پاکدینی ـ احمد کسروی
7.54K subscribers
8.66K photos
494 videos
2.28K files
1.79K links
🔔 برای پاسخ شکیبا باشید.

کتابخانه پاکدینی
@Kasravi_Ahmad

تاریخ مشروطه ایران
@Tarikhe_Mashruteye_Iran

اینستاگرام
instagram.com/ketab.pakdini

کتاب سودمند
@KetabSudmand

یوتیوب
youtube.com/@pakdini

دونیت :
https://t.me/pakdini/25890
Download Telegram
کتاب «از سازمان ملل متحد چه نتیجه تواند بود؟!.»
.
✴️ ریشه‌ی بدبختیها
(تکه‌ی هشتادوسوم)

🔶 بهائیان پاسخ داده‌اند
(بخش یک از یک)

آقای كسروی
چندی پیش جوان بهائی (آقای رضوانی) بنزد من آمد گفت اگر اجازه بدهید می‌خواهم قدری با شما گفتگو نمایم ـ گفتم بسیار خرسندم بفرمایید.

گفت من شما را نیك می‌شناسم چند سال درمیان ما بودید و می‌دانم از كیش ما و كتابهای ما اطلاع كافی دارید ولی سه سال است بعلت مجهولی رفته‌اید محفل روحانی هم از حقیقت امر ما را مستحضر نكرده بلكه قدغن اكید كرده است با شما معاشرت و گفتگو ننماییم اكنون می‌بینم در پرچم شرحی نوشته و اظهار داشته‌اید كه بگفته‌ها و نوشته‌های پرمغز و باحقیقت كسروی گرویده و از بهائیت برگشته‌اید آمدم ببینم آقای كسروی چه گفته و چگونه شما را قانع كرده است. من كتاب «راه رستگاری» را باو دادم گفتم ببرید و با دقت بخوانید و با كتابهای باب و بهاء مقایسه نمائید بعداً تشریف بیاورید مذاكره نمایید.

چند روز پیش آمده بود می‌گفت واقعاً این كتاب سراسر راستی و درستی است. من تاكنون مانند این كتاب را ندیده‌ام. هرچه بعقلم فشار آوردم كه مغلوبش كنم نوشته‌های آن را نپذیرد دیدم ممكن نیست ولی چیزی كه مرا درباره‌ی آقای كسروی باشتباه ‌انداخته اینست كه چند نفر از بزرگان و مُبلغین بهائی می‌گفتند آقای كسروی و یارانش ازلی می‌باشند هرگز بدور آنها نگردید.

گفتم پیش از اینكه پاسخ این حرف را بدهم داستانی برایت نقل می‌كنم :
پانزده سال پیش در اردبیل ملایی بود بنام «میرزاعلی‌اكبر» بسیار خودخواه و جاه‌طلب ، مسجد بزرگی ساخته و دستگاهی برای خود برپا نموده بود و اردبیلیان هم دلباخته‌اش بودند او را می‌پرستیدند و گفته‌های خردناپذیرش را حجت پنداشته با دل و جان می‌پذیرفتند. من غالباً در ایام كودكی با پدرم نزد او می‌رفتم نیك بخاطر دارم روزی دكتری كه از روسیه آمده و در اردبیل مطب دایر كرده بود در حضور آقا بود و راجع بخدا و دین سئوالاتی می‌كرد ـ می‌گفت در كتابها برای اثبات وجود خدا دلیل منطقی دیده نمی‌شود و این دلایلی هم كه ملایان می‌گویند آدم را قانع و مذعن [=خَستُوان ، معترف] بوجود خدا نمی‌كند بنابراین من در بودن خدا تردید دارم. آقا یك سطر عربی خواند و ترجمه كرد كه امام موساكاظم علیه‌السلام فرمود : هر كس خدا را نپذیرد بجهنم می‌رود. پس بترس از آتش جهنم خدا را قبول كن. دكتر گفت این دلیل نشد كه من خدا را بپذیرم.

آقا ناگهان برآشفت پرخاش كرد فریاد زد ای لامذهب بابی معلوم می‌شود تو به موسی‌ابن‌جعفر آن امام برحق معتقد نیستی و بفرمایشاتش ایمان نداری. بسیدها و طلبه‌ها كه در اطرافش بودند امر كرد دكتر را كتك زده از مسجد بیرون راندند.

آقایان رؤسا و مبلغین بهائی هم همینطور هستند. بجای آنكه پاسخ ایرادهای ما را بدهند باین عنوانهای خنك و لوس متمسك شده و خود را دل‌آسوده كرده پی گمراهیهای خود می‌روند.

اینجا باید روی سخنم را بآن آقایی كه از مشهد نامه نوشته و می‌گوید پاسخ شما را مركز تهران خواهد داد [گفتار «پاسخ یک بهائی» چند روز پیش] گردانیده بگویم ملاحظه نماید آقایان مركزنشینانشان به چه سخنان كودكانه و پوچی برخاسته‌اند.
محمدباقر رحیمی

🔸پرچم : یك بدبختی‌ای گریبانگیر ایرانیان گردیده و آن اینست كه كسی كه بیك كیش ـ چه بهائی و چه شیعی و چه صوفی و چه هر كیش دیگری ـ گرویده چنین می‌پندارد كه باید آن را هیچگاه رها نكند و اگر رها كرد یك گناهی كرده است ، این را بیكبار فراموش كرده‌اند كه خدا به هر كسی خرد داده كه باید براهنمایی آن نیك و بد و راست و دروغ را بشناسند و در كیش نیز باید آن را با خرد سنجید و راست و كجش را دانست. آری از بدبختی این را فراموش كرده‌اند و اینست ما چون بیك كیش ایراد می‌گیریم گروندگان آن كیش بجای اینكه گفته‌های ما را با فهم و خرد بسنجند و چون دیدند ایرادهای ما راستست كیش بیپای خود را رها كنند ایرادهای ما را كه می‌شنوند بدست و پا می‌افتند كه از یک راهی پرده‌پوشی نمایند یا از در دشمنی درآیند یا بپاسخهای مغالطه‌آمیز پردازند. این همان «بیكارگی خرد» است كه همیشه گفته‌ایم و جای افسوسست كه ایرانیان گرفتار چنین دردی شده‌اند. این نشان پستی حال یك توده می‌باشد. بهائی چه كند كه نگوید : «فلان و فلان ازلیند» چون كیش بهائی بگردنش افتاده و آن توانایی كه دست بردارد و براه راست بیاید درو نمانده؟. از اینسوی بایرادهای ما نیز پاسخی ندارد. پس ناگزیر است كه به همان بهانه برخیزد. و ماننده‌ی همین رفتار را ملایان می‌كنند ، صوفیان می‌كنند ، هواداران شعرا می‌كنند. همگی از آنجاست كه خرد را از دست داده‌اند.
(پرچم روزانه شماره‌ی 254)
✴️ ما چه می‌خواهیم؟..

🖌 احمد کسروی

📖 مهنامه‌ی پیمان

تکه‌ی 12 از بخش هشتم

🔶 یک بار دیگر

با بدآموزیها هیچ سازشی نباید کرد ـ 2
این یكی از كوششهای ماست كه این كهنه‌آلودگیها را از میان ببریم و دلها را از آنها پاك گردانیم تا فهمها و خردها نیرو گیرد و جا برای گفته‌هامان باز شود. ما اگر تنها بآن بس كنیم كه راستیهایی را بازنماییم ، هیچ نتیجه‌ای در دست نباشد. زیرا با گفته‌های ما آن كنند كه با دیگر شنیده‌های خود كرده‌اند. اینها را نیز گیرند و در پهلوی دیگر دانسته‌های خود جا دهند و با آنها درهم آمیزند و همه‌ی رنجها هدر گردد.

كسانی این را بسیار می‌خواهند. فلان مرد عنوان می‌كند : «اینها همه در اخبار هست» ، یا می‌گوید : «اینها را ما نیز می‌دانستیم» ، یا می‌گوید : «این حرفها قدری زود بود» یا می‌گوید : «شما قدری تند می‌روید» اینها همه برای یك نتیجه است ، و آن اینكه بهمین عنوان بگفته‌های ما نزدیك آیند و آنها را بگیرند و با آنچه از پیش در دل می‌داشتند درهم آمیزند ، كه هم بدینسان خود را نشكنند و رشته‌ی جداسری را از دست نَهِلند و هم آن نادانیهای پیشین را نگه دارند.

اینست می‌گوییم : این نادانی دیگری از شماست. این دلیل است كه مغزهای تیره‌ی شما باین زودی پاك نخواهد شد. نیز آشكاره می‌گوییم : این چیزیست كه ما هرگز خرسندی نخواهیم داد و بخواست خدای بزرگ خواهیم كوشید و همه‌ی این چیزها را از ریشه خواهیم برانداخت. آنهمه گفتارها درباره‌ی كیشها و درباره‌ی فلسفه و صوفیگری و خراباتیگری برای اینست.

كسانی خرده می‌گیرند كه ما سخنانی را چند بار می‌نویسیم. می‌گویم : این خرده را بآنان گیرید كه با یك بار شنیدن ، راستیها را نمی‌پذیرند و بروی نادانیهای خود ایستادگی می‌نمایند. ما باید بكوشیم و همه‌ی گمراهیها را از میان بریم و تا باین نتیجه نرسیده‌ایم نباید رشته را رها كنیم.

بگفتار بیش از این دامنه نمی‌دهم. بدینسان یك بار دیگر فهرستی از خواستهای پیمان پدید آوردیم و این را روشن گردانیدیم كه همه‌ی گفتارهایی كه می‌نویسیم در یك زمینه است و برای یك خواست می‌باشد. همه‌ی كوششها نیز در همان زمینه است.

كسانی گاهی پرداختن بزبان و گفتارهایی را كه در آن زمینه می‌نویسیم بما خرده می‌گیرند. دیگران این خرده را درباره‌ی نوشتن تاریخ آذربایجان می‌گیرند. می‌گویم : اینها نیز با همان خواست پیوستگی می‌دارد. گذشته از آنكه پیراستن زبان و نوشتن تاریخ هر یكی خود كار ارجداریست با این كوششهای ما نیز پیوستگی درمیانست.

آنچه زبانست ما آن را برای سخنان خود دربایست می‌داریم. ما صد «راستی» می‌داریم كه می‌باید آنها را بجهانیان بفهمانیم و این كار جز بدستیاری یك زبان درستی نتوانستی بود. آن زبان درهم و آشفته و بیماری كه درمیان می‌بود و روزنامه‌ها و كتابها با آن نوشته می‌شد كار ما را انجام نتوانستی داد. از آنسوی ما نیازمندیم كه زبان فارسی هرچه بسامانتر و آسانتر و تواناتر باشد كه ملیونها دیگران آن را بآسانی بیاموزند و با خواستهای ما آشنا گردند ، و برای این كار می‌بایست و می‌باید به پیراستن و آراستن زبان بكوشیم و خواهیم كوشید.

درباره‌ی تاریخ نیز كسانی كه آن را بخوانند خواهند دانست كه ما برای این كوششهای خود نوشتن چنان تاریخی را دربایست می‌داشتیم ، ما برای آنكه بیماریهای توده را نیك فهمیم و انگیزه‌هایی كه برای این گرفتاریها درمیان بوده بشناسیم بهترین راه نوشتن آن تاریخ می‌بود. برای خوانندگان نیز خواندن آن دربایست می‌بوده و می‌باشد.
پایان
کتاب «ما چه می‌خواهیم؟»
✴️ سال نو فرامی‌رسد

(بخش 1 از 3)

کوشاد تلگرام : سال نو 1401 فرامی‌رسد. همه از خود می‌پرسند : سال نو چگونه خواهد بود؟.. به دو سال گذشته که می‌نگریم همه با دشواری و اندوه گذشت. جهان گرفتار بیماری کوید ـ 19 بود و شمار کشته‌های این بیماری در کشور ما کم نبود. جای خشنودیست که جهان از بحران دو ساله‌ی کشتار این بیماری تا اندازه‌ای رهایی یافته. اگرچه سازمان بهداشت جهانی گفته پایان این بیماری در جهان هنوز دور است و به واکسن زدنهای گسترده در کشورهای جهان و دیگر عاملها بستگی دارد.

این بیماری به کشته شدن بسیاری بویژه کسانی انجامید که برای تندرستی و نگاهداشت جان مردم در سراسر این دو سال در کوشش و تلاش بودند.

ما هیچگاه کوششهای این دسته از پزشکان و پرستاران و کارکنان بهداشت را فراموش نخواهیم کرد. ایشان با رنجهایی که کشیدند و جانهایی که در راه کشور فدا کردند جایگاه بزرگی در این کشور یافته‌اند.

بیماری کوید بکنار ، باید بیماری بسیار جانگزاتر از آن را از دیده دور نداشت : بیماریهای توده‌ی ایرانی. اگر آن دو سال بدرازا کشیده و در کار فروکش کردنست ، آلودگیها و بیماریهای اندیشه‌ایِ توده هزار سالست در مغزهای این مردم جای گرفته و گریبانشان را رها نکرده است. بیماریهای این توده چندان آشکار نیست ولی مایه‌ی بدبختی توده هم جز آنها نیست. همانهاست که جلوگیر پیشرفت ایرانیانست. چون نشانه‌هایش همچون کوید زود نمایان نمی‌گردد و از آنسو ، همه به آن آلوده‌اند و در نتیجه هر کسی که دیگران را همچون خودش بیند ، گمان به آلودگی و بیماری نمی‌برد.

هنگامی که ما سستی و درماندگی و نیز بدبختی و پس‌ماندگی توده و کشور را بیادها می‌آوریم ، بیشتر مردم آن را نه به بیماریهای توده بلکه به حکومت و سران کشور و «سوء مدیریتها» می‌بندند و هیچ کمی و کاستی در خود نمی‌بینند.

این آلودگیها را نابود کننده‌تر از کوید و کرونا یاد کردیم زیرا ، چنانکه یاد شد ، به آسانی بازشناخته نمی‌گردد. کسان هوشیاری هم که خود به درماندگیها و بدبختیهای توده آگاه شده‌اند چون ریشه‌ی آنها را درونی گمان نداشته‌اند ، پیداست با همه‌ی دلسوزی ، در چاره به آنها دچار خطاهای بزرگ هستند. اینست ما تا بتوانیم به نشان دادن بزرگی و بیمناکی آنها می‌کوشیم.

فسوسا یک دسته باور دارند که باید «مثبت» اندیشید تا به پیرامونمان «انرژیهای مثبت» فرستاده شود و کارها نیک پیش رود. اینست دیگران را از گفتگو درباره‌ی‌ دشواریها و جلوگیرهای پیشرفت بازمی‌دارند. ایشان می‌پندارند سخن از کاستیها و بدبختیها راندن «اندیشه‌ی منفی» است و باید از اینگونه گفتگوها دوری جست.

اینگونه سخنان برای دلخوشی نیک تواند بود. برای توده‌ای که دست بگریبان همه گونه بدبختی است مانند آنست که کسی بجای آنکه یک بیمار بدحال اورژانسی را هرچه زودتر به بیمارستان برساند ، دمادم خوردن سرشیر و عسل و مهمانی رفتن و آسودن را به او پیشنهاد دهد.

جای شوخی و آسانگیری و دست روی دست گزاردن نیست. کشور همچون قطار ترمز بریده‌ای که در سراشیبی هر دم شتاب بیشتر می‌گیرد رو به نابودی می‌رود. شما ببینید کسانی پستی را به جایی رسانیده‌اند که هیچگاه در اندیشه‌ی کشور و آینده‌ی فرزندانشان نیستند. بلکه بدتر آنکه دیگران را نیز از چنان اندیشه‌هایی پرهیز می‌دهند.

در همه‌ی کشورهای پیشرفته مردم از هر فرصتی برای بهتر گردانیدن آینده‌ی خود سود می‌جویند. همان مردمی که از دیگران فرسنگها پیش افتاده‌اند باز فرصتها را از دست نداده برای آینده‌ی خود نقشه‌ها می‌کشند و برنامه‌ها آماده می‌سازند. چگونه است که توده‌ی ایرانی به هیچ برنامه و کوششی نیاز نمی‌بیند؟! اساساً سخن از آینده و چاره‌ی گرفتاریها راندن به یک دسته از مردم بسیار بیگانه می‌افتد : به باور یک دسته از آنها «مملکت صاحب دارد و آن صاحب ، امام زمانست و آینده هرچه تیره‌تر و بیمناکتر ظهور حضرتش نزدیکتر و عدالت در دسترس‌تر». دیگر اندیشیدن در آن باره چه می‌خواهد؟!. «خود آقا امام زمان می‌داند چه کند».

دسته‌ی دیگر راه چاره‌ی هر گرفتاری را در نذر و دعا و صلوات و استخاره و قربانی و صدقه و زیارت می‌دانند. به باور ایشان اینهاست راه چاره و جلوگیری از هر آسیب و پیشامد ناگواری. کشور بدست کسانی افتاده که آشکاره راه چاره‌هایی از اینگونه نشان می‌دهند : جلو سیل را با یک مشت تربت امام حسین توان گرفت. چنان کسانی اگر در اندیشه‌ی آینده باشند باید در شگفت بود. آیا در برابر چنین وضعی که کشور یافته سخن از تفکر مثبت و دم را غنیمت شمردن و بخوشی مشغول شدن غیرتمندیست؟!

👇
باید چنین اندیشید : سالی که گذشت ایرانیان یک سال دیگر را برای رهایی از آلودگیها و گرفتاریها از دست دادند. کمی به پیرامون خود بنگریم : آیا رشته‌ای از کارهای زندگانی هست که مایه‌ی خشنودی باشد؟!. کدام یک از اینها جای خشنودی دارد : کشاورزی ،‌ صنعت ،‌ اقتصاد ، آموزش و پرورش ، دادگستری ،‌ آزادی گفتار و نوشتار ، دستگیریها و زندانیها ، ... کدام یک؟! هر کدام را که بنگریم ، آیا جز رسوایی و مایه‌ی اندوه است؟!..

در این راهی که هستیم ، ما همیشه می‌کوشیم خردها و اندیشه‌ها را بتکان واداریم. ما هر سال را با امید آنکه در خردها و اندیشه‌های ایرانیان تکان پدید آید آغاز می‌کنیم. تنها از این راهست که به آینده می‌توان امید بست. از این راهست که می‌توان امیدمند بود سالی خجسته در پیش داریم. خجستگی روزگار به آرزو کردن نیست.

(دنباله‌ی این گفتار فردا خواهد آمد)
🔶 از سازمان ملل متحد چه نتیجه تواند بود؟ (بخش یکم)

🔸 3ـ آیا دولتها را بزیر قانون توان آورد؟ (تکه‌ی 5)


ما می‌پرسیم : اگر توده‌ها هر یکی در جای خود زندگی کنند و با یکدیگر مهر ورزند و دوستی نمایند چه مانعی خواهد داشت؟!.

کشوردارانی که در میانه جنگ پدید می‌آورند و جوانان را بکشتن داده جهان را بویرانی می‌کشند این نشان ناشایستی و ناتوانی آنهاست. می‌توان کشورها را چنان راه برد که بجنگ هیچ نیاز نباشد.

آخر این دولتها چه پدرکشتگی باهم دارند که بی‌جنگ نمی‌توانند زیست؟!. می‌گویند : «منافعشان باهم تصادم دارد». می‌گویم : اینها نامهاییست که خودشان گزارده‌اند. «منافع» چیست؟!. کدام «تصادم» درمیانست؟!. مثلاً دولت شوروی با دولت آمریکا یا انگلیس ، چه برخوردی میانه‌ی سودهای آنهاست؟!. اگر آن در جای خود ایستد و این در جای خود ، و هر یکی بکارهای خود پردازد و هیچ یکی دست بکشورهای دیگران نیازد آیا باز تصادمی درمیان منافع آنها خواهد بود؟!. آنگاه مگر نمی‌توانند با گفتگوها و داوریها چاره‌ی برخورد را کنند؟!.

آن جنگی که شش سال با آلمان کردند آیا چه سودی از آن برداشتند؟!. آلمان و ایتالیا که شکست خوردند و از پا افتادند و اکنون گرفتار صد دشواری هستند بمانند ، آمریکا و روس و فرانسه و انگلیس که فیروز درآمدند چه نتیجه بردند؟!. ملیونها جوانان کشته شدند و دلهای مادرهاشان داغدار گردید. ملیونها جوانان کور و کر و شل شدند که عمرهاشان با تلخکامی خواهد گذشت. آنهمه شهرها ویران گردید. آنهمه کالاها و افزارها بزیر دریا رفت. آنهمه زنان و بچگان گرسنگی کشیدند. هنوز در انگلیس و فرانسه سختی کار خواربار پایان نپذیرفته ـ اینهاست نتیجه‌هایی که دولتهای فیروزمند برده‌اند.

می‌دانم خواهند گفت : اینها آلمان و ایتالیا و ژاپن را از پا انداخته بآنها چیره شدند و اکنون رشته‌ی کارهای جهان در دست این دولتهای فیروزمند است.

می‌گویم : زندگانی برای آسودن و از خوشی و خرسندی بهره جستن است. چیرگی یافتن باین توده و آن توده نه چیزیست که بتوان بآن ارجی نهاد. نه چیزیست که مایه‌ی جبران زیانها شمرد.

این حقایق باید در جلو چشمها باشد و در اندیشه‌ها جا باز کند و بدینسان جنبشی در سراسر جهان پدید آید و از این پس زندگانی براه دیگری افتد. باید در همه جا مردم از جنگ بیزاری نمایند و باینکه دولتها نیز بزیر قانون آیند دلبستگی نشان دهند.

یک نکته‌ی مهمتر اینست که از این پس رشته‌ی کارهای توده‌ها در دست نیکخواهان و خردمندان باشد ، نه در دست مردان سیاسی. یکدیگر را فریفتن و بهمدیگر نیرنگ زدن و از هر راهی که بود به پیشرفت مقاصد کوشیدن که شیوه‌ی کار مردان سیاسی بوده متروک گردد. امروز جنگ خطر بزرگی برای جهانست ، بویژه با پیدا شدن بمب اتمی و بیمهایی که از بکار بردن آن می‌رود. امروز بسیار خطاست که رشته‌ی کارها در دست مردان هوسکاری باشد که بخیره باهم رشته را پاره کنند و توده‌ها را بجنگ کشانند و جهان را ویران سازند.
✴️ حقایق زندگی
تکه‌ی یکم : خرده‌گیری و پاسخ آن

🔸کوشاد کانال تلگرام : تاکنون از روزنامه‌ی پرچم گفتارهای دسته‌بندی‌ شده‌ای آوردیم تا خواستهای شانزده‌گانه‌ی آزادگان را نشان دهیم. نخستین آنها مشروطه (دمکراسی) و معنی آن بود و دومی حزب و گمراهیهای سیاسی». سومین دسته را سزاست «حقایق زندگی» نامید.
بسیاری از مردم از شنیدن این عبارت ناخشنود میگردند. می‌پندارند همه‌ی حقایق زندگی را میدانند و بهتر است به زمینه‌های دیگر پردازند. لیکن چنین نیست. دانشمندان جهان نیز همه نیازمندند چیزهای دیگری یاد گیرند. یادگیری حقایق نه تنها کمک میکند اندیشه‌ها به هم نزدیک گردد و در نتیجه از جدایی میان مردم و پراکندگی ایشان و کینه‌جوییها و دشمنیها میانشان بکاهد ، از این دیده نیز ارجدارست که راه یگانگی در یک توده را هموار می‌سازد و به نیرومندی ایشان می‌انجامد.
از امروز به دسته‌ی سوم گفتارها با عنوان «حقایق زندگی» می‌پردازیم.

🔸خرده‌گیری و پاسخ آن
آقای صباح كازرونی در پیرامون گفتار «چگونه نیك باشیم؟» كه در شماره‌ی 5 پرچم نشركردیم شرحی نوشته بخلاصه آنكه دو جمله در آن گفتار باهم متناقض است زیرا در یك جمله گفته شده : «همه باید نیك باشیم» و در دیگری گفته شده «نیك و بد دانسته نیست. یك پایه یا یك قاعده‌ای برای نیك و بد درمیان نمی‌باشد».
آقای صباح این دو جمله را ناسازگار هم دانسته و میخواهند در پیرامون آن توضیحی دهیم.

میگویم : تناقض درمیان نیست و هر دو جمله در جای خود درست میباشد. این یك حقیقتی است كه «نیك و بد دانسته نیست و پایه ای برای آنها درمیان نمی‌باشد».

🔸شما اگر نیك سنجید هر كسی یا هر دسته‌ای یك چیزهای دیگری را نیك یا بد می‌شمارند و به چیزهای دیگری ارج می‌گزارند.

🔸شما یك روزنامه‌نویس را با یك واعظ در نظر بگیرید كه اگر پرسیده شود : «نیكیها چیست؟» هر كدام چه پاسخی خواهد داد و چه چیزهایی را به نیكی خواهد شمرد. در حالی كه تنها روزنامه‌نویس و واعظ نیست. پندآموزان یا راهنمایان گوناگون دیگری بسیار است كه هر یكی در راه دیگری هستند و نیك و بد را بنحو دیگری تشخیص میدهند.

🔸امروز شما هر موضوعی را بگیرید عقیده‌های گوناگون درباره‌ی آن هست. همان مشروطه كه با صد رنج و فداكاری بدست آمده و سالها در راه گرفتن آن كوششها رفته اكنون دسته‌های چندی هر یكی از راه دیگری آن را نمی‌پسندند.

میهن‌دوستی كه یك چیزیست در طبیعت هر كس نهاده و آنهمه گفتگو در پیرامون آن رفته امروز كسان بسیاری بآن ریشخند میكنند و تلخترین سخنان را از دهانشان بیرون میریزند.

دروغگویی كه بدیش از بدیهیات شمرده می‌شود امروز هزاران كسانی آن را بد نمی‌شمارند ، و چون زندگانی را نبرد و جهان را نبردگاه می‌پندارند ، در راه پیشرفت منافع شخصی دروغ را جایز میدانند. بلكه راستگویی را دلیل ضعف یك كسی می‌شمارند.

شرم كه یكی از صفات بسیار ارجمند آدمیست در همان روزنامه‌های تهران گفتارها نوشتند كه بعقیده‌ی فلان پرفسور شرم خود بیماریست كه باید بچاره‌ی آن كوشید.

از اینگونه چندانست كه بشمار نیاید و این خود یك موضوع بزرگیست كه بنیاد و پایه‌ای برای نیك و بد نمانده و اینكه ما درباره‌ی آن وارد بحث نشدیم زیرا نخواستیم از سخن خود بكنار بیفتیم.

از آنسوی نباید این كار ما را از نیك شدن باز دارد. ما خواهیم توانست نیكیهایی را كه میخواهیم یكایك بشناسیم و دلیلهای آن را بدانیم و بدینسان راه بازكنان پیش رویم. مقصود نیز همین است. ما یك رشته مقاصدی را در نظر گرفته‌ایم كه در توده رواج دهیم و آنها را یكایك عنوان كرده در پیرامونش شرحها خواهیم داد و دلیلها خواهیم آورد. چنانكه از شماره‌ی شش بآن آغاز كرده‌ایم و نخست در پیرامون مشروطه سخن میرانیم.

آن دو عبارت مثل اینست كه كسی بگوید : «باید برویم» و سپس بگوید : «یك اشكالی هم در جلو است. زیرا راه باز نیست» بدیهی است معنی دو جمله این خواهد بود كه «باید راه را باز كنیم و جلو رویم».

در پایان بآقای صباح سپاس میگزاریم كه این خرده را گرفته‌اند و من نه تنها از اینگونه خرده‌گیری‌ها دلتنگ نخواهم بود و خشنود و سپاسمند نیز خواهم بود.
(پرچم روزانه شماره‌ی 8)
کتاب «از سازمان ملل متحد چه نتیجه تواند بود؟!.»
✴️ سال نو فرامی‌رسد

(بخش 2 از 3)

در این سال نو (1401) نیز به هم‌میهنانمان آواز برآورده می‌گوییم : ای ایرانیان ، بیایید در این کوششها که می‌کنیم با ما همدستی بکنید. ای مردان و زنان هوشیاری که تیرگی آینده‌ی ایران را درمی‌یابید ، این همسایگان و سیاستهاشان ، این جنگی که در نزدیکی ما افروخته شده ، آن پیماننامه‌ی دریای خزر که همسایگانمان ما را به چیزی نگرفتند و ما را شایای تنها سهم ناچیزی از دریا دانستند ، آن همدستیهایی که کشورهای دارای نفوذ در قفقاز می‌کنند و جز به زیان ایران نمی‌کوشند ، اینها همه از آنست که این توده نیرویی ندارد که از حقوق خود دفاع کند. نیرو جز از یگانگی (اتحاد) بدست نمی‌آید. حال آنکه آنچه در این کشور نیست همان یگانگی است. بلکه سراسر این کشور لبریز است از پراکندگی. بزرگترین درد این کشور پراکندگی است. از اینرو بزرگترین نبرد ما نیز با پراکندگی و پراکنده‌اندیشیهاست.

این راهی که ما در پیش داریم درمان دردهای ایرانست. هرچند سخنان ما به کسانی تلخ و ناگوار بیفتد ،‌ هرچند با ما همداستانی نکنند ، هرچند این راه را دور بدانند ، ولی باید دانست این تنها راهست. جز این هرچه هست گمراهی و کوره‌راهست. «یک راه چه یک فرسنگ ، چه صد فرسنگ جز با رفتن بپایان نرسد». باید دانست به گله کردن و آرزو نمودن کاری انجام نمی‌شود. «درخت آرزو میوه ندارد». با «تفکر مثبت» دردی درمان نمی‌شود. راهی جز شناخت ریشه‌ی درد و یافتن درمان آن نیست. این راهی که ما در آنیم از شناخت ریشه‌ی دردها و گرفتاریها پدید آمده.

ما در نوشته‌های خود نشان داده‌ایم که از نادرشاه تا امروز پادشاهان و وزیران کاردانی پیدا شده و کوششها کرده‌اند تا این کشور روی نیکبختی را ببیند ولی آلودگیهای توده نگزارده به آرزوهاشان برسند. بهتر از همه پیشامدهای مشروطه این را نشان می‌دهد : آن جنبش پرارج با آنهمه جانفشانیها و از خود گذشتگی‌ها به علت کوتاهی‌اندیشه‌ها ، و گمراهیهای هزارساله ناانجام ماند.

ما نشان داده‌ایم که سرچشمه‌ی گرفتاریهای کنونی ایران در آنست که مردم از «حقایق زندگی» بیگانه افتاده‌اند و آنها را نمی‌دانند. بارها گفته‌ و دلیلها آورده‌ایم که با این پراکندگیها (تفرقه) در کیش و اندیشه و همچنین جداییها که از زبان و تیره‌ها درمیان ایرانیان هست ، پیش از هر جنبش دیگری باید «حقایق زندگی» درمیان توده شناخته شده به آنها کار بندند تا یک نیرویی فراهم آید.

هستند بسیاری از کوشندگان سیاسی که با این باور ما همداستان نیستند ولی چه باید کرد که راستی جز این نیست. یک دسته بر این باورند که بدبختیهای ما تنها از «سوء مدیریت» است. دسته‌ی دیگر دلیلهای ما را که می‌گوییم : این مردم با این حالی که دارند خود سرچشمه‌ی بدبختیها هستند ، خود سرچشمه‌ی همان سوء مدیریتها هستند ، می‌پذیرند ولی از همراهی سر بازمی‌زنند و چنین بهانه می‌آورند : «الان وقت این حرفها نیست».

ولی باید دانست یک توده‌ای با اندیشه‌های هزارساله‌ی پوسیده‌ و زیانمند نتواند با توده‌های زنده و پیشرفته‌ی جهان همگام گردد. ما اگر در اندیشه‌هامان پا می‌فشاریم از آنروست که می‌خواهیم ایران را «چراغ آسیا» گردانیم. این بسیار جدایی دارد با اندیشه‌ی کسانی که می‌خواهند با تکیه بر همین مردم خرافیِ پندارپرست حکومتی برپا گردانند و اینست با متعصبان و نافهمانِ کیشها همیشه مماشات کرده آنها را در رفتارهای کیشی آزاد می‌گزارند و یا دستگاه شاعرپرستی و ادبیات‌بافی و صوفیگری را می‌بینند ولی نمی‌خواهند از زیانهاش سخنی بگویند زیرا در اندیشه‌ی آنان این کار رنجانیدن مردم و از یک مشت «ادیبان» دشمن تراشیدن است.

این کوششهای ما بسیار جدایی دارد با آنکه برای چنان دستگاههای غیرتکُش و خانه‌براندازی فلسفه نیز می‌بافند. جدایی دارد با خواستی (هدف) که اساساً کوششی نمی‌کند مردمان را به یک شاهراه درآورد تا نیرویی برای ساخت یک ایران آباد و مستقل بدست آید. خواست آنها تنها بدست گرفتن حکومت است. در حالی که چنان حکومتی با هواداران پراکنده‌کوش چیزی جز یک بدبختی نوین با رنگی تازه نیست. زیرا چنین انگاریم که به خواست خود رسیدند ، در حالی که نیرویی از هم‌باوران را پشتیبان خود ندارند و تنها یک لشکری از پراکنده‌اندیشان بر سرشان گرد آمده‌ که با هر سخنی یک دسته‌شان جدا شده راه خود را در پیش خواهد گرفت ، در کار کشورداری نااستوار بوده و هر دم بیم از پا افتادنشان هست و در میدان دیپلماسی جهان نیز تهیدست بوده ناچار از پیروی از سیاست کشورهای زورمند خواهند بود.

این راهی که ما می‌پوییم ، از اشتباهات تاریخی چندی که نمونه بسیار دارد پند گرفته و می‌کوشد از تکرار اشتباه بزرگی همچون آشوبهای سال 56 ـ 57 جلو گیرد.
👇
چون برخی کسان یا نمی‌دانند یا فراموش کرده‌اند پیشامدهای آن سال چگونه به برافتادن حکومت محمدرضاشاه انجامید ، اینست پیشنهاد می‌کنیم این کسان گفتارهای کوشندگان سیاسی آن زمان را بدست آورده بخوانند تا دریابند چگونه ایشان در آن زمان سرچشمه‌ی بدبختیها را تنها در شاه یا حکومت او نشان می‌دادند و با سخنان خامی همچون «الان چون شاه مانع دمکراسی است ، باید همه متحد شده او را سرنگون سازیم ، اختلافات ما باید در پارلمان ایرانِ فردا حل شود» ، مردم را از راه بردند و شد آنچه بر سر کشورمان آمد.

اتحادی که چنان کوشندگانی از آن سخن می‌راندند تنها بکار برانداختن شاه آمد. شاه را برانداخت ولی شاهی را نتوانست. (بلکه شاهی را به رویه‌ی بدتری جانشین آن گردانید) و بجای دمکراسی که آرزو می‌کردند یک دستگاه دیکتاتوری خونریزی را نشاند. همچنین پارلمانی را بنیاد نگزارد که دسته‌های سیاسی بتوانند آزادانه در آن از آرمانهای خود دفاع کنند. بلکه به پدید آمدن این مجلس کنونی انجامید که بیشتر به کار نمایشنامه‌های شوخی‌آمیز می‌آید.

(بخش پایانی این گفتار فردا خواهد آمد.)
🔶 از سازمان ملل متحد چه نتیجه تواند بود؟ (بخش یکم)

🔸 3ـ آیا دولتها را بزیر قانون توان آورد؟ (تکه‌ی 6)


از اینها گذشته باید هرآنچه باعث اختلافست و جنگ پدید تواند ‌آورد از میان رود. چنانکه در چهارده مادّه‌ی شادروان ویلسون نیز بوده دریاها آزاد باشد ، بُغازها [تنگه] بروی همه‌ی کشتیها باز شود ، دولتهای بزرگ در کار توده‌های کوچک بدخالت برنخیزند ، تعصبهای ملی که بی‌مبناست از میان رود ، از پیمان‌بندیهای نهانی پرهیزیده شود. رویهم‌رفته کشورها و توده‌ها ماننده‌ی خانه‌ها و خانواده‌ها باشند و با یکدیگر از روی مهربانی و همدستی راه روند و در اندیشه‌ی آبادی جهان و آسایش جهانیان باشند.

با این زمینه است که یک سازمان همه‌جهانی پایدار تواند گردید و دولتها را بزیر سررشته‌داری خود تواند گرفت. آن نقص بزرگی که در جامعه‌ی ملل بود و امروز در سازمان ملل متفق نیز هست ، آماده نبودن چنین زمینه است.

این مطلب را با زبان دیگری هم بیان توان کرد : در هر توده‌ای نگهبان قانونها و پایندان [=ضامن] پیشرفت آنها احساسات مردمست. مثلاً در انگلستان بنیاد حکومت بروی دمکراسیست و شالوده‌ی قانونها بروی آن گزارده شده ، و چون مردم بدمکراسی و بقانونهای آن دلبستگی بسیار دارند همیشه آنها اجرا خواهد شد و هیچ دولتی دلیری نخواهد داشت آن قانونها را بکنار گزارد. ولی در ایران که در اینجا نیز بنیاد حکومت و قانونها بروی دمکراسیست چون انبوه مردم تاکنون معنی دمکراسی را ندانسته‌اند و دلبستگی بآن ندارند اینست می‌بینید صدها کسان به نقض آن قانونها می‌پردازند و سرکشانه آنها را بهم می‌زنند.

قانونهای بین‌المللی نیز همین حال را دارد. باید احساسات مردمان پشتیبان و نگهبان آنها باشد. بدانسان که شرح دادیم باید در سراسر جهان تکانی در اندیشه‌ها پدید آید. انبوه جهانیان از حقایق زندگانی آگاه گردیده بآنها دلبستگی نشان دهند. باید مردمان از سیاستهای امروزی دولتهای بزرگ که بنیادش بروی چیرگی بدیگرانست و باعث اختلاف و جنگ می‌شود بیزاری نمایند. باید در همه جا نیکخواهان و خردمندان پیش افتاده مردمان را راه برند و بسازمانهای بین‌المللی هواداریهای آشکار نشان دهند.

در دوره‌ی جامعه‌ی ملل اگر مردمان اروپا هواخواه آن اساس بودند و احساسات کینه‌جویانه دلها را پر نساخته بود هیتلر و موسولینی نمی‌توانستند با آن بی‌پروایی از جامعه بیرون روند و با حبشه و لهستان بجنگ آغازند.
کتاب «از سازمان ملل متحد چه نتیجه تواند بود؟!.»
✴️ حقایق زندگی (تکه‌ی دوم )

🔸 باید از بدان چشم نپوشید

دیروز از نیكیهای شادروان سرلشگر امین سخن راندیم. همان داستان كشته شدنش دلیل دیگری بنیكی اوست. زیرا چنانكه نوشته شده برای آنكه یك عده سواران در دست اشرار نمانند خود را بكشتن داده. اینست نمونه‌ی جوانمردی او.

دیروز یكی از افسران آذربایجانی داستانی گفت كه باید در اینجا بیاورم. گفت : چند سال پیش كه سرلشگر محتشمی در تبریز بود روزی دیدم از سرلشگر امین كه آن زمان رتبه‌ی سرتیپی داشت گله آغاز كرد و چنین گفت : این سرتیپ شما راضی نیست یك نفر افسر فارسی در آذربایجان باشد. گفتم : جای افسوس است كه عبارت ترك و فارس را از زبان تیمسار می‌شنوم. دیگر سخنی نگفت. ولی دانستم كه باحترام و جایگاه سرتیپ امین رشك میبرد و همین بود كه بتهران گزارشهای شكایت‌آمیزی داد و چندی نگذشت كه سرتیپ امین را به تهران خواسته و به مکران فرستادند.

این داستان را نوشتم تا دانسته شود كه در این كشور با یك افسر پاكدامن و غیرتمند چه رفتاری می‌شده. آقای محتشمی چشم دیدن یك چنان سركرده‌ی درستكار و غیرتمند را نمیداشته ، و چون او را مانع آرزوها و امیدهای خود می‌شمارده بهانه‌ی ترك و فارس را پیش میكشیده ، و خدا میداند كه در شكایت خود بتهران چه سخنانی نوشته و چه تهمتهایی زده.

كنون شما ببینید همان سرلشگر محتشمی در پیشامد شهریورماه در خراسان بود ، و چنانكه میگویند همینكه جنگ آغاز گردید بی‌آنكه اندك تقیدی بوظیفه‌ی خود داشته باشد همه را گزارده بگریخت و تنها اموال و اثاث خود را همراه آورد.

ما از دارایی آقای محتشمی آگاهی نداریم و بگفته‌های مردم نیز اعتماد نمیكنیم. اما شادروان سرلشگر امین دارایی او را دانستیم. پس از سالها كه همیشه در مأموریتهای مهم بوده ، داراییش یك خانه‌ایست كه در تهران بنا میگزارده و در برابر آن 220000 ریال یا بیشتر قرض دارد. در حالی كه خود از یك خاندان توانگری بوده و خانه و ملك در تبریز داشته كه آنها را نیز فروخته است.

اینهاست چیزهایی كه باید نوشته شود. اینهاست دردهایی كه باید گفته شود.

چند روز پیش یك نوشته‌ای بدفتر پرچم رسیده كه نویسنده‌ی آن رفتار افسران را در پیشامد شهریورماه گذشته شرح میدهد. خلاصه‌ی آن نوشته اینست كه یك دسته از افسران بهنگام شروع جنگ فرار و استفاده هر دو را در نظر گرفتند باین معنی كه خواستند هم بگریزند و جان بدر برند و هم فرصت را از دست نداده استفاده‌هایی كنند. اینست برخلاف دستور تهران به محض بیرون آمدن از سربازخانه ، با گرفتن پولهایی ، سربازان را آزاد گردانیدند ، و از اسلحه مقداری را فروخته و مقداری را در كوه و بیابان ریخته برای دزدان و راهزنان بازگزاردند و خود با رخت ناشناس و از راه قاچاق بتهران آمدند و با آن خطاهای آشكار بیم از مسئولیت نداشته خود را بمركز معرفی كردند. مینویسد برخی از اینها در آنجاها كه بودند دیه‌ها را تاراج كردند و از ستمگری بازنایستادند.

ولی از آنسوی یك دسته دیگری وظیفه‌ی خود را بكار بسته هر یكی در مركز خود ایستادگی نموده و گزندها و آسیبها دیدند و سرانجام اسیر افتادند كه مدتها در اسارت بودند و زنان و فرزندانشان بی‌سرپرست در تهران و دیگر جاها روز میگزاردند.

كنون هر دو دسته در تهرانند و خود را بمركز معرفی كرده‌اند و نویسنده‌ی این شرح گله میكند كه جدایی درمیانه گزارده نمی‌شود و بازپرس از بدان بعمل نمی‌آید.

ما دوست میداریم این نوشته دستینه میداشت و نویسنده‌اش را می‌شناختیم و آن را در پرچم بچاپ میرسانیدیم. این داستانها در پرده نباید مانَد. ما نمیدانیم این داستانها چه صورتی در وزارت جنگ پیدا كرده و چه رسیدگیهایی در این زمینه بجا آورده شده.

آن كاریست درجای خود. ما دوست میداریم نیكان و بدان درمیان توده شناخته گردند و باری یك جدایی درمیان آنان گزارده شود. باری زمینه برای داوری تاریخ آماده گردد.

تنها افسران و سپاهیان نیستند. همه‌ی كاركنان دولت در آن پیشامد ، نیكان از بدان شناخته گردند. این بسیار بد است كه كسانی دیروز وظیفه‌ی خود را فراموش كرده و مردم را در آن گرفتاری بگزارند و بگریزند و امروز دوباره بازگشته به همان مردم چیرگی نمایند.

🔸این قضایا اگر بخاموشی گذرد برای آینده تأثیر بسیار شومی را دربر خواهد داشت و بیكبار مایه‌ی نومیدی مردم خواهد بود و بیكبار رشته‌ی ارتباط میان كاركنان دولت و دلهای مردم بریده خواهد گردید.

چنانكه شنیده می‌شود چون در برخی جاها پس از گریختن فرماندار یا مأمورین دیگری ، كسانی از خود مردم ، در آن روزهای سخت بنگهداری بازارها و دكانها پرداخته و چندگاهی رشته‌ی فرمانروایی را در دست گرفته‌اند ، مأمورین دولت پس از بازگشتن ، بكینه‌جویی از آنان میكوشند و با یك زبان تلخی بنكوهش می‌پردازند.
👇
از جمله از مراغه آقای ضیاء مقدم نامه‌ای فرستاده كه در آن ، پیشامدهای شهریور ماه مراغه را مینویسد و گرفتاریهایی كه رخ داده[را] شرح میدهد. در مراغه روز پنجم یا ششم شهریور چون نظامیان شوروی بآنجا درآمده‌اند فرماندار كه بایستی در اندیشه‌ی نگهداری شهر و مردم باشد بیش از همه اندیشه‌ی جان خود را كرده و گریخته ، و این پیشامدها باعث شده كه دزدان و تاراجگران از بیرون شهر و از درون آن بقصد تاراج بازار گرد آمده‌اند در چنان هنگامی آقای ضیاء و دیگران خود را بخطر انداخته و برای جلوگیری از تاراج بكوششهایی برخاسته‌اند و برای بازار نگهبانانی گمارده‌اند و بدینسان سرمایه و دارایی مردم را نگه داشته‌اند و چون چند روز گذشته و ایمنی رخ داده در این هنگام بوده كه آقای فرماندار بشهر بازگشته و باز آغاز بچیرگی و فرمانروایی كرده.

آقای ضیاء مینویسد : در یك مجلسی كه من ناچار شدم و بآقای فرماندار ایرادی گرفتم دیدم ناخشنود گردیده و با یك لحن طعن‌آمیز غریبی چنین گفت : «می‌فرمایید من از جای فرمانداری برخیزم و شما بنشینید».

ما باین موضوعها اهمیت میدهیم و برآنیم كه در پرچم آنها را دنبال كنیم. این خیانتها كوچك نیست و نباید باین سادگی و آسانی در زیر پرده بماند و از میان برود.

كسانی كه آن پستیها را كرده‌اند چنین می‌پندارند كه كاریست گذشته و رفته. ولی چنین نیست زیرا گذشته از آنكه هیچ خیانتی را در‌باره‌ی كشور و توده فراموش نباید كرد اساساً هنوز زیانهای آن پستیها از میان نرفته و نتیجه‌های شوم آنها هنوز در جریانست.

آیا همین داستان دلسوز كشته شدن سرلشگر امین ، نتیجه چیست؟.. آیا نه آنست كه برخی افسران بیغیرت بدنهاد اسلحه‌ی دولتی را باشرار فروخته و یا داده‌اند و بدینسان در كردستان و دیگر جاها آتش افروخته‌اند؟.. آیا رواست كه پست‌نهادانی چنان آتش افزوزند و مردان دلیر و گرانمایه‌ای در آن سوزند و در این میان هیچ بازپرسی درمیان نباشد؟!..
(پرچم روزانه شماره‌ی 18)