هانری کُربن و میوهی رنجهایی که برای زنده گردانیدن صوفیگری و ادبیات دورهی مغول کشیده.
✴️ گواهی پاکدلانه
کوشاد تلگرام : این در همیشه باز خواهد بود. كسانی كه زیر این عنوان چیزهایی نویسند تا توانند بسادگی كوشند و خواستشان تنها بازنمودن اندیشه و فهم خودشان باشد و از ستایش بیجا و از گزافه خودداری نمایند. اگر گفتههای ما را براست میدارند بنام گواهی پاكدلانه و برای راه نمودن بدیگران از نوشتن بازنایستند.
🔶 چگونه پاکدین شدم
(بخش دوم)
دسته هایی هم که به همه ی این کیش ها ریشخند می کنند و خود را برتر می دانند یا به اصطلاح آتئیسم یا خداناباور میخوانند و ما آنها را پیرو اندیشه مادیگری می دانیم از این غافل هستند که خود در گمراهی و سردرگمی به سر می برند ، کسانی که انسان را با جانوران و چهارپایان در یک دسته قرار می دهند ، چه جای ریشخند کردن به سایر کیشها دارند؟!
این کیشها که جالب هست که هر کدامشان خود را حقیقت مطلق می داند ، نه معنای دین را می دانند و نه معنای زندگانی را ،
در جایی که معنای دین شناختن جهان و پی بردن به حقایق زندگانی و زیستن با خرد است ، این کیشها ها با احکام و اعمال خرافی و خنده آور و بی فایده خود ادعای خداشناسی دارند ، اینان نمی دانند که با اینکارهای خود سبب نفرت دیگر کسان از خدا و خداشناسی می شوند.
کافیست با چشم بینش به جهان بنگریم ، چه چیزی آشکارتر از وجود خدا به چشم می خورد؟
در جایی که به این سادگی می توانیم به هستی پاک آفریدگار پی ببریم این کیشها از جانب خدا حرف می زنند ، احکام صادر می کنند ، از مردم پول مطالبه می کنند ، حدیث قدسی میسازند ، نماینده تعیین می کنند ، خود را قوم برگزیده او می دانند ، برای او فرزند می پندارند ، کار را به جایی رسانده اند که عده ای می گویند نمی توان خدا را درک کرد پس ناچاریم صفات او که در پیامبرش قرار داده را بپذیریم و او را خدای کوچک خود می دانند و رو به قبر او نماز می خوانند ، هر کیشی یک قبله برای خود دارد و به آن دلخوش هست ، یکی می گوید خانه خدا در عربستان است ، دیگری می گوید خانه او در اورشلیم فلسطین است ، آن دیگری می گوید در عکا.
با اینکارها پیروان اندیشه مادی به آنها و کلاً به خداشناسی ریشخندها می کنند ، و روزی نتیجهی همین خودبرتربینی مادیگراها می شود آدم هایی مانند: لنین و استالین و مائو ، که طبل بی خدایی و بی دینی را به صدا درمیاوردند و به خود می بالیدند. ...
ای برادران و ای خواهران این را بدانید که تا ما خود نیک نشویم نمی توان و نباید انتظار نیکی از جهان را داشته باشیم ، هر کس باید از خود شروع کند و به نیک بودن خود بکوشد ، نگوید که من یک نفر هستم و نیک بودن من چه دردی از یک جامعه درمان خواهد کرد ، همین یک نفر ها میشوند یک دسته ی نیرومند که می توانند کشور خود را راه ببرند.
ای برادران و ای خواهران چشم خرد باز کنید و ببینید که چند دستگی و پراکندگی و باور به این کیشها و پندار و انگارهایشان چه بر سر ایران و کشورهای پیرامون ایران مانند افغانستان و عراق آورده ، بیندیشید که چرا رئیس جمهور فرانسه باید به زیارت گنبد و آستان موسی بن جعفر در عراق برود؟ آیا نه اینست که با اینکارها می خواهند کشورهای شرق را هرچه بیشتر سرگرم این بیهوده کاریها کنند؟
چرا سفیر استرالیا باید چادر به سر کند و برود زیارت گنبد و بارگاه معصومه در قم؟ بیندیشید که چرا یا می خواهند ما تا می توانیم سرگرم این کیشهای گوناگون باشیم و یا کلاً از خدا و خداشناسی دور باشیم ، به جز این دو راهکار چشم دیدن هیچ نگرش و اندیشه ی دیگری از ما را ندارند؟
بیندیشید که چرا غربیان سنگ این اسلام فعلی را به سینه می زنند و می خواهند آن را در کشورهای خاورمیانه اجرا کنند؟
چرا آنها این اسلام های گوناگون و رنگارنگ و سایر کیشها را در کشورهای خود به اجرا نمیگذارند؟
چرا غربیان با سوء استفاده از همین چند دستگی ها در کشورهای جهان سوم ، با کمک گماشتگان و دیکتاتورهایی که از نادانی مردمان آن کشورها روی کار آمده اند شروع می کنند به ساختن گروه های تروریستی و آدم کش و بعد از چندی ژست مبارزه با آن گروه ها را می گیرند؟
چرا می خواهند ما همیشه چشم به گذشته داشته باشیم و در خیالات آن دوران ها زندگی کنیم؟
مردمی که اندیشه راستی ندارند و خرد را راهنمای خود در زندگانی به کار نمی برند ، روزی با تحریک عده ای بر علیه شخصی می شورند و به او مرگ می گویند و او را از کشور بیرون می کنند و بعد از چندی که گذشت به او که خود سرنگونش کردند رحمت ها می فرستند و با سوز و گداز به زمان او حسرت ها می کشند و می گویند عجب آدم خوب و خدمتگزاری بود ،
چرا مردم ایران باید مدام بگویند که انگلیسی ها و فلان کشور برای ما تعیین و تکلیف میکنند ، پس ما خود چکاره هستیم ، چرا باید جوری زندگی کنیم که کشورهای بیگانه راست یا ناراست برای ما تعیین و تکلیف کنند؟
(فردا بخش پایانی این گواهی خواهد آمد)
کوشاد تلگرام : این در همیشه باز خواهد بود. كسانی كه زیر این عنوان چیزهایی نویسند تا توانند بسادگی كوشند و خواستشان تنها بازنمودن اندیشه و فهم خودشان باشد و از ستایش بیجا و از گزافه خودداری نمایند. اگر گفتههای ما را براست میدارند بنام گواهی پاكدلانه و برای راه نمودن بدیگران از نوشتن بازنایستند.
🔶 چگونه پاکدین شدم
(بخش دوم)
دسته هایی هم که به همه ی این کیش ها ریشخند می کنند و خود را برتر می دانند یا به اصطلاح آتئیسم یا خداناباور میخوانند و ما آنها را پیرو اندیشه مادیگری می دانیم از این غافل هستند که خود در گمراهی و سردرگمی به سر می برند ، کسانی که انسان را با جانوران و چهارپایان در یک دسته قرار می دهند ، چه جای ریشخند کردن به سایر کیشها دارند؟!
این کیشها که جالب هست که هر کدامشان خود را حقیقت مطلق می داند ، نه معنای دین را می دانند و نه معنای زندگانی را ،
در جایی که معنای دین شناختن جهان و پی بردن به حقایق زندگانی و زیستن با خرد است ، این کیشها ها با احکام و اعمال خرافی و خنده آور و بی فایده خود ادعای خداشناسی دارند ، اینان نمی دانند که با اینکارهای خود سبب نفرت دیگر کسان از خدا و خداشناسی می شوند.
کافیست با چشم بینش به جهان بنگریم ، چه چیزی آشکارتر از وجود خدا به چشم می خورد؟
در جایی که به این سادگی می توانیم به هستی پاک آفریدگار پی ببریم این کیشها از جانب خدا حرف می زنند ، احکام صادر می کنند ، از مردم پول مطالبه می کنند ، حدیث قدسی میسازند ، نماینده تعیین می کنند ، خود را قوم برگزیده او می دانند ، برای او فرزند می پندارند ، کار را به جایی رسانده اند که عده ای می گویند نمی توان خدا را درک کرد پس ناچاریم صفات او که در پیامبرش قرار داده را بپذیریم و او را خدای کوچک خود می دانند و رو به قبر او نماز می خوانند ، هر کیشی یک قبله برای خود دارد و به آن دلخوش هست ، یکی می گوید خانه خدا در عربستان است ، دیگری می گوید خانه او در اورشلیم فلسطین است ، آن دیگری می گوید در عکا.
با اینکارها پیروان اندیشه مادی به آنها و کلاً به خداشناسی ریشخندها می کنند ، و روزی نتیجهی همین خودبرتربینی مادیگراها می شود آدم هایی مانند: لنین و استالین و مائو ، که طبل بی خدایی و بی دینی را به صدا درمیاوردند و به خود می بالیدند. ...
ای برادران و ای خواهران این را بدانید که تا ما خود نیک نشویم نمی توان و نباید انتظار نیکی از جهان را داشته باشیم ، هر کس باید از خود شروع کند و به نیک بودن خود بکوشد ، نگوید که من یک نفر هستم و نیک بودن من چه دردی از یک جامعه درمان خواهد کرد ، همین یک نفر ها میشوند یک دسته ی نیرومند که می توانند کشور خود را راه ببرند.
ای برادران و ای خواهران چشم خرد باز کنید و ببینید که چند دستگی و پراکندگی و باور به این کیشها و پندار و انگارهایشان چه بر سر ایران و کشورهای پیرامون ایران مانند افغانستان و عراق آورده ، بیندیشید که چرا رئیس جمهور فرانسه باید به زیارت گنبد و آستان موسی بن جعفر در عراق برود؟ آیا نه اینست که با اینکارها می خواهند کشورهای شرق را هرچه بیشتر سرگرم این بیهوده کاریها کنند؟
چرا سفیر استرالیا باید چادر به سر کند و برود زیارت گنبد و بارگاه معصومه در قم؟ بیندیشید که چرا یا می خواهند ما تا می توانیم سرگرم این کیشهای گوناگون باشیم و یا کلاً از خدا و خداشناسی دور باشیم ، به جز این دو راهکار چشم دیدن هیچ نگرش و اندیشه ی دیگری از ما را ندارند؟
بیندیشید که چرا غربیان سنگ این اسلام فعلی را به سینه می زنند و می خواهند آن را در کشورهای خاورمیانه اجرا کنند؟
چرا آنها این اسلام های گوناگون و رنگارنگ و سایر کیشها را در کشورهای خود به اجرا نمیگذارند؟
چرا غربیان با سوء استفاده از همین چند دستگی ها در کشورهای جهان سوم ، با کمک گماشتگان و دیکتاتورهایی که از نادانی مردمان آن کشورها روی کار آمده اند شروع می کنند به ساختن گروه های تروریستی و آدم کش و بعد از چندی ژست مبارزه با آن گروه ها را می گیرند؟
چرا می خواهند ما همیشه چشم به گذشته داشته باشیم و در خیالات آن دوران ها زندگی کنیم؟
مردمی که اندیشه راستی ندارند و خرد را راهنمای خود در زندگانی به کار نمی برند ، روزی با تحریک عده ای بر علیه شخصی می شورند و به او مرگ می گویند و او را از کشور بیرون می کنند و بعد از چندی که گذشت به او که خود سرنگونش کردند رحمت ها می فرستند و با سوز و گداز به زمان او حسرت ها می کشند و می گویند عجب آدم خوب و خدمتگزاری بود ،
چرا مردم ایران باید مدام بگویند که انگلیسی ها و فلان کشور برای ما تعیین و تکلیف میکنند ، پس ما خود چکاره هستیم ، چرا باید جوری زندگی کنیم که کشورهای بیگانه راست یا ناراست برای ما تعیین و تکلیف کنند؟
(فردا بخش پایانی این گواهی خواهد آمد)
✴️ ما چه میخواهیم؟..
🖌 احمد کسروی
📖 مهنامهی پیمان
تکهی 3 از بخش هفتم
🔸پیوستگی ما با اسلام ـ 3
كسانی اگر میخواهند بدانند ما چه كوششهایی كردهایم ، و با چه گمراهیهای بسیاری نبرد كردهایم ، شمارههای شش سالهی پیمان را بخوانند ، در حالی كه هنوز راه بسیاری در پیش میداریم كه باید بپیماییم.
چنانكه گفتهایم خواست ما از این كوششها ، و نتیجهای كه میخواهیم رهایی شرق از این گرفتاری و زبونی ، و پس از آن رستگاری جهانیانست. از نخست این را میخواستهایم ، و جز در این راه نمیبایسته بكوشیم.
ما میبایست معنی جهان و زندگی را روشن گردانیم ، و نیك و بد و سود و زیان را بازنماییم ، و صدها راستی را آشكار سازیم ، و با صدها گمراهی نبرد كنیم ، و به بیماریها و خویهای پست كه دامنگیر توده گردیده چاره اندیشیم ، و پس از همگی آیینی برای جهان بنیاد گزاریم.
ما اگر «دین» میگوییم ، آن را برای همینها میخواهیم. روشنتر گویم : همینهاست كه دین مینامیم.
ما دین را بآن معنی كه دیگران میفهمند ، و آن را خود «خواستی» میشمارند نمیفهمیم ، و از نخست درپی چنین دینی نبودهایم.
ما میبایست در این راه كوشیم ، و این خواست را دنبال كنیم. ولی دو چیز ما را باسلام پیوستگی میداد. نخست اینكه درمیان مسلمانانیم و برستگاری آنان میكوشیم ، و این نشدنی بود كه بآن دین نپردازیم و از آن گفتگو نكنیم. در اینجا هم میگوییم : اسلام از میان رفته و این كیشها را كه امروز است اسلام نتوان شمرد. ولی چون پیروان اینها خود را باسلام میبندند و بیكبار بریده از آن نمیباشند ناگزیر میبایست بآن پردازیم. دوم اینكه اسلام یك دین راست خدایی بوده و همین راه را پیموده و همین خواست را دنبال كرده و ما را نسزیدی آن را بدیده نگیریم.
دینها همه یك خواست را پی میكنند و همه دنبالهی یكدیگرند و از هم جدا نمیباشند. اینست راز آنكه گفتیم میبایست اسلام را به بنیاد خود بازگردانیم و بروی آن ، راه خود آغاز كنیم.
ما را با اسلام كنونی ـ یا بهتر گویم كیشهای پراكندهای كه امروز اسلام خوانده میشود پیوستگی نتوانستی بود. میبایست اسلام راستین را پیدا كنیم ، و بنیاد آن را بدست آوریم.
این كار را كردیم ، بنیاد اسلام آنهاست كه شمردیم. ولی تنها از این چه نتیجه توانستی بود؟!.. گرفتم كه ما آن چند جمله را هی مینوشتیم ، و هی داد میزدیم : دین اینهاست ، آیا چه سودی دادی؟!.. دین مگر ازبر كردن چند جمله است؟!..
ما میبایست با چند رشته گمراهیها نبرد كنیم و همگی آنها را براندازیم تا بتوانیم در دلها جا برای این معنیها باز كنیم و آنگاه در بیرون آنها را به نتیجه رسانیم.
🖌 احمد کسروی
📖 مهنامهی پیمان
تکهی 3 از بخش هفتم
🔸پیوستگی ما با اسلام ـ 3
كسانی اگر میخواهند بدانند ما چه كوششهایی كردهایم ، و با چه گمراهیهای بسیاری نبرد كردهایم ، شمارههای شش سالهی پیمان را بخوانند ، در حالی كه هنوز راه بسیاری در پیش میداریم كه باید بپیماییم.
چنانكه گفتهایم خواست ما از این كوششها ، و نتیجهای كه میخواهیم رهایی شرق از این گرفتاری و زبونی ، و پس از آن رستگاری جهانیانست. از نخست این را میخواستهایم ، و جز در این راه نمیبایسته بكوشیم.
ما میبایست معنی جهان و زندگی را روشن گردانیم ، و نیك و بد و سود و زیان را بازنماییم ، و صدها راستی را آشكار سازیم ، و با صدها گمراهی نبرد كنیم ، و به بیماریها و خویهای پست كه دامنگیر توده گردیده چاره اندیشیم ، و پس از همگی آیینی برای جهان بنیاد گزاریم.
ما اگر «دین» میگوییم ، آن را برای همینها میخواهیم. روشنتر گویم : همینهاست كه دین مینامیم.
ما دین را بآن معنی كه دیگران میفهمند ، و آن را خود «خواستی» میشمارند نمیفهمیم ، و از نخست درپی چنین دینی نبودهایم.
ما میبایست در این راه كوشیم ، و این خواست را دنبال كنیم. ولی دو چیز ما را باسلام پیوستگی میداد. نخست اینكه درمیان مسلمانانیم و برستگاری آنان میكوشیم ، و این نشدنی بود كه بآن دین نپردازیم و از آن گفتگو نكنیم. در اینجا هم میگوییم : اسلام از میان رفته و این كیشها را كه امروز است اسلام نتوان شمرد. ولی چون پیروان اینها خود را باسلام میبندند و بیكبار بریده از آن نمیباشند ناگزیر میبایست بآن پردازیم. دوم اینكه اسلام یك دین راست خدایی بوده و همین راه را پیموده و همین خواست را دنبال كرده و ما را نسزیدی آن را بدیده نگیریم.
دینها همه یك خواست را پی میكنند و همه دنبالهی یكدیگرند و از هم جدا نمیباشند. اینست راز آنكه گفتیم میبایست اسلام را به بنیاد خود بازگردانیم و بروی آن ، راه خود آغاز كنیم.
ما را با اسلام كنونی ـ یا بهتر گویم كیشهای پراكندهای كه امروز اسلام خوانده میشود پیوستگی نتوانستی بود. میبایست اسلام راستین را پیدا كنیم ، و بنیاد آن را بدست آوریم.
این كار را كردیم ، بنیاد اسلام آنهاست كه شمردیم. ولی تنها از این چه نتیجه توانستی بود؟!.. گرفتم كه ما آن چند جمله را هی مینوشتیم ، و هی داد میزدیم : دین اینهاست ، آیا چه سودی دادی؟!.. دین مگر ازبر كردن چند جمله است؟!..
ما میبایست با چند رشته گمراهیها نبرد كنیم و همگی آنها را براندازیم تا بتوانیم در دلها جا برای این معنیها باز كنیم و آنگاه در بیرون آنها را به نتیجه رسانیم.
✴️ ریشهی بدبختیها (تکهی شصتودوم)
🔶 یک پیام و پاسخ آن (بخش یک از یک)
شرحی را كه در شمارهی 209 پرچم زیر عنوان «گفتگو با بهائیان» بچاپ رسانیدم 1 مایهی دلآزردگی برخی از بهائیان تهران گردیده و با زبان یكی از یاران «باوفا» چنین پیامی فرستادهاند : «شما كه دعوی صلح كل میكنید بهر چه بما میتازید؟!. اگر منیر دیوان نتوانسته پاسخی به پرسش شما دهد ما حاضریم پاسخ دهیم. شما بخانهی ما بیایید و ما نیز دانشمندان خود را میخوانیم تا با شما گفتگو كنند» این پیامیست كه فرستادهاند.
میگویم : آن شرحهایی كه زیر عنوان «چرا از عدلیه بیرون آمدم؟..» در شمارههای پرچم بچاپ میرسد تاریخچهی زندگانی منست كه چند سال پیش یادداشت كرده و نمیخواستم در زندگیم بچاپ رسد. ولی یك علتی مرا بچاپ آن واداشت ، آن یك تكه نیز در آن میان بچاپ رسیده.
🔸هرچه هست ما را با بهائیان یا با دستهی دیگری دشمنی نیست و هرگز نمیخواهیم بناسزا دلی را بشكنیم و بیازاریم. ما هرچه میكنیم بنام دلسوزی بجهانیان است. ما میگوییم : همهی جهانیان باید بیك دین آیند. دین در نزد ما شناختن معنی درست جهان و زندگانی و زیستن از روی آیین بخردانه است ، و این نه چیزیست كه گوناگون باشد. راستیها در همه جا یكیست.
این یكی از خواستهای بزرگ ماست و برای رسیدن باین خواست ناگزیریم با همهی كیشهای گوناگون و دیگر گمراهیها نبرد كنیم و به هر كدام ایرادهایی كه میداریم بنویسیم تا به خردها تكانی دهیم و به نتیجهای كه خواستاریم برسیم. آن ایرادها كه بصوفیگری یا به بهائیگری یا به خراباتیگری یا بمادّیگری یا بفلسفهی یونان یا بكیشهای پراكنده میگیریم از این راهست نه از روی دشمنی یا بدخواهی. ما این ایرادها را میگیریم و پیروان آنها یا باید پاسخی بادلیل بایراد بدهند و یا بنام راستیپژوهی بما پیوندند. از آقایان بهائی نیز همین را چشم میداریم.
اینكه مرا به نشست خواندهاید من بخانهی كسی نمیروم ولی درِ خانهام بروی هر كسی باز است. از آنسوی به نشست چه نیاز است؟.. یك پرسش من كردهام و شما نیز پاسخش را (اگر دارید) بفرستید و ما با خشنودی در پرچم بچاپ میرسانیم.
این را در اینجا مینویسم : دو سال پیش یك مردی از شما بنزد من آمد و چنین گفت : «من از خوانندگان پیمانم ولی میخواهم امشب یك پرسش كنم ، و آن اینكه شما مینویسید كسی كه پیش افتاده و در زمینهای كوشش كرده دیگران نباید در همان زمینه بكوششهای دیگری پردازند ، بلكه بآن كوشنده یاوری نمایند و بكار او پیشرفت دهند. این را بارها مینویسید ، و من میپرسم پس چرا خودتان آن را بكار نمیبندید؟!. این سخنانی كه شما مینویسید بهاءالله پیش از شما گفته است ، پس چرا خود شما آن نمیكنید كه دین بهائی را رواج دهید و كوششهای بهاءالله را به نتیجه رسانید؟!». من چون دیدم مرد بادانش و فهمی است چنین گفتم : اگر این راستست كه هرچه من میگویم بهاءالله پیش از من گفته است حق با شماست و من بایستی بجای این كوششها بیاری از بهائیگری پردازم ، ولی باید دید چنان چیزی راستست؟!.
سپس شرح دادم كه گمراهی بزرگ امروزی مادّیگریست. دانشهای طبیعی با فلسفهی مادّی دست بهم داده ثابت میكنند كه جهان آفرینش جز این دستگاه سَتَرسای [محسوس] مادّی نیست و در پشت سر این هیچ چیزی نمیباشد و اینست دانشمندان اروپا و آمریكا به خدا و روان و خرد و زندگانی جهان دیگر باور ندارند ، و گذشته از این زندگی را جز نبردی درمیان زندگان نمیشمارند و در نتیجهی اینست كه هر كشوری میكوشد بدیگران برتری جوید و آنها را زیردست خود گرداند. این بزرگترین گمراهیست كه جهان بخود دیده و شما چون پیمان را خواندهاید نیك میدانید كه ما چه نبردهایی با این گمراهی نمودهایم و مینماییم و من چه پاسخهایی بفلسفهی مادّی دادهام ، و شما بگویید كه بهاءالله در این باره چه نوشته است؟! چیزهای دیگر بكنار ، تنها دربارهی خرد چه نوشتهای از بهاءالله یا از جانشینان او در دست است؟!. دانشهای كنونی خرد را بمعنایی كه ما میگوییم منكرند ، در حالی كه اگر خرد نباشد همهی دینها از بنیاد برافتاده ، زیرا عنوان همهی آنها استناد به خرد است ، از اینرو من میپرسم آیا دربارهی خرد و رد دلایل فلسفهی مادّی چه نوشتهای از پیشوایان دین بهائی درمیانست؟!..
برخی پرسشهای دیگری نیز كردم كه نیازی به نوشتن آنها در اینجا نیست و پاسخ را به نشست دیگر واگزاردم. در نشست دیگر آن مرد باخرد آمد و چنین گفت : «من خَستُوانم[=معترفم] كه دین بهاء برای امروز سودی ندارد و نمیتواند جلو گمراهیها را بگیرد» و اكنون همان مرد از هواداران پیمان و پرچم میباشد. همچنین كسانی از جوانانِ دانشمند در مراغه و تهران و آمل و اهواز از بهائیگری روگردانیده و بما پیوستهاند.
👇
🔶 یک پیام و پاسخ آن (بخش یک از یک)
شرحی را كه در شمارهی 209 پرچم زیر عنوان «گفتگو با بهائیان» بچاپ رسانیدم 1 مایهی دلآزردگی برخی از بهائیان تهران گردیده و با زبان یكی از یاران «باوفا» چنین پیامی فرستادهاند : «شما كه دعوی صلح كل میكنید بهر چه بما میتازید؟!. اگر منیر دیوان نتوانسته پاسخی به پرسش شما دهد ما حاضریم پاسخ دهیم. شما بخانهی ما بیایید و ما نیز دانشمندان خود را میخوانیم تا با شما گفتگو كنند» این پیامیست كه فرستادهاند.
میگویم : آن شرحهایی كه زیر عنوان «چرا از عدلیه بیرون آمدم؟..» در شمارههای پرچم بچاپ میرسد تاریخچهی زندگانی منست كه چند سال پیش یادداشت كرده و نمیخواستم در زندگیم بچاپ رسد. ولی یك علتی مرا بچاپ آن واداشت ، آن یك تكه نیز در آن میان بچاپ رسیده.
🔸هرچه هست ما را با بهائیان یا با دستهی دیگری دشمنی نیست و هرگز نمیخواهیم بناسزا دلی را بشكنیم و بیازاریم. ما هرچه میكنیم بنام دلسوزی بجهانیان است. ما میگوییم : همهی جهانیان باید بیك دین آیند. دین در نزد ما شناختن معنی درست جهان و زندگانی و زیستن از روی آیین بخردانه است ، و این نه چیزیست كه گوناگون باشد. راستیها در همه جا یكیست.
این یكی از خواستهای بزرگ ماست و برای رسیدن باین خواست ناگزیریم با همهی كیشهای گوناگون و دیگر گمراهیها نبرد كنیم و به هر كدام ایرادهایی كه میداریم بنویسیم تا به خردها تكانی دهیم و به نتیجهای كه خواستاریم برسیم. آن ایرادها كه بصوفیگری یا به بهائیگری یا به خراباتیگری یا بمادّیگری یا بفلسفهی یونان یا بكیشهای پراكنده میگیریم از این راهست نه از روی دشمنی یا بدخواهی. ما این ایرادها را میگیریم و پیروان آنها یا باید پاسخی بادلیل بایراد بدهند و یا بنام راستیپژوهی بما پیوندند. از آقایان بهائی نیز همین را چشم میداریم.
اینكه مرا به نشست خواندهاید من بخانهی كسی نمیروم ولی درِ خانهام بروی هر كسی باز است. از آنسوی به نشست چه نیاز است؟.. یك پرسش من كردهام و شما نیز پاسخش را (اگر دارید) بفرستید و ما با خشنودی در پرچم بچاپ میرسانیم.
این را در اینجا مینویسم : دو سال پیش یك مردی از شما بنزد من آمد و چنین گفت : «من از خوانندگان پیمانم ولی میخواهم امشب یك پرسش كنم ، و آن اینكه شما مینویسید كسی كه پیش افتاده و در زمینهای كوشش كرده دیگران نباید در همان زمینه بكوششهای دیگری پردازند ، بلكه بآن كوشنده یاوری نمایند و بكار او پیشرفت دهند. این را بارها مینویسید ، و من میپرسم پس چرا خودتان آن را بكار نمیبندید؟!. این سخنانی كه شما مینویسید بهاءالله پیش از شما گفته است ، پس چرا خود شما آن نمیكنید كه دین بهائی را رواج دهید و كوششهای بهاءالله را به نتیجه رسانید؟!». من چون دیدم مرد بادانش و فهمی است چنین گفتم : اگر این راستست كه هرچه من میگویم بهاءالله پیش از من گفته است حق با شماست و من بایستی بجای این كوششها بیاری از بهائیگری پردازم ، ولی باید دید چنان چیزی راستست؟!.
سپس شرح دادم كه گمراهی بزرگ امروزی مادّیگریست. دانشهای طبیعی با فلسفهی مادّی دست بهم داده ثابت میكنند كه جهان آفرینش جز این دستگاه سَتَرسای [محسوس] مادّی نیست و در پشت سر این هیچ چیزی نمیباشد و اینست دانشمندان اروپا و آمریكا به خدا و روان و خرد و زندگانی جهان دیگر باور ندارند ، و گذشته از این زندگی را جز نبردی درمیان زندگان نمیشمارند و در نتیجهی اینست كه هر كشوری میكوشد بدیگران برتری جوید و آنها را زیردست خود گرداند. این بزرگترین گمراهیست كه جهان بخود دیده و شما چون پیمان را خواندهاید نیك میدانید كه ما چه نبردهایی با این گمراهی نمودهایم و مینماییم و من چه پاسخهایی بفلسفهی مادّی دادهام ، و شما بگویید كه بهاءالله در این باره چه نوشته است؟! چیزهای دیگر بكنار ، تنها دربارهی خرد چه نوشتهای از بهاءالله یا از جانشینان او در دست است؟!. دانشهای كنونی خرد را بمعنایی كه ما میگوییم منكرند ، در حالی كه اگر خرد نباشد همهی دینها از بنیاد برافتاده ، زیرا عنوان همهی آنها استناد به خرد است ، از اینرو من میپرسم آیا دربارهی خرد و رد دلایل فلسفهی مادّی چه نوشتهای از پیشوایان دین بهائی درمیانست؟!..
برخی پرسشهای دیگری نیز كردم كه نیازی به نوشتن آنها در اینجا نیست و پاسخ را به نشست دیگر واگزاردم. در نشست دیگر آن مرد باخرد آمد و چنین گفت : «من خَستُوانم[=معترفم] كه دین بهاء برای امروز سودی ندارد و نمیتواند جلو گمراهیها را بگیرد» و اكنون همان مرد از هواداران پیمان و پرچم میباشد. همچنین كسانی از جوانانِ دانشمند در مراغه و تهران و آمل و اهواز از بهائیگری روگردانیده و بما پیوستهاند.
👇
اینها را مینویسم تا شما بدانید كه پیشرفت ما جز از راه دلیل و منطق نیست و خواستی جز نشر حقایق نداریم و اینست همیشه نتیجه برمیداریم و بیاری خدا همهی پاكدلان و بخردان بما خواهند گرایید.
(پرچم روزانه شمارهی 214)
1 : این بخشی از کتاب «زندگانی من» میباشد که آن روزها تازه در پرچم زیر عنوان «چرا از عدلیه بیرون آمدم؟» گفتار بگفتار بیرون میآمد. در کتاب «زندگانی من» این در گفتار «22ـ گفتگوهایی كه با بهائیان میداشتیم» آمده است.
(پرچم روزانه شمارهی 214)
1 : این بخشی از کتاب «زندگانی من» میباشد که آن روزها تازه در پرچم زیر عنوان «چرا از عدلیه بیرون آمدم؟» گفتار بگفتار بیرون میآمد. در کتاب «زندگانی من» این در گفتار «22ـ گفتگوهایی كه با بهائیان میداشتیم» آمده است.
ادوارد براون انگلیسی که کتاب «نقطة الکاف» را با دیباچهای که محمد قزوینی بر آن نوشت (بیآنکه نام او را برد) چاپ گردانید.
او همچنین در 1890 با عبدالبهاء و بهاءالله در عکا دیدار میکند.
براون همچنین در 1893 «تاریخ جدید» میرزا علیمحمد باب (نوشتهی میرزا حسین همدانی) را به انگلیسی ترجمه میکند.
او همچنین در 1890 با عبدالبهاء و بهاءالله در عکا دیدار میکند.
براون همچنین در 1893 «تاریخ جدید» میرزا علیمحمد باب (نوشتهی میرزا حسین همدانی) را به انگلیسی ترجمه میکند.
✴️ براون و بهاییگری
«داستان اینست که چون میرزا حسینعلی بهاء بدعوی برخاست و دستهای بنیاد نهاد روسیان ، چه در ایران و چه در قفقاز ، پشتیبانی ازو نمودند. بهاءالله نیز در نوشتههای خود گرایش بروسیان نشان داد. از آنسوی انگلیسیان بنام همچشمی در سیاست به پشتیبانی از ازلیان برخاستند. بویژه پس از گرفتن قبرس از دست عثمانیان ، که چون میرزا یحیا صبح ازل با خاندان خود در آن آبخوست[=جزیره] میزیست ، و خواه و ناخواه بسته و زیردست انگلیسیان گردید. چاپ کردن براون کتاب «نقطة الکاف» حاجیمیرزا جانی کاشانی را و دیباچهای که خود او (با خامهی میرزا محمد قزوینی) برآن کتاب نوشته ، همه از این راه است.
ازلیان در ایران کمتر میبودند و خود را سخت نهان میداشتند. زیرا در سایهی این نهانی از دست و زبان مردم ایمن میماندند ، و آنگاه بهنگام فرصت بآسانی توانستندی با دست ملایان مردم را به «بهاییان» برآغالانند
[تحریک و شوراندن] و از آنان کینه جویند. بسیاری از بهاییکشیها در ایران ، با کوشش اینان بوده.
...
در جنبش مشروطه چون دولت انگلیس هواخواه آن میبود ازلیان پا بمیان نهادند. ما تنها در اینجا نام خاندان دولتآبادی را میبریم. حاجیمیرزا هادی بزرگ این خاندان نمایندهی صبح ازل در ایران میبود ، از آنسوی چون دولت امپراتوری روس دشمنی با مشروطه نشان میداد بهاییان با دستور عباسافندیعبدالبهاء خود را از مشروطه كنار گرفته از درون هواخواهان محمدعلیمیرزا میبودند».
(تاریخ مشروطهی ایران ، بخش دوم ، گفتار ششم ، تکهی سوم ، «آغاز دودستگی میان علما» ، ص365 از 1057)
✴️ براون نخست از روی سیاست کشورش بسوی ازل گرایش داشت و به شناسانیدن ایشان میکوشید. لیکن چون بهاء و یارانش گرمی بیشتری از خود نشان میدادند و از آنسو ازل کوشش چندانی نمیکرد و با هوادارانش در ایران همبستگی کمی داشت رو به فراموشی میرفت. از اینجا براون در میانه مانده بود. در نامهای به یک شرقشناس روس با زبان دیپلماسی چنین مینویسد :
«راستی را احساسات من دربارهی خاطرات یک سیاح بطور شگفتآوری قاطی شده. من به همهی بابیها در کل احساس صمیمیت میکنم ولی به سختی میتوانم میان صبح ازل و بهاء یکی را بدیگری برگزینم. ... میان بابیها و مسلمانان من هیچ شکی ندارم که احساسات من به چه سوست.به هر سو جز آنکه با سیاست انگلیس ناسازگار باشد ولی درمیان ازلیها و بهاییها من احساساتم در سوهای مختلف است».
✴️ براون در سال 1890 بدیدار بهاء و عبدالبهاء در عَکّا میرود. در یک هفته چند بار با بهاء گفتگو میکند. براون سپس لوحی ازو را ترجمه به انگلیسی میکند.
ویدئوی زیر از زبان براون گفتههایی میآورد که جز چاپلوسیها و گزافهگوییهای شاعرانه نتوان نامید. با چنان گفتههایی براون تلویحاً بهاییگری را بزرگ داشته و افسوس میخورد که چرا چنین کسانی به تبعید و زندان افتادهاند.
بهاءالله در اینجا میهنپرستی را مینکوهد : لیس الفخر لمن یحب الوطن ، بل لمن یحب العالم
https://www.youtube.com/watch?v=KcVk-s5Wjfc
اینکه گوینده در ویدئو دربارهی بهاء میگوید او از زندگی بعنوان یک فرزند وزیر چشم پوشید (تا جهان را به اصلاح درآورد ...) راست نیست. پدر ازل و بهاء ، میرزا عباس نوری شناخته شده به میرزا بزرگ ، از مستوفیان و خطاطان محمد شاه قاجار بود نه وزیر.
✴️ سالها بعد براون نیز درمییابد که از ازلیان کاری ساخته نیست و اینست به عبدالبهاء میگراید. در آگهی ترحیمی که ازو یاد میکند مرگ او را با این جملهها شرح میدهد : «ایران و شرق را از یکی از برجستهترین فرزندان و شخصیتی گرانمایه» محروم کرد. «کسی که چه بسا میتوانست بیش از هر اندیشهمند آسیایی و آموزگار روزگار اخیر ، نفوذ بیشتری نه تنها روی شرق بلکه بر غرب نیز بگزارد».
شنیدنی آنست که براون با همهی ستایشهایش از این شریعت و کوششهایی که به شناخته شدن تاریخشان کرده ، خود هیچگاه نیاز ندیده بهایی شود.
«داستان اینست که چون میرزا حسینعلی بهاء بدعوی برخاست و دستهای بنیاد نهاد روسیان ، چه در ایران و چه در قفقاز ، پشتیبانی ازو نمودند. بهاءالله نیز در نوشتههای خود گرایش بروسیان نشان داد. از آنسوی انگلیسیان بنام همچشمی در سیاست به پشتیبانی از ازلیان برخاستند. بویژه پس از گرفتن قبرس از دست عثمانیان ، که چون میرزا یحیا صبح ازل با خاندان خود در آن آبخوست[=جزیره] میزیست ، و خواه و ناخواه بسته و زیردست انگلیسیان گردید. چاپ کردن براون کتاب «نقطة الکاف» حاجیمیرزا جانی کاشانی را و دیباچهای که خود او (با خامهی میرزا محمد قزوینی) برآن کتاب نوشته ، همه از این راه است.
ازلیان در ایران کمتر میبودند و خود را سخت نهان میداشتند. زیرا در سایهی این نهانی از دست و زبان مردم ایمن میماندند ، و آنگاه بهنگام فرصت بآسانی توانستندی با دست ملایان مردم را به «بهاییان» برآغالانند
[تحریک و شوراندن] و از آنان کینه جویند. بسیاری از بهاییکشیها در ایران ، با کوشش اینان بوده.
...
در جنبش مشروطه چون دولت انگلیس هواخواه آن میبود ازلیان پا بمیان نهادند. ما تنها در اینجا نام خاندان دولتآبادی را میبریم. حاجیمیرزا هادی بزرگ این خاندان نمایندهی صبح ازل در ایران میبود ، از آنسوی چون دولت امپراتوری روس دشمنی با مشروطه نشان میداد بهاییان با دستور عباسافندیعبدالبهاء خود را از مشروطه كنار گرفته از درون هواخواهان محمدعلیمیرزا میبودند».
(تاریخ مشروطهی ایران ، بخش دوم ، گفتار ششم ، تکهی سوم ، «آغاز دودستگی میان علما» ، ص365 از 1057)
✴️ براون نخست از روی سیاست کشورش بسوی ازل گرایش داشت و به شناسانیدن ایشان میکوشید. لیکن چون بهاء و یارانش گرمی بیشتری از خود نشان میدادند و از آنسو ازل کوشش چندانی نمیکرد و با هوادارانش در ایران همبستگی کمی داشت رو به فراموشی میرفت. از اینجا براون در میانه مانده بود. در نامهای به یک شرقشناس روس با زبان دیپلماسی چنین مینویسد :
«راستی را احساسات من دربارهی خاطرات یک سیاح بطور شگفتآوری قاطی شده. من به همهی بابیها در کل احساس صمیمیت میکنم ولی به سختی میتوانم میان صبح ازل و بهاء یکی را بدیگری برگزینم. ... میان بابیها و مسلمانان من هیچ شکی ندارم که احساسات من به چه سوست.به هر سو جز آنکه با سیاست انگلیس ناسازگار باشد ولی درمیان ازلیها و بهاییها من احساساتم در سوهای مختلف است».
✴️ براون در سال 1890 بدیدار بهاء و عبدالبهاء در عَکّا میرود. در یک هفته چند بار با بهاء گفتگو میکند. براون سپس لوحی ازو را ترجمه به انگلیسی میکند.
ویدئوی زیر از زبان براون گفتههایی میآورد که جز چاپلوسیها و گزافهگوییهای شاعرانه نتوان نامید. با چنان گفتههایی براون تلویحاً بهاییگری را بزرگ داشته و افسوس میخورد که چرا چنین کسانی به تبعید و زندان افتادهاند.
بهاءالله در اینجا میهنپرستی را مینکوهد : لیس الفخر لمن یحب الوطن ، بل لمن یحب العالم
https://www.youtube.com/watch?v=KcVk-s5Wjfc
اینکه گوینده در ویدئو دربارهی بهاء میگوید او از زندگی بعنوان یک فرزند وزیر چشم پوشید (تا جهان را به اصلاح درآورد ...) راست نیست. پدر ازل و بهاء ، میرزا عباس نوری شناخته شده به میرزا بزرگ ، از مستوفیان و خطاطان محمد شاه قاجار بود نه وزیر.
✴️ سالها بعد براون نیز درمییابد که از ازلیان کاری ساخته نیست و اینست به عبدالبهاء میگراید. در آگهی ترحیمی که ازو یاد میکند مرگ او را با این جملهها شرح میدهد : «ایران و شرق را از یکی از برجستهترین فرزندان و شخصیتی گرانمایه» محروم کرد. «کسی که چه بسا میتوانست بیش از هر اندیشهمند آسیایی و آموزگار روزگار اخیر ، نفوذ بیشتری نه تنها روی شرق بلکه بر غرب نیز بگزارد».
شنیدنی آنست که براون با همهی ستایشهایش از این شریعت و کوششهایی که به شناخته شدن تاریخشان کرده ، خود هیچگاه نیاز ندیده بهایی شود.
YouTube
Noveen TV Part 1: صعود شمس حقیقت
در این بخش منا ضمن نقل بخشی از خاطرات شرق شناس معروف، ادوارد براون، در مورد تشرفش به حضور حضرت بهاءالله، بخشهایی از وصیت نامه ی آن حضرت را نیز بیان میکند.
نقطةالکاف کتابیست دربارهی تاریخچهی پیدایش سید باب که محمد قزوینی بر آن دیباچه نوشت و ادوارد براون بچاپ رسانید.
چنین کوششهایی گرچه بیرونش جستجوهای تاریخی است ولی درونش پشتیبانی از کیشهایی است که به پراکندگی شرقیان انجامیده.
خوانندگان برای آنکه این را ژرفتر دریابند ، کلیپ بالا را که بهاییان با سود جستن از سخنان ستایشآمیز براون از بهاء ساختهاند ببینند.
چنین کوششهایی گرچه بیرونش جستجوهای تاریخی است ولی درونش پشتیبانی از کیشهایی است که به پراکندگی شرقیان انجامیده.
خوانندگان برای آنکه این را ژرفتر دریابند ، کلیپ بالا را که بهاییان با سود جستن از سخنان ستایشآمیز براون از بهاء ساختهاند ببینند.