان بسیاری در آنها شرکت میکردند و هفتهای یک شب که گرد میآمدند هر کسی یک غزلی یا قصیدهای یا قطعهای که ساخته بود میخواند و این نتیجه آن را میداد که هر کس از اینان در هر هفته یک یا چند غزلی یا قصیدهای بسازد که در شب جلسه تهیدست نباشد. از آنسوی با پولهای وزارت فرهنگ و با تشویقهای آن ، دیوانهای شعرای گذشته را پیاپی بیرون آورده بچاپ میرسانیدند. هر شهری به بزرگ گردانیدن شعرای خود کوشیده بروی قبرهای آنان گنبد و بارگاه میافراشتند.
در چنان هنگامی ما بگفتارهایی دربارهی شعر پرداخته این موضوع را بمیان کشیدیم که سخن چه نثر باشد و چه نظم برای معنیست ، باید نخست معنایی باشد تا گوینده آنها را با نثر یا بنظم بزبان آورد ، این شعرها که برای معنی نیست بیهودهگوییست ، و باید از آنها جلو گرفت ـ اینها را که نوشتیم یک هیاهوی بزرگی برخاست. یک دسته به زباندرازیها پرداختند و برخی از آنان گفتارهای لوسی در مجلهها یا در روزنامهها نوشتند. سپس در انجمن ادبی تهران سخنرانیهایی شد که آقایان اورنگ و نفیسی و دکتر شفق ـ بگمان خود پاسخهایی بنوشتههای ما دادند.
شگفت این بود که دیدیم بسیاری از آنان (بلکه همهشان) این معنی را که ما میگوییم نمیفهمند. کسانی تعجب میکردند که ما چگونه به غزلهای شیوای فلان شاعر که دارای همهی مزایای شعریست و مضمونهای قشنگی دارد ایراد میگیریم. چون علت دیگری پیدا نمیکردند میگفتند : «ذوق شعری ندارد». برخی از آنان بنزد من آمده چنین میگفتند : «حق با شماست باید بعضی شعرهای بد را کنار گزاشت. ولی شعرهای خوب را که باید نگه داشت». از پیش خود بگفتههای ما این معنی را میدادند.
ناچار میشدم بگویم : «آقا مقصود ما این نیست. همان شعرهای خوبی که شما میگویید ، چون برای معنی گفته نشده و نیازی بچنان سخنی درمیان نبوده بیهودهگوییست و اینست خرد از آن بیزار است». میدیدم باز نمیفهمند. ناگزیر میشدم مثل آورده بگویم : یک معمار خانههای بسیار خوبی میسازد و در معماریش استاد است. ولی بیآنکه دربند نیازمندی خود یا مردم باشد پیاپی خانهها برپا میکند. آیا این کار سفیهانه نخواهد بود؟!.. یا آن مثل کرهی قالبی را که دیروز نوشتیم یاد میکردم.
ما چون بغزلهای بیهوده که دیوانها را پرکرده ایراد میگرفتیم کسانی میآمدند و میگفتند : «پس شما منکر عشق هستید؟!» ناگزیر میشدم بگویم : «آقا شما معنی عشق را هم نفهمیدهاید. اینکه یک مرد پنجاه ساله و شصت ساله با دل بیدردی بنشیند و بنام یک یار پنداری شعرها بسازد و زلفهای او را به مار و مژگانهایش را به تیر و ابرویش را به شمشیر تشبیه کند و یک رشته مضامین لوسی را مکرر گرداند عشق نیست. این کار کجا و عشق کجا؟!. عشق یک چیز اختیاری نیست. عشق آنست که مردی به یک زن زیبایی دل بازد و در آرزوی رسیدن باو باشد و از جدایی بیتابیها نماید و سوز و گداز نشان دهد. ما با این کاری نداریم. ولی بسیار غلط است کسی که چنین دردی ندارد بیهوده غزلها سازد و بیرون ریزد.
امروز پس از نُه سال ، باز هم کسانی مقصود ما را نفهمیدهاند. اینکه «خدا در آدمیان نیرویی بنام خرد آفریده و آن نیرو داور نیک و بد سود و زیانست و هر چیزی را که آن بد شناخت باید پرهیز جست» چیزیست که اینان بآسانی نمیتوانند پذیرفت.
چون سالها با اینگونه شعرها بسر بردهاند و همیشه ستایش شعرا شنیدهاند و همیشه نام «ادبیات» (که همان شعرها مقصود است) با تجلیل بگوششان برخورده ، اکنون که ما میگوییم : آنها بیهودهگوییست این را بخود هموار نمیتوانند گردانید و ناگزیر نزدیک نیامده از دور ایستاده بهیاهو میپردازند. داستان اینان داستان آن راهروانیست که مسافت بسیاری را پیموده و خود را در نزدیکی سر منزل میپندارند. ولی ناگهان شما از جلو درآمده میگویید : «این راه که آمدهاید عوضی بوده نه تنها بسر منزل نرسیدهاید بلکه از آن بسیار دورتر شدهاید باید بازگردید و دوباره مسافتی را بپیمایید». پیداست که این گفتهی شما بآنان بسیار گران خواهد افتاد و بآسانی سخنتان را نخواهند پذیرفت. مگر آنان که خردهاشان نیرومند باشد و حقیقت را با همهی تلخیش بپذیرند.
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
خمینی ـ نخست و پیش از هر چیز اسلام (=دکان ما آخوندها) است.
Forwarded from کتابخانه پاکدینی (کتابهای احمد کسروی و یاران او)
فلسفهی روزه.pdf
396.5 KB
🔶 فلسفهی روزه
🔍 دربارهی روزهداری مسلمانان
📊 شمار ساتها : 9
بازپسین پراکنش : اردیبهشت 1399
🔷 کتابخانهی پاکدینی
🔸 این دفترچه از سوی «باهَماد پاکدینان» و بدست «کوشاد تلگرام» پراکنده میگردد.
🔍 دربارهی روزهداری مسلمانان
📊 شمار ساتها : 9
بازپسین پراکنش : اردیبهشت 1399
🔷 کتابخانهی پاکدینی
🔸 این دفترچه از سوی «باهَماد پاکدینان» و بدست «کوشاد تلگرام» پراکنده میگردد.
🔶 در پیرامون اسلام
🔸 گفتار یکم : زیانهای اسلام - تکهی ششم
شما خوانندگان همین را نیک اندیشید تا نمونهای از نادانیهای مسلمانان بدست آید. ببینید چند نافهمی را با هم آمیخته :
1) از هیتلر چون پیشرفتهایی شنیده با یک امید بیجا و بیپایی از این راه دور بآن میگرود و او را یک مرد خدایی میپندارد.
2) رواج دین را جز در سایهی زور نمیداند و اینست آن را از هیتلر چشم میدارد.
3) در کیش خود که سراپا گمراهیست کمی[=نقص] سراغ نمیدارد و آرزوی رواج آن را در اروپا میدارد.
4) از دشواریهایی که دانشها در برابر دین اسلام و دیگر دینها پدید آورده بیکبار ناآگاهست. جوانان مسلمان چون درس میخوانند و از دانشهای اروپایی آگاه میشوند بیدین میگردند ، و این آرزومند است که دانشمندان اروپا به دین اسلام آیند.
5) در همهی کشورهای اسلامی جنبش پدید آمده و در همهی آنها قانونهای اسلامی را بکنار گردانیده با زور شورش[1] و خونریزی قانونهای اروپایی و زندگانی اروپاییان را روان گردانیدهاند ، ولی این آرزو میکند اروپاییان اسلام و قانونهای آن را پذیرند و درمیان خود بکار بندند.
روز دیگری یکی از ملایان همان سخن را دربارهی هیتلر میگفت و همان آرزو را دربارهی اسلام از سوی او مینمود. گفتم : شمارهی مسلمانان امروز بیشتر است یا در آغاز اسلام بیشتر میبود؟.. گفت : «امروز صد برابر آن زمانست». گفتم : پس با این حال چه شده که آن روز کشورگشایی میکردند ولی امروز زبون و زیردست دیگرانند؟!. گفت : «امروز اسلام ضعیف است دیگر». گفتم : چرا ضعیف است؟!. پس چرا مسلمانان آن روز با کمی توانا میبودند و امروز با بیشی ناتوانند؟!. راز این چیست؟.. از پاسخ درماند. گفتم : شما که اینها را نمیدانید بهتر است خاموش باشید و با این نادانیتان بگفتگو نپردازید. سپس گفتم : شما اگر راز ناتوانی مسلمانان را با همهی بیشتریشان نمیدانید ما میدانیم. آن روز سرچشمهی اسلام صاف میبود و مسلمانان جز باورهای اسلامی را نمیشناختند و بروی آنها استوار میبودند و بآن جانفشانیها میپرداختند و با همهی کمی شماره شهر میگشادند. ولی امروز چشمهی اسلام تیره و گلآلود است و باورهای اسلامی با صدگونه نادانی و گمراهی درهم آمیخته و مسلمانان گذشته از سستی باورهاشان از هم پراکنده و پریشانند ، و این است با همهی بیشی شمارهشان بهیچ کاری توانا نمیباشند و در زیر دست دیگران زندگی میکنند.
پس عیب در خود این اسلام است ، در خود باورها و آموزاکهاست[2] . آیا هیتلر باینها چاره خواهد کرد؟!.. آیا این کاریست که از دست او برآید؟!..
اینها را که گفتم سر پایین انداخت ، و دیگر ننشسته برخاست و رفت. این هم نمونهی دیگری از نافهمی مسلمانان ، و از نازشی که آنان بگمراهیهای خود میدارند. همین نازش ، گذشته از آنکه خود نادانیست این زیان را درپی میدارد که مسلمانان گمراهی خود را درنیافته بجستجوی رستگاری نمیافتند و به همان نازش ، خواری و زبونی خود را فراموش میکنند.
[1ـ شورش = انقلاب ، گاهی دیگران این را در معنی دیگری که واژهی «آشوب» برای آن درخورست بکار میبرند. ـ و
2ـ آموزاک (آموز + آک) = مفرد تعلیمات ـ و]
.
🔸 گفتار یکم : زیانهای اسلام - تکهی ششم
شما خوانندگان همین را نیک اندیشید تا نمونهای از نادانیهای مسلمانان بدست آید. ببینید چند نافهمی را با هم آمیخته :
1) از هیتلر چون پیشرفتهایی شنیده با یک امید بیجا و بیپایی از این راه دور بآن میگرود و او را یک مرد خدایی میپندارد.
2) رواج دین را جز در سایهی زور نمیداند و اینست آن را از هیتلر چشم میدارد.
3) در کیش خود که سراپا گمراهیست کمی[=نقص] سراغ نمیدارد و آرزوی رواج آن را در اروپا میدارد.
4) از دشواریهایی که دانشها در برابر دین اسلام و دیگر دینها پدید آورده بیکبار ناآگاهست. جوانان مسلمان چون درس میخوانند و از دانشهای اروپایی آگاه میشوند بیدین میگردند ، و این آرزومند است که دانشمندان اروپا به دین اسلام آیند.
5) در همهی کشورهای اسلامی جنبش پدید آمده و در همهی آنها قانونهای اسلامی را بکنار گردانیده با زور شورش[1] و خونریزی قانونهای اروپایی و زندگانی اروپاییان را روان گردانیدهاند ، ولی این آرزو میکند اروپاییان اسلام و قانونهای آن را پذیرند و درمیان خود بکار بندند.
روز دیگری یکی از ملایان همان سخن را دربارهی هیتلر میگفت و همان آرزو را دربارهی اسلام از سوی او مینمود. گفتم : شمارهی مسلمانان امروز بیشتر است یا در آغاز اسلام بیشتر میبود؟.. گفت : «امروز صد برابر آن زمانست». گفتم : پس با این حال چه شده که آن روز کشورگشایی میکردند ولی امروز زبون و زیردست دیگرانند؟!. گفت : «امروز اسلام ضعیف است دیگر». گفتم : چرا ضعیف است؟!. پس چرا مسلمانان آن روز با کمی توانا میبودند و امروز با بیشی ناتوانند؟!. راز این چیست؟.. از پاسخ درماند. گفتم : شما که اینها را نمیدانید بهتر است خاموش باشید و با این نادانیتان بگفتگو نپردازید. سپس گفتم : شما اگر راز ناتوانی مسلمانان را با همهی بیشتریشان نمیدانید ما میدانیم. آن روز سرچشمهی اسلام صاف میبود و مسلمانان جز باورهای اسلامی را نمیشناختند و بروی آنها استوار میبودند و بآن جانفشانیها میپرداختند و با همهی کمی شماره شهر میگشادند. ولی امروز چشمهی اسلام تیره و گلآلود است و باورهای اسلامی با صدگونه نادانی و گمراهی درهم آمیخته و مسلمانان گذشته از سستی باورهاشان از هم پراکنده و پریشانند ، و این است با همهی بیشی شمارهشان بهیچ کاری توانا نمیباشند و در زیر دست دیگران زندگی میکنند.
پس عیب در خود این اسلام است ، در خود باورها و آموزاکهاست[2] . آیا هیتلر باینها چاره خواهد کرد؟!.. آیا این کاریست که از دست او برآید؟!..
اینها را که گفتم سر پایین انداخت ، و دیگر ننشسته برخاست و رفت. این هم نمونهی دیگری از نافهمی مسلمانان ، و از نازشی که آنان بگمراهیهای خود میدارند. همین نازش ، گذشته از آنکه خود نادانیست این زیان را درپی میدارد که مسلمانان گمراهی خود را درنیافته بجستجوی رستگاری نمیافتند و به همان نازش ، خواری و زبونی خود را فراموش میکنند.
[1ـ شورش = انقلاب ، گاهی دیگران این را در معنی دیگری که واژهی «آشوب» برای آن درخورست بکار میبرند. ـ و
2ـ آموزاک (آموز + آک) = مفرد تعلیمات ـ و]
.
🔶 دفاع در دیوان کیفر
🔸 متن دفاع آقای کسروی در دیوان کیفر ـ تکهی 18
دربارهی کارهای شاه گذشته نیز همین رفتار را میکنند. بجای اینکه وارد شوند و رسیدگی نمایند با گمان و پندار چیزهایی در دل جا دادهاند و همان را میزان میگیرند. من در زمان رضاشاه جز گزند و زیان ندیدم و زمانی هم آن شاه را دشمن میداشتم. هنگامی که در عدلیه بودم روزهای سلام که میرفتیم من خود را عقب همگی میکشیدم که آن شاه را نبینم و او مرا نبیند ولی سپس بحقایقی پی بردم که از آنحال بازگشتم. در اینجا نمیتوانم همه چیز را بگویم و تنها یک چیز را یاد خواهم کرد.
امروز بیشتری از ماها در یاد دارد که پیش از رضاشاه در ایران همیشه ملوکالطوایف بود و در هر گوشهای از کشور یک گردنکشی بدولت نافرمانی نموده باستقلال زندگی میکرد. چرا چنین بود؟.. چرا دولتهای وقت بدفع آنها نمیپرداختند؟ ناچارم پرده از روی کار برداشته بگویم بسیاری از وزیران خودشان خواهان ملوکالطوایفی بودند و اینست بگردنکشان حمایت مینمودند. در این باره دلیلهای بسیار هست و من تنها یکی را یاد میکنم : داستان نایبحسین کاشانی را همه شنیدهاید. این مرد نزدیک به بیست سال با راهزنی زندگی میکرد و پادشاهی مینمود و بمردم ستم بیاندازه روا میداشت و دولتهای وقت درپی برانداختن او نبودند. بلکه در زمان کابینهی عینالدوله برای تشویق او و مانندگانش حکومت کاشان و نطنز و قراسورانی راه یزد و اصفهان را نیز باو سپرده فرمان فرستادند و سالانه پنجاههزار تومان حقوق تعیین کردند و برای او و پسرانش لقبهای دولتی فرستادند. لقب ماشاءاللهخان «سردار جنگ» بود.
عینالدوله بیپروایی را بجایی رسانید که نایبعلی پسر نایبحسین را با یک دسته سوار به تهران خواسته نگاهبان خود گردانید. در حالی که در همان هنگام یک هیئتی از کاشانیان برای تظلم از دست نایب و پسرانش در تهران بودند و اینها هر روز روزنامهها را پر از دادخواهیهای خود میگردانیدند و ستمهای نایب و کسانش را میشمردند. یکی از جنایتهای نایب در آن هنگام کشتن شادروان آقاعلی بود. پدر این جوان متین که در اینجا درمیان وکلا نشسته (اشاره بآقای نراقی میکند) که مجتهد کاشان و یک عالم جوان باتقوایی بوده و ماشاءالله او را بخانهی خود برد و کشت و مادرش بدولت تلگراف فرستاده استغاثه مینمود که باری جنازهی پسرم را بمن بدهید.
بدتر از داستان نایبحسین کاشانی قضیهی اسماعیلآقا (سمتقو) بود. این مرد در پایان جنگ گذشته اسلحه و افزاری بدست آورد و بآرزوی استقلال کردستان ـ با تحریک دیگران ـ با دولت نافرمانی نمود و دست بتاخت و تاراج گشاد. مدتها کارش تاختن باین سو و آن سو بود و همیشه تلگرافهای ناله و شکایت از ارومی و سلماس و دیگر جاها به تهران میرسید. ولی وزراء کمترین پروایی نمینمودند تا در زمستان 1339 به لکستان تاخت و در آنجا جمع بسیاری را کشت و زنان و دختران را باسیری برد. این قضیه تبریزیان را بشورانید که سخت باعتراض برخاستند. وثوقالدوله که رییسالوزرا بود برای آرامش مردم دستور لشکرکشی داد. سردار انتصار (جناب آقای اعلم) که رییس نظام بود به گرد آوردن سرباز و سواره پرداخت و یک دسته قزاق نیز همراه نمود و از تهران فیلپوف نامی را که از سرکردگان روسی بود برای فرماندهی فرستادند و در بحبوحهی زمستان با کردها جنگ برخاست و چون نظامیان غیرتمندانه میکوشیدند پس از چند جنگی سلماس را از کردها گرفتند و اسماعیلآقا شکست یافته در چَهریق بمحاصره افتاد که بایستی خود را بسپارد و یا گریخته و از مرز عثمانی بیرون رود.
مردم از این زبونی او شادمانی بیاندازه مینمودند و چشم براه مژدهی گرفتاری سمتقو دوخته بودند که ناگهان گفته شد دولت باو زینهار داده و گناهانش را عفو نموده.
🔸 متن دفاع آقای کسروی در دیوان کیفر ـ تکهی 18
دربارهی کارهای شاه گذشته نیز همین رفتار را میکنند. بجای اینکه وارد شوند و رسیدگی نمایند با گمان و پندار چیزهایی در دل جا دادهاند و همان را میزان میگیرند. من در زمان رضاشاه جز گزند و زیان ندیدم و زمانی هم آن شاه را دشمن میداشتم. هنگامی که در عدلیه بودم روزهای سلام که میرفتیم من خود را عقب همگی میکشیدم که آن شاه را نبینم و او مرا نبیند ولی سپس بحقایقی پی بردم که از آنحال بازگشتم. در اینجا نمیتوانم همه چیز را بگویم و تنها یک چیز را یاد خواهم کرد.
امروز بیشتری از ماها در یاد دارد که پیش از رضاشاه در ایران همیشه ملوکالطوایف بود و در هر گوشهای از کشور یک گردنکشی بدولت نافرمانی نموده باستقلال زندگی میکرد. چرا چنین بود؟.. چرا دولتهای وقت بدفع آنها نمیپرداختند؟ ناچارم پرده از روی کار برداشته بگویم بسیاری از وزیران خودشان خواهان ملوکالطوایفی بودند و اینست بگردنکشان حمایت مینمودند. در این باره دلیلهای بسیار هست و من تنها یکی را یاد میکنم : داستان نایبحسین کاشانی را همه شنیدهاید. این مرد نزدیک به بیست سال با راهزنی زندگی میکرد و پادشاهی مینمود و بمردم ستم بیاندازه روا میداشت و دولتهای وقت درپی برانداختن او نبودند. بلکه در زمان کابینهی عینالدوله برای تشویق او و مانندگانش حکومت کاشان و نطنز و قراسورانی راه یزد و اصفهان را نیز باو سپرده فرمان فرستادند و سالانه پنجاههزار تومان حقوق تعیین کردند و برای او و پسرانش لقبهای دولتی فرستادند. لقب ماشاءاللهخان «سردار جنگ» بود.
عینالدوله بیپروایی را بجایی رسانید که نایبعلی پسر نایبحسین را با یک دسته سوار به تهران خواسته نگاهبان خود گردانید. در حالی که در همان هنگام یک هیئتی از کاشانیان برای تظلم از دست نایب و پسرانش در تهران بودند و اینها هر روز روزنامهها را پر از دادخواهیهای خود میگردانیدند و ستمهای نایب و کسانش را میشمردند. یکی از جنایتهای نایب در آن هنگام کشتن شادروان آقاعلی بود. پدر این جوان متین که در اینجا درمیان وکلا نشسته (اشاره بآقای نراقی میکند) که مجتهد کاشان و یک عالم جوان باتقوایی بوده و ماشاءالله او را بخانهی خود برد و کشت و مادرش بدولت تلگراف فرستاده استغاثه مینمود که باری جنازهی پسرم را بمن بدهید.
بدتر از داستان نایبحسین کاشانی قضیهی اسماعیلآقا (سمتقو) بود. این مرد در پایان جنگ گذشته اسلحه و افزاری بدست آورد و بآرزوی استقلال کردستان ـ با تحریک دیگران ـ با دولت نافرمانی نمود و دست بتاخت و تاراج گشاد. مدتها کارش تاختن باین سو و آن سو بود و همیشه تلگرافهای ناله و شکایت از ارومی و سلماس و دیگر جاها به تهران میرسید. ولی وزراء کمترین پروایی نمینمودند تا در زمستان 1339 به لکستان تاخت و در آنجا جمع بسیاری را کشت و زنان و دختران را باسیری برد. این قضیه تبریزیان را بشورانید که سخت باعتراض برخاستند. وثوقالدوله که رییسالوزرا بود برای آرامش مردم دستور لشکرکشی داد. سردار انتصار (جناب آقای اعلم) که رییس نظام بود به گرد آوردن سرباز و سواره پرداخت و یک دسته قزاق نیز همراه نمود و از تهران فیلپوف نامی را که از سرکردگان روسی بود برای فرماندهی فرستادند و در بحبوحهی زمستان با کردها جنگ برخاست و چون نظامیان غیرتمندانه میکوشیدند پس از چند جنگی سلماس را از کردها گرفتند و اسماعیلآقا شکست یافته در چَهریق بمحاصره افتاد که بایستی خود را بسپارد و یا گریخته و از مرز عثمانی بیرون رود.
مردم از این زبونی او شادمانی بیاندازه مینمودند و چشم براه مژدهی گرفتاری سمتقو دوخته بودند که ناگهان گفته شد دولت باو زینهار داده و گناهانش را عفو نموده.
خراباتیان بخش یکم.pdf
750.8 KB
🔸 خراباتیان که بودند و چه میگفتند؟
🔹 همهی تکهها یکجا در یک فایل پیدیاف (بخش یکم)
1⃣ در ادبیات ایران دست بدخواهان در کارست
2⃣ ما بکار از راهش درآمدهایم
3⃣ در پیرامون شعر
🔹 همهی تکهها یکجا در یک فایل پیدیاف (بخش یکم)
1⃣ در ادبیات ایران دست بدخواهان در کارست
2⃣ ما بکار از راهش درآمدهایم
3⃣ در پیرامون شعر
Forwarded from کتابخانه پاکدینی (کتابهای احمد کسروی و یاران او)
ما چه میخواهیم؟.pdf
4.2 MB
📘 ما چه میخواهیم؟
✍ احمد کسروی
🔍 جستار : خواستها و آیین ما ، کیشها و دیگر گمراهیها ، معنی راست دین ، پیوستگی دین و دانش
📊 شمار ساتها : ۲۲۰
🖨 بازپسین پراکنش : مرداد 1398
🔶 این کتاب از سوی «باهماد پاکدینان» و بدست «کوشاد تلگرام» پراکنده میگردد.
✍ احمد کسروی
🔍 جستار : خواستها و آیین ما ، کیشها و دیگر گمراهیها ، معنی راست دین ، پیوستگی دین و دانش
📊 شمار ساتها : ۲۲۰
🖨 بازپسین پراکنش : مرداد 1398
🔶 این کتاب از سوی «باهماد پاکدینان» و بدست «کوشاد تلگرام» پراکنده میگردد.
🔸حرف حساب
یکی از خوانندگان با شنیدن سخنان گمراه در کلیپ زیر ، به نکتهی باریکی اشاره کرده است.
https://t.me/pakdini/15562
او میگوید :
کسی نبود که به این آقا بگوید شما که اینقدر سنگ فلسطینیان را بر سینه میزنید ، آنان اول مسلمانند بعد ملیت ندارند. پس بزعم شما مهم نیست؟؟؟ (پس به چه علت برای آزادی فلسطین اینهمه خود را در تلاش و کوشش وامینمایی؟! آیا این یک بام و دو هوا نیست؟!)
یکی از خوانندگان با شنیدن سخنان گمراه در کلیپ زیر ، به نکتهی باریکی اشاره کرده است.
https://t.me/pakdini/15562
او میگوید :
کسی نبود که به این آقا بگوید شما که اینقدر سنگ فلسطینیان را بر سینه میزنید ، آنان اول مسلمانند بعد ملیت ندارند. پس بزعم شما مهم نیست؟؟؟ (پس به چه علت برای آزادی فلسطین اینهمه خود را در تلاش و کوشش وامینمایی؟! آیا این یک بام و دو هوا نیست؟!)
Telegram
پاکدینی ـ احمد کسروی
خمینی ـ نخست و پیش از هر چیز اسلام (=دکان ما آخوندها) است.
🔶 دفتر «خراباتیان که بودند و چه میگفتند؟»
🔸 یک رشته زشتیهایی نیز با شعرسرایی توأم است (تکهی 1)
ما بشاعران دو ایراد میگیریم : یکی آنکه شعر را یک چیز جداگانه میشمارند و به بیهودهگویی میپردازند (چنانکه این ایراد را در گفتارهای پیش شرح دادیم) دیگری اینکه هر شاعری خود را در یک رشته زشتکاریهایی آزاد میشمارد. بیکاری ، نان از دست دیگران خوردن ، ستایشگری و چاپلوسی ، هجو و دشنام ، گزافه و دروغ ، چیزهاییست که نود در صد شاعران گرفتار بودهاند و عیبی بخود نشماردهاند. این شگفت که مردم نیز اینها را بآنان ایراد نگرفتهاند. از نخست شاعری در ایران با این بدیها توأم بوده و همچنان تا بزمان ما رسیده. و چون اینها گناههای بزرگی میباشد ما از هر کدام جداگانه سخن میرانیم :
1) بیکاری و نان از دست دیگران خوردن : چنانکه گفتهایم بیکاری خود یکی از گناهانست. از دیدهی حقیقت دزدی با بیکاری چندان تفاوتی ندارد. دزد و بیکار هر دو مفت میخورند ، هر دو از دسترنج دیگران بهره برده عوض نمیدهند. یکی کسی اگر پولدار است و از بینیازی پی کار نمیرود گناهکار است ، چه رسد بآنکه بیپول و نیازمند باشد و برای نان خود چشم بدست دیگران دوزد که گناه اندر گناهست.
نود درصد از شعرای ایران این گناه اندر گناه را مرتکب شدهاند. زیرا چون شعر را پیشه ساختهاند ناگزیر پی کاری یا پیشهای نتوانستهاند روند. از آنسوی چون نیازمند بودهاند ناگزیر شدهاند نان از دست دیگران بخورند. بدینسان دو زشتی را توأم گردانیدهاند. بلکه بسیاری از آنان در این اندازه نایستاده زبان بدرخواست پول از این و از آن باز کردهاند که باید گفت ننگ گدایی را بخود هموار گردانیدهاند.
در سی و چند سال پیش مشهدی محمدآقا نامی صابونپز از باکو بتهران آمده و در اینجا با شعرا آمیزش کرده و در نتیجهی تشویق ایشان از صابونپزی دست برداشته و شاعر گردیده که با پول گرفتن از این و از آن زندگی میکرده. سپس از اینجا به اسپهان رفته و چون اسپهانیان باو پولی نمیدادهاند شعرهایی در شکایت از ایشان سروده و چنین میگوید : «من صابونپز بودم از آن دست کشیده شاعر گردیدم و ندانستم که مردم قدر هنر را نمیدانند ...». در روزنامهی تربیت که شعرهای او را بچاپ رسانیده به رکنالملک نایبالحکومهی اسپهان سفارش میکند که قدر آن ادیب را بدانند و به او پولی برسانند.
در چند شماره پیش داستان آن مردی را نوشتیم که نود سال عمر کرده و چون شاعر بود همهی آن را با بیکاری بسر برده و در خانههای این و آن زیسته بود. نیز نوشتیم که با این گناهان بزرگ او را فیلسوف مینامیدند و پس از مرگش در روزنامهها ستایش بسیار مینوشتند.
شگفتتر از همه کار انوری است که در شعرهای خود شرح میدهد که هر پیشهای برای انجام یکی از نیازمندیهای زندگانیست که اگر نباشد مردم معطل خواهند ماند. بجز از شاعری که هیچ یکی از نیازمندیهای زندگی را انجام نمیدهد. سپس میگوید : «نان ز کنّاسی خوردی بهتر بود کز شاعری». لیکن با این دانستن حقیقت باز از شاعری دست نکشیده و پی کاری نرفته است.
.
🔸 یک رشته زشتیهایی نیز با شعرسرایی توأم است (تکهی 1)
ما بشاعران دو ایراد میگیریم : یکی آنکه شعر را یک چیز جداگانه میشمارند و به بیهودهگویی میپردازند (چنانکه این ایراد را در گفتارهای پیش شرح دادیم) دیگری اینکه هر شاعری خود را در یک رشته زشتکاریهایی آزاد میشمارد. بیکاری ، نان از دست دیگران خوردن ، ستایشگری و چاپلوسی ، هجو و دشنام ، گزافه و دروغ ، چیزهاییست که نود در صد شاعران گرفتار بودهاند و عیبی بخود نشماردهاند. این شگفت که مردم نیز اینها را بآنان ایراد نگرفتهاند. از نخست شاعری در ایران با این بدیها توأم بوده و همچنان تا بزمان ما رسیده. و چون اینها گناههای بزرگی میباشد ما از هر کدام جداگانه سخن میرانیم :
1) بیکاری و نان از دست دیگران خوردن : چنانکه گفتهایم بیکاری خود یکی از گناهانست. از دیدهی حقیقت دزدی با بیکاری چندان تفاوتی ندارد. دزد و بیکار هر دو مفت میخورند ، هر دو از دسترنج دیگران بهره برده عوض نمیدهند. یکی کسی اگر پولدار است و از بینیازی پی کار نمیرود گناهکار است ، چه رسد بآنکه بیپول و نیازمند باشد و برای نان خود چشم بدست دیگران دوزد که گناه اندر گناهست.
نود درصد از شعرای ایران این گناه اندر گناه را مرتکب شدهاند. زیرا چون شعر را پیشه ساختهاند ناگزیر پی کاری یا پیشهای نتوانستهاند روند. از آنسوی چون نیازمند بودهاند ناگزیر شدهاند نان از دست دیگران بخورند. بدینسان دو زشتی را توأم گردانیدهاند. بلکه بسیاری از آنان در این اندازه نایستاده زبان بدرخواست پول از این و از آن باز کردهاند که باید گفت ننگ گدایی را بخود هموار گردانیدهاند.
در سی و چند سال پیش مشهدی محمدآقا نامی صابونپز از باکو بتهران آمده و در اینجا با شعرا آمیزش کرده و در نتیجهی تشویق ایشان از صابونپزی دست برداشته و شاعر گردیده که با پول گرفتن از این و از آن زندگی میکرده. سپس از اینجا به اسپهان رفته و چون اسپهانیان باو پولی نمیدادهاند شعرهایی در شکایت از ایشان سروده و چنین میگوید : «من صابونپز بودم از آن دست کشیده شاعر گردیدم و ندانستم که مردم قدر هنر را نمیدانند ...». در روزنامهی تربیت که شعرهای او را بچاپ رسانیده به رکنالملک نایبالحکومهی اسپهان سفارش میکند که قدر آن ادیب را بدانند و به او پولی برسانند.
در چند شماره پیش داستان آن مردی را نوشتیم که نود سال عمر کرده و چون شاعر بود همهی آن را با بیکاری بسر برده و در خانههای این و آن زیسته بود. نیز نوشتیم که با این گناهان بزرگ او را فیلسوف مینامیدند و پس از مرگش در روزنامهها ستایش بسیار مینوشتند.
شگفتتر از همه کار انوری است که در شعرهای خود شرح میدهد که هر پیشهای برای انجام یکی از نیازمندیهای زندگانیست که اگر نباشد مردم معطل خواهند ماند. بجز از شاعری که هیچ یکی از نیازمندیهای زندگی را انجام نمیدهد. سپس میگوید : «نان ز کنّاسی خوردی بهتر بود کز شاعری». لیکن با این دانستن حقیقت باز از شاعری دست نکشیده و پی کاری نرفته است.
.
⭐️ بیکاری خود یکی از گناهانست. از دیدهی حقیقت دزدی با بیکاری چندان تفاوتی ندارد. دزد و بیکار هر دو مفت میخورند ، هر دو از دسترنج دیگران بهره برده عوض نمیدهند. یکی کسی اگر پولدار است و از بینیازی پی کار نمیرود گناهکار است ، چه رسد بآنکه بیپول و نیازمند باشد و برای نان خود چشم بدست دیگران دوزد که گناه اندر گناهست.
✍ احمد کسروی
🔅 کانال پاکدینی
✍ احمد کسروی
🔅 کانال پاکدینی
🔸 هر پیشهای برای انجام یکی از نیازمندیهای زندگانیست که اگر نباشد مردم معطل خواهند ماند. بجز از شاعری که هیچ یکی از نیازمندیهای زندگی را انجام نمیدهد.
✍ احمد کسروی
⭐️ کتابخانهی پاکدینی
✍ احمد کسروی
⭐️ کتابخانهی پاکدینی
🔶 در پیرامون اسلام
🔸 گفتار یکم : زیانهای اسلام - تکهی هفتم
4ـ مسلمانان در برابر هر نیکی و هر رستگاری میایستند
مسلمانان در سایهی خوشگمانی و پشتگرمیای که بگمراهیهای خود میدارند در برابر هر نیکی و هر رستگاری میایستند و دشمنی و کارشکنی میکنند.
در این چهل و پنجاه سال دیده شد جنبش مشروطه یا سررشتهداری توده که خود نتیجهی پیشرفت جهان و نشان والاتری اندیشههاست پدید آمد. چه در ایران و چه در عثمانی و چه در دیگر جاها مسلمانان دشمنی نمودند و کار را بخونریزی رسانیدند. دبستانها و دانشکدهها برپا گردید ، با آن هم بدخواهی و کارشکنی نمودند و صد پستی نشان دادند. ادارههای ثبت اسناد بنیاد یافت ، به بدخواهی برخاستند. تاریخ خورشیدی گزارده شد ، گردن نگزاردند و بدشمنی پرداختند. از این گونه چندان است که به شمردن نیاید.
بدتر از همه رفتار ایشان با جنبش پاکدینی[1] است : امروز جهان گرفتار مادّیگری[2] گردیده که ریشهی دین و خداپرستی و نیکی و پاکی و آسایش زندگانی و همه چیز را میکند. فلسفهی مادّی که با ریشههای ژرفی پدید آمده جهان را جز همین دستگاه سَتَرسای[=محسوس] مادّی نمیشناسد ، بخدا و روان و زندگانی دیگر و خرد که از پایههای دین میباشند باوری نمیدارد ، آدمی را بپای جانوران برده نیکیپذیر نمیشمارد ، زندگانی را نبرد و جهان را نبردگاه دانسته به هر کسی دستور میدهد که جز دربند خوشی خود نباشد ، این گمراهی که نیرومندترین و بیمآورترین گمراهیست که جهان بخود دیده و از هر باره با دین و خواست آن ناسازگار است ، ما درفش افراشته با آن میجنگیم و از هر باره پاسخها بآن میدهیم ، و در چنین هنگامی میبینیم مسلمانان بجای آنکه خشنود باشند و با ما همراهی کنند از در دشمنی درمیآیند و به هر گونه کارشکنی میکوشند. چرا؟!. برای اینکه این گفتههای ما بنام «اسلام» نیست. برای آنکه جز از باورهای بیخردانهی ایشانست.
ببینید : کار یک دین بکجا کشیده است که پیروان آن با کوششهایی که در راه برانداختن بیدینی میرود نبرد میکنند و بخود سزا میشمارند که بدشمنی و کارشکنی پردازند.
شاید بسیاری از خوانندگان معنی این گفتهها و خواستی را که از آن درمیانست ندانند ، اینست آن را روشنتر میگردانم :
در اروپا چون از دویست و سیصد سال پیش جنبش دانشها پدید آمد ، یکی از نتیجههای آن شکست دینها گردید و این با چند شُوند میبود :
1) میانهی دانشها با آنچه در کتابهای دینی دربارهی زمین و آسمان و ستارهها و مانند اینها گفته شده ناسازگاری هویدا گردید.
2) از پیشرفت دانشها فلسفهی مادّی پدید آمد و همگام آنها در همه جا رواج گرفت و این مادّیگری دشمن رویاروی دین و از هر باره آخشیج آن است. این فلسفه جهان را جز همین دستگاه سَتَرسای مادّی نمیشناسد و آدمی را با جانوران به یک رشته کشیده نیکیپذیر نمیداند و زندگانی را جز نبرد زندگان نمیشمارد.
3) در نتیجهی رواج دانشها اندیشهها پیش رفت و در سایهی افزارهای نوین ، زندگانی آدمیان رنگ دیگر گرفت ، و اینبود دینها پس ماند و آیینی که برای زندگانی میداشتند پس گردید.
از رویهمرفتهی اینها آن هوده[=نتیجه] پدید آمد که دین شکست خورد و خوار گردید و انبوه مردمان از آن رو گردانیده به بیدینی گراییدند و آنان که بازماندند (جز از برخی پیرهزنان و مردان نافهم) سستباور و دودل گردیدند. پیشوایان دینها خود را ناتوان یافته در جلو نایستادند. بلکه راه آن را باز گزارده خود را بکنار کشیدند. آشکاره باید گفت : دین «قاچاق» گردیده. دینداران باین بس کردند که در اینگوشه و آنگوشه نیمهنهانی روز گزارند ، و بصد ایراد که بکتابهای دینی ، بلکه به بنیاد دین ، گرفته میشود خود را به ناشنیدن زده بپاسخی نپردازند. بآن ناسازگاریها که با دانشها درمیانست ارجی نگزارند.
[1ـ بهر شناخت پاکدینی نگاه کنید بکتابهای «ورجاوند بنیاد» ، «راه رستگاری» ، «دین و جهان» ، «کار و پیشه و پول» و ... ـ و
2ـ دربارهی مادّیگری نگاه کنید بکتاب «در پیرامون روان» ـ و]
.
🔸 گفتار یکم : زیانهای اسلام - تکهی هفتم
4ـ مسلمانان در برابر هر نیکی و هر رستگاری میایستند
مسلمانان در سایهی خوشگمانی و پشتگرمیای که بگمراهیهای خود میدارند در برابر هر نیکی و هر رستگاری میایستند و دشمنی و کارشکنی میکنند.
در این چهل و پنجاه سال دیده شد جنبش مشروطه یا سررشتهداری توده که خود نتیجهی پیشرفت جهان و نشان والاتری اندیشههاست پدید آمد. چه در ایران و چه در عثمانی و چه در دیگر جاها مسلمانان دشمنی نمودند و کار را بخونریزی رسانیدند. دبستانها و دانشکدهها برپا گردید ، با آن هم بدخواهی و کارشکنی نمودند و صد پستی نشان دادند. ادارههای ثبت اسناد بنیاد یافت ، به بدخواهی برخاستند. تاریخ خورشیدی گزارده شد ، گردن نگزاردند و بدشمنی پرداختند. از این گونه چندان است که به شمردن نیاید.
بدتر از همه رفتار ایشان با جنبش پاکدینی[1] است : امروز جهان گرفتار مادّیگری[2] گردیده که ریشهی دین و خداپرستی و نیکی و پاکی و آسایش زندگانی و همه چیز را میکند. فلسفهی مادّی که با ریشههای ژرفی پدید آمده جهان را جز همین دستگاه سَتَرسای[=محسوس] مادّی نمیشناسد ، بخدا و روان و زندگانی دیگر و خرد که از پایههای دین میباشند باوری نمیدارد ، آدمی را بپای جانوران برده نیکیپذیر نمیشمارد ، زندگانی را نبرد و جهان را نبردگاه دانسته به هر کسی دستور میدهد که جز دربند خوشی خود نباشد ، این گمراهی که نیرومندترین و بیمآورترین گمراهیست که جهان بخود دیده و از هر باره با دین و خواست آن ناسازگار است ، ما درفش افراشته با آن میجنگیم و از هر باره پاسخها بآن میدهیم ، و در چنین هنگامی میبینیم مسلمانان بجای آنکه خشنود باشند و با ما همراهی کنند از در دشمنی درمیآیند و به هر گونه کارشکنی میکوشند. چرا؟!. برای اینکه این گفتههای ما بنام «اسلام» نیست. برای آنکه جز از باورهای بیخردانهی ایشانست.
ببینید : کار یک دین بکجا کشیده است که پیروان آن با کوششهایی که در راه برانداختن بیدینی میرود نبرد میکنند و بخود سزا میشمارند که بدشمنی و کارشکنی پردازند.
شاید بسیاری از خوانندگان معنی این گفتهها و خواستی را که از آن درمیانست ندانند ، اینست آن را روشنتر میگردانم :
در اروپا چون از دویست و سیصد سال پیش جنبش دانشها پدید آمد ، یکی از نتیجههای آن شکست دینها گردید و این با چند شُوند میبود :
1) میانهی دانشها با آنچه در کتابهای دینی دربارهی زمین و آسمان و ستارهها و مانند اینها گفته شده ناسازگاری هویدا گردید.
2) از پیشرفت دانشها فلسفهی مادّی پدید آمد و همگام آنها در همه جا رواج گرفت و این مادّیگری دشمن رویاروی دین و از هر باره آخشیج آن است. این فلسفه جهان را جز همین دستگاه سَتَرسای مادّی نمیشناسد و آدمی را با جانوران به یک رشته کشیده نیکیپذیر نمیداند و زندگانی را جز نبرد زندگان نمیشمارد.
3) در نتیجهی رواج دانشها اندیشهها پیش رفت و در سایهی افزارهای نوین ، زندگانی آدمیان رنگ دیگر گرفت ، و اینبود دینها پس ماند و آیینی که برای زندگانی میداشتند پس گردید.
از رویهمرفتهی اینها آن هوده[=نتیجه] پدید آمد که دین شکست خورد و خوار گردید و انبوه مردمان از آن رو گردانیده به بیدینی گراییدند و آنان که بازماندند (جز از برخی پیرهزنان و مردان نافهم) سستباور و دودل گردیدند. پیشوایان دینها خود را ناتوان یافته در جلو نایستادند. بلکه راه آن را باز گزارده خود را بکنار کشیدند. آشکاره باید گفت : دین «قاچاق» گردیده. دینداران باین بس کردند که در اینگوشه و آنگوشه نیمهنهانی روز گزارند ، و بصد ایراد که بکتابهای دینی ، بلکه به بنیاد دین ، گرفته میشود خود را به ناشنیدن زده بپاسخی نپردازند. بآن ناسازگاریها که با دانشها درمیانست ارجی نگزارند.
[1ـ بهر شناخت پاکدینی نگاه کنید بکتابهای «ورجاوند بنیاد» ، «راه رستگاری» ، «دین و جهان» ، «کار و پیشه و پول» و ... ـ و
2ـ دربارهی مادّیگری نگاه کنید بکتاب «در پیرامون روان» ـ و]
.
🔶 دفاع در دیوان کیفر
🔸 متن دفاع آقای کسروی در دیوان کیفر ـ تکهی 19
چرا دولت این کار را کرده؟!. چه جهت دارد بچنین جنایتکاری زینهار بدهند؟! گفته شد چون سمتقو اظهار پشیمانی نموده و بدولت ملتجی گردیده صلاح چنین دانستهاند که او را نومید نگردانند. ولی شرط شده که :
1) همهی اسلحهی خود را از توپ و تفنگ و فشنگ تسلیم کند.
2) همهی مالهای لکستان و دیگر جاها را که تاراج کرده بازگرداند.
3) خونبهای همهی کشتگان را بدهد.
4) برادر خود احمدآقا را به تبریز فرستد که بعنوان گرو در قزاقخانه بماند.
با این شرطهاست که دولت باو زینهار داده. اینها را گفتند و در روزنامهها نیز نوشته شد ولی چند روز دیگر که سپاهیان به تبریز بازگشتند دانسته شد همهی آنها دروغ بوده و بیهیچ شرطی اسماعیلآقا را عفو کردهاند ، و اینبود از همان روزها دوباره سمتقو دست بتاراج و کشتار باز کرده دوباره غایلهی او بزرگ شد که هزارها جوانان قربانی شدند و صدها آبادی ویرانی یافتند و بود تا در زمان رضاشاه او را از بن برانداختند.
این نمونهی دیگری از رفتار و سیاست وزرای ایرانست. آنها نیرومندی دولت مرکزی را نمیخواستند و خود کوشش بکار میبردند که همیشه گردنکشان را دلیرتر گردانند. چرا چنین کاری میکردند؟ پرسشیست که بپاسخ درازی نیازمند است و در اینجا مجال شرح آن نیست. مقصود اینست که از سالهای دراز در ایران چنین سیاستی جاری بوده و نخستین کسی که آن سیاست را نپذیرفت رضاشاه بود که از روزی که بروی کار آمد بکندن ریشهی ملوکالطوایف کوشید و یکایک گردنکشان را از میان برداشت و ما میدانیم که این کار ساده و آسان نبود و آن مرد بفداکاریهای بسیاری برخاست. (1)
من از روزی که باین اسرار پی بردم دشمنی آن شاه را از دل خود بیرون گردانیدم و رنجشهای خود را بکنار گزاردم ، و با اینحال همه میدانند که تا او بر روی تخت بود بستایش ازو برنخاستم ولی اکنون در اینجا در برابر بدگوییهایی که از دیگران میبینم ناگزیرم که از گفتن حقایق خودداری ننمایم و از غوغا و هیاهو نترسم.
با اینحال پوشیده نمیدارم که آن شاه بدیهایی نیز داشت و یکی از آنها از میان بردن مشروطه بود. در زمان آن شاه مشروطه از میان رفت و قوانین از کار افتاد و چاپلوسی و پستی میان مردم رواج گرفت و این گناه کوچکی نبود. لیکن در اینجا هم باید گفت مبتکر این کار او نبود. این را دیگران از پیش آغاز کرده بودند و آن شاه تکمیل گردانید. کوشش به از میان بردن مشروطه از سال 1330[ق] با دست کابینه آغاز شد و همهی وزیران در آن باره همعقیده و همدست بودند و رضاشاه نیز آن را با سیاست خود موافق یافته از ایشان پیروی کرد و ما دیدیم که در همین زمینه صدها کسان دیگری با او شریک و همکار بودند.
آنچه بمن ناگوار میافتد آنست که کسانی دیروز در برابر آن شاه سر بپایین انداخته جز فرمانبرداری و فروتنی نمینمودند و بلکه بچاپلوسی و ستایشگری نیز میپرداختند و امروز بدینسان شیر شدهاند و بدگوییها مینمایند. شگفتتر آنکه هر کس چنین وامینماید که در زمان شاه گذشته او هم از ناراضیان و اعتراضکنندگان بوده است در حالی که ما میشناسیم که دروغ میگویند و این پستی دیگری از ایشانست.
پابرگی :
1ـ نویسنده در کتابهای «دادگاه» و «افسران ما» بخشی از آگاهیهای خود را دربارهی دستهی بدخواهان نوشته است.
.
🔸 متن دفاع آقای کسروی در دیوان کیفر ـ تکهی 19
چرا دولت این کار را کرده؟!. چه جهت دارد بچنین جنایتکاری زینهار بدهند؟! گفته شد چون سمتقو اظهار پشیمانی نموده و بدولت ملتجی گردیده صلاح چنین دانستهاند که او را نومید نگردانند. ولی شرط شده که :
1) همهی اسلحهی خود را از توپ و تفنگ و فشنگ تسلیم کند.
2) همهی مالهای لکستان و دیگر جاها را که تاراج کرده بازگرداند.
3) خونبهای همهی کشتگان را بدهد.
4) برادر خود احمدآقا را به تبریز فرستد که بعنوان گرو در قزاقخانه بماند.
با این شرطهاست که دولت باو زینهار داده. اینها را گفتند و در روزنامهها نیز نوشته شد ولی چند روز دیگر که سپاهیان به تبریز بازگشتند دانسته شد همهی آنها دروغ بوده و بیهیچ شرطی اسماعیلآقا را عفو کردهاند ، و اینبود از همان روزها دوباره سمتقو دست بتاراج و کشتار باز کرده دوباره غایلهی او بزرگ شد که هزارها جوانان قربانی شدند و صدها آبادی ویرانی یافتند و بود تا در زمان رضاشاه او را از بن برانداختند.
این نمونهی دیگری از رفتار و سیاست وزرای ایرانست. آنها نیرومندی دولت مرکزی را نمیخواستند و خود کوشش بکار میبردند که همیشه گردنکشان را دلیرتر گردانند. چرا چنین کاری میکردند؟ پرسشیست که بپاسخ درازی نیازمند است و در اینجا مجال شرح آن نیست. مقصود اینست که از سالهای دراز در ایران چنین سیاستی جاری بوده و نخستین کسی که آن سیاست را نپذیرفت رضاشاه بود که از روزی که بروی کار آمد بکندن ریشهی ملوکالطوایف کوشید و یکایک گردنکشان را از میان برداشت و ما میدانیم که این کار ساده و آسان نبود و آن مرد بفداکاریهای بسیاری برخاست. (1)
من از روزی که باین اسرار پی بردم دشمنی آن شاه را از دل خود بیرون گردانیدم و رنجشهای خود را بکنار گزاردم ، و با اینحال همه میدانند که تا او بر روی تخت بود بستایش ازو برنخاستم ولی اکنون در اینجا در برابر بدگوییهایی که از دیگران میبینم ناگزیرم که از گفتن حقایق خودداری ننمایم و از غوغا و هیاهو نترسم.
با اینحال پوشیده نمیدارم که آن شاه بدیهایی نیز داشت و یکی از آنها از میان بردن مشروطه بود. در زمان آن شاه مشروطه از میان رفت و قوانین از کار افتاد و چاپلوسی و پستی میان مردم رواج گرفت و این گناه کوچکی نبود. لیکن در اینجا هم باید گفت مبتکر این کار او نبود. این را دیگران از پیش آغاز کرده بودند و آن شاه تکمیل گردانید. کوشش به از میان بردن مشروطه از سال 1330[ق] با دست کابینه آغاز شد و همهی وزیران در آن باره همعقیده و همدست بودند و رضاشاه نیز آن را با سیاست خود موافق یافته از ایشان پیروی کرد و ما دیدیم که در همین زمینه صدها کسان دیگری با او شریک و همکار بودند.
آنچه بمن ناگوار میافتد آنست که کسانی دیروز در برابر آن شاه سر بپایین انداخته جز فرمانبرداری و فروتنی نمینمودند و بلکه بچاپلوسی و ستایشگری نیز میپرداختند و امروز بدینسان شیر شدهاند و بدگوییها مینمایند. شگفتتر آنکه هر کس چنین وامینماید که در زمان شاه گذشته او هم از ناراضیان و اعتراضکنندگان بوده است در حالی که ما میشناسیم که دروغ میگویند و این پستی دیگری از ایشانست.
پابرگی :
1ـ نویسنده در کتابهای «دادگاه» و «افسران ما» بخشی از آگاهیهای خود را دربارهی دستهی بدخواهان نوشته است.
.