🔶 از سازمان ملل متحد چه نتیجه تواند بود؟ (بخش یکم)
🔸 2ـ سازمان ملل متفق چیست و چگونه است؟.. (تکهی 4)
یک اشکال دیگر در صورتیست که طرف اختلاف یکی از دولتهای بزرگ باشد. (چنانکه در موضوع شکایت ایران که همین روزها در شورا مطرح است حال چنان میباشد و طرف شکایت دولت شورویست).
در چنان حالی چه باید بود؟.. مادّهی34 منشور چنین میگوید : «هرگاه در گفتگوهایی که میشود شورای امنیت سود یک دولت خاصی را درمیان بیند دولت نامبرده نمیتواند در نشستهای شورا شرکت کند». (1)
این معنایش آنست که دولتی که طرف اختلافست اگر از عضوهای شورا بود باید کناره جوید و شرکت در گفتگو و شور و رأی نکند. معنی داوری و دادگری نیز همینست. لیکن مادّهی 29 که در بالا یادش کردیم ظاهر آن با این منافیست. از روی آن مادّه هر گونه تصمیمی که باشد و دربارهی هر دولتی که باشد تا همهی پنج دولت بزرگ رأی موافق ندادهاند آن تصمیم تصویب شده محسوب نخواهد گردید. استثنایی هم نرفته.
این خود اشکالیست و هنوز مورد عمل پیش نیامده تا دانسته شود پیشگامان سازمان ملل چه تفسیری بمادّهی 29 میکنند و منافات را چگونه از میان برمیدارند (شکایت دولت ایران که در جریانست هنوز تا باینجا نرسیده).
ولی میتوان گفت که مادّهی 33 مفسر مادّهی 29 میباشد و از مادّه معنای ظاهرش خواسته نشده. باین معنی دولتی که طرف شکایتست اگر از اعضای شورا بود باید کناره جوید و دخالتی در شور و رأی نکند اگرچه یکی از دولتهای بزرگ و از عضوهای دائمی شورا باشد. در چنین پیشامدی در تصمیم شورا همانکه چهار دولت بزرگ دیگر دخالت داشتند و رأی موافق دادند بس است.
این تفسیر را من از خود پدید نمیآورم. معنی داوری و دادگری جز این نیست. اگر این تفسیر نباشد و مادّهی 29 در کلیت خود بازمانده دولتهای بزرگ در دعاوی مربوط بخودشان نیز دارای حق وتو باشند ، در آن حال معنایی برای سازمان ملل متفق بازنخواهد ماند و آن جز دستگاه بیکاره و بیهودهای نخواهد بود.
روزی در این زمینه گفتگو میرفت و یکی از کسانی که در ایران خود را نگهبان منافع دولت شوروی گردانیدهاند مادّهی 29 را بِهمان معنای ظاهرش گرفته پافشاری نشان میداد ، من بیاد داستانی افتادم که در بچگی شنیده بودم : کسی بار شیشه بدوش کشیده میبرد. یکی از پشت سر دگنگی نواخت و گفت : اینها چیست؟.. باربر پاسخ داد : «با آن ضربتی که تو زدی هیچی!» اگر مادّهی 29 بآن معناییست که اینها میگویند ، اگر کسی بصدد پرسش آمد و گفت : «از سازمان ملل متفق چه نتیجه تواند بود؟..» باید گفت : «هیچی!»
پابرگی :
1ـ در منشور کنونی سازمان ملل در برخی از مواد تغییراتی دیده میشود که در آغاز نبوده. در آنزمان روزنامهی اطلاعات ترجمهی این مواد را تکه تکه در شمارههایش آورده (از تاریخ ششم مرداد 1324). چون نویسنده نیز از همان روزنامه آورده میباید گفت به نوشتهاش دو لغزش راه یافته. نخست آنکه این نه مادّهی 34 ، بلکه مادّهی 33 میباشد. دوم اینکه مادّهی 33 میگوید : «... دولت مزبور میتواند در جلسات شور آن امر شرکت کند.» (گرچه «میتواند» کاملاً خوانا چاپ نشده).
ولی با اینهمه ، ایراد او بحق رأی چنان «دولت خاصی» همچنان وارد است. در نتیجهی چنین اشکالی امروز میبینیم به پایان بند 3 مادّهی 27 کنونی (همان مادّهی 29 پیشین) یک شرطی بدینسان افزودهاند : «باین شرط که در مورد تصمیماتی که بموجب مندرجات فصل ششم و بند سوم از مادّهی 52 اتخاذ میشود طرف دعوی از دادن رأی خودداری نماید». با این دنباله خواستهاند همان منافاتی را که در سطرهای بعد در این کتاب از آن سخن رانده میشود از میان بردارند.
همچنین مادّهی 31 کنونی که همان مادّهی 33 پیشین میباشد را دیگر گردانیدهاند. زیرا در مادّهی 33 پیشین سخن از هر دولتی میباشد ولی در مادّهی 31 کنونی نوشته شده : «هر عضو ملل متحد که عضو شورای امنیت نیست میتواند بدون حق رأی در مذاکرات مربوط بِهر مسئلهای که در شورای امنیت مطرح است در هر مورد که شورای امنیت مسائل مزبور را در منافع آن عضو مخصوصاً مؤثر بداند شرکت کند.» ـ ویراینده
🔸 2ـ سازمان ملل متفق چیست و چگونه است؟.. (تکهی 4)
یک اشکال دیگر در صورتیست که طرف اختلاف یکی از دولتهای بزرگ باشد. (چنانکه در موضوع شکایت ایران که همین روزها در شورا مطرح است حال چنان میباشد و طرف شکایت دولت شورویست).
در چنان حالی چه باید بود؟.. مادّهی34 منشور چنین میگوید : «هرگاه در گفتگوهایی که میشود شورای امنیت سود یک دولت خاصی را درمیان بیند دولت نامبرده نمیتواند در نشستهای شورا شرکت کند». (1)
این معنایش آنست که دولتی که طرف اختلافست اگر از عضوهای شورا بود باید کناره جوید و شرکت در گفتگو و شور و رأی نکند. معنی داوری و دادگری نیز همینست. لیکن مادّهی 29 که در بالا یادش کردیم ظاهر آن با این منافیست. از روی آن مادّه هر گونه تصمیمی که باشد و دربارهی هر دولتی که باشد تا همهی پنج دولت بزرگ رأی موافق ندادهاند آن تصمیم تصویب شده محسوب نخواهد گردید. استثنایی هم نرفته.
این خود اشکالیست و هنوز مورد عمل پیش نیامده تا دانسته شود پیشگامان سازمان ملل چه تفسیری بمادّهی 29 میکنند و منافات را چگونه از میان برمیدارند (شکایت دولت ایران که در جریانست هنوز تا باینجا نرسیده).
ولی میتوان گفت که مادّهی 33 مفسر مادّهی 29 میباشد و از مادّه معنای ظاهرش خواسته نشده. باین معنی دولتی که طرف شکایتست اگر از اعضای شورا بود باید کناره جوید و دخالتی در شور و رأی نکند اگرچه یکی از دولتهای بزرگ و از عضوهای دائمی شورا باشد. در چنین پیشامدی در تصمیم شورا همانکه چهار دولت بزرگ دیگر دخالت داشتند و رأی موافق دادند بس است.
این تفسیر را من از خود پدید نمیآورم. معنی داوری و دادگری جز این نیست. اگر این تفسیر نباشد و مادّهی 29 در کلیت خود بازمانده دولتهای بزرگ در دعاوی مربوط بخودشان نیز دارای حق وتو باشند ، در آن حال معنایی برای سازمان ملل متفق بازنخواهد ماند و آن جز دستگاه بیکاره و بیهودهای نخواهد بود.
روزی در این زمینه گفتگو میرفت و یکی از کسانی که در ایران خود را نگهبان منافع دولت شوروی گردانیدهاند مادّهی 29 را بِهمان معنای ظاهرش گرفته پافشاری نشان میداد ، من بیاد داستانی افتادم که در بچگی شنیده بودم : کسی بار شیشه بدوش کشیده میبرد. یکی از پشت سر دگنگی نواخت و گفت : اینها چیست؟.. باربر پاسخ داد : «با آن ضربتی که تو زدی هیچی!» اگر مادّهی 29 بآن معناییست که اینها میگویند ، اگر کسی بصدد پرسش آمد و گفت : «از سازمان ملل متفق چه نتیجه تواند بود؟..» باید گفت : «هیچی!»
پابرگی :
1ـ در منشور کنونی سازمان ملل در برخی از مواد تغییراتی دیده میشود که در آغاز نبوده. در آنزمان روزنامهی اطلاعات ترجمهی این مواد را تکه تکه در شمارههایش آورده (از تاریخ ششم مرداد 1324). چون نویسنده نیز از همان روزنامه آورده میباید گفت به نوشتهاش دو لغزش راه یافته. نخست آنکه این نه مادّهی 34 ، بلکه مادّهی 33 میباشد. دوم اینکه مادّهی 33 میگوید : «... دولت مزبور میتواند در جلسات شور آن امر شرکت کند.» (گرچه «میتواند» کاملاً خوانا چاپ نشده).
ولی با اینهمه ، ایراد او بحق رأی چنان «دولت خاصی» همچنان وارد است. در نتیجهی چنین اشکالی امروز میبینیم به پایان بند 3 مادّهی 27 کنونی (همان مادّهی 29 پیشین) یک شرطی بدینسان افزودهاند : «باین شرط که در مورد تصمیماتی که بموجب مندرجات فصل ششم و بند سوم از مادّهی 52 اتخاذ میشود طرف دعوی از دادن رأی خودداری نماید». با این دنباله خواستهاند همان منافاتی را که در سطرهای بعد در این کتاب از آن سخن رانده میشود از میان بردارند.
همچنین مادّهی 31 کنونی که همان مادّهی 33 پیشین میباشد را دیگر گردانیدهاند. زیرا در مادّهی 33 پیشین سخن از هر دولتی میباشد ولی در مادّهی 31 کنونی نوشته شده : «هر عضو ملل متحد که عضو شورای امنیت نیست میتواند بدون حق رأی در مذاکرات مربوط بِهر مسئلهای که در شورای امنیت مطرح است در هر مورد که شورای امنیت مسائل مزبور را در منافع آن عضو مخصوصاً مؤثر بداند شرکت کند.» ـ ویراینده
✴️ ریشهی بدبختیها (تکهی هفتادوهشتم)
🔶 جداسری و گردنكشی (بخش یک از یک)
چنانكه خوانندگان میدانند ما باین دستگاهی كه «فرهنگ» نامیده میشود ، و باین دبیرستانها و دانشكدهها ایرادهایی داریم و تاكنون چند بار بگفتگو از آن پرداختهایم. این دستگاه با این پهناوری و بزرگی نتیجهای را كه بایستی داد نمیدهد و زیانها نیز از آن پدید میآید. دبستان و دبیرستان و دانشكده برای آنست كه بجوانان خواندن و نوشتن آموزد ، و دانشها یاد دهد ، و از حقایق زندگی آگاهشان گرداند.
🔸این دستگاه خواندن و نوشتن یاد میدهد ، و اندكدانشهایی نیز میآموزد ، ولی در زمینهی حقایق زندگانی چیزی یاد نمیدهد.
از آنسوی در سایهی درسهای بیهودهی بسیار مغزهای جوانان را میفرساید ، و از این بدتر آنكه نیروهای سادهی خدادادی و خویهای ستودهی آنان را بسیار ناتوان میگرداند.
🔸امروز ما اگر بیندیشیم كه این فرهنگ آیا سودش بیشتر است یا زیانش ، از روی فهم و بینش باید بگوییم : زیانش فزونتر میباشد. باین دلیل كه شما اگر یك جوان درسخوانده و دانشكدهدیده را با یك روستایی سادهی بیسواد بسنجش گزارید و این بیندیشید كه آیا كدام یكی بزیستن شایندهتر است؟.. كدام یكی بتوده سودمندتر میباشد؟.. اگر از روی فهم و بینش بسنجید باید بگویید : آن روستایی شایندهتر و سودمندتر میباشد.
راست است آن روستایی خواندن و نوشتن نمیداند ، از آگاهیهایی كه برای هر كس در زندگانی دربایست است بیبهره میباشد ، بیشتر آنها هنوز زمین را روی گاوماهی میشناسند ، هنوز زمینلرزه را نتیجهی تكان گاو میشمارند ، اگر از مرزهای ایران بپرسید آگهی درستی ندارند ، از دریاها و از رودها و كوههای جهان چیز درستی نمیدانند ، نافهمیهای دیگری هم بسیار میدارند ـ اینها همه كمیهای[نقص] آنهاست ، عیبهای ایشان است. لیكن با اینحال بدرد زندگانی بهتر میخورند ، بفراگرفتن حقایق زندگانی نزدیكتر میباشند. زیرا یك روستایی راه زندگانی را جز كوشیدن نمیداند ، و اینست همیشه میكوشد. از آنسوی با همهی دژآگاهی دریافت ساده و نیروهای خدادادیش بحال خود میباشد. اینست اگر بخواهیم حقایق را به او یاد دهیم خواهد پذیرفت و در برابرش ایستادگی نخواهد كرد. پذیرفتن حقایق بكسی از آنان نخواهد برخورد.
🔸لیكن این جوانان درسخوانده بیشترشان (نه همگیشان) بكوشش آماده نمیباشند ، و چون درس خواندهاند بگندمكاری ، و درختنشانی ، دامپروری ، پشمریسی ، پارچهبافی ، رختدوزی ، خانهسازی ، و مانند اینها كه كارهای اساسی زندگیست گردن نمیگزارند و آنها را كمی خود میشناسند.
بلكه بسیاری از آنان داد و ستد و بازرگانی را نیز ننگ میشمارند. تنها كاری كه برای خود شاینده میشناسند پشت میز ادارهها نشستن و آموزگاری و روزنامهنویسی و اینگونه پیشههاست. جوانی درس كشاورزی خوانده بود من گفتم بهتر است زمینی را بگیری و از روی دانستههای خود بكاری. گفت : من كشاورز نیستم كه .. من باید در ادارهی كشاورزی «مستخدم» باشم. اینست ناشایستی آنان دربارهی كار و كوشش.
🔸از آنسوی اینان ـ چنانكه گفتیم ـ دریافتهای سادهی خدادادی را كه بسیار گرانبهاست و مایهی ارزش آدمی جز همانها نیست ، از دست میدهند. مثلاً «راستیپژوهی» ، یكی از خویهای بسیار گرانبهای آدمیست. هر آدمی كه روان درستی دارد همیشه در جستجوی راستیهاست ، و چون به یك راستی (یا حقیقت) برخورد همچون تشنهای كه بآب برسد با خشنودی آن را فرامیگیرد و میپذیرد و در راه پیشرفت آن بجانفشانی میپردازد.
همهی پیشرفتها در جهان نتیجهی این خوی گرانمایه است. آیا مشروطه در جهان چگونه پیش رفته؟... نه آنست كه هر پاكدلی چون آن را شنیده و معنایش را دانسته بهواداری و پشتیبانی برخاسته است؟!. دیگر نیكیها نیز همین حال را دارد.
ولی آن جوانان بیشترشان این خوی را از دست میدهند.
🔸چون در دبیرستان یا در دانشكده درسهایی میخوانند كه آنها را سرمایهی زندگی میشمارند (در حالی كه نیست و بیشتر آنها پوچ و بیهوده است) ، اینست چون از آموزشگاه بیرون میآیند گمان كمی بخود نمیبرند و نیازی بآنكه حقایق زندگانی را جستجو كنند نمیبینند ، بلكه اگر حقیقتی را از كسی شنیدند كه نمیدانستند بآنان برمیخورد ، و اینست بجای پذیرفتن به چَخِش[=مجادله] و ستیزه میپردازند و از آن كس میرنجند. اینان از بدبختی بهتر میدانند كه ایران در همین حال آلودگی و گرفتاری بماند ، و هیچ كس بچارهی دردها برنخیزد زیرا برخاستن یك كسی را كه فهم و دانشش بیش از آنها باشد شكست خود میشمارند و اینست خرسندی بآن نمیتوانند داد. این همان خوی پست جداسری و گردنكشی است كه بدبختانه این جوانان گرفتار آن شدهاند.[1]
(پرچم روزانه شمارهی 254)
[1] : دربارهی خویها و خیمها و دردهایی كه توده گرفتارش میباشند خوانندگان میتوانند كتاب «دردها و درمانها» را بخوانند.
🔶 جداسری و گردنكشی (بخش یک از یک)
چنانكه خوانندگان میدانند ما باین دستگاهی كه «فرهنگ» نامیده میشود ، و باین دبیرستانها و دانشكدهها ایرادهایی داریم و تاكنون چند بار بگفتگو از آن پرداختهایم. این دستگاه با این پهناوری و بزرگی نتیجهای را كه بایستی داد نمیدهد و زیانها نیز از آن پدید میآید. دبستان و دبیرستان و دانشكده برای آنست كه بجوانان خواندن و نوشتن آموزد ، و دانشها یاد دهد ، و از حقایق زندگی آگاهشان گرداند.
🔸این دستگاه خواندن و نوشتن یاد میدهد ، و اندكدانشهایی نیز میآموزد ، ولی در زمینهی حقایق زندگانی چیزی یاد نمیدهد.
از آنسوی در سایهی درسهای بیهودهی بسیار مغزهای جوانان را میفرساید ، و از این بدتر آنكه نیروهای سادهی خدادادی و خویهای ستودهی آنان را بسیار ناتوان میگرداند.
🔸امروز ما اگر بیندیشیم كه این فرهنگ آیا سودش بیشتر است یا زیانش ، از روی فهم و بینش باید بگوییم : زیانش فزونتر میباشد. باین دلیل كه شما اگر یك جوان درسخوانده و دانشكدهدیده را با یك روستایی سادهی بیسواد بسنجش گزارید و این بیندیشید كه آیا كدام یكی بزیستن شایندهتر است؟.. كدام یكی بتوده سودمندتر میباشد؟.. اگر از روی فهم و بینش بسنجید باید بگویید : آن روستایی شایندهتر و سودمندتر میباشد.
راست است آن روستایی خواندن و نوشتن نمیداند ، از آگاهیهایی كه برای هر كس در زندگانی دربایست است بیبهره میباشد ، بیشتر آنها هنوز زمین را روی گاوماهی میشناسند ، هنوز زمینلرزه را نتیجهی تكان گاو میشمارند ، اگر از مرزهای ایران بپرسید آگهی درستی ندارند ، از دریاها و از رودها و كوههای جهان چیز درستی نمیدانند ، نافهمیهای دیگری هم بسیار میدارند ـ اینها همه كمیهای[نقص] آنهاست ، عیبهای ایشان است. لیكن با اینحال بدرد زندگانی بهتر میخورند ، بفراگرفتن حقایق زندگانی نزدیكتر میباشند. زیرا یك روستایی راه زندگانی را جز كوشیدن نمیداند ، و اینست همیشه میكوشد. از آنسوی با همهی دژآگاهی دریافت ساده و نیروهای خدادادیش بحال خود میباشد. اینست اگر بخواهیم حقایق را به او یاد دهیم خواهد پذیرفت و در برابرش ایستادگی نخواهد كرد. پذیرفتن حقایق بكسی از آنان نخواهد برخورد.
🔸لیكن این جوانان درسخوانده بیشترشان (نه همگیشان) بكوشش آماده نمیباشند ، و چون درس خواندهاند بگندمكاری ، و درختنشانی ، دامپروری ، پشمریسی ، پارچهبافی ، رختدوزی ، خانهسازی ، و مانند اینها كه كارهای اساسی زندگیست گردن نمیگزارند و آنها را كمی خود میشناسند.
بلكه بسیاری از آنان داد و ستد و بازرگانی را نیز ننگ میشمارند. تنها كاری كه برای خود شاینده میشناسند پشت میز ادارهها نشستن و آموزگاری و روزنامهنویسی و اینگونه پیشههاست. جوانی درس كشاورزی خوانده بود من گفتم بهتر است زمینی را بگیری و از روی دانستههای خود بكاری. گفت : من كشاورز نیستم كه .. من باید در ادارهی كشاورزی «مستخدم» باشم. اینست ناشایستی آنان دربارهی كار و كوشش.
🔸از آنسوی اینان ـ چنانكه گفتیم ـ دریافتهای سادهی خدادادی را كه بسیار گرانبهاست و مایهی ارزش آدمی جز همانها نیست ، از دست میدهند. مثلاً «راستیپژوهی» ، یكی از خویهای بسیار گرانبهای آدمیست. هر آدمی كه روان درستی دارد همیشه در جستجوی راستیهاست ، و چون به یك راستی (یا حقیقت) برخورد همچون تشنهای كه بآب برسد با خشنودی آن را فرامیگیرد و میپذیرد و در راه پیشرفت آن بجانفشانی میپردازد.
همهی پیشرفتها در جهان نتیجهی این خوی گرانمایه است. آیا مشروطه در جهان چگونه پیش رفته؟... نه آنست كه هر پاكدلی چون آن را شنیده و معنایش را دانسته بهواداری و پشتیبانی برخاسته است؟!. دیگر نیكیها نیز همین حال را دارد.
ولی آن جوانان بیشترشان این خوی را از دست میدهند.
🔸چون در دبیرستان یا در دانشكده درسهایی میخوانند كه آنها را سرمایهی زندگی میشمارند (در حالی كه نیست و بیشتر آنها پوچ و بیهوده است) ، اینست چون از آموزشگاه بیرون میآیند گمان كمی بخود نمیبرند و نیازی بآنكه حقایق زندگانی را جستجو كنند نمیبینند ، بلكه اگر حقیقتی را از كسی شنیدند كه نمیدانستند بآنان برمیخورد ، و اینست بجای پذیرفتن به چَخِش[=مجادله] و ستیزه میپردازند و از آن كس میرنجند. اینان از بدبختی بهتر میدانند كه ایران در همین حال آلودگی و گرفتاری بماند ، و هیچ كس بچارهی دردها برنخیزد زیرا برخاستن یك كسی را كه فهم و دانشش بیش از آنها باشد شكست خود میشمارند و اینست خرسندی بآن نمیتوانند داد. این همان خوی پست جداسری و گردنكشی است كه بدبختانه این جوانان گرفتار آن شدهاند.[1]
(پرچم روزانه شمارهی 254)
[1] : دربارهی خویها و خیمها و دردهایی كه توده گرفتارش میباشند خوانندگان میتوانند كتاب «دردها و درمانها» را بخوانند.
دیباچهی محمدعلی فروغی بر گلستان برای تدریس در دبیرستانها (چاپ 1319) و نوشتههای او دربارهی «عشق پاک سعدی» که در کتاب «در پیرامون ادبیات» احمد کسروی از این سیاهکاری او یاد شده است.
👇
👇
✴️ ما چه میخواهیم؟..
🖌 احمد کسروی
📖 مهنامهی پیمان
تکهی 7 از بخش هشتم
🔶 یک بار دیگر
آیین زندگانی ـ 3
یك مرد قمی كه كتابی دربارهی خلافت نوشته و پس از هزاروسیصد سال كه از آغاز اسلام گذشته و خلافت بیكبار برافتاده و از میان رفته و از خود اسلام جز نام بازنمانده ، این دلیل را یاد كرده كه بجای پیغمبر امام علی ابن ابیطالب بایستی نشست ـ چنین درماندهی بیخردی خود را دشمن پیمان گردانیده و چنین میگوید : «اینها را كه او مینویسد همه را ما میدانستیم و خود من هم نوشته بودم ولی چاپ نكردهام» كسی نمیگوید : «یكی از نوشتههای پیمان اینست كه در دین كسی را جایگاه نیست ، اینست كه دین برای مردم است و مردم برای دین نیستند ، اینست كه گذشته را باید رها كرد و رو بسوی آینده گردانید ، اینست كه دین شناختن معنی جهان و زندگانیست نه پرداختن بداستان این و آن ، اینست كه گفتگو از داستان علی و ابوبكر جز یك هوس پستی نیست و دین برای جلوگیری از چنین هوسها میباشد. تو آیا اینها را میدانستی؟! اگر میدانستی پس آن كتاب را چگونه نوشتی؟! میدانستی چرا نمیگفتی؟!.».
مردی كه دربارهی فلسفه تندی میكند و من میگویم : ایرادهاییست ما گرفتیم شما اگر میتوانید پاسخ گویید ، چون درمیماند بجای آنكه از درِ راستیپژوهی آید و پشیمانی نماید بیدرنگ میگوید : «اینها را خودشان نوشتهاند» میگویم : كدام یكی نوشته؟!.. میگوید : «كانت نوشته». دروغی باین آشكاری را میگوید تنها برای آنكه خود را نشكند و گردن براستی نگزارد.
برخی در همان میانِ گفتگو سخن دیگر كرده چنین وامینمایند كه آنان نیز اینها را میدانستهاند. مردی میآید و مینشیند و چنین میگوید : «شما هیچ از آخرت گفتگو نمیكنید. این دنیا چند روزه است. هر طور باشد میگذرد. باید در فكر آن دنیا بود. الدنیا مزرعة الاخره» میگویم : این در اندیشهی كج شماست. ما اینجهان و آنجهان را از هم جدا نمیشماریم و نیكی آن را بسته بنیكی این میدانیم ، و سخنانی را كه در این زمینه میداریم و بارها در پیمان آوردهایم برایش بازمیگویم. سخن مرا بریده با شتاب میگوید : «بلی دیگر ، الدنیا مزرعة الاخره دیگر ، من نیز همین را میگفتم ...».
بگفتهی تبریزیان آب هزار دره را بهم آمیختهاند و مغزهای خود را از باورهای بیهودهی گوناگون آكندهاند ، و هرچه هم میشنوند میگویند : «مگر اینها نمیبود؟!. مگر اینها را نمیدانستیم ؟!.» مثلاً ما سخن از آفریدگار جهان میرانیم و از دانشها دلیل برای آن یاد میكنیم ، گفتگو از روان میكنیم و هستی آن را از روی دلیلهای بسیار استوار بازمینماییم ، اینان بیدرنگ میگویند : «مگر اینها را ما نمیدانستیم؟!. مگر اینها نمیبود؟!.» میگویم : از شما میباید پرسید. از شما میباید پرسید كه اینها میبود و میدانستید؟!. میگویند : «ما مگر خدا را نمیشناختیم؟!.» میگویم : چرا میشناختید ، ولی نه این خدای راستین را. خودتان نیك اندیشید كه چه خدایی را میشناختید ، خدایی كه صد همباز برایش میشمردید ، خدایی كه بجای یك فرمانروای خودكامهی هوسبازش میگزاردید. اینان نمیدانند كه گاوپرستان و مارپرستان هندوستان نیز خود را خداشناس میشمارند.
پس از همهی اینها ، چه میخواهید؟!. آیا میخواهید كه هیچ نكوشیم و شما را در توی این نادانیها بازگزاریم؟!.
ما چون میگوییم اینان معنی زندگی را نمیدانند ، برمیآشوبند و تندیها مینمایند : «ما معنی زندگی را نمیدانیم؟!.» میگویم : آری شما معنی زندگی را نمیدانید. این شمایید كه در پنجاه سالگی و شصت سالگی كودكانید. این شمایید كه میخواهید هیچگاه گردن براستی نگزارید و هر زمان با سخن دیگری از جلو درآیید ، و شكستی بخود راه ندهید. از نافهمی این را هنری میشمارید و هیچ نمیاندیشید كه پایان این چه باشد؟!.. هیچ نمیاندیشید كه یك توده هنگامی تواند زیست كه همگی به یك راه باشند و یك خواست را دنبال كنند. هیچ نمیفهمید كه این پراكندگیها ننگ شماست ، آسیب بزرگی برای شماست ، و ما كه به برداشتن آن میكوشیم رهایی شما را میخواهیم و شما میباید همدستی نمایید. هیچ نمیدانید كه مردمی كه بخواهند همه خودخواهی نمایند و دست از جداسری برندارند ، و درمیان خود بهیچ راهی سر فرونیاورند ، سرنوشت آنان جز بردگی و زیردستی نباشد.
این شیوهی كودكانست كه هرچه خواستند كنند و گوشی به پند و یادآوری ندهند ، ولی چون گزندی دیدند آن زمانست كه بناله و فریاد برخیزند. شما نیز همان را میكنید و از تیرهدرونی و بیخردی همه میخواهید گردنكشی نمایید و سر براستیها فرونیاورید و دربند همدستی و یگانگی نباشید و روزی كه به نتیجهی بسیار تلخ این نادانیها گرفتار شدید بناله و فریاد پردازید.
🖌 احمد کسروی
📖 مهنامهی پیمان
تکهی 7 از بخش هشتم
🔶 یک بار دیگر
آیین زندگانی ـ 3
یك مرد قمی كه كتابی دربارهی خلافت نوشته و پس از هزاروسیصد سال كه از آغاز اسلام گذشته و خلافت بیكبار برافتاده و از میان رفته و از خود اسلام جز نام بازنمانده ، این دلیل را یاد كرده كه بجای پیغمبر امام علی ابن ابیطالب بایستی نشست ـ چنین درماندهی بیخردی خود را دشمن پیمان گردانیده و چنین میگوید : «اینها را كه او مینویسد همه را ما میدانستیم و خود من هم نوشته بودم ولی چاپ نكردهام» كسی نمیگوید : «یكی از نوشتههای پیمان اینست كه در دین كسی را جایگاه نیست ، اینست كه دین برای مردم است و مردم برای دین نیستند ، اینست كه گذشته را باید رها كرد و رو بسوی آینده گردانید ، اینست كه دین شناختن معنی جهان و زندگانیست نه پرداختن بداستان این و آن ، اینست كه گفتگو از داستان علی و ابوبكر جز یك هوس پستی نیست و دین برای جلوگیری از چنین هوسها میباشد. تو آیا اینها را میدانستی؟! اگر میدانستی پس آن كتاب را چگونه نوشتی؟! میدانستی چرا نمیگفتی؟!.».
مردی كه دربارهی فلسفه تندی میكند و من میگویم : ایرادهاییست ما گرفتیم شما اگر میتوانید پاسخ گویید ، چون درمیماند بجای آنكه از درِ راستیپژوهی آید و پشیمانی نماید بیدرنگ میگوید : «اینها را خودشان نوشتهاند» میگویم : كدام یكی نوشته؟!.. میگوید : «كانت نوشته». دروغی باین آشكاری را میگوید تنها برای آنكه خود را نشكند و گردن براستی نگزارد.
برخی در همان میانِ گفتگو سخن دیگر كرده چنین وامینمایند كه آنان نیز اینها را میدانستهاند. مردی میآید و مینشیند و چنین میگوید : «شما هیچ از آخرت گفتگو نمیكنید. این دنیا چند روزه است. هر طور باشد میگذرد. باید در فكر آن دنیا بود. الدنیا مزرعة الاخره» میگویم : این در اندیشهی كج شماست. ما اینجهان و آنجهان را از هم جدا نمیشماریم و نیكی آن را بسته بنیكی این میدانیم ، و سخنانی را كه در این زمینه میداریم و بارها در پیمان آوردهایم برایش بازمیگویم. سخن مرا بریده با شتاب میگوید : «بلی دیگر ، الدنیا مزرعة الاخره دیگر ، من نیز همین را میگفتم ...».
بگفتهی تبریزیان آب هزار دره را بهم آمیختهاند و مغزهای خود را از باورهای بیهودهی گوناگون آكندهاند ، و هرچه هم میشنوند میگویند : «مگر اینها نمیبود؟!. مگر اینها را نمیدانستیم ؟!.» مثلاً ما سخن از آفریدگار جهان میرانیم و از دانشها دلیل برای آن یاد میكنیم ، گفتگو از روان میكنیم و هستی آن را از روی دلیلهای بسیار استوار بازمینماییم ، اینان بیدرنگ میگویند : «مگر اینها را ما نمیدانستیم؟!. مگر اینها نمیبود؟!.» میگویم : از شما میباید پرسید. از شما میباید پرسید كه اینها میبود و میدانستید؟!. میگویند : «ما مگر خدا را نمیشناختیم؟!.» میگویم : چرا میشناختید ، ولی نه این خدای راستین را. خودتان نیك اندیشید كه چه خدایی را میشناختید ، خدایی كه صد همباز برایش میشمردید ، خدایی كه بجای یك فرمانروای خودكامهی هوسبازش میگزاردید. اینان نمیدانند كه گاوپرستان و مارپرستان هندوستان نیز خود را خداشناس میشمارند.
پس از همهی اینها ، چه میخواهید؟!. آیا میخواهید كه هیچ نكوشیم و شما را در توی این نادانیها بازگزاریم؟!.
ما چون میگوییم اینان معنی زندگی را نمیدانند ، برمیآشوبند و تندیها مینمایند : «ما معنی زندگی را نمیدانیم؟!.» میگویم : آری شما معنی زندگی را نمیدانید. این شمایید كه در پنجاه سالگی و شصت سالگی كودكانید. این شمایید كه میخواهید هیچگاه گردن براستی نگزارید و هر زمان با سخن دیگری از جلو درآیید ، و شكستی بخود راه ندهید. از نافهمی این را هنری میشمارید و هیچ نمیاندیشید كه پایان این چه باشد؟!.. هیچ نمیاندیشید كه یك توده هنگامی تواند زیست كه همگی به یك راه باشند و یك خواست را دنبال كنند. هیچ نمیفهمید كه این پراكندگیها ننگ شماست ، آسیب بزرگی برای شماست ، و ما كه به برداشتن آن میكوشیم رهایی شما را میخواهیم و شما میباید همدستی نمایید. هیچ نمیدانید كه مردمی كه بخواهند همه خودخواهی نمایند و دست از جداسری برندارند ، و درمیان خود بهیچ راهی سر فرونیاورند ، سرنوشت آنان جز بردگی و زیردستی نباشد.
این شیوهی كودكانست كه هرچه خواستند كنند و گوشی به پند و یادآوری ندهند ، ولی چون گزندی دیدند آن زمانست كه بناله و فریاد برخیزند. شما نیز همان را میكنید و از تیرهدرونی و بیخردی همه میخواهید گردنكشی نمایید و سر براستیها فرونیاورید و دربند همدستی و یگانگی نباشید و روزی كه به نتیجهی بسیار تلخ این نادانیها گرفتار شدید بناله و فریاد پردازید.
🔶 از سازمان ملل متحد چه نتیجه تواند بود؟ (بخش یکم)
🔸 2ـ سازمان ملل متفق چیست و چگونه است؟.. (تکهی 5)
این اشکالیست و چارهاش همینست که یاد کردم. لیکن درپی این ، اشکال بزرگتر دیگری هست : یک دولت بزرگ که طرف شکایت گردیده چنین انگاریم که باو حق دخالت در شور ندادند و در رسیدگی زورورزی او محقق گردیده شورا تصمیمی بزیان او گرفت و قضیه بلشکرکشی و جنگ انجامید ، در چنان حالی آیا دولتهای عضو سازمان این خواهند کرد که یکدل و یکزبان پا پیش گزارند و بنام دادگری و پشتیبانی از ناتوانان بجنگ و تلاش پردازند؟..
این یک پرسش بسیار مهمیست و پاسخش هم آسان نیست. چنانکه همه میدانیم این دولتها که در سازمان ملل متفق شرکت کردهاند هر کدام منافعی دارد و مقاصدی را دنبال میکند ، و با یکدیگر همبستگیهای بدخواهانه و نیکخواهانه ـ در نهان و آشکار ـ دارند. بِهر حال بیطرف نیستند و این بسیار دشوار است که در صورت رخ دادن جنگ با یکی از دولتهای بزرگ دیگران همه بییکسویی نشان دهند و بنام دلبستگی بسازمان ملل متفق و مقررات منشور آن از منافع خود چشم پوشند.
اگر بخواهیم این موضوع روشن گردد باید بدیده گیریم که سازمان ملل متفق دادگاهی که در مافوق مقاصد و منافع دولتها ایستاده باشد نیست ، بلکه بنیادیست که دولتها با داشتن مقاصد و منافع مختلف آن را پدید آوردهاند. اینست نمیتوان از آن ، کار یک دادگاه را چشم داشت.
بسیار فرق هست میانهی داورانی که خود را نگهبان دادگری شناسند با کسانی که خودشان دارای منافع و مقاصدی بوده برای پرهیز از برخورد انجمنی برپا گردانیده برای گفتگو در آن گرد آیند.
برای اینکه داستان نیک روشن گردد باید مثلی یاد کنم : چنین انگارید شما به دهی رفتهاید و میبینید درمیان سرکشان آنجا اختلافات بسیار هست و کشاکشها باهم دارند و هر چندگاه یک بار پیروان خود را گرد آورده باهم زد و خورد میکنند و پیکار راه میاندازند. بیگفتگوست که شما از آن حال آزرده گردیده خواهید خواست برای جلوگیری بچاره برخیزید. بیگمان در آغازِ اندیشه بهتر خواهید دانست که بآنها پند دهید و زیان آن رفتار را بجلو چشمشان آورید و از آنها خواستار شوید که نشستهایی برپا کنند و فراهم نشینند و دربارهی کارهای خود بسخن پردازند و اختلافها که باهم دارند بمیان گزارند و از راههای آسایشآمیز رفع اختلاف کنند ـ این کار را خواهید کرد و نیک هم هست. ولی بیاشکال نخواهد بود و چهبسا که از گفتگوهایی که در آن نشستها میشود رنجشها میانهی این یکی با آن یکی پیدا شده و غوغا پدید آمده و از همانجا آتش زد و خورد زبانه خواهد کشید. چهبسا که تصمیمی که بزیان یکی از آنها گرفته شده و باید بکار بسته گردد برخی از دیگران هم آن را بزیان خود دیده بکارشکنی خواهند پرداخت و اگر خواستند نیرویی بکار برند دستهبندیها رخ خواهد داد و پیکار پیش خواهد رفت.
اگر شما خواسته باشید این دشواریها پیش نیاید باید در آن ده دادگاهی بنیاد گزارده قاضیان را از کسان بیطرف ـ از کسانی که خواستشان جز دادگری نباشد ـ در آن بکار گمارید. پیداست که دادگاه نیز زمینه خواهد خواست. آنگاه باید نیرویی برای پشتیبانی از آن درمیان باشد تا تواند پروایی بسرکشان ننماید و هر حکمی که داد بآسانی روان گرداند.
دربارهی دولتها نیز چنینست و ما اگر بخواهیم بجای این انجمنهایی که خود دولتها پدید میآورند یک بنیاد بینالمللی بیطرفی پدید آوریم و یک دادگاه توانایی بنیاد گزاریم نیاز بزمینه خواهیم داشت و چون این موضوع بسیار مهمست از آن جداگانه سخن خواهیم راند.
🔸 2ـ سازمان ملل متفق چیست و چگونه است؟.. (تکهی 5)
این اشکالیست و چارهاش همینست که یاد کردم. لیکن درپی این ، اشکال بزرگتر دیگری هست : یک دولت بزرگ که طرف شکایت گردیده چنین انگاریم که باو حق دخالت در شور ندادند و در رسیدگی زورورزی او محقق گردیده شورا تصمیمی بزیان او گرفت و قضیه بلشکرکشی و جنگ انجامید ، در چنان حالی آیا دولتهای عضو سازمان این خواهند کرد که یکدل و یکزبان پا پیش گزارند و بنام دادگری و پشتیبانی از ناتوانان بجنگ و تلاش پردازند؟..
این یک پرسش بسیار مهمیست و پاسخش هم آسان نیست. چنانکه همه میدانیم این دولتها که در سازمان ملل متفق شرکت کردهاند هر کدام منافعی دارد و مقاصدی را دنبال میکند ، و با یکدیگر همبستگیهای بدخواهانه و نیکخواهانه ـ در نهان و آشکار ـ دارند. بِهر حال بیطرف نیستند و این بسیار دشوار است که در صورت رخ دادن جنگ با یکی از دولتهای بزرگ دیگران همه بییکسویی نشان دهند و بنام دلبستگی بسازمان ملل متفق و مقررات منشور آن از منافع خود چشم پوشند.
اگر بخواهیم این موضوع روشن گردد باید بدیده گیریم که سازمان ملل متفق دادگاهی که در مافوق مقاصد و منافع دولتها ایستاده باشد نیست ، بلکه بنیادیست که دولتها با داشتن مقاصد و منافع مختلف آن را پدید آوردهاند. اینست نمیتوان از آن ، کار یک دادگاه را چشم داشت.
بسیار فرق هست میانهی داورانی که خود را نگهبان دادگری شناسند با کسانی که خودشان دارای منافع و مقاصدی بوده برای پرهیز از برخورد انجمنی برپا گردانیده برای گفتگو در آن گرد آیند.
برای اینکه داستان نیک روشن گردد باید مثلی یاد کنم : چنین انگارید شما به دهی رفتهاید و میبینید درمیان سرکشان آنجا اختلافات بسیار هست و کشاکشها باهم دارند و هر چندگاه یک بار پیروان خود را گرد آورده باهم زد و خورد میکنند و پیکار راه میاندازند. بیگفتگوست که شما از آن حال آزرده گردیده خواهید خواست برای جلوگیری بچاره برخیزید. بیگمان در آغازِ اندیشه بهتر خواهید دانست که بآنها پند دهید و زیان آن رفتار را بجلو چشمشان آورید و از آنها خواستار شوید که نشستهایی برپا کنند و فراهم نشینند و دربارهی کارهای خود بسخن پردازند و اختلافها که باهم دارند بمیان گزارند و از راههای آسایشآمیز رفع اختلاف کنند ـ این کار را خواهید کرد و نیک هم هست. ولی بیاشکال نخواهد بود و چهبسا که از گفتگوهایی که در آن نشستها میشود رنجشها میانهی این یکی با آن یکی پیدا شده و غوغا پدید آمده و از همانجا آتش زد و خورد زبانه خواهد کشید. چهبسا که تصمیمی که بزیان یکی از آنها گرفته شده و باید بکار بسته گردد برخی از دیگران هم آن را بزیان خود دیده بکارشکنی خواهند پرداخت و اگر خواستند نیرویی بکار برند دستهبندیها رخ خواهد داد و پیکار پیش خواهد رفت.
اگر شما خواسته باشید این دشواریها پیش نیاید باید در آن ده دادگاهی بنیاد گزارده قاضیان را از کسان بیطرف ـ از کسانی که خواستشان جز دادگری نباشد ـ در آن بکار گمارید. پیداست که دادگاه نیز زمینه خواهد خواست. آنگاه باید نیرویی برای پشتیبانی از آن درمیان باشد تا تواند پروایی بسرکشان ننماید و هر حکمی که داد بآسانی روان گرداند.
دربارهی دولتها نیز چنینست و ما اگر بخواهیم بجای این انجمنهایی که خود دولتها پدید میآورند یک بنیاد بینالمللی بیطرفی پدید آوریم و یک دادگاه توانایی بنیاد گزاریم نیاز بزمینه خواهیم داشت و چون این موضوع بسیار مهمست از آن جداگانه سخن خواهیم راند.
✴️ ریشهی بدبختیها (تکهی هفتادونهم)
🔶 خردهگیری [دربارهی اتحاد] و پاسخ آن
(بخش یک از چهار)
آقای كسروی هرچند كه نوشتههای شما عین صدق و صواب و اشعار بعضی از شعرا پوچ و بیمعنی است ولی متأسفیم از آنكه در این روزگار كه مردم ایران از گرسنگی میمیرند مقاله زیر عنوان داوری توده [1] منتشر نمودهاید و جمعیت ایران را بدین وسیله بجان همدیگر انداخته تا خود را با قلم خوار و بیمقدار جلوه دهند و بواسطهی همین مقاله نفاق بین مردم ایران ایجاد كردهاند در صورتی كه در چنین موقع باریك و تاریك بر شما و امثال شما است كه مردم را باتحاد و یگانگی دعوت نمایید ولی افسوس نتیجهی معكوس بخشیده. وجداناً خودتان انصاف دهید كه این قسمت روزنامهی شما میان مردم ایران چه عداوت و نفاقی افكنده است.
چون گروهی هوادار شعراء و طایفهی مخالف همدیگر را نكوهش و بدنام مینمایند همهی ایرانیان چشم امید بسوی شما دارند. حال استدعای عاجزانه مینمایم كه این قسمت از روزنامهی مباركتان را صرف اتحاد و یگانگی مردم ایران نموده تا از این راه دل هموطنان خود را كه جریحهدار و طاقت نمك پاشیدن بعوض مرهم را ندارد شاد و خرم فرمایید. در خاتمه امید میرود كه از این نامه كدورتی فیمابین تولید نشود.
دوستدار شما و نامههای شما.
خرمشهر ـ كاظم حقیقی
🔸پرچم : بنویسندهی خردهگیر سپاس میگزاریم. ولی بهتر است ایشان بدانند كه این گرسنگی و بدبختی امروزی ایران نتیجهی همان شعرها و مانندهای آنهاست. وگرنه ایرانیان چه چیزشان از دیگران كمتر است؟!. چرا بیستملیون مردم خوار و پستند كه خواربارشان را دیگران میخورند و خودشان گرسنه میمانند؟!.. آیا آقای حقیقی انگیزهی این را میدانند؟!. آیا تاكنون در این اندیشه بوده است كه انگیزهی بدبختی و درماندگی ایرانیان را بداند؟!.. ما بودهایم و میدانیم و بارها دلیل نوشتهایم كه مایهی این بدبختی آن بدآموزیهاست كه از هزار سال پیش در این سرزمین پراكنده شده و ریشه دوانیده و یك رشتهی مهمی از آنها را شاعران نافهم برشتهی نظم كشیده و اثرش را بیشتر گردانیدهاند. اینست ما باین كوشش برخاستهایم كه به هر بهایی بسرآید آن بدآموزیها را براندازیم. اینكه ایرانیان از گرسنگی میمیرند دلیل این خواهد بود كه ما از كوششهای خود دست برداریم؟!. مگر ما اینها را ننویسیم آنها از گرسنگی نخواهند مرد؟! مگر امروز باید از هر كوششی دست برداشت؟! مثلاً باید امروز پزشكها دست از كار خود بردارند؟! مثلاً باید هیچ كس خانه نسازد؟! هیچ كس رختی ندوزد؟! هیچ كس بگرمابه نرود و چرك از تن خود دور نگرداند؟!. شهرداریها تعطیل كنند و درپی پاكیزگی شهرها نباشند؟!.. شهربانیها دست از كار كشیده بدزدان و قماربازان نپردازند؟!.. دیگر هیچ پدری درپی تربیت فرزندان خود نباشد؟!.. شگفت بهانهای در برابر ما پیدا شده. چون نمیخواهند حقایق را بپذیرند این بهانه را پیش میكشند.
اینكه مینویسید : «این قسمت از روزنامهی شما چه عداوت و نفاقی بمیان انداخته» پاسخش آنست مردمی كه بر سر شاعران یاوهگو عداوت و نفاق میكنند چه بهتر كه بمیرند و نابود شوند.
🔸شگفت داستانیست در روزگار مغول كه زمان پستی اندیشه و زبونی خویها بوده یك دسته یاوهگویانی برخاسته و تنها بهوس قافیهپردازی هرچه بدآموزی پیدا كردهاند ، برشتهی شعر كشیدهاند و سپس شرقشناسان كه در واقع افزارهای سیاستند این شعرها را بهترین وسیله برای جلوگیری از تكان و جنبش شرقیان دانسته با هیاهوی ادبیات رواج آنها را چند برابر گردانیدهاند و ما كه از این حقایق آگاهیم هیچی نگوییم و زبانبسته و خاموش بنشینیم چرا كه مایهی عداوت و نفاق خواهد بود.
خوب آقای حقیقی ، ما دربارهی شاعران چه گفتهایم كه مایهی عداوت باشد؟!.. ما شعرهای آنها را كه دربارهی جبریگری ، بادهخواری و مستی ، و ناپاكی و سادهبازی و مانند اینها سرودهاند نقل كرده گفتهایم اینها بدآموزیست. آیا چنین سخنی مایهی عداوت و نفاق میباشد؟!.. مگر میخواستند اینها را هم نگوییم؟!.
👇
🔶 خردهگیری [دربارهی اتحاد] و پاسخ آن
(بخش یک از چهار)
آقای كسروی هرچند كه نوشتههای شما عین صدق و صواب و اشعار بعضی از شعرا پوچ و بیمعنی است ولی متأسفیم از آنكه در این روزگار كه مردم ایران از گرسنگی میمیرند مقاله زیر عنوان داوری توده [1] منتشر نمودهاید و جمعیت ایران را بدین وسیله بجان همدیگر انداخته تا خود را با قلم خوار و بیمقدار جلوه دهند و بواسطهی همین مقاله نفاق بین مردم ایران ایجاد كردهاند در صورتی كه در چنین موقع باریك و تاریك بر شما و امثال شما است كه مردم را باتحاد و یگانگی دعوت نمایید ولی افسوس نتیجهی معكوس بخشیده. وجداناً خودتان انصاف دهید كه این قسمت روزنامهی شما میان مردم ایران چه عداوت و نفاقی افكنده است.
چون گروهی هوادار شعراء و طایفهی مخالف همدیگر را نكوهش و بدنام مینمایند همهی ایرانیان چشم امید بسوی شما دارند. حال استدعای عاجزانه مینمایم كه این قسمت از روزنامهی مباركتان را صرف اتحاد و یگانگی مردم ایران نموده تا از این راه دل هموطنان خود را كه جریحهدار و طاقت نمك پاشیدن بعوض مرهم را ندارد شاد و خرم فرمایید. در خاتمه امید میرود كه از این نامه كدورتی فیمابین تولید نشود.
دوستدار شما و نامههای شما.
خرمشهر ـ كاظم حقیقی
🔸پرچم : بنویسندهی خردهگیر سپاس میگزاریم. ولی بهتر است ایشان بدانند كه این گرسنگی و بدبختی امروزی ایران نتیجهی همان شعرها و مانندهای آنهاست. وگرنه ایرانیان چه چیزشان از دیگران كمتر است؟!. چرا بیستملیون مردم خوار و پستند كه خواربارشان را دیگران میخورند و خودشان گرسنه میمانند؟!.. آیا آقای حقیقی انگیزهی این را میدانند؟!. آیا تاكنون در این اندیشه بوده است كه انگیزهی بدبختی و درماندگی ایرانیان را بداند؟!.. ما بودهایم و میدانیم و بارها دلیل نوشتهایم كه مایهی این بدبختی آن بدآموزیهاست كه از هزار سال پیش در این سرزمین پراكنده شده و ریشه دوانیده و یك رشتهی مهمی از آنها را شاعران نافهم برشتهی نظم كشیده و اثرش را بیشتر گردانیدهاند. اینست ما باین كوشش برخاستهایم كه به هر بهایی بسرآید آن بدآموزیها را براندازیم. اینكه ایرانیان از گرسنگی میمیرند دلیل این خواهد بود كه ما از كوششهای خود دست برداریم؟!. مگر ما اینها را ننویسیم آنها از گرسنگی نخواهند مرد؟! مگر امروز باید از هر كوششی دست برداشت؟! مثلاً باید امروز پزشكها دست از كار خود بردارند؟! مثلاً باید هیچ كس خانه نسازد؟! هیچ كس رختی ندوزد؟! هیچ كس بگرمابه نرود و چرك از تن خود دور نگرداند؟!. شهرداریها تعطیل كنند و درپی پاكیزگی شهرها نباشند؟!.. شهربانیها دست از كار كشیده بدزدان و قماربازان نپردازند؟!.. دیگر هیچ پدری درپی تربیت فرزندان خود نباشد؟!.. شگفت بهانهای در برابر ما پیدا شده. چون نمیخواهند حقایق را بپذیرند این بهانه را پیش میكشند.
اینكه مینویسید : «این قسمت از روزنامهی شما چه عداوت و نفاقی بمیان انداخته» پاسخش آنست مردمی كه بر سر شاعران یاوهگو عداوت و نفاق میكنند چه بهتر كه بمیرند و نابود شوند.
🔸شگفت داستانیست در روزگار مغول كه زمان پستی اندیشه و زبونی خویها بوده یك دسته یاوهگویانی برخاسته و تنها بهوس قافیهپردازی هرچه بدآموزی پیدا كردهاند ، برشتهی شعر كشیدهاند و سپس شرقشناسان كه در واقع افزارهای سیاستند این شعرها را بهترین وسیله برای جلوگیری از تكان و جنبش شرقیان دانسته با هیاهوی ادبیات رواج آنها را چند برابر گردانیدهاند و ما كه از این حقایق آگاهیم هیچی نگوییم و زبانبسته و خاموش بنشینیم چرا كه مایهی عداوت و نفاق خواهد بود.
خوب آقای حقیقی ، ما دربارهی شاعران چه گفتهایم كه مایهی عداوت باشد؟!.. ما شعرهای آنها را كه دربارهی جبریگری ، بادهخواری و مستی ، و ناپاكی و سادهبازی و مانند اینها سرودهاند نقل كرده گفتهایم اینها بدآموزیست. آیا چنین سخنی مایهی عداوت و نفاق میباشد؟!.. مگر میخواستند اینها را هم نگوییم؟!.
👇
آن كسانی كه در برابر سخنان ما عداوت میكنند مقصود خود را آشكار گردانند بگویند : آیا جبریگری (اعتقاد اینكه ما اختیاری نداریم و نباید بكوشیم) راستست؟!.. آیا بادهخواری و مستی شبانهروزی خوبست؟! آیا سادهبازی بد نیست؟! سخن خود را آشكار بگویند. دیگر چرا عداوت میكنند؟!. دیگر چرا بهایهوی میپردازند؟!.. خود شما در جایی كه میگویید گفتههای ما راست است باید با ما همدست گردید و بآنها پاسخ دهید ، نه اینكه بخواهید ما دست برداریم. این سخن كه ما میان ایرانیان عداوت و نفاق میاندازیم بسیار شبیه بآنست كه كسی در یک لجنزار ناپاكی فرورفته و از سر تا پا با ناپاكیها خیس و آلوده شده ، و چون میگویند : بیا با این آب خود را بشوی و پاك گردان میگوید : میترسم تر شوم. ایرانیان كه در توی پراكندگیهای ناپاك و غیرتكُش دست و پا میزنند میترسند كه ما بمیانشان نفاق بیندازیم. در اینجاست كه باید گفت : ای بیچارگان! ای بیچارگان!
اینكه میگویید مردم را به اتحاد و یگانگی دعوت كنیم درست مانند آنست كه یك بیماری داروهایی را كه پزشك میدهد نخورد و چنین بگوید : «شما كاری كنید كه من تندرست شوم این داروهای تلخ چیست كه میدهید؟!»
🔸شما نیز دلتان یگانگی میخواهد ولی میگویید بهیچ چیز ما دست نزنید یك سخنی كه بدلخواه ما نباشد نگویید.
[1] : داوری توده نام یکی از ستونهای روزنامهی پرچم است که برای گفتارهای مردم در زمینهی «ادبیات» آزاد گزارده شد. چگونگی آنکه به ادعای روزنامهای کسروی به سعدی و حافظ توهین کرده و اینست خواستار «محاکمهی ملی» او شده بود. کسروی آن «محاکمه» را با خشنودی پذیرفته خود پیش افتاد و آن ستون را بروی خوانندگان باز گزارد که دربارهی شعر و شاعری و «ادبیات» گفتار بنویسند. بیشتر خوانندگان بهواداری از گفتارهای پرچم نوشتار نوشته فرستادند که در آن ستون چاپ میشد.
اینكه میگویید مردم را به اتحاد و یگانگی دعوت كنیم درست مانند آنست كه یك بیماری داروهایی را كه پزشك میدهد نخورد و چنین بگوید : «شما كاری كنید كه من تندرست شوم این داروهای تلخ چیست كه میدهید؟!»
🔸شما نیز دلتان یگانگی میخواهد ولی میگویید بهیچ چیز ما دست نزنید یك سخنی كه بدلخواه ما نباشد نگویید.
[1] : داوری توده نام یکی از ستونهای روزنامهی پرچم است که برای گفتارهای مردم در زمینهی «ادبیات» آزاد گزارده شد. چگونگی آنکه به ادعای روزنامهای کسروی به سعدی و حافظ توهین کرده و اینست خواستار «محاکمهی ملی» او شده بود. کسروی آن «محاکمه» را با خشنودی پذیرفته خود پیش افتاد و آن ستون را بروی خوانندگان باز گزارد که دربارهی شعر و شاعری و «ادبیات» گفتار بنویسند. بیشتر خوانندگان بهواداری از گفتارهای پرچم نوشتار نوشته فرستادند که در آن ستون چاپ میشد.