پاکدینی ـ احمد کسروی
7.54K subscribers
8.66K photos
494 videos
2.28K files
1.79K links
🔔 برای پاسخ شکیبا باشید.

کتابخانه پاکدینی
@Kasravi_Ahmad

تاریخ مشروطه ایران
@Tarikhe_Mashruteye_Iran

اینستاگرام
instagram.com/ketab.pakdini

کتاب سودمند
@KetabSudmand

یوتیوب
youtube.com/@pakdini

دونیت :
https://t.me/pakdini/25890
Download Telegram
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
مراسم سیخ بتن کردن صوفیان

یکی از خوانندگانمان نوشته پس از خواندن کتابهای کسروی به زیانمندی صوفیگری پی برده و این کلیپ را برای آشنایی خوانندگان دیگر با مراسم بیخردانه‌ی ایشان فرستاده.
کلیپ را ما کوتاه گردانیدیم.
به نوشته‌ی او : مراسم سيخ بتن کردن درويشان قادري است که در آن «مستورعليشاه» كرج «رضاعليشاه» و «منيرعليشاه» و مریدانشان (دراويش خاكسار) شرکت دارند.
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
رسوایی را تماشا کنید و ستمدیدگی را بنگرید. آیا قربانیان تنها اینانند؟!
✴️ ما چه می‌خواهیم؟..

🖌 احمد کسروی

📖 مهنامه‌ی پیمان

تکه‌ی 10 از بخش هفتم

🔸نخست می‌باید چاره باندیشه‌های پراکنده کرد ـ 1

دوم ، یكی از یاران چنین می‌گوید : «این یك معمایی شده كه شما از یكسو از هر نامی [1] بیزاری می‌جویید ، و از اینسو كارهای خود را از خدا می‌شمارید. این ما را بلاتكلیف گزارده. بارها می‌پرسند و پاسخی پیدا نمی‌كنیم. مردم عمده اهمیت را بنام و سِمَت می‌دهند». می‌گویم : راست است. ولی این خود چنین پیش آمده و چیستان بخود پیدا شده. آنچه بیگمانست اینست كه ما این راه را بخواست خدا و براهنمایی او می‌پیماییم. این چیزیست كه دلیلش با خودش می‌باشد. چنین كار بزرگی بی‌راهنمایی خدا ، نه تواند بود و نه پیش تواند رفت. در چنین زمانی كه دانشگاهها بصدها شمرده می‌شود ، و دانشمندان بصدهزاران رسیده‌اند ، و دانشهای گوناگون در جهان رواج یافته ، و آدمیان در گردنكشی بآخرین پایگاه رسیده‌اند ؛ بهوس ، بالا[=قد] براهنمایی برافراشتن و به سرخود در برابر مردمان ایستادن از بیخردانه‌ترین كارها باشد. شما چنین انگارید كه كسی بچنان كاری برخاسته ، آیا چه تواند كرد؟.. آخر نه این از جنس همان مردمانست و همپایه‌ی ایشان می‌باشد؟.. پس چگونه تواند بهمگی ایراد گیرد و گمراهیهای ایشان را به رخشان كشد؟!. چنین چیزی چگونه تواند بود؟!.. یك تن در برابر ملیونها كسان ، اگر این ده ایراد بایشان شمارد آنان نیز ده ایراد در گفته‌های این پیدا كنند.

اگر این راست است كه آدمی لغزش‌پذیر است این هم از جنس ایشانست. پس چگونه تواند بود كه این بلغزشهای دیگران خرده گیرد ولی خود هیچ لغزشی پیدا نكند؟!.

آخر گمراهیها كه درمیان آدمیانست از كجا پیدا شده؟. نه اینست كه آدمی دارای هوسهای گوناگونست ، زبون پندار و انگار است ، گرفتار خویهای بد است؟. همه‌ی اینها در این یك تن نیز خواهد بود ، و چگونه شدنیست كه او دچار لغزش نگردد و از راه بیرون نیفتد؟.

تاریخ در اینجا داوری نیكی تواند نمود. بسیار كسانی بسرخود بچنین كاری برخاسته‌اند ولی از همان گام نخست رسوا شده‌اند. چه در برابر مردم درمانده و ندانسته‌اند چه كار كنند و چه سخنی گویند و زبانِ ریشخند و سرزنش مردم را بخود باز گردانیده‌اند و نتیجه آن شده كه امروز كسان بسیار كمدانشی برمی‌خیزند و ایراد بگفته‌های آنان می‌گیرند و كسی هم پاسخی نمی‌تواند.[2]

ببینید : در یك دهی بیماریهای فراوان پیدا شده و پزشكی در آنجا نیست. كنون اگر كسی بدروغ خود را پزشك خوانَد و در برابر مردم بایستد ، آیا چه كار تواند كرد؟. آیا جز آنست كه چیزهایی را كه از زبانها شنیده و یا از پزشكان دیده نابجا بكار برد و خود را رسوا گرداند؟

[1] : خواست پرسنده از «هر نامی» عنوانهایی مانند مفسر ، استاد ، عالِم ، پیشوا ، مصلح است.
[2] : گرچه نویسنده نامی نمی‌برد ولی خوانندگان آگاه چند تنی را از آغاز اسلام می‌شناسند که بهوس به پیامبری برخاستند و رسوا شدند و سپس در قرنهای گذشته سید محمد مشعشع ، باب و بهاء از این کشور و کسان دیگری از سودان ، عربستان ، هندوستان و دیگر جاها برخاسته‌اند و ارج و مایه‌ی کیشهاشان همانست که در اینجا بازنموده شده.
.
🔶 از سازمان ملل متحد چه نتیجه تواند بود؟ (بخش یکم)

🔸 1ـ این سازمان چگونه پدید آمده؟.. (تکه‌ی 4)


در این کنفرانس که نشستهای آن از ژوئن تا اکتبر برپا می‌شد باز در همان زمینه‌ها گفتگوها رفت و سخنها رانده شد و باز در پایان کنفرانس یک رشته قراردادها درمیان دولتها بسته گردید.

بدینسان کوششها می‌شد. دیوان حکمیت لاهه که برپا شده بود چند کاری بانجام رسانید و آزمایش نیکی داد. ولی چون در سال 1914 در نتیجه‌ی کشته شدن ولیعهد اتریش آتش جنگ درمیان دولتهای آلمان و اتریش و عثمانی از یکسو و انگلیس و فرانسه و روس و ایتالیا از سوی دیگر زبانه کشید کوششهای نیکخواهانه‌ی همه از میان رفت و دیوان داوری ، دستگاه بیکاره‌ای شده در کنار ماند.

چهار سال جهان گرفتار جنگ و کشتار بود. همه‌ی هوشها و دانشها در راه نابودی آدمیان و ویرانی آبادیها بکار می‌رفت ، جوانان درسخوانده بر روی زمین و بر هوا ، بر روی دریا و در زیر دریا ، بکشتن یکدیگر می‌پرداختند.

ولی این جنگ که ده‌ملیون بیشتر جوانان قربانی آن شده زیر خاک رفتند و ده‌ملیون بیشتر دست و پا و عضوهای دیگر خود را از دست دادند و صدها ویرانی از آن پدید آمد ، ناچاری بود که بیزاری مردمان را از جنگ بیشتر گرداند و آرزوی صلح عمومی را در دلها نیرومندتر سازد.

اگر تشبیه شاعرانه بخواهیم آرزوی صلح عمومی و کوششهای نیکخواهانه که در آن زمینه رفته بود با این جنگها و ویرانیها ماننده‌ی گندمزاری بود که کاشته باشند و سنبلها سر برآورد و در آن میان یک دسته چهارپایان بکشتزار درآیند و سنبلها را بچرند و پایمال گردانند ، و این باعث شود که آنها نیرومندتر و بهتر از پیش رویند و سرفرازتر گردند و خوشه‌ها برآورند.

در سال 1918 که جنگ پایان پذیرفت اروپا حال بسیار شگفتی داشت : چهار سال کشتار و لشکرکشی کشورها را دچار نایابی و گرسنگی گردانیده ، در همه جا نظمها بهم خورده ، امپراتوریهای آلمان و اتریش و عثمانی از هم پاشیده و توده‌های بسیاری از زیر یوغ آزاد شده ولی دانسته نیست هر کدام چه سرگذشتی پیدا کند ، توده‌هایی که شکست یافته و جنگ را باخته‌اند هر یکی دچار شورش و اختلال سختیست و خود دانسته نیست با آنها چه رفتاری پیش گرفته شود ، همه‌ی نقشه‌ها بهم خورده و هیچ نقشه‌ی نو دیگری بمیان نیامده ـ آشفتگی بیمانندی فرمانروا بود.

در این هنگام یک مرد نیکخواه بزرگی پا بمیان گزاشت و چنین خواست که از حال اروپا سود جوید و جهان را چند گامی بسوی صلح همگانی پیش راند. آن مرد بزرگ وودرو ویلسون رئیس جمهوری آمریکا بود.

آمریکا که در آخرهای جنگ در آن شرکت کرده و مایه‌ی فیروزمندی انگلیس و فرانسه گردیده و در این هنگام حق داشت که در کار صلح و تنظیم پیمان‌نامه‌ها شرکت کند ، شادروان ویلسون (1) چنین خواست که پایه‌ی صلح کینه‌جویی از دست دشمنان شکست یافته نبوده دادگری درمیان باشد و با آلمان و دیگر توده‌های شکست یافته و همچنان با توده‌هایی که از زیر یوغ آزاد شده بودند نیکرفتاری شود و تا تواند بود دادگری منظور گردد ، آنگاه برای آینده‌ یک سازمان همه‌جهانی بنیاد گزارده شود که دیگر جنگی نباشد و جهان گرفتار کشتار و ویرانی نگردد.


پابرگی :
1ـ Woodrow Wilson ـ ویراینده
✴️ ریشه‌ی بدبختیها (تکه‌ی شصت‌ونهم)

🔶 پاسخ دیگری به پیام بهائیان (بخش یک از یک)

آقای كسروی
پیام بهائیان در شماره‌ی 214 پرچم توجه مرا جلب نمود. می‌خواهم بدین وسیله پاسخ دیگری برای آن بنویسم ـ من قبل از اینكه براه پاكدینی بگروم بهائی متعصب بودم و نیك می‌دانید در سه سال پیش كه نزد شما آمدم با بودن آقایان واعظ‌پور و واهب‌زاده و دیگران با چه حرارت و التهابی از بهائیگری دفاع می‌نمودم ولی پس از اینكه ایراد شما را شنیدم و كتاب «راه رستگاری» و مهنامه‌ی پیمان را مطالعه كردم معنی حقیقی دین برای من روشن گردید و باشتباه خود متوجه شدم و به نارسایی كیش بهائی در مقابل حقایق پیمان اعتراف نمودم بدینجهت خلاف انسانیت و عقل دانستم كه گفته‌ها و نوشته‌های خردپذیر شما را نپذیرم و پشتیبانی نكنم و بترویجش نكوشم. از همان موقع در مجالس و محافل بهائی بگفتگو پرداختم و آنان را بخواندن پیمان و دیگر كتابهای شما دعوت نمودم و ایرادهای عقلی و علمی كه از شما شنیده و در پیمان خوانده بودم بمیان آورده پاسخ خواستم. آقایان بجای پاسخ مانند ملایان به هیاهو برخاسته و سخنان عجیب بزبان آوردند كه فلانی ناقض شده ، ازلی شده ، به تفرقه‌ی یاران ، و تزلزل جوانان ، و ایجاد رخنه در ایمان آنان ، مشغول است و بانهدام امرالله می‌كوشد ، با ناقضین رفت و آمد می‌كند ، و با صبحی 1 معاشرت می‌نماید ، مفتشین و جاسوسین باطرافم گماردند عرصه را باندازه‌ای برایم تنگ گردانیدند كه ناگزیر شده از اداره‌ی خرید جنس ارتش كه رئیس آن آقای علائی (از بهائیان بنام) می‌بود و بمن اذیت و آزار می‌رسانید استعفا داده بدادگستری رفتم.

پس از چند روزی هم برگهای ماشین شده بنام «اخبار امری» از طرف محفل روحانی باین مضمون انتشار دادند : احبا از رحیمی دوری كنند و مذاكره ننمایند زیرا متزلزل شده آنها را از جاده‌ی مستقیم امرالله منحرف می‌سازد (نمونه‌ای از آن برگها در نزد من موجود است). زیانهای دیگری نیز بمن رسانیده‌اند فعلاً از افشاء و ابراز آنها خودداری می‌كنم با وصف این گذشته گذشته اكنون كه آقایان پیام فرستاده و حاضر شده‌اند بنشینید و گفتگو نمایند من با كمال میل و رغبت حاضر هستم هر كس را انتخاب نمایند و هر كجا را تعیین فرمایند بروم و برادرانه بگفتگو پردازم بشرط آنكه كتابهایشان را بمیان گزارند و خرد را داور سازند و از آوردن حدیث و شعر احتراز جویند و از راه دلیل و منطق پیش آیند و گفتگو را نیز روی كاغذ آورند كه هیچ گونه جای تردید و انكار باقی نماند. در این ضمن این را هم روشن گردانم آقایان وقتی كه در برابر یك ایرادی درمی‌مانند بهانه آورده می‌گویند چون این موضوع مربوط به سیاست است جمال مبارك (بهاء‌الله) فرموده بسیاست مداخله نكنید 2 و بدین عنوان از پاسخ طفره می‌زنند و ای بسا بگفتگو و جلسه نیز خاتمه داده پراكنده می‌گردند. چون این قضیه یك نوع پناهگاه و گریزگاهی است باید مواظبت فرمایند باین رویه‌ی نامطلوب نیز متمسك نشوند.
تهران ـ محمدباقر رحیمی
(پرچم روزانه شماره‌ی 216)

1 : فضل‌الله مهتدی شناخته به صبحی از مبلغان بهائی بود که از بهائیگری بازگشت و کتابی در نکوهش آنان نوشت. (پیکره‌ی زیر)
2 : یكی از آشنایان به درستی می‌گفت : اینكه به بهائیان دستور داده شده به سیاست مداخله نكنند ، خود یك دستور سیاسیست!
صبحی (بالا گوشه‌ی چپ) و کتابش.
در زیر مراسم دادن لقب «سر» انگلیسیها به عبدالبهاء نشان داده شده.
جایی در تبریز که سید باب را در آنجا تیرباران کرده بکشتند.
کتاب بهائیگری ص 45

چنانکه گفتیم ، بابیان در جنگهایی که نخست کرده بودند فریب حدیثها را خورده امید کشورگیری می‌داشتند. چون در حدیثها سخنان بسیاری از چیرگی امام زمان بدشمنان و از فیروزیهای او رفته اینان بآن امید با دولت می‌جنگیدند و آرزوهای بسیار در دل می‌پروردند. ولی کشته شدن باب و شکستهایی که در مازندران و زنجان و تبریز از دولتیان دیدند ، همه‌ی آرزوها را از میان برد.

این بار بابیان بکینه‌جویی پرداخته چنین خواستند که به ناصرالدین‌شاه و دیگران کیفری دهند ، و اینبود از تهران سه تن را فرستادند که به ناصرالدین‌شاه که در تابستانگاه نیاوران می‌زیست ، تیر اندازند و او را بکشند.

این سه تن دلیرانه بکار پرداختند. ولی تیر بشاه نخورده جز گزند اندکی به او نرسانید. با این حال شاه و درباریان بخشم آمده چنین نهادند که هر که را از بابیان پیدا کردند بکشند و اینبود فراشان را بجستجو فرستادند. در دو روز سی و دو تن از آنها گرفتار شدند.

چند تن از ایشان را که یکی میرزاحسینعلی بهاء می‌بود ، چون به بابیگری خَستُوان =معترف نمی‌بودند نکشته بزندان فرستادند ولی بیست و چند تن را که یا بابی شناخته می‌بودند و یا خود پوشیده نداشته می‌خَستُویدند [اعتراف کردن] ناصرالدین‌شاه دستور داد بکشند ، و چون می‌خواستند همگی مردم را با آنان دشمن و خونی گردانند ، هر یکی را بدست گروه دیگری سپاردند.
یکی را به بازرگانان دادند که هر کدام زخمی زده کشتند. یکی را به اوباش دادند که گرد آمده از پا درآوردند. یکی را به دارالفنون فرستادند که شاگردان نابود ساختند. یکی را بملایان سپردند. یکی را بسربازخانه فرستادند. بدینسان بیست و چند تن ، هر یکی با دست گروه دیگری کشته گردید و پیداست که چه غوغا و دُژرفتاریهایی [وحشیگری] رفت.
بدتر از همه داستان حاجی‌سلیمانخان و قاسم نیریزی بود. حاجی‌سلیمانخان یکی از شناختگان بابیان بشمار می‌رفت ، و چون با قاسم بدست فراشان داده شده بودند ، در تن‌های ایشان سوراخهایی پدید آوردند و شمعها فروبرده روشن گردانیدند ، و رقصنده و نوازنده بجلوشان انداخته در کوچه‌های تهران گردانیدند و پس از دُژرفتاریهای بسیاری که فراشان و مردم کردند ، در بیرون دروازه چهار تکه‌شان گردانیده از دروازه‌ها آویختند. تهران چنین دُژرفتاری در خود ندیده بود که آن روز دید. از کسانی که در این روز کشته گردید یکی حاجی‌میرزاجانی کاشانی (نویسنده‌ی نقطةالکاف) بود. قرةالعین که چند سال پیش دستگیر شده در خانه‌ی محمودخان کلانتر می‌زیست ، این زمان او را نیز کشتند.
✴️ ما چه می‌خواهیم؟..

🖌 احمد کسروی

📖 مهنامه‌ی پیمان

تکه‌ی 11 از بخش هفتم

🔸نخست می‌باید چاره باندیشه‌های پراکنده کرد ـ 2

من یك مرد خامی نمی‌بودم تا بچنین هوس بیجایی برخیزم و اگرهم برخاستمی جز درماندگی و رسوایی نتیجه برنداشتمی. من داستان خود را ننوشته‌ام ولی خواهم نوشت. این سخنان كه ما می‌گوییم چیزهاییست كه درمیان نبود و كسی آن را نمی‌دانست و از اینسو همه راستی و همه پاكیست. دلیلش هم آنست كه با آنكه با همه در كوششیم و در چند زمینه نبرد می‌كنیم بیك گفته‌ی بیدلیل و بیپایی برنخاسته‌ایم. كسانی اگر می‌خواهند بیازمایند ، «راه رستگاری» یا شماره‌های پیمان را بگزارند جلوشان و باندیشه بخوانند و نیك داوری كنند و بیازمایند و ببینند آیا لغزشی توانند یافت؟..

با اینهمه من نامی بروی خود نمی‌گزارم و این را انگیزه‌ایست كه بهنگام خود روشن خواهد گردید و این نامها كه مردم می‌شناسند و بزبان می‌دارند بی‌ایراد نیست ولی اینجا جای گفتگو از آنها نمی‌باشد ...

اینكه مردم به نام ارج بیشتر می‌گزارند و همه از آن می‌پرسند ما نباید پیروی از نافهمیهای آنان كنیم. ما را امروز با این گرفتاریها كه درمیانست فرصت هیچ كار دیگری نیست و می‌باید با شتاب بدرست كردن كارهای خود پردازیم و مردانه و غیرتمندانه دست بهم داده برهایی خود كوشیم و چنانكه گفتیم نخست باین اندیشه‌های پراكنده چاره كنیم ، و پس از پرداختن از این كارهاست كه توانیم نشست و بسخنان دیگری پرداخت.

اینكه كسانی دستاویزهایی از اسلام و قرآن پیدا كرده‌اند چنانكه در جای دیگری از همین شماره نوشته‌ام نمی‌فهمند. آنان نه كسانیند كه معنی قرآن بدانند.

امروز برای رهایی از این گرفتاری ، ما اگر گودالی پر از آتش در جلو خود یابیم باید باك نكنیم و خود را بآتش زده درگذریم. اگر دیواری از آهن در پیش‌مان باشد باید بشكنیم و پیش رویم. این بسیار بیخردی است كه كسانی پندارهای بیهوده‌ای را سنگ راه خود سازند.

من نیك می‌دانم یك دسته با دو چشم باز نگرانند [1] كه عنوانی پیدا كنند و زمینه‌ای برای چَخِش و كشاكش بدست آورند و گردن فرازند و زبان باز كنند و سرگرم هنرنمایی گردند و سخنان پوچی را كه در گوشه‌های مدرسه‌ها آموخته‌اند بیرون ریزند ـ فلان تفسیر چنین نوشته ، فلان مفسر چنین آورده ، فلان عالم چنین گفته ، «جمع كثرة با الف و لام افاده‌ی عموم كند» در «مغنی‌اللبیب» چنین نوشته ، در «اُنموذَج» چنان آورده. بدینسان بازاری گرم گردانند و با این كشاكش سراپا بیهوده مردم را گرفتار سازند و دردها و گرفتاریها بیكبار در كنار ماند.

آن داستان نشنیده‌اید كه هنگامی كه تركان آهنگ گرفتن استانبول می‌داشتند و سلطان‌محمد فاتح بسیج افزار می‌دید امپراتور روم از پاپ یاوری طلبید و پاپ برای آنكه یاوری كند شرط كرد كه دو كیش ارتودكس و كاتولیك یكی گردد و برای این كاردینالهایی از روم باستانبول فرستاد. اینان چون آمدند و گفتگو آغاز شد كشیشان میدان یافته و بمیان افتادند و هنرنمایی آغاز كردند ، و سخنانی را كه از سالها اندوخته می‌داشتند بروی همدیگر كشیدند ، و كم‌كم كار را بنفرین و دشنام رسانیدند. این كار دامنه پیدا كرد و ماههای بسیاری مردم را سرگرم و گرفتار گردانید. هنگامی كه چند صدهزار سپاهِ ترك گرد شهر را گرفته و با بانگ «یا الله» لرزه بدلها می‌انداختند و توپ بزرگی كه تا آنروز مانندش دیده نشده بود با آتش‌فشانیهای خود همه‌ی سراها و بنیادها را بتكان می‌آورد ، بهنگامی كه مردان غیرتمند را از اندیشه‌ی آینده تن می‌لرزید و دختران پاكدامن را دل می‌تپید ، آن تیره‌درونان در كلیساها و صومعه‌ها سرگرم چخش و كشاكش و نفرین و دشنام می‌بودند. و از «لاهوت» و «ناسوت» عیسا و مادرش سخن می‌گفتند و دیوانه‌وار جوش و خروش می‌نمودند و می‌بودند تا تركان شهر را بگشادند و خاندانها آنچه نادیدنی بود دیدند.

می‌نویسند : یكی از نزدیكان امپراتور می‌گفته : «مرا دیدن دستارهای تركان خوشتر می‌آید تا دیدن شاپوهای كاردینالان».

[1] : نگران = آنکه اکنون نگرنده (=ناظر) است.
.
کتاب «ما چه می‌خواهیم؟»
✴️ تعصب مذهبی ، تعصب ادبی

کوشاد تلگرام
: یکی از همراهان ما رونوشت یادداشتی را که به دوستش نوشته بوده بما فرستاده. در نوشته‌ی او دو نکته‌ی درخور اندیشه هست که ما دریغمان آمد آنها را در کانال نیاوریم.
اینست ما نامه را کوتاه گردانیده به راه ساده‌ای انداخته‌ایم. او چنین نوشته :

... جان ، درود و سپاس!
تعصب «ادبی» در ایران ده‌ها بار بدتر از تعصب «مذهبی» است : دومی نمایان است و بویژه با بحکومت رسیدن ملایان ، بوی گند و آزار جانفرسایش حسابی بلند شده.

بوارونه‌ی تعصب مذهبی ، تعصب ادبی را ، نه آشکارا می‌بینی و نه حتی می‌فهمی! زیرا یک رنگ و لعاب «روشنفکری» و «کتابخوان بودن» در آن هست که به غرور متعصب ادبی بسیار می‌افزاید. درمیان متعصبان مذهبی ، آنها که به کم سوادی و کتابخوان نبودن خود آگاهند ممکنست به دریافتهای خویش شک کرده گاهی به سخنان ایراد گیرنده گوش کنند. ولی شخص متعصب ادبی خود را دانا و بینا دانسته ، چون عیبهای اندیشه‌ی خود و بیهودگی اشعار و زیانمندی «مفاخر ملی» را شنید دشوار است که بپذیرد.

از سویی ، این آفت «ادبیات» به جان همه افتاده : از سلطنت‌طلب گرفته تا میانه‌رو ، تا چپی تا حزب‌اللهی ، .... همه و همه ذکر «حضرت حافظ» و «حضرت سعدی» و «حضرت مولانا»شان بر آسمان است. بسیاری‌شان حتی معانی شعرها را نمی‌فهمند و تنها از روی تقلید طوطی‌وار هواخواه و سینه چاک آن مفاخر و دیگر «ادیبان»اند.

این ، رهاییِ اندیشه را هرچه دشوارتر می‌کند. آسان نیست ، ... اصلا آسان نیست. تو ... جان ، نه آنی که معانی اشعار را نفهمی. تنها باید دست از خودفریبی برداری.

نوشته‌ای به «درصدی از خطا در دیدگاه خویش» قائلی. اکنون که خطایی در دیدگاه خود یافته‌ای پیشنهاد می‌کنم از ایرادهایی هم که کسروی به چنین ادبیاتی می‌گیرد آگاه شوی.

تو از ادبیات کهن ایران ، ادبیات دوران مغول ، فراوان خوانده‌ای. یک دو کتاب هم از کسروی بخوان تا ایرادهای او به این ادبیات ناراست را دریابی. زیرا با خواندن کتابهایی از کسروی ، خواهی دانست که او خود خواهان ادبیات به معنی راستش می‌باشد.
🔶 از سازمان ملل متحد چه نتیجه تواند بود؟ (بخش یکم)

🔸 1ـ این سازمان چگونه پدید آمده؟.. (تکه‌ی 5)


کنفرانس صلح در پاریس (ورسایل) برپا خواستی بود. ویلسون که بر سر نمایندگان آمریکا آهنگ اروپا می‌کرد چهارده مادّه با خود آورد که آنزمان در همه جا آوازه پیدا کرد و من آنها را در پایین می‌آورم :

1) صلح درمیان دولتهای اروپا باید از روی حقیقت و بطور آشکار انجام گیرد. دولتها باید از بستن قراردادهای نهانی با همدیگر خودداری نمایند.

2) همه‌ی دولتها باید در کشتیرانی در همه‌ی دریاها آزاد باشند.

3) همه‌ی دولتها باید در کارهای بازرگانی و اقتصادی آزاد و باهم برابر باشند.

4) دولتها باید بکم کردن افزارهای جنگی کوشند و از آمادگیها بکاهند.

5) درباره‌ی مستعمرات انتظامات درستی با در نظر گرفتن آسایش و بهره‌مندی بومیان بکار بسته شود.

6) خاک روسیه را تهی سازند و اصولی تنظیم شود که آن دولت باستقلال ملی و سیاسی خود اطمینان داشته و آزاد باشد که هر گونه حکومتی برای خود که می‌خواهد بنیاد گزارد.

7) خاک بلژیک را تهی سازند و استقلال آن کشور را بی‌آنکه از پیشرفتش جلوگیری شود تأمین کنند.

8) خاک فرانسه را تهی سازند و خسارت آن کشور را جبران کنند و ولرن را بآن واگزارند.

9) ایتالیا را بحدود طبیعی خود رسانند.

10) بتوده‌های اتریش و هنگری [=مجارستان] اطمینان داده شود که بتوانند کشور خود را از روی قانونهای ملی خود راه برند.

11) خاکهای رومانی و سِرب (1) و قره‌داغ را تهی گردانیده خسارات آنها را جبران نمایند. بسرب راهی بسوی دریا واگزارند.

12) بهمه‌ی دولتهایی که از بهم خوردن امپراتوری عثمانی پدید آمده‌اند اطمینان داده شود که از روی قانونهای ملی خود را اداره کنند ، تنگه‌ی داردانیل برای استفاده‌ی همه‌ی دولتها باز باشد.

13) از همه‌ی سرزمینهایی که مردم له [=لهستان] نشیمن دارند یک دولت پدید آورده شود و آن دولت بسوی دریا راه پیدا کند.

14) انجمنی از همه‌ی دولتها پدید آورده شود که بنگهداری استقلال سیاسی و کشوری همه‌ی توده‌ها بکوشد. (2)

در اینجا فرصت نیست که من بشرح این چهارده مادّه پردازم و نکته‌ای را که در هر یکی از آنهاست بازنمایم. تنها این می‌نویسم که این پیشنهاد از بس نیکخواهانه و عادلانه بود آلمانها که شکست سختی خورده خود را در پنجه‌ی کینه‌جویی دولتهای نیرومند می‌دیدند از این پیشنهاد اطمینانی بعدالت پیدا کرده خواستار شدند پیمان صلح از روی همین تنظیم یابد.

از هر باره زمینه آماده بود که این پیشنهادهای نیکخواهانه ، اگر همه‌اش نباشد بیشترش ، پیش رود. بیزاری مردمان از جنگ ، فرسودگی سپاهیان در همه‌ی کشورها ، آشفتگیها در سراسر اروپا ، گرسنگی و نایابی ، چیزهایی بود که بدولتهای نیرومند فرصت کینه‌جویی و چیرگی (باندازه‌ی دلخواه) نمی‌داد و برئیس‌جمهور آمریکا در پیش بردن اندیشه‌هایش یاوری می‌کرد.

اینبود پیمان‌نامه‌ها با آلمان و دولتهای دیگر بسته شد و همه‌ی دولتهایی که در کنفرانس پاریس شرکت کرده نماینده فرستاده بودند تأسیس یک انجمن بزرگ همه‌جهانی را بنام «جامعه‌ی ملل» پذیرفته اساسنامه‌ی آن را امضا‌ء کردند.


پابرگیها :
1ـ این را امروز صرب می‌نویسند. گویا تنها برای آنکه از نام آن فلز جدا باشد. ـ ویراینده
2ـ این چهارده مادّه از کتاب «اروپا در قرن نوزدهم و بیستم» تألیف آقای عباس پرویز با تغییر عبارت برداشته شده.
🌒 کشتن کسروی

🔸 خوانندگان بیگمان به جداییهای ما از دیگران پی برده‌اند. چنین جداییهایی از گردن نهادن ما به داوری خرد و دوری جستن از هوس و کینه و اینگونه سَهِشها برمی‌خیزد.

امروز می‌خواهیم در پیرامون یکی از آنها با شما گفتگو کنیم.

🔸 بارها خوانندگانی از ما سراغ گور جانسپاران کسروی و حدادپور را گرفته‌اند. ما نه جای آن را دیده و نه می‌دانیم کجاست. از نوشته‌های یاران این می‌دانیم که کالبد آن دو را به کوهی در شمال تهران به جایی بنام چشمه‌ی آبَک برده زمین سخت را کنده درمیان سنگ بزرگی هر دو را بخاک سپارده و روی آن را با سیمان پوشانیده‌اند.
این هم پرروشن است که نخواسته‌اند ایشان گور نشانداری داشته باشند. در آیین ما مرده را باید پاسدارانه بخاک سپارد ولی مرده‌پرستی و پیاپی بر سر گور رفتن سزا نیست. گور هرچه ناشناخته‌تر بهتر. ما که بارگاه ساختن و به زیارت بارگاه رفتن را نادانی می‌دانیم چه سزا بوده که خود به چنین کاری برخیزیم؟!. دیگران گورِ عزیزانشان را جای گرد آمدن و مراسم برپا داشتن می‌شناسند و هر زمان که توانند به آنسو شتابند. ولی اینها در نزد ما نیست.

🔸 اینکه کسانی نوشته‌اند یاران کسروی کالبد آن دو جانسپار را به گورستان ظهیرالدوله برده و چون سرپرست گورستان با خاکسپاری آنها «مخالفت» کرده آنها ناچار کالبدها را به آبک برده‌اند ، جز میوه‌ی پنداربافی نیست.
کالبدها را شهربانی برای آنکه در شهر نماند و تکان و خیزشی از آن پیشامد برنخیزد به آنجا برده‌ بوده و فشار می‌آورده که هرچه زودتر بخاک سپارده شوند.‌

🔸 آری ، ممکنست که آزادگان (یاران کسروی) چون آن گورستان را جای پیشوایان درگذشته‌ی صوفی و برخی کسان بدنام دیگر می‌دانستند از خاکسپاری در آنجا خودداری کردند ولی این کجا و «مخالفت سرپرست گورستان ظهیرالدوله» کجا؟ کارگرتر از همه همانا این بوده که اساساً آزادگان با گوربازی و بارگاه ساختن مخالف بوده‌اند.
از اینرو کالبدها را به دامنه‌ی کوه برده در آنجا چنانکه گفتیم در شکاف سنگ بزرگی جا داده و روی گور را با سیمان پوشانده‌اند. سالها پس از آن نیز اداره‌ی راهداری راهی از آنجا می‌گذراند و بدینسان آن سنگ هم از میان برداشته می‌گردد.

🔸 دلسوختگانی به این پیشامد افسوسها می‌خورند ولی ما طور دیگری می‌اندیشیم.
ما می‌گوییم : آدمیان از نخست بدینسان که امروز هست زندگی نمی‌کرده‌اند. دگرگونیهای بسیاری در اندیشه‌ی آدمی پیش آمده تا زندگانی او به سان امروزی رسیده. روزگاری مردمان دو دسته‌ی آزاد و برده بوده‌اند و این بسیار عادی بوده که کسی از هنگام زاییده شدن برده‌ی دیگری باشد و فرمان تنها ازو برد. لیکن چنین اندیشه‌ی خواری‌آوری امروز از میان برخاسته و امروز بس ناپسند می‌نماید.
همچنین در باستان زمان نادانی و وحشیگری بیشتر از امروز بوده. در آن دوره چنین پنداشته می‌شده که لاشه‌ی مرده که بزیر خاک سپارده شد ، در آنجا زنده گردیده و مردگان برای خود زندگانی جدایی در زیر زمین دارند. اینبوده که همراه مرده کاسه و کوزه و گندم و دیگر حبوبات دفن می‌کرده‌اند. با توانگران زر و سیم و جواهر هم زیر خاک می‌گزارده‌اند. از آن زشتتر کاری بوده که با مرده‌ی پادشاهان می‌کرده‌اند. برای آنها دخمه‌هایی ساخته و گذشته از زر و سیم ، اسب و نوکران و کنیزان و مانندهای آن نیز در دخمه می‌کرده‌اند که پادشاه در آن زندگانی بی‌نوکر و کنیز نماند.
اینبوده اندیشه‌ی دوره‌های زبونی آدمی. لیکن گام بگام پیش آمده و زندگیش بهتر شده تا به روزگار ما رسیده. امروز نیز زندگانی ما بدیها بسیار دارد که چون برخی از آنها زدوده شد و گامهایی پیش رفت آیندگان یاد آن بدیها در دوره‌ی ما را خواهند کرد.
یکی از مراسمی که ریشه در پندارهای گذشتگان دارد همین گورپرستی و بارگاه ساختن است. جای شگفت نخواهد بود که روزی این مراسم نیز همچون بسیاری از مراسمِ بیهوده بیکباره برچیده شود.

🔸 ما برآنیم که این پیشامد خود نقطه عطفی در تاریخ جهان تواند بود که در آینده مردمان این اندازه که امروز به گورها ارج بیهوده می‌گزارند ، نگزارند.

🔸 اینها گفتگو از گور و زیارت و سر گور گرد آمدن بود. ولی درباره‌ی پیشامدی که در روز بیستم اسفند 1324 در تهران رخ داده ما سخنان بسیاری داریم. زیرا آن یک قتل ساده‌ای نبوده. گذشته از دسیسه‌های شومی که پستنهادان بکار بردند و با جنایتکارانی همدست شدند تا زمینه‌ی آن را فراهم آورند ، این قتل یک تأثیر بسیار زیانمندی بر سرنوشت این توده بلکه توده‌های شرقی و جهانیان داشته است.

کسانی تا به ژرفای اندیشه‌های پاکدینی راه نبرند این سخن را گزافه شمارند. لیکن باید دانست که این گزافه نیست. از دور افتادن آن کسان از اندیشه‌های پاکدینی و این راه خدایی است.

🔸 اینست ما درباره‌ی آن پیشامد هر زمانی بتوانیم به سخن درآمده گفتنیها را خواهیم گفت و دربند آن نیستیم که تنها در چنین روزهایی گفته شود.
👇
🔸 برخیها به روز زایش یا کشته شدن کسروی ارج می‌گزارند و آن را بیادها می‌آورند. ولی باور ما در آن باره چنین است :

«روز زایش یا روز مرگ کسی ـ چه بزرگ و چه کوچک ـ روزبه [عید] نتواند بود. آدمیان یکی پس از دیگری می‌آیند و می‌روند. نه آمدن کسی پیشامد بزرگی تواند بود نه رفتنش».

تنها در روزهای هشتم اردی‌بهشت و بیستم اسفند نیست که یادآوری آن پیشامدهای ننگ‌آور ما را افسرده می‌گرداند. هرگاه که بیاد چنان دسیسه‌ی ننگ‌آلود رسوایی می‌افتیم سخت برمی‌آشوبیم ـ دسیسه‌ای که آشکاره از پرونده‌سازیهای سیاستگران ارتجاع‌پرور آغاز گردید و ملایان خداناشناسِ بیدین با یک مشت دروغ ، عامیان نافهمی را برانگیختند و سرانجام یک دسته چاقوکش جانی را مزدور گرفته به چنان کار ننگ‌آلودی واداشتند.

آوردن این سخنان در این هنگام بیشتر از آن روست که هر ساله دیده می‌شود همینکه به روز بیستم اسفند نزدیک می‌شویم خوانندگانمان خواهان سخنانی در پیرامون آن کشتار رسوا می‌باشند و اینست نمی‌توانیم هیچی نگوییم یا به زمان دیگری واگزاریم.

در این باره کلیپ «قتل کسروی» و همچنین کتاب «چرا کسروی را کشتند؟» فراهم آمده و در کتابخانه‌ی ما هست.

🔸 این خود دانستنی است که این پیشامد بسیار پراهمیت‌تر از آنست که سالی یک روز یادی از آن رود و تا سال دیگر بخاموشی گذرد. برای آنکه این سخن نیک روشن گردد و ژرفای رسوایی آن پیشامد و تأثیرش بر زندگانی هشتاد میلیون ایرانی و دیگران فهمیده شود ما ناگزیریم از راههای گوناگون به سخن درآمده این زمینه را روشن گردانیم.

از انتشار اندیشه‌های آن یگانه‌مرد خوانندگان خود اندازه‌ی تأثیر آن پیشامد بی‌آزرمانه را بر زندگی گذشته و کنونی ایرانیان خواهند دریافت.
.