✴️ همان یادگارهای زمان مغول که شما هواداری از آنها مینمایید از هرباره با اندیشهی دمکراسی مخالفست. زیرا از یکسو بنای همهی آنها بشاهپرستی و زیردستی و زبونیست.
🔸همان گلستان سعدی ، همان بوستانش برای دورهی دمکراسی زهر است ، همان خمسهی نظامی با اندیشهی مشروطه مخالفست ، همان پندها و اندرزها که آنان سرودهاند برای این دوره بسیار زیانآور است :
پادشاهان از برای مصلحت صد خون کنند ، صلاح مملکت خویش خسروان دانند ، رخنهگرِ ملک سرافکنده به ، پادشه سایهی خدا باشد ،
هر عیب که سلطان بپسندد هنر است.
پیش خرد شاهی و پیغمبری چون دو نگینند بیک انگشتری
اینها سخنان نیک آن زمانست ولی برای این زمان سراپا زیان میباشد و بودن اینها ناگزیر است که جلو پیشرفت اندیشهی دمکراسی را بگیرد.
🔸 از یکسو هم مبنای مشروطه بآنست که مردم کشور را خانهی خود بدانند و در راه آبادی آن از هیچ کوششی بازنایستند و برای نگهداریش از سر و جان بگذرند. در حالی که سراپای گفتههای آن شاعران بر اینست که کوشش سودی ندارد :
«بودنیها بوده است».
بخت و دولت بکاردانی نیست جز بتأیید آسمانی نیست
خون خوری گر طلب روزی ننهاده کنی ،
جهان و هرچه درو هست هیچ در هیچست.
اگر روزی بدانش درفزودی ز نادان تنگ روزیتر ندیدی
خوش باش ندانی ز کجا آمدهای می خور که ندانی بکجا خواهی رفت
فلک بمردم نادان دهد زمام مراد ،
صبر و ظفر هر دو دوستان قدیمند
🔸اینها و صد مانند اینها که فلسفهی بیغیرتی و تنبلی است دیوانهای شاعران را پر کرده است و شما میبینید که پیاپی آنها را بچاپ رسانیده بدست جوانان میدهند و بدینسان اندیشهی کوشش و میهنپرستی را در دلهای آنان سست میگردانند.
(پرچم روزانه شمارهی 252)
🔸همان گلستان سعدی ، همان بوستانش برای دورهی دمکراسی زهر است ، همان خمسهی نظامی با اندیشهی مشروطه مخالفست ، همان پندها و اندرزها که آنان سرودهاند برای این دوره بسیار زیانآور است :
پادشاهان از برای مصلحت صد خون کنند ، صلاح مملکت خویش خسروان دانند ، رخنهگرِ ملک سرافکنده به ، پادشه سایهی خدا باشد ،
هر عیب که سلطان بپسندد هنر است.
پیش خرد شاهی و پیغمبری چون دو نگینند بیک انگشتری
اینها سخنان نیک آن زمانست ولی برای این زمان سراپا زیان میباشد و بودن اینها ناگزیر است که جلو پیشرفت اندیشهی دمکراسی را بگیرد.
🔸 از یکسو هم مبنای مشروطه بآنست که مردم کشور را خانهی خود بدانند و در راه آبادی آن از هیچ کوششی بازنایستند و برای نگهداریش از سر و جان بگذرند. در حالی که سراپای گفتههای آن شاعران بر اینست که کوشش سودی ندارد :
«بودنیها بوده است».
بخت و دولت بکاردانی نیست جز بتأیید آسمانی نیست
خون خوری گر طلب روزی ننهاده کنی ،
جهان و هرچه درو هست هیچ در هیچست.
اگر روزی بدانش درفزودی ز نادان تنگ روزیتر ندیدی
خوش باش ندانی ز کجا آمدهای می خور که ندانی بکجا خواهی رفت
فلک بمردم نادان دهد زمام مراد ،
صبر و ظفر هر دو دوستان قدیمند
🔸اینها و صد مانند اینها که فلسفهی بیغیرتی و تنبلی است دیوانهای شاعران را پر کرده است و شما میبینید که پیاپی آنها را بچاپ رسانیده بدست جوانان میدهند و بدینسان اندیشهی کوشش و میهنپرستی را در دلهای آنان سست میگردانند.
(پرچم روزانه شمارهی 252)
✴️ پاسخ بیک خردهگیری
🔸 باز هم درباره فروغی (تکه 1 از 2)
یکی از خوانندگان با فرهنگ کانال درباره این گفتار که در آن محمدعلی فروغی با واژه «جهودزاده» یادشده ، پرسشی کرده که چه بسا برای دیگران نیز چنین پرسشی پیش آید. اینست که برای جلوگیری از بدفهمی پاسخ کوتاهی میدهیم و چند نکته را روشن میسازیم :
امروز یهودیگری هم مانند زردشتیگری، مسیحیگری و اسلام میباشد، زیرا با اینکه یهودیگری یک دین خدایی بوده ولی در گذر زمان آلوده به خرافات گردیده و افزون بر این، زمان آن هم گذشته و امروز یک دین درستی که کسی بخواهد آن را نگهدارد و بدستورهای آن کار بندد شمرده نمیشود. شادروان کسروی نوشتن کتاب «مردم یهود» را برای روشنگری پیرامون این دین و مسیحیگری آغاز کرده بود. اینست که اگر روزی نوبت آن برسد که باین کیش نیز خردهگیری شود و ناسازگاری دستورهای آن با خرد و خواهش زمان بازنموده شود ، نباید بکسی برخورد و آن را اهانت یا ناسزا بشمار آورد. اگر چنین روشنگری و خردهگیری آزاد نباشد ، پس آن «آزادی گفتار» که اینهمه از آن دم میزنند ، چه معنی دارد ؟!
در آن نوشته که از کتاب «دادگاه» برداشته شده ، یهودیانی که دین خود را پنهان نداشته و بدیگران هم آزاری نداشتهاند ، موضوع سخن نبودهاند. ولی یهودی بودن و آن را پنهان ساختن و با دورویی در پی تباه گردانیدن و درمانده نگهداشتن یک توده مسلمان بودن، یک چیز دیگر است. رفتار دورویانه و خائنانه چنین کسانی از خواجه رشیدالدین فضلالله وزیر ایلخان مغولی که برای زبون و زیردست نگهداشتن مسلمانان ، خانقاه یا لانههای صوفیپروری میساخت تا علیاصغر حکمت و محمدعلی فروغی و سعید نفیسی و مانند آنها که برای زیردست و توسریخور نگهداشتن یک کشوری ، شعر و شاعری و بدآموزیهای زمان مغول را رواج میدادند ؛ بسیار زشت و در خور هرگونه نکوهشی است. پیداست اشاره بدورویی چنین کسانی برای آگاهی مردم و جلوگیری از فریفتن آنها، بسیار بجاست.
فروغی هواداری از ملایان مینموده و بخواست بیگانگان برآن بوده که اصلاحات زمان رضاشاه را بهم زند و در پشت سپر اسلام (خرافات آخوندی) با روشنگریهای شادروان کسروی ، کارشکنی و دشمنی میکرده و این همسو با یک سیاست پلید استعماری بوده. سرزبانها انداختن اینکه «کسروی دعوی پیغمبری کرده» و از این راه زمینه هوچیگری و آزار بشادروان کسروی را فراهم ساختن یک نمونه از این روباهبازیهای فروغی بوده است.
(1 از 2)
.
🔸 باز هم درباره فروغی (تکه 1 از 2)
یکی از خوانندگان با فرهنگ کانال درباره این گفتار که در آن محمدعلی فروغی با واژه «جهودزاده» یادشده ، پرسشی کرده که چه بسا برای دیگران نیز چنین پرسشی پیش آید. اینست که برای جلوگیری از بدفهمی پاسخ کوتاهی میدهیم و چند نکته را روشن میسازیم :
امروز یهودیگری هم مانند زردشتیگری، مسیحیگری و اسلام میباشد، زیرا با اینکه یهودیگری یک دین خدایی بوده ولی در گذر زمان آلوده به خرافات گردیده و افزون بر این، زمان آن هم گذشته و امروز یک دین درستی که کسی بخواهد آن را نگهدارد و بدستورهای آن کار بندد شمرده نمیشود. شادروان کسروی نوشتن کتاب «مردم یهود» را برای روشنگری پیرامون این دین و مسیحیگری آغاز کرده بود. اینست که اگر روزی نوبت آن برسد که باین کیش نیز خردهگیری شود و ناسازگاری دستورهای آن با خرد و خواهش زمان بازنموده شود ، نباید بکسی برخورد و آن را اهانت یا ناسزا بشمار آورد. اگر چنین روشنگری و خردهگیری آزاد نباشد ، پس آن «آزادی گفتار» که اینهمه از آن دم میزنند ، چه معنی دارد ؟!
در آن نوشته که از کتاب «دادگاه» برداشته شده ، یهودیانی که دین خود را پنهان نداشته و بدیگران هم آزاری نداشتهاند ، موضوع سخن نبودهاند. ولی یهودی بودن و آن را پنهان ساختن و با دورویی در پی تباه گردانیدن و درمانده نگهداشتن یک توده مسلمان بودن، یک چیز دیگر است. رفتار دورویانه و خائنانه چنین کسانی از خواجه رشیدالدین فضلالله وزیر ایلخان مغولی که برای زبون و زیردست نگهداشتن مسلمانان ، خانقاه یا لانههای صوفیپروری میساخت تا علیاصغر حکمت و محمدعلی فروغی و سعید نفیسی و مانند آنها که برای زیردست و توسریخور نگهداشتن یک کشوری ، شعر و شاعری و بدآموزیهای زمان مغول را رواج میدادند ؛ بسیار زشت و در خور هرگونه نکوهشی است. پیداست اشاره بدورویی چنین کسانی برای آگاهی مردم و جلوگیری از فریفتن آنها، بسیار بجاست.
فروغی هواداری از ملایان مینموده و بخواست بیگانگان برآن بوده که اصلاحات زمان رضاشاه را بهم زند و در پشت سپر اسلام (خرافات آخوندی) با روشنگریهای شادروان کسروی ، کارشکنی و دشمنی میکرده و این همسو با یک سیاست پلید استعماری بوده. سرزبانها انداختن اینکه «کسروی دعوی پیغمبری کرده» و از این راه زمینه هوچیگری و آزار بشادروان کسروی را فراهم ساختن یک نمونه از این روباهبازیهای فروغی بوده است.
(1 از 2)
.
✴️ پاسخ بیک خردهگیری
🔸 باز هم درباره فروغی (تکه 2 از 2)
علیاصغر حکمت سالها در این کشور وزیر بوده و همیشه بسود سیاست استعماری انگلیس کار کرده. حکمت در زمان وزارت معارف (فرهنگ) برای شادروان کسروی پروندهسازی کرده و او را بجهت خردهگیری از بدآموزیهای شاعران در مهنامه «پیمان»، از سمت استادی دانشگاه تهران محروم ساخته بود.
سعید نفیسی هم کسی است که سالها پس از کشته شدن شادروان کسروی، گفتار موهنی نوشته و در آنجا روشنگریهای آن بزرگمرد را درباره صوفیگری و شیعیگری نپسندیده و آنها را «مغرضانه» نامیده و با تعبیرهای زشتی بآن پاکمرد، اهانت کرده . او این اندازه دلیری و مردانگی نداشت که در زمان زندگی شادروان کسروی بخردهگیری از او در دفاع از «تشیع» و «تصوف» پردازد، زیرا میدانست چه پاسخی دریافت میداشت و از چنان پاسخی میترسید.
فروغی و حکمت و نفیسی که خود را در پشت سپر اسلام و تشیع پنهان نموده و با شادروان کسروی دشمنی میکردند، خودشان یهودی تبار بوده و پیداست که باور درستی باسلام هم نداشتهاند بلکه کردار آنان نشان میدهد که مسلمانی آنان هم دورویانه و ظاهری بوده. در آن نوشته شادروان کسروی هم ، زمینه سخن روشنگری پیرامون رفتار چنین دورویان خائن بوده است.
در چند سال اخیر در دولت شیخ گلاسکویی، تبلیغات دامنهداری بسود فروغی انجام شد تا جاییکه در یکی از همایشهای دولتی ، موضوع یکی از سخنرانیها درباره تبار یهودی فروغی بود و سخنرانی که نمیدانیم باید او را مزدور یا ناآگاه و بیدانش نامید ، کوشیده بود این موضوع را یک شایعهای که راستی آن دانسته نیست، وانماید. پیداست که همکاران کنونی فروغی در جمهوری اسلامی، انکار تبار یهودی او را برای بازسازی چهره او دربایست شناخته بودند. در حالی که ما در راستی یهودی بودن تبار فروغی دو سند پیدا کرده و در کانال گزاردیم : یکی سند بیوگرافی فروغی در وزارت خارجه انگلیس و دیگری نامه ریدر ویلیام بولارد وزیر مختار انگلیس در ایران که بهیهودی بودن پنج وزیر کابینه فروغی تصریح دارد.
شادروان کسروی پندارها و بدآموزیهای رایج را بزیان مردم و جلوگیر پیشرفت کشور میدانست و با انگیزه دلسوزی بمردم و راهنمایی ایشان و هموار ساختن راه پیشرفت کشور و توده بنبرد با مذهب اکثریت پرداخت. از سوی دیگر، فروغی بود که یهودی بودن خود را نهان ساخته و با نقاب اسلام سیاست خائنانهای را دنبال میکرده و از ملایان و خرافات آخوندی هواداری مینمود. اینست که شادروان کسروی با اشاره به «جهودزاده» بودن او در کتاب «دادگاه»، خیانت و دوروییاش را آشکار ساخته تا مردم بدانند که فروغی و مانندگان او دلسوز اسلام و مسلمانان نیستند بلکه این یک سیاست بدخواهانهای است که از جای دیگری آب میخورد.
پایان
(2 از 2)
.
🔸 باز هم درباره فروغی (تکه 2 از 2)
علیاصغر حکمت سالها در این کشور وزیر بوده و همیشه بسود سیاست استعماری انگلیس کار کرده. حکمت در زمان وزارت معارف (فرهنگ) برای شادروان کسروی پروندهسازی کرده و او را بجهت خردهگیری از بدآموزیهای شاعران در مهنامه «پیمان»، از سمت استادی دانشگاه تهران محروم ساخته بود.
سعید نفیسی هم کسی است که سالها پس از کشته شدن شادروان کسروی، گفتار موهنی نوشته و در آنجا روشنگریهای آن بزرگمرد را درباره صوفیگری و شیعیگری نپسندیده و آنها را «مغرضانه» نامیده و با تعبیرهای زشتی بآن پاکمرد، اهانت کرده . او این اندازه دلیری و مردانگی نداشت که در زمان زندگی شادروان کسروی بخردهگیری از او در دفاع از «تشیع» و «تصوف» پردازد، زیرا میدانست چه پاسخی دریافت میداشت و از چنان پاسخی میترسید.
فروغی و حکمت و نفیسی که خود را در پشت سپر اسلام و تشیع پنهان نموده و با شادروان کسروی دشمنی میکردند، خودشان یهودی تبار بوده و پیداست که باور درستی باسلام هم نداشتهاند بلکه کردار آنان نشان میدهد که مسلمانی آنان هم دورویانه و ظاهری بوده. در آن نوشته شادروان کسروی هم ، زمینه سخن روشنگری پیرامون رفتار چنین دورویان خائن بوده است.
در چند سال اخیر در دولت شیخ گلاسکویی، تبلیغات دامنهداری بسود فروغی انجام شد تا جاییکه در یکی از همایشهای دولتی ، موضوع یکی از سخنرانیها درباره تبار یهودی فروغی بود و سخنرانی که نمیدانیم باید او را مزدور یا ناآگاه و بیدانش نامید ، کوشیده بود این موضوع را یک شایعهای که راستی آن دانسته نیست، وانماید. پیداست که همکاران کنونی فروغی در جمهوری اسلامی، انکار تبار یهودی او را برای بازسازی چهره او دربایست شناخته بودند. در حالی که ما در راستی یهودی بودن تبار فروغی دو سند پیدا کرده و در کانال گزاردیم : یکی سند بیوگرافی فروغی در وزارت خارجه انگلیس و دیگری نامه ریدر ویلیام بولارد وزیر مختار انگلیس در ایران که بهیهودی بودن پنج وزیر کابینه فروغی تصریح دارد.
شادروان کسروی پندارها و بدآموزیهای رایج را بزیان مردم و جلوگیر پیشرفت کشور میدانست و با انگیزه دلسوزی بمردم و راهنمایی ایشان و هموار ساختن راه پیشرفت کشور و توده بنبرد با مذهب اکثریت پرداخت. از سوی دیگر، فروغی بود که یهودی بودن خود را نهان ساخته و با نقاب اسلام سیاست خائنانهای را دنبال میکرده و از ملایان و خرافات آخوندی هواداری مینمود. اینست که شادروان کسروی با اشاره به «جهودزاده» بودن او در کتاب «دادگاه»، خیانت و دوروییاش را آشکار ساخته تا مردم بدانند که فروغی و مانندگان او دلسوز اسلام و مسلمانان نیستند بلکه این یک سیاست بدخواهانهای است که از جای دیگری آب میخورد.
پایان
(2 از 2)
.
✴️ 📖 🖌 احمد کسروی ، در پیرامون ادبیات
دستهی ديگری از آنان كه از شاعران هواداری مینمايند فروغی و حكمت و دكتر قاسم غنی و پرفسور صدیق و پيروان ايشانند. اينان را ما نيك میشناسيم و بسخن ديگری دربارهی ايشان نياز نيست. اينان كارشان تنها هواداری از شاعران نبوده ، ما خيانتهای بدتر ديگر از آنان سراغ ميداريم. اينان تاسشان از پشت بام افتاده و جرنگش را همه شنيدهاند.
من در يكی از نشستها گفتگوی خود را با فروغی ياد كردم و چون با حكمت نيز گفتگويی داشتهام از آن نيز داستانی برايتان ياد میكنم :
هنگامی كه سال دوم پيمان را مینوشتيم گفتاری در آن چاپ كرديم كه يكی نوشته : من پيشترها شعرهای حافظ را ميخواندم و لذت میبردم. ولی از زمانی كه نوشتههای شما را درباره شاعران خواندهام ديگر لذتی از شعرهای حافظ نمیبرم. بلكه میبينم بيشتر شعرهايش بيكبار بیمعنيست ، و آنگاه غزلی را از شاعر گرفته بكاوش گزارده بود.
اين گفتار را چون بچاپ رسانيديم در همان روزها مرا كاری در وزارت فرهنگ بود. چون بنزد حكمت كه وزير ميبود رفتم همانكه نشستم بگله پرداخت كه شما از حافظ بد نوشتهايد. گفتم : نوشته از ديگری بوده ، و چون گفتههايش راست میبود بچاپ رسانيديم. او بحافظ دشنام نداده كه مايه رنجش شما يا ديگری باشد. او ميگويد : من از بيشتر شعرهای حافظ معنايی نمیفهمم ...
با يك شتابی گفت : «نمیفهمد برود تحصيل سواد كند تا بفهمد ...» گفتم : او بيسواد نيست. بِهر حال جنابعالی كه خودتان باسواد هستيد بفرماييد آنهمه ستايشهای گزافهآميز از باده كه حافظ كرده ، آنهمه پافشاری كه درباره بيهوده بودن كوشش و تلاش نشان داده ، چه معنی داشته؟!.. آن بيشرمی كه در بچهبازی از خود مینمايد ز چه رو بوده؟!.. از اين شعر چه معنای بخردانهای توان درآورد :
دوش ديدم كه ملايك در ميخانه زدند گِل آدم بسرشتند و به پيمانه زدند
اينها را كه گفتم از آن تندي كه مینمود كاست. ولی چون پاسخی نمیداشت چنين گفت : «عقيدهی من اينست كه اينان اشخاص فوقالعادهای بودند و ما قادر بفهم سخنهای ايشان نيستيم».
گفتم : پاسخ بسيار پرتيست. نخست بايد دانست كه سخن برای فهميدن است. سخن هرچه والاتر باشد درخور فهم است. آن چرندگوييست كه نتوان فهميد و معنای درستی از آن درآورد. برانگيختگان كه بارجدارترين سخنان پرداختهاند و خودشان والاترين جايگاه را ميداشتند گفتههاشان درخور فهمست. هر كس آنها را ميفهمد.
دوم در جايی كه شما بفهميدن سخنان حافظ و مانندگان او توانا نيستيد و آنها را نفهميدهايد از كجا دانستهايد كه مردان بزرگِ والاجايگاهی بودهاند؟!. از كجا كه كسان بسيار پستی نبودهاند؟!.
در آن روزها قانون استادان دانشگاه از مجلس گذشته بود كه من نيز بايستی استاد باشم. آقای حكمت چون از پاسخ درماند چنين گفت : «بِهر حال ما شما را باستادی با اين شرط خواهيم پذيرفت كه اين سخنانتان پس بگيريد ...» گفتم : در آن حال من از استادی چشم پوشيدم.
اين هم نشانهای از حال و رفتار حكمت. مردی كه از هوشياري و تيزفهمی بشيطان پاپوش دوزد ، چون از پاسخ درمانده در برابر من بيك سخن عاميانهی پستی برخاسته ـ سخنی كه اگر از يك لر كوهگردی سر زدی خندهآور بودی چه رسد بيك مرد درسخوانده و اروپاديده.
اين حكمت كه از همنژادان فروغيست ، در آن دستگاه بدخواهی پايهاش كمتر از فروغی نيست. اين مرد هنگامی كه از اروپا آمد و وزير فرهنگ شد بهايهوی ادبيات نيروی بسيار داد و آن را چند برابر گردانيد.
اين مرد همانست كه در دانشسرا درس صوفيگری نهاده. همانست كه چندی پيش همراه پورداوود و رشيد ياسمی بعنوان «هيئت فرهنگی ايران» بهند رفتند و بازگشتند. سه تن مرد پولهای گزاف از دولت گرفتند و رفتند و در اينجا و آنجا شعرهايی خواندند. شعرهايی بارمغان بردند و شعرهايی بارمغان آوردند. بجهانيان نشان دادند كه فرهنگ ايران و هند جز شعر نيست و نبايد بود.
.
دستهی ديگری از آنان كه از شاعران هواداری مینمايند فروغی و حكمت و دكتر قاسم غنی و پرفسور صدیق و پيروان ايشانند. اينان را ما نيك میشناسيم و بسخن ديگری دربارهی ايشان نياز نيست. اينان كارشان تنها هواداری از شاعران نبوده ، ما خيانتهای بدتر ديگر از آنان سراغ ميداريم. اينان تاسشان از پشت بام افتاده و جرنگش را همه شنيدهاند.
من در يكی از نشستها گفتگوی خود را با فروغی ياد كردم و چون با حكمت نيز گفتگويی داشتهام از آن نيز داستانی برايتان ياد میكنم :
هنگامی كه سال دوم پيمان را مینوشتيم گفتاری در آن چاپ كرديم كه يكی نوشته : من پيشترها شعرهای حافظ را ميخواندم و لذت میبردم. ولی از زمانی كه نوشتههای شما را درباره شاعران خواندهام ديگر لذتی از شعرهای حافظ نمیبرم. بلكه میبينم بيشتر شعرهايش بيكبار بیمعنيست ، و آنگاه غزلی را از شاعر گرفته بكاوش گزارده بود.
اين گفتار را چون بچاپ رسانيديم در همان روزها مرا كاری در وزارت فرهنگ بود. چون بنزد حكمت كه وزير ميبود رفتم همانكه نشستم بگله پرداخت كه شما از حافظ بد نوشتهايد. گفتم : نوشته از ديگری بوده ، و چون گفتههايش راست میبود بچاپ رسانيديم. او بحافظ دشنام نداده كه مايه رنجش شما يا ديگری باشد. او ميگويد : من از بيشتر شعرهای حافظ معنايی نمیفهمم ...
با يك شتابی گفت : «نمیفهمد برود تحصيل سواد كند تا بفهمد ...» گفتم : او بيسواد نيست. بِهر حال جنابعالی كه خودتان باسواد هستيد بفرماييد آنهمه ستايشهای گزافهآميز از باده كه حافظ كرده ، آنهمه پافشاری كه درباره بيهوده بودن كوشش و تلاش نشان داده ، چه معنی داشته؟!.. آن بيشرمی كه در بچهبازی از خود مینمايد ز چه رو بوده؟!.. از اين شعر چه معنای بخردانهای توان درآورد :
دوش ديدم كه ملايك در ميخانه زدند گِل آدم بسرشتند و به پيمانه زدند
اينها را كه گفتم از آن تندي كه مینمود كاست. ولی چون پاسخی نمیداشت چنين گفت : «عقيدهی من اينست كه اينان اشخاص فوقالعادهای بودند و ما قادر بفهم سخنهای ايشان نيستيم».
گفتم : پاسخ بسيار پرتيست. نخست بايد دانست كه سخن برای فهميدن است. سخن هرچه والاتر باشد درخور فهم است. آن چرندگوييست كه نتوان فهميد و معنای درستی از آن درآورد. برانگيختگان كه بارجدارترين سخنان پرداختهاند و خودشان والاترين جايگاه را ميداشتند گفتههاشان درخور فهمست. هر كس آنها را ميفهمد.
دوم در جايی كه شما بفهميدن سخنان حافظ و مانندگان او توانا نيستيد و آنها را نفهميدهايد از كجا دانستهايد كه مردان بزرگِ والاجايگاهی بودهاند؟!. از كجا كه كسان بسيار پستی نبودهاند؟!.
در آن روزها قانون استادان دانشگاه از مجلس گذشته بود كه من نيز بايستی استاد باشم. آقای حكمت چون از پاسخ درماند چنين گفت : «بِهر حال ما شما را باستادی با اين شرط خواهيم پذيرفت كه اين سخنانتان پس بگيريد ...» گفتم : در آن حال من از استادی چشم پوشيدم.
اين هم نشانهای از حال و رفتار حكمت. مردی كه از هوشياري و تيزفهمی بشيطان پاپوش دوزد ، چون از پاسخ درمانده در برابر من بيك سخن عاميانهی پستی برخاسته ـ سخنی كه اگر از يك لر كوهگردی سر زدی خندهآور بودی چه رسد بيك مرد درسخوانده و اروپاديده.
اين حكمت كه از همنژادان فروغيست ، در آن دستگاه بدخواهی پايهاش كمتر از فروغی نيست. اين مرد هنگامی كه از اروپا آمد و وزير فرهنگ شد بهايهوی ادبيات نيروی بسيار داد و آن را چند برابر گردانيد.
اين مرد همانست كه در دانشسرا درس صوفيگری نهاده. همانست كه چندی پيش همراه پورداوود و رشيد ياسمی بعنوان «هيئت فرهنگی ايران» بهند رفتند و بازگشتند. سه تن مرد پولهای گزاف از دولت گرفتند و رفتند و در اينجا و آنجا شعرهايی خواندند. شعرهايی بارمغان بردند و شعرهايی بارمغان آوردند. بجهانيان نشان دادند كه فرهنگ ايران و هند جز شعر نيست و نبايد بود.
.
✴️ 📖 🖌 احمد کسروی ، روزنامه پرچم
... یک روزی بود جناب آقای فروغی نخستوزیر و جناب آقای حکمت وزیر فرهنگ بودند و این دو وزیر هواداری بسیار از شعرای گذشتهی ایران مینمودند و در راه رواج آنها کوشش بیاندازه نشان میدادند. در همان روزها «کنگرهی فردوسی» تازه بپایان رسیده و در نتیجهی آن جشن و تجلیل باشکوه ، در سرتاسر ایران هواداری از شعر و شاعران رواج بیاندازه یافته بود. در بیشتر شهرها انجمن ادبی که خود انجمن شاعران بود برپا میکردند. روزنامهها پیاپی شعر و غزل بچاپ میرسانیدند.
در همان هنگام ما در سال دوم پیمان بنوشتن گفتارهایی در نکوهش از بیهودهگویی شاعران آغاز کردیم و زیانهای کتابهای بازمانده از زمان مغول و قرنهای گذشته را یکایک شمردن گرفتیم.
ما با هر شعری مخالف نیستیم. من مقصود خود را دربارهی شعر بارها نوشتهام و در پرچم نیز خواهیم نوشت. ما از یکسو با بیهودهگویی شاعران دشمنی مینمودیم و از یکسو شعرها و کتابهای زمان مغول و قرنهای گذشته را (که دورهی زبونی ایران بوده) زیانآور میدانستیم. اینها را باید در جای خود شرح دهیم.
به هر حال نوشتههای ما در چنان هنگامی با یک هیاهوی سختی مصادف گردید. انجمن ادبی و شاعران همگی بدشمنی برخاستند. برخی روزنامهها ستونهای خود را بروی گفتارهای پست و بیادبانه که کسانی در برابر دلیلهای ما مینوشتند باز کردند.
از آنسوی آقایان نخستوزیر و وزیر فرهنگ با پیمان دشمنی سختی نمودند و از فشار بازنایستادند. همان جناب آقای حکمت چون گواه این داستانست در اینجا مینویسم : در آن روزها من در دانشکدهی معقول و منقول درس مختصری [تاریخ] داشتم و چون همان هنگام قانون دانشگاه گذشت من نیز مشمول بودم که بایستی یک رسالهای بنویسم و از شمار استادان باشم و ماهانه سههزار ریال بیشتر حقوق گیرم. لیکن روزی بدیدن جناب آقای حکمت رفتم و ایشان بیمقدمه بپرخاشهایی برخاستند که چرا در پیمان از خیام و دیگر شاعران بدگویی رفته ، و در پایان چنین گفتند : «ما شما را باستادی در دانشگاه با این شرط خواهیم پذیرفت که آن نوشتههای خود را جبران کنید». من پاسخ داده گفتم : «در آن صورت باید از استادی دانشگاه چشم پوشم». چنان هم کردم. برای آنکه از راه خود برنگردم از حقوق استادی و از دیگر بهرههای آن چشم پوشیدم.
کسانی بمن ایراد میگیرند که کیف وکالت بزیر بغل گرفته و هر روز در دادگاهها در جلو این میز و آن میز میایستم. ولی من خود از این کار بسیار خرسندم. زیرا همین کیف به بغل زدن و در جلو میزهای دفتر و دادگاه ایستادنست که مرا توانا گردانیده از چنین آزمایشهایی با پیشانی باز بیرون آیم.
در اینجا جای آن نیست که بگوییم چرا آقای فروغی و آقای حکمت بکتابهای زمان مغول و بشعرای گذشته آن علاقه را نشان میدادند و چرا من آن مخالفت را میکردم. ظاهر مطلب آنست که آقایان چون خود شاعرند هواداری از شعرا مینمودند و من چون شاعر نیستم از آن بدم میآمد. ولی چنین نیست و داستان از هر دو سو بسیار عمیقتر از اینست که در بیرون دیده میشود. نه آنان کسی هستند که بنام شاعری یا شعردوستی بآن سختگیریها و فشارها پردازند و نه من کسی هستم که بعلت شاعر نبودن ، آن دشمنی را با شاعران نمایم و آن سختیها را بخود هموار گردانم. اینها علتهای دیگری دارد که باید یک روزی با خود آقایان روبرو شویم (اگر خدا خواهد) و این سخنان را بمیان آوریم و در آن هنگام در روزنامه هم خواهیم نوشت و بسیاری از رازها را آشکار خواهیم گردانید.
.
... یک روزی بود جناب آقای فروغی نخستوزیر و جناب آقای حکمت وزیر فرهنگ بودند و این دو وزیر هواداری بسیار از شعرای گذشتهی ایران مینمودند و در راه رواج آنها کوشش بیاندازه نشان میدادند. در همان روزها «کنگرهی فردوسی» تازه بپایان رسیده و در نتیجهی آن جشن و تجلیل باشکوه ، در سرتاسر ایران هواداری از شعر و شاعران رواج بیاندازه یافته بود. در بیشتر شهرها انجمن ادبی که خود انجمن شاعران بود برپا میکردند. روزنامهها پیاپی شعر و غزل بچاپ میرسانیدند.
در همان هنگام ما در سال دوم پیمان بنوشتن گفتارهایی در نکوهش از بیهودهگویی شاعران آغاز کردیم و زیانهای کتابهای بازمانده از زمان مغول و قرنهای گذشته را یکایک شمردن گرفتیم.
ما با هر شعری مخالف نیستیم. من مقصود خود را دربارهی شعر بارها نوشتهام و در پرچم نیز خواهیم نوشت. ما از یکسو با بیهودهگویی شاعران دشمنی مینمودیم و از یکسو شعرها و کتابهای زمان مغول و قرنهای گذشته را (که دورهی زبونی ایران بوده) زیانآور میدانستیم. اینها را باید در جای خود شرح دهیم.
به هر حال نوشتههای ما در چنان هنگامی با یک هیاهوی سختی مصادف گردید. انجمن ادبی و شاعران همگی بدشمنی برخاستند. برخی روزنامهها ستونهای خود را بروی گفتارهای پست و بیادبانه که کسانی در برابر دلیلهای ما مینوشتند باز کردند.
از آنسوی آقایان نخستوزیر و وزیر فرهنگ با پیمان دشمنی سختی نمودند و از فشار بازنایستادند. همان جناب آقای حکمت چون گواه این داستانست در اینجا مینویسم : در آن روزها من در دانشکدهی معقول و منقول درس مختصری [تاریخ] داشتم و چون همان هنگام قانون دانشگاه گذشت من نیز مشمول بودم که بایستی یک رسالهای بنویسم و از شمار استادان باشم و ماهانه سههزار ریال بیشتر حقوق گیرم. لیکن روزی بدیدن جناب آقای حکمت رفتم و ایشان بیمقدمه بپرخاشهایی برخاستند که چرا در پیمان از خیام و دیگر شاعران بدگویی رفته ، و در پایان چنین گفتند : «ما شما را باستادی در دانشگاه با این شرط خواهیم پذیرفت که آن نوشتههای خود را جبران کنید». من پاسخ داده گفتم : «در آن صورت باید از استادی دانشگاه چشم پوشم». چنان هم کردم. برای آنکه از راه خود برنگردم از حقوق استادی و از دیگر بهرههای آن چشم پوشیدم.
کسانی بمن ایراد میگیرند که کیف وکالت بزیر بغل گرفته و هر روز در دادگاهها در جلو این میز و آن میز میایستم. ولی من خود از این کار بسیار خرسندم. زیرا همین کیف به بغل زدن و در جلو میزهای دفتر و دادگاه ایستادنست که مرا توانا گردانیده از چنین آزمایشهایی با پیشانی باز بیرون آیم.
در اینجا جای آن نیست که بگوییم چرا آقای فروغی و آقای حکمت بکتابهای زمان مغول و بشعرای گذشته آن علاقه را نشان میدادند و چرا من آن مخالفت را میکردم. ظاهر مطلب آنست که آقایان چون خود شاعرند هواداری از شعرا مینمودند و من چون شاعر نیستم از آن بدم میآمد. ولی چنین نیست و داستان از هر دو سو بسیار عمیقتر از اینست که در بیرون دیده میشود. نه آنان کسی هستند که بنام شاعری یا شعردوستی بآن سختگیریها و فشارها پردازند و نه من کسی هستم که بعلت شاعر نبودن ، آن دشمنی را با شاعران نمایم و آن سختیها را بخود هموار گردانم. اینها علتهای دیگری دارد که باید یک روزی با خود آقایان روبرو شویم (اگر خدا خواهد) و این سخنان را بمیان آوریم و در آن هنگام در روزنامه هم خواهیم نوشت و بسیاری از رازها را آشکار خواهیم گردانید.
.
🔸 شعر و شاعری ، صوفیگری و شیعیگری : افزار سیاست استعماری انگلیس
🔸سیاست رواج شعر و شاعری و صوفیگری و شیعیگری از کجا آب میخورد ؟!
🔸 علیاصغر حکمت ، مزدور جهودزادهای که همیشه برای امپریالیزم انگلیس سودمند بود.
🔸 در پایان سند بیوگرافی علیاصغر حکمت که وزارت خارجه انگلیس آماده کرده ، درباره او چنین نوشته : « همیشه برای ما بسیار سودمند بوده».
🔸 برای آگاهی بیشتر درباره علیاصغر حکمت و سیاست استعماری انگلیس ، گفتارهای بالا را بخوانید.
.
🔸سیاست رواج شعر و شاعری و صوفیگری و شیعیگری از کجا آب میخورد ؟!
🔸 علیاصغر حکمت ، مزدور جهودزادهای که همیشه برای امپریالیزم انگلیس سودمند بود.
🔸 در پایان سند بیوگرافی علیاصغر حکمت که وزارت خارجه انگلیس آماده کرده ، درباره او چنین نوشته : « همیشه برای ما بسیار سودمند بوده».
🔸 برای آگاهی بیشتر درباره علیاصغر حکمت و سیاست استعماری انگلیس ، گفتارهای بالا را بخوانید.
.
بدبختیهای توده پی دی اف.pdf
330.9 KB
🔸 بدبختی توده و ریشهی آن
🖌 احمد کسروی
🔹 باید بهتر از این چاره اندیشید
🔹 پاسخ دیگری به پیام بهائیان
🔹 باز در پیرامون صوفیگری
🖌 احمد کسروی
🔹 باید بهتر از این چاره اندیشید
🔹 پاسخ دیگری به پیام بهائیان
🔹 باز در پیرامون صوفیگری
🔶 «حزب و گمراهیهای سیاسی»
🔸 یک تاریخچه (تکهی چهار از هشت)
من در این باره چنین گفتم : چنانکه همه میدانیم در ایران در سیوشش سال پیش یک جنبشی بنام مشروطهخواهی برخاست. دربارهی آن جنبش باید چند نکته را از دیده دور نداشت :
1) آن جنبش نتیجهی غمخواریها و کوششهای دلسوزانهی مردان ارجمند و بزرگی بود. از زمان حاجیمیرزا حسینخان سپهسالار این اندیشه در ایران پیدا شده و کوششها بکار رفته بود تا سرانجام زمینه آماده گردیده و یک جنبش بزرگی برخاست.
2) آن جنبش با نتیجهای که داد برای ایران پیشرفت بزرگی بود. بایستی گفت : ایران بیکبار صد گام بسوی پیش رفت زیرا گذشته از اینکه رهایی از استبداد خود یک فیروزی یا پیشرفتی بود اساساً مشروطه یا دمکراسی یا اگر بفارسی بگویم «سررشتهداریِ توده» ، خود بهترین شکل حکومت میباشد. ایران از بدترین حکومتی به بهترین حکومتی انتقال یافت.
3) کسانی که در آغاز کار پا درمیان جنبش گزاردند و بکوششهایی برخاستند چه از دستهی علما و چه از گروه بازرگانان و چه از طبقهی عوام ، رویهمرفته جانفشانی و جوانمردی پر ارزشی بخرج دادند و شایستگی و مردانگی شایانی از خود ابراز نمودند.
گزارش مشروطه یکی از بخشهای پرافتخار ایرانست و میتوان آن را مایهی سرفرازی گرفت و میتوان از آن گزارش خشنود و خرسند گردید.
.
🔸 یک تاریخچه (تکهی چهار از هشت)
من در این باره چنین گفتم : چنانکه همه میدانیم در ایران در سیوشش سال پیش یک جنبشی بنام مشروطهخواهی برخاست. دربارهی آن جنبش باید چند نکته را از دیده دور نداشت :
1) آن جنبش نتیجهی غمخواریها و کوششهای دلسوزانهی مردان ارجمند و بزرگی بود. از زمان حاجیمیرزا حسینخان سپهسالار این اندیشه در ایران پیدا شده و کوششها بکار رفته بود تا سرانجام زمینه آماده گردیده و یک جنبش بزرگی برخاست.
2) آن جنبش با نتیجهای که داد برای ایران پیشرفت بزرگی بود. بایستی گفت : ایران بیکبار صد گام بسوی پیش رفت زیرا گذشته از اینکه رهایی از استبداد خود یک فیروزی یا پیشرفتی بود اساساً مشروطه یا دمکراسی یا اگر بفارسی بگویم «سررشتهداریِ توده» ، خود بهترین شکل حکومت میباشد. ایران از بدترین حکومتی به بهترین حکومتی انتقال یافت.
3) کسانی که در آغاز کار پا درمیان جنبش گزاردند و بکوششهایی برخاستند چه از دستهی علما و چه از گروه بازرگانان و چه از طبقهی عوام ، رویهمرفته جانفشانی و جوانمردی پر ارزشی بخرج دادند و شایستگی و مردانگی شایانی از خود ابراز نمودند.
گزارش مشروطه یکی از بخشهای پرافتخار ایرانست و میتوان آن را مایهی سرفرازی گرفت و میتوان از آن گزارش خشنود و خرسند گردید.
.
🔶 گفت و شنید (5)
🔸 تکهی دو از چهار
دوم : دین که باید دیگران را درست گرداند کار وارونه گردیده و اکنون شما میخواهید آن را درست گردانید. تو گویی دین ساعت مچیست که هر زمان کار نکرد بساعتساز داده درست گردانید. ما دربارهی دین میگوییم : چون مردم بسر خود نمیتوانند راست از کج و نیک از بد و گمراهی از رستگاری جدا گردانند اینست باید دینی باشد که اینها را بآنان یاد دهد. کنون شما وارونهی آن را میگویید. دینی که خود پر از گمراهی گردیده شما میخواهید آن را از گمراهیها پاک گردانید. هرچه هست من از شما میپرسم : اگر خواستید اسلام را درست گردانید چه کار خواهید کرد؟..
گفت : «قرآن را میگزاریم در جلو خود و هرچه او گفت میپذیریم و هرچه نگفت رد میکنیم».
گفتم : مگر تاکنون قرآن در جلوتان نبوده؟.. و آنگاه گویا فراموش کردهاید که همهی این کیشهای گوناگون از قرآن دلیل میآورند و هیچ یکی خود را بیرون از قرآن نمیداند.
چون پاسخی نداشت بخاموشی گرایید و هر سه تن برخاسته بیرون رفتند. من روی سخن را بدیگران برگردانیده گفتم : ببینید چگونه کار بسختی رسیده. امروز مسلمانان در پستترین حالند و با اینهمه کمی[=نقص] در دین خود نمیپندارند. با همین حالی که هستند آرزومندند که اروپاییان و دیگران نیز اسلام بپذیرند ، و با این امید دلهای خود را شاد میگردانند. شما چون نگاه کنید اینان از هر باره بیدینند. روشنتر گویم : دین برای آنست که مردم بحال اینان نیفتند. دین برای آنست که مردم خدای آفریدگار را بشناسند و جز او بچیز دیگری نگرایند. اینان آن خدا را نمیشناسند و چیزهای بسیاری را همچون خدا میپرستند. دین برای آنست که مردم پراکنده نشوند. اینان سراپا پراکندگی هستند. دین برای آنست که مردمان معنی جهان و زندگی را بدانند و اینان بیکبار از آن بیبهرهاند. با اینحال پافشاری مینمایند که چنانکه هستند بمانند. بلکه دیگران را نیز همرنگ خود میخواهند.
ما چون باین گمراهیهاشان ایراد میگیریم نخست تا میتوانند بهیاهوی میپردازند و بدزبانی میکنند. سپس چون درماندند هر زمان ببهانههای دیگری میپردازند و از سنگری بسنگری میگریزند و پس از همگی خاموش شده پاسخی نمیدهند. دیدید این سه کس چند سخنی گفتند و من چون ایراد گرفتم پاسخی نتوانسته درماندند و با اینحال نخواستند از گمراهی دست بردارند و براه پاکدینی درآیند. همین کسان چون بیرون رفتند دروغهایی خواهند پراکند که رفتیم و چنین گفتیم و او پاسخی نتوانست و درماند.
شما اگر میخواهید اندازهی نادانی اینان را بدانید بیاد آورید که کسانی همچون اینان خود را در رستگاری و مرا در گمراهی میپندارند ، و از نافهمی و نادانی این آلودگیهای خود را «اسلام» دانسته به من میگویند «مخالف» آن میباشم.
.
🔸 تکهی دو از چهار
دوم : دین که باید دیگران را درست گرداند کار وارونه گردیده و اکنون شما میخواهید آن را درست گردانید. تو گویی دین ساعت مچیست که هر زمان کار نکرد بساعتساز داده درست گردانید. ما دربارهی دین میگوییم : چون مردم بسر خود نمیتوانند راست از کج و نیک از بد و گمراهی از رستگاری جدا گردانند اینست باید دینی باشد که اینها را بآنان یاد دهد. کنون شما وارونهی آن را میگویید. دینی که خود پر از گمراهی گردیده شما میخواهید آن را از گمراهیها پاک گردانید. هرچه هست من از شما میپرسم : اگر خواستید اسلام را درست گردانید چه کار خواهید کرد؟..
گفت : «قرآن را میگزاریم در جلو خود و هرچه او گفت میپذیریم و هرچه نگفت رد میکنیم».
گفتم : مگر تاکنون قرآن در جلوتان نبوده؟.. و آنگاه گویا فراموش کردهاید که همهی این کیشهای گوناگون از قرآن دلیل میآورند و هیچ یکی خود را بیرون از قرآن نمیداند.
چون پاسخی نداشت بخاموشی گرایید و هر سه تن برخاسته بیرون رفتند. من روی سخن را بدیگران برگردانیده گفتم : ببینید چگونه کار بسختی رسیده. امروز مسلمانان در پستترین حالند و با اینهمه کمی[=نقص] در دین خود نمیپندارند. با همین حالی که هستند آرزومندند که اروپاییان و دیگران نیز اسلام بپذیرند ، و با این امید دلهای خود را شاد میگردانند. شما چون نگاه کنید اینان از هر باره بیدینند. روشنتر گویم : دین برای آنست که مردم بحال اینان نیفتند. دین برای آنست که مردم خدای آفریدگار را بشناسند و جز او بچیز دیگری نگرایند. اینان آن خدا را نمیشناسند و چیزهای بسیاری را همچون خدا میپرستند. دین برای آنست که مردم پراکنده نشوند. اینان سراپا پراکندگی هستند. دین برای آنست که مردمان معنی جهان و زندگی را بدانند و اینان بیکبار از آن بیبهرهاند. با اینحال پافشاری مینمایند که چنانکه هستند بمانند. بلکه دیگران را نیز همرنگ خود میخواهند.
ما چون باین گمراهیهاشان ایراد میگیریم نخست تا میتوانند بهیاهوی میپردازند و بدزبانی میکنند. سپس چون درماندند هر زمان ببهانههای دیگری میپردازند و از سنگری بسنگری میگریزند و پس از همگی خاموش شده پاسخی نمیدهند. دیدید این سه کس چند سخنی گفتند و من چون ایراد گرفتم پاسخی نتوانسته درماندند و با اینحال نخواستند از گمراهی دست بردارند و براه پاکدینی درآیند. همین کسان چون بیرون رفتند دروغهایی خواهند پراکند که رفتیم و چنین گفتیم و او پاسخی نتوانست و درماند.
شما اگر میخواهید اندازهی نادانی اینان را بدانید بیاد آورید که کسانی همچون اینان خود را در رستگاری و مرا در گمراهی میپندارند ، و از نافهمی و نادانی این آلودگیهای خود را «اسلام» دانسته به من میگویند «مخالف» آن میباشم.
.
🔶 «اکنون و آینده ما راست» (بخش چهارم : فلسفه و «ادبیّات»)
🔸 5ـ بایستهی دمکراسی اندیشهها و سَهِشهای[=احساسات] زنده است (تکهی دو از دو)
هنوز این فردوسیست که خود مرد نیکی میبوده. چه رسد بدیگران که سراپا پستی و آلودگی میبودهاند ، و گفتههاشان پر از ستایش شاهان خودکام و دستورهای پست بردگی و زیردستیست.
یکی از ایشان نظامیست که وزارت فرهنگ او را «حکیم نظامی» میخواند. این مرد چندان پست میبوده که زندگانی خود را با ستایش شاهان کوچک و بیارج زمان خود گذرانیده و بنامهای ایشان مثنویها سروده ، و چاپلوسی و بیرگی را تا بآنجا رسانیده که در برابر یک بهرامشاه کوچکی خود را سگ ، (بلکه کمتر از سگ) گردانیده و ازو استخوان خواسته است :
با فلک آن دم که نشینی بخوان
پیش من افکن قدری استخوان
کاخر لاف سگیت میزنم
دبدبهی بندگیت میزنم
در دیدهی این مرد بهرامشاه که فرمانروای یک شهر ارسنجان بیش نمیبوده شبها با فلک همنشین میشده و روزی بمردم میبخشیده ، و اینست برای خود که لاف سگی بهرامشاه را میزد استخوان خواسته. تفو بر تو ای مردک پست بیرگ.
همین مرد در ستایش پادشاهان خودکامه میسراید :
پیش خرد شاهی و پیغمبری
چون دو نگینند بیک انگشتری
آن پادشاهان خودکام هوسباز با برانگیختگان خدا در یک شمار میبودهاند. ...
.
🔸 5ـ بایستهی دمکراسی اندیشهها و سَهِشهای[=احساسات] زنده است (تکهی دو از دو)
هنوز این فردوسیست که خود مرد نیکی میبوده. چه رسد بدیگران که سراپا پستی و آلودگی میبودهاند ، و گفتههاشان پر از ستایش شاهان خودکام و دستورهای پست بردگی و زیردستیست.
یکی از ایشان نظامیست که وزارت فرهنگ او را «حکیم نظامی» میخواند. این مرد چندان پست میبوده که زندگانی خود را با ستایش شاهان کوچک و بیارج زمان خود گذرانیده و بنامهای ایشان مثنویها سروده ، و چاپلوسی و بیرگی را تا بآنجا رسانیده که در برابر یک بهرامشاه کوچکی خود را سگ ، (بلکه کمتر از سگ) گردانیده و ازو استخوان خواسته است :
با فلک آن دم که نشینی بخوان
پیش من افکن قدری استخوان
کاخر لاف سگیت میزنم
دبدبهی بندگیت میزنم
در دیدهی این مرد بهرامشاه که فرمانروای یک شهر ارسنجان بیش نمیبوده شبها با فلک همنشین میشده و روزی بمردم میبخشیده ، و اینست برای خود که لاف سگی بهرامشاه را میزد استخوان خواسته. تفو بر تو ای مردک پست بیرگ.
همین مرد در ستایش پادشاهان خودکامه میسراید :
پیش خرد شاهی و پیغمبری
چون دو نگینند بیک انگشتری
آن پادشاهان خودکام هوسباز با برانگیختگان خدا در یک شمار میبودهاند. ...
.
بدبختیهای توده 15.pdf
277.1 KB
🔸 بدبختی توده و ریشهی آن
🖌 احمد کسروی
🔹 به آقای ناصر اعتمادی سرودی
🔹 در بدی تا کجا پیش رفتهاند؟!.
🔹 پاسخ یک بهائی
🔹 جداسری و گردنکشی
🖌 احمد کسروی
🔹 به آقای ناصر اعتمادی سرودی
🔹 در بدی تا کجا پیش رفتهاند؟!.
🔹 پاسخ یک بهائی
🔹 جداسری و گردنکشی
🔶 گفت و شنید (5)
🔸 تکهی سه از چهار
چنانکه دیدید اینان بهانههایی میدارند که گیجکنندهتر از همه عنوان «اصلاح اسلام» است. باید در این باره چند چیز را بدیده گرفت :
1) کسی از آنان بچنین کاری نخواهد برخاست و این یک بهانهای بیش نیست. آری ، کسانی از ملایان شیاد همین را دستاویز دیگری برای فریب مردم گردانیدهاند و شما چون بنگرید کاری که آنان میکنند جز این نیست که هرچه را که ما ایراد گرفتیم بگویند از اسلام نیست و هر سخن نیکی که از کسی شنیدند بگویند در اسلام هم هست. کاری بیش از این نمیتوانند.
2) چنین انگاریم که راستی را کسانی بچنین کاری برخاستند و نشستی برپا کردند که بگفتگو پردازند و اصل دین را پیدا کنند. نتیجه جز این نخواهد بود که هر کس باورهای خود را پیش کشد و بگوید از اصل اسلام است. باین دلیل که آنان این باورها را از اسلام دانسته و پذیرفتهاند. بیگمان اینان بگوهر اسلام گردن نخواهند گزاشت. باین دلیل که ما گوهر اسلام را میگوییم و اینها هایهوی میکنند. ما بارها گفتهایم که ما در باورها همان گوهر اسلام را گرفتهایم.
اینکه بقرآن پشتگرمی مینمایند باید بیاد آورد که همگی اینان برای کیش خود از قرآن دلیل میآورند و باز هم خواهند آورد و اگر صد سال باهم کشاکش کنند بجایی نخواهد رسید.
3) چنین انگارید که اینان توانستند گوهر اسلام را پیدا کنند و آن را بپذیرند باز کمیهای بسیاری درمیان خواهد بود زیرا یک پایهی دین نبرد با گمراهیهاست. امروز گمراهیهای بسیاری درمیانست که در زمان اسلام نبوده و اسلام پاسخی بآنها نداده و نبایستی بدهد. مثلاً مادّیگری گمراهی بزرگ این زمان میباشد و پاسخی برای آن از اسلام بدست نخواهد آمد.
چنانکه بارها گفتهام همهی دینها یک خواست را پی میکنند و گوهر همهی آنها یکیست ولی هر زمان گمراهیهای دیگری درمیانست و کوششهای دیگری میخواهد. اینست هر زمان به دین دیگری نیاز میباشد. آیین خدا اینست که یک دینی چون گوهر خود را از دست داد و گمراهیها بر آن چیره شدند باید دوباره راه از سر گرفته شود و یک کوشش و جنبش دیگری پدید آید. بدینسان که یکی براهنمایی خدا برخیزد و همان پایههای دین را برگرداند و با گمراهیهای زمان نبرد کند و یک بنیادی از روی نیازمندهای آن زمان برپا کند. اینست آیین خدا. چنین بوده و چنین خواهد بود. اینکه کسانی از پیروانِ همان دینِ آلوده ، خود به پیراستن آن پردازند از بیمعنیترین سخنانست و از چند راه نشدنیست. این خود یک گمراهی و نادانی دیگری از آن کسانست.
در اینجا بسخن بسیار درازی نیاز هست. ولی من چون فرصت کم میدارم بکوتاهی میکوشم : امروز یکی از انگیزههای درماندگی شرقیان این دستگاه اسلام نامست. این دستگاه هیچ سودی نتواند داشت. زیرا نه آنست که یک راستیهایی را بمردمان یاد دهد و معنی جهان و زندگانی را بآنان بفهماند و نه اینکه جلو گمراهیها را گیرد. شما میبینید که مسلمانان امروز در شناختن معنی جهان و زندگی از تهیدستترین تودهها میباشند. اگر برخی دستورهایی در قرآن بوده در برابر هر یکی چند بدآموزی رواج میدارد و آن را بیکبار بیهوده گردانیده. از اینسوی میبینید که هر گمراهی که از اروپا میآید یا از میان خود شرقیان پیدا میشود اسلام جلو آن را نمیتواند گرفت. اروپاییگری آمد و نتوانست ، مادیگری آمد و نتوانست ، هیاهوی خیام برخاست و نتوانست.
از دیدهی سود بیکبار بیاثر است. ولی از دیدهی زیان اثر بسیار میدارد. زیرا از هر گونه جنبش و تکانی جلو میگیرد. از کوشش و غیرت بازمیدارد. هر چیز سودمند را بیاثر میگزارد.
امروز شما اگر با یک شیعی گفتگو از کشور و نگهداری آن کنید بیپروایی خواهد نمود. زیرا پرداختن بچنین کاری با کیش او سازش ندارد. در کیش او باید امام ناپیدا پیدا شود و کارها را درست گرداند. اینست بارها شنیده میشود که میگویند : «ما چه کارهایم که بنگهداری کشور کوشیم. باید خودش بیاید». یا میگویند : «اینجا مملکت شیعه است صاحب دارد».
.
🔸 تکهی سه از چهار
چنانکه دیدید اینان بهانههایی میدارند که گیجکنندهتر از همه عنوان «اصلاح اسلام» است. باید در این باره چند چیز را بدیده گرفت :
1) کسی از آنان بچنین کاری نخواهد برخاست و این یک بهانهای بیش نیست. آری ، کسانی از ملایان شیاد همین را دستاویز دیگری برای فریب مردم گردانیدهاند و شما چون بنگرید کاری که آنان میکنند جز این نیست که هرچه را که ما ایراد گرفتیم بگویند از اسلام نیست و هر سخن نیکی که از کسی شنیدند بگویند در اسلام هم هست. کاری بیش از این نمیتوانند.
2) چنین انگاریم که راستی را کسانی بچنین کاری برخاستند و نشستی برپا کردند که بگفتگو پردازند و اصل دین را پیدا کنند. نتیجه جز این نخواهد بود که هر کس باورهای خود را پیش کشد و بگوید از اصل اسلام است. باین دلیل که آنان این باورها را از اسلام دانسته و پذیرفتهاند. بیگمان اینان بگوهر اسلام گردن نخواهند گزاشت. باین دلیل که ما گوهر اسلام را میگوییم و اینها هایهوی میکنند. ما بارها گفتهایم که ما در باورها همان گوهر اسلام را گرفتهایم.
اینکه بقرآن پشتگرمی مینمایند باید بیاد آورد که همگی اینان برای کیش خود از قرآن دلیل میآورند و باز هم خواهند آورد و اگر صد سال باهم کشاکش کنند بجایی نخواهد رسید.
3) چنین انگارید که اینان توانستند گوهر اسلام را پیدا کنند و آن را بپذیرند باز کمیهای بسیاری درمیان خواهد بود زیرا یک پایهی دین نبرد با گمراهیهاست. امروز گمراهیهای بسیاری درمیانست که در زمان اسلام نبوده و اسلام پاسخی بآنها نداده و نبایستی بدهد. مثلاً مادّیگری گمراهی بزرگ این زمان میباشد و پاسخی برای آن از اسلام بدست نخواهد آمد.
چنانکه بارها گفتهام همهی دینها یک خواست را پی میکنند و گوهر همهی آنها یکیست ولی هر زمان گمراهیهای دیگری درمیانست و کوششهای دیگری میخواهد. اینست هر زمان به دین دیگری نیاز میباشد. آیین خدا اینست که یک دینی چون گوهر خود را از دست داد و گمراهیها بر آن چیره شدند باید دوباره راه از سر گرفته شود و یک کوشش و جنبش دیگری پدید آید. بدینسان که یکی براهنمایی خدا برخیزد و همان پایههای دین را برگرداند و با گمراهیهای زمان نبرد کند و یک بنیادی از روی نیازمندهای آن زمان برپا کند. اینست آیین خدا. چنین بوده و چنین خواهد بود. اینکه کسانی از پیروانِ همان دینِ آلوده ، خود به پیراستن آن پردازند از بیمعنیترین سخنانست و از چند راه نشدنیست. این خود یک گمراهی و نادانی دیگری از آن کسانست.
در اینجا بسخن بسیار درازی نیاز هست. ولی من چون فرصت کم میدارم بکوتاهی میکوشم : امروز یکی از انگیزههای درماندگی شرقیان این دستگاه اسلام نامست. این دستگاه هیچ سودی نتواند داشت. زیرا نه آنست که یک راستیهایی را بمردمان یاد دهد و معنی جهان و زندگانی را بآنان بفهماند و نه اینکه جلو گمراهیها را گیرد. شما میبینید که مسلمانان امروز در شناختن معنی جهان و زندگی از تهیدستترین تودهها میباشند. اگر برخی دستورهایی در قرآن بوده در برابر هر یکی چند بدآموزی رواج میدارد و آن را بیکبار بیهوده گردانیده. از اینسوی میبینید که هر گمراهی که از اروپا میآید یا از میان خود شرقیان پیدا میشود اسلام جلو آن را نمیتواند گرفت. اروپاییگری آمد و نتوانست ، مادیگری آمد و نتوانست ، هیاهوی خیام برخاست و نتوانست.
از دیدهی سود بیکبار بیاثر است. ولی از دیدهی زیان اثر بسیار میدارد. زیرا از هر گونه جنبش و تکانی جلو میگیرد. از کوشش و غیرت بازمیدارد. هر چیز سودمند را بیاثر میگزارد.
امروز شما اگر با یک شیعی گفتگو از کشور و نگهداری آن کنید بیپروایی خواهد نمود. زیرا پرداختن بچنین کاری با کیش او سازش ندارد. در کیش او باید امام ناپیدا پیدا شود و کارها را درست گرداند. اینست بارها شنیده میشود که میگویند : «ما چه کارهایم که بنگهداری کشور کوشیم. باید خودش بیاید». یا میگویند : «اینجا مملکت شیعه است صاحب دارد».
.
🔶 «حزب و گمراهیهای سیاسی»
🔸 یک تاریخچه (تکهی پنج از هشت)
با آن کوششها و جانفشانیها که پیشروان آزادی بکار بردند ، مشروطه در ایران پیش نرفت و ناانجام ماند. و این بدو علت بود : یکی آنکه توده آماده نبود و یک کوششهای پرزوری میخواست که توده را آماده گرداند. اساساً مردم معنی مشروطه را ندانستند تا برای پذیرفتن آن آماده گردند. در آن روز کسان جانفشانی میخواست که بمیان توده افتاده معنی درست مشروطه را بمردم بفهمانند و توده را آمادهی آن گردانند.
فرق مشروطه با استبداد تنها در بودن و نبودن قانون و یا در شکل حکومت نیست. یک فرق بزرگ در شایستگی و ناشایستگی توده است.
در حکومت مشروطه مردم آزادند و کسی نمیتواند بآنان فرمان راند و یا بسرشان کوبد. ولی از آنسوی یکایک مردم وظایفی در قبال کشور بگردن دارند که باید آن را انجام دهند. یک توده هنگامی که شورش کرده و با پادشاه مستبد خود به نبرد برخاسته در واقع بآن پادشاه چنین گفته : «تو دست بردار ما خودمان کشور را راه خواهیم برد» و آنوقت خودشان یک پیمانی باهم بستهاند که دست بیکدیگر داده کشور را راه برند و آن را نگه دارند.
در حقیقت معنی شورش اینست. ولی در ایران این معنی را کمتر فهمیدند ، و اینست که شایستگی در توده پیدا نشد ، و این خود علتی برای ناانجام ماندن آن کوششها گردید. علت دیگر نیز دخالت بیگانگان در کارهای ایران بود که ناگزیر مایهی اختلال میگردید و از پیشرفت مانع میشد.
در نتیجهی اینها کمکم جنبش آزادیخواهی مبدل به هوچیگری و هیاهو گردید. آن جانفشانیها و دلسوزیها رفته سودجوییها و دستهبندیها جای آن را گرفت. ده سال در ایران جز هرج و مرج نبود تا شاه پیشین (رضاشاه) برخاست و این نیز بجای هرج و مرج ، دیکتاتوری و استبداد را برقرار گردانید.
کنون که آن پادشاه رفته و شما میخواهید بکوششهایی برخیزید کار بسیار بزرگ و بسیار سودمند آنست که دست بهم دهید و آن کوششهای ناانجام مانده را بانجام رسانید.
باینمعنی که یک حزبی برپا کنید که از یکسو معنی درست مشروطه را بهمهی مردم بفهماند و با عقیدههای پراکندهای که بضد آن درمیان توده پیدا شده مبارزه کند ، و رویهمرفته توده را برای حکومت آزادْ شایسته و آماده گرداند ، از یکسو نیز از بازگشتن استبداد یا دیکتاتوری جلوگیری کند.
این خود بهترین وسیلهایست که شما یک جمعیت صالحی پدید آورید و مردان غیرتمند و علاقهمند را از هر سوی کشور با خود همدست گردانید و یک مایهی امیدی برای توده باشید.
.
🔸 یک تاریخچه (تکهی پنج از هشت)
با آن کوششها و جانفشانیها که پیشروان آزادی بکار بردند ، مشروطه در ایران پیش نرفت و ناانجام ماند. و این بدو علت بود : یکی آنکه توده آماده نبود و یک کوششهای پرزوری میخواست که توده را آماده گرداند. اساساً مردم معنی مشروطه را ندانستند تا برای پذیرفتن آن آماده گردند. در آن روز کسان جانفشانی میخواست که بمیان توده افتاده معنی درست مشروطه را بمردم بفهمانند و توده را آمادهی آن گردانند.
فرق مشروطه با استبداد تنها در بودن و نبودن قانون و یا در شکل حکومت نیست. یک فرق بزرگ در شایستگی و ناشایستگی توده است.
در حکومت مشروطه مردم آزادند و کسی نمیتواند بآنان فرمان راند و یا بسرشان کوبد. ولی از آنسوی یکایک مردم وظایفی در قبال کشور بگردن دارند که باید آن را انجام دهند. یک توده هنگامی که شورش کرده و با پادشاه مستبد خود به نبرد برخاسته در واقع بآن پادشاه چنین گفته : «تو دست بردار ما خودمان کشور را راه خواهیم برد» و آنوقت خودشان یک پیمانی باهم بستهاند که دست بیکدیگر داده کشور را راه برند و آن را نگه دارند.
در حقیقت معنی شورش اینست. ولی در ایران این معنی را کمتر فهمیدند ، و اینست که شایستگی در توده پیدا نشد ، و این خود علتی برای ناانجام ماندن آن کوششها گردید. علت دیگر نیز دخالت بیگانگان در کارهای ایران بود که ناگزیر مایهی اختلال میگردید و از پیشرفت مانع میشد.
در نتیجهی اینها کمکم جنبش آزادیخواهی مبدل به هوچیگری و هیاهو گردید. آن جانفشانیها و دلسوزیها رفته سودجوییها و دستهبندیها جای آن را گرفت. ده سال در ایران جز هرج و مرج نبود تا شاه پیشین (رضاشاه) برخاست و این نیز بجای هرج و مرج ، دیکتاتوری و استبداد را برقرار گردانید.
کنون که آن پادشاه رفته و شما میخواهید بکوششهایی برخیزید کار بسیار بزرگ و بسیار سودمند آنست که دست بهم دهید و آن کوششهای ناانجام مانده را بانجام رسانید.
باینمعنی که یک حزبی برپا کنید که از یکسو معنی درست مشروطه را بهمهی مردم بفهماند و با عقیدههای پراکندهای که بضد آن درمیان توده پیدا شده مبارزه کند ، و رویهمرفته توده را برای حکومت آزادْ شایسته و آماده گرداند ، از یکسو نیز از بازگشتن استبداد یا دیکتاتوری جلوگیری کند.
این خود بهترین وسیلهایست که شما یک جمعیت صالحی پدید آورید و مردان غیرتمند و علاقهمند را از هر سوی کشور با خود همدست گردانید و یک مایهی امیدی برای توده باشید.
.