پاکدینی ـ احمد کسروی
7.54K subscribers
8.66K photos
494 videos
2.28K files
1.79K links
🔔 برای پاسخ شکیبا باشید.

کتابخانه پاکدینی
@Kasravi_Ahmad

تاریخ مشروطه ایران
@Tarikhe_Mashruteye_Iran

اینستاگرام
instagram.com/ketab.pakdini

کتاب سودمند
@KetabSudmand

یوتیوب
youtube.com/@pakdini

دونیت :
https://t.me/pakdini/25890
Download Telegram
پرچم روزانه
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
ماهی بادکنکی یکی از شگفتیهای طبیعت
🔶 از سازمان ملل متحد چه نتیجه تواند بود؟ (بخش یکم)

🔸 4ـ آیا می‌توان یک حکومت بزرگ همه‌جهانی پدید آورد؟ (تکه‌ی 3)


اینست بهترین راهی که توان اندیشید. آری در آینده در جهان تبدیلات بسیار تواند بود. در آینده چه‌بسا که چند کشوری در پهلوی هم سود خود را در پیوستن بیکدیگر و یکی شدن دانند. اساس قضیه آن تکانیست که گفتیم باید در خردها و فهمها پدید آید. با آن تکان تبدیلات بسیار در جهان رخ خواهد داد.

در آینده یکی از کارهایی که باید بود یکی شدن آیین زندگانیهاست. امروز در این زمینه هم اختلافها درمیان مردمانست. اندیشه‌های سوسیالیزم و کمونیزم و مانند اینها پیدا شده و رواج گرفته و در برخی از کشورها ، بیش و کم ، بکار بسته شده. در برخی هنوز راه نیافته و زندگانی سرمایه‌داری بحال خود بازمانده. در بسیاری از کشورها اصول دمکراسی روانست و در برخی از آنها از دمکراسی نشانی نیست. باید همه‌ی اینها یکی گردد و بداوری فهم و خرد اختلافها از میان برخیزد.

جهان هرچه پیشتر رود و اختراعها بیشتر گردد توده‌ها و کشورها بیکدیگر نزدیکتر و همبسته‌تر خواهد گردید. امروز کار باینجا رسیده که هنگامی که در لندن نشست شورای امنیت برپاست و ویشینسکی [Andrey Vyshinsky] و تقیزاده درباره‌ی ایران سخنرانیها می‌کنند ما در تهران در اتاق خود نشسته آواز آنها را می‌شنویم و گفته‌هاشان می‌فهمیم. پیداست در این اندازه نایستاده زمان بزمان دوریها کمتر و نزدیکیها بیشتر خواهد بود و جهان راستی‌را صورت یک شهر بخود خواهد گرفت. اینست باید در اندیشه‌ها و باورها و آیین زندگانیها نیز نزدیکی بلکه یگانگی درمیان توده‌ها پدید آید.

اینهاست آنچه ما درباره‌ی یک حکومت بزرگ همه‌جهانی می‌دانیم. چنانکه گفتیم سازمان ملل متفق اتحادیست که دولتها خودشان پدید آورده‌اند ، سود خود را در پدید آوردن آن دیده‌اند ، و هر زمان که خواستند آن را بهم توانند زد. از دولتهای بزرگ هر کدام که خواست تواند قهر کند و بیرون رود ، و اگر یکی از آنها بیرون رفت بیگفتگوست که دولتهای دیگر که با او همسودند پیروی خواهند کرد ، و چنانکه درباره‌ی جامعه‌ی ملل رخ داد سازمان را یکباره بیکاره خواهند گردانید.

همین اکنون که من این سطرها را می‌نویسم در لندن در شورای امنیت گفتگو از هندِ هلند (1) درمیانست و مسیو ویشینسکی نماینده‌ی شوروی آوازش بلند است و می‌گوید : «حال هند هلند خطرناکست. جنگ آنجا ماننده‌ی جرقه‌ایست که در پهلوی خمره‌ی باروتی پدید آمده که اگر بآن بیفتد جنگ در سراسر جهان آغاز خواهد شد». این حال نااستواری آن سازمانست.

لیکن اگر یک دولت بزرگ همه‌جهانی ، بدانسان که خواست ماست ، بنیاد یابد نه دولتی خواهد توانست آن را بهم زند و نه زمینه خواهد بود که کسی از آن بیرون رود ، بهتر گویم : خمره‌ی باروتی در جهان نخواهد بود که جرقه‌ای در آن بیفتد و جهان را بآتش کشاند.


پابرگی :
1ـ اندونزی. آن چون مستعمره‌ی هلند بود باین نام خوانده شده. ـ ویراینده
✴️ حقایق زندگی
(تکه‌ی پنجم)

🔸 بهار در كار فرارسیدنست
(بخش 2 از 2)

اینان باید از یك سو بیك دولتی اعتماد پیدا كنند و از او پشتیبانی نمایند و بنگهداری او كوشند و با دست او اساس تشكیلات دولتی را استوار گردانند ، و از یكسو به بیدار كردن مردم و چاره بمرض نومیدی كوشند و تا بتوانند بیشتری از آنان را بر سر خود گرد آورند.[3]

امروز تنها یك چنین جمعیتی است كه خواهد توانست دستی از این مردم بگیرد و كاری از پیش برد و باید هرچه زودتر باین كار برخاست.

امروز مردم بدو دسته‌اند : یك آنان كه بتوده و كشور بیكبار بیعلاقه‌اند و جز دربند نگهداری خود نیستند ، دیگری آنان كه علاقه بكشور و توده دارند ولی پراكنده و بیراهند. اینان هر دو بیهوده‌اند و هر دو بیكاره‌اند. آنچه بیعلاقگانند حال آنان گله‌ی گاوان و گوسفندانیست كه در مرغزاری می‌چرند و كمترین علاقه بآن پیدا نمیكنند ، و هر زمان كه یك گرگی یا شیری یا درنده‌ی دیگری پدیدار گردید تنها درپی گریز باشند و هر یكی رو بسوی دیگری آورند و گریخته جان بدر برند.

این بیخردان نه معنی كشور را میدانند ، نه قدر آزادی را می‌شناسند. از همه‌ی اینها ناآگاهند و زندگانی را تنها خوردن و خوابیدن و كام‌گزاردن می‌شمارند. آنچنان پست‌نهادند كه كمترین علاقه بمیهن خود نشان نمیدهند و برآنند كه اگر خطری پیش آمد با گریختن خود را رها گردانند و چندان گستاخند كه می‌نشینند و آشكاره دم از بیعلاقگی میزنند و بكسان دیگری كه علاقه دارند ریشخند دریغ نمیگویند.

اما علاقه‌مندان ، آنان نیز بیراه و پراكنده‌اند و با اینحال هرچه بكوشند نتیجه‌ای در دست نخواهند داشت. تنها علاقه بكشور كافی نیست. از احساساتِ تنها نتیجه نتواند بود. باید نخست دست بهم داد و یكی بود و دوم راه كوشش را پیدا كرد.

من در شماره‌های آینده در این باره سخنان روشنتری خواهم نوشت. باید توضیح دهم كه راهی كه میگوییم كدام است و چگونه میتوان بآن درآمد و آن را دنبال كرد.

در اینجا در پایان یك نكته‌ای را علاوه میكنم و آن اینكه پیشامد شهریورماه و آن رفتاری كه از برخی افسران و كاركنان دولتی سر زد بسیار ننگین بود و ما برای آنكه در آینده بمانند این دچار نگردیم باید از بدیهای آن مأمورین چشم نپوشیم و آنان را همچنان دنبال كنیم.

ما در پرچم از چند تن نام بردیم و بدیهاشان نوشتیم و می‌بینیم كسانی میانجیگری مینمایند و گاهی چنین میگویند : «آنها دیگر گذشت و رفت». میگویم : نگذشته و نرفته : ما باید آنها را همیشه بد بدانیم و در توده خوارشان داریم. این گذشته از آنكه سزای پستیهای ایشانست برای آینده بسیار مؤثر میباشد. زیرا در آینده اگر باز یك چنان داستانی رخ داد نیكان چون دیده‌اند كه قدرشان می‌شناسیم با دلگرمی ‌خواهند كوشید و از جان نخواهند ترسید. بدان نیز از ترسِ همین رسوایی تا توانند ایستادگی نموده وظیفه‌ی خود را بكار خواهند بست.

اینها چیزهای بسیار روشنیست كه ما بنوشتن و گفتن نیاز نمی‌بینیم.

🔸یك توده‌ی زنده باید جدایی میانه‌ی نیكان و بدان گزارد.

در كارهای توده پروای دوستی و آشنایی نتوان كرد ، باید هزاران فرد را فدای توده گردانید.

ما چون در این هنگام برای رهایی این توده بكوششهایی برخاسته‌ایم در این راه جز خدا و خشنودی خدا را بدیده نخواهیم گرفت ، و این بنام پیشرفت مقصود است كه آن كسان را دنبال میكنیم و آرزومندیم این نوشته‌های ما تنها نقشی بروی كاغذ نباشد و در دلها جایگیر گردد. آرزومندیم این نامردان بدكاره در نزد هر علاقه‌مندی بتوده و كشور خوار و بیقدر گردند.
برای این نتیجه است كه بد آنها را می‌نویسیم.
(پرچم روزانه شماره‌های 30 و 31)


پابرگی :
[3] : در آن زمان روزنامه‌ها و نمایندگان مجلس همچون كسی كه روی بام شنید : «عقب برو نیفتی» آن اندازه عقب رفت كه از سوی دیگر افتاد ، پس از فراهم شدن زمینه‌ی یك آزادی موقتی ، آن را جز هیاهو براه ‌انداختن و باین و آن تاختن ندانسته میدان را بدولت تنگ گردانیده و هر چندگاهی سخن از تغییر دولت و كابینه پیش می‌آوردند و این را از دربایستهای آزادی می‌شماردند ، چندان كه دولت درگیر چنان كشاكشهایی می‌بود و كار مؤثری نمی‌توانست.

چون این نوشتار در روزهایی نوشته شده كه بارها سخن از تغییر دولت بمیان آمده بود و چند روز بعد هم نخست‌وزیر فروغی افتاده سهیلی جای او را گرفت ، چنان می‌نماید كه روی سخن او به این پیشامد است ، در حالی كه خواست نویسنده كلی‌تر است. آن «نیكان و علاقه‌مندان بكشور و توده» كه نام می‌برد اعضای یك جمعیت «ایرانخواه» و آن«دولت» هم همانست كه آن جمعیت به او اعتماد كرده و یا خود پدید آورده ـ چنانكه نوشتارهای بعدی می‌نمایاند و ما نیز در آینده آنها را خواهیم آورد.
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
پرنده‌ی درزی (خیاط) که برگها را بهم دوخته از آنها آشیانه پدید می‌آورد.

«آیا نه آنست كه آفریدگاری پایداری تخمه‌ی آنها را خواسته و بدینسان راه زندگی بآنها آموخته؟!.. در اینجاست كه می‌گوییم : اگر كسی را دیده‌ی بینش باز است روشنتر از هستی خدا چیست؟!..»
کتاب ورجاوندبنیاد
🔶 از سازمان ملل متحد چه نتیجه تواند بود؟ (بخش یکم)

🔸 4ـ آیا می‌توان یک حکومت بزرگ همه‌جهانی پدید آورد؟ (تکه‌ی 4)


درباره‌ی این سازمانهایی که دولتها با پیمان‌بندیها پدید می‌آوردند یک نکته‌ی دیگری هست. می‌توان از آنها بیک بررسی روانشناسانه‌ی شیرینی پرداخت :

هنگامی که جنگ تازه پایان یافته و ویرانیها هنوز در برابر چشمهاست ، ناله‌های مادران فرزند گم‌کرده هنوز بریده نشده ، ملیونها خانواده‌ها بی‌سرپرست مانده‌اند ، دولتها در زیر بار وام کمر خم گردانیده‌اند ـ اینها تکانی در دلها پدید می‌آورد و مردان سیاسی را به بنیاد گزاردن سازمانی برای جلوگیری از جنگ و تأمین صلح برمی‌انگیزد. ولی در همان حال اندیشه‌ی چیرگی بتوده‌های ناتوان و بکار بردن زور و نیرنگ که آرزو و شیوه‌ی کار مردان سیاستست از دلها بیرون نرفته است. در حال آنکه خواهان تأمین صلح جهانند و می‌خواهند از جنگ جلوگیری شود ، هر یکی این هم می‌خواهد که از چیرگی بتوده‌های ناتوان دست برندارد ، بلکه می‌خواهد از همان سازمانی که بنام تأمین صلح پدید آورده شده بسود اندیشه‌ها و آرزوهای سیاسی خود استفاده کند. اینست از همان گام نخست کشاکش درمیانشان پدید می‌آید. سپس که چند سال می‌گذرد و داستان جنگ و گزندهای آن کهنه می‌شود و ویرانه‌ها از جلو چشمها برمی‌خیزد ، اینزمان آرزوی آرامش جهان و آسایش جهانیان که در دلها بوده بسیار سست می‌شود و داستان «تأمین صلح» اهمیت خود را از دست می‌دهد. اینزمان سازمان یکباره افزاری برای نبرد و کشاکشهای سیاسی می‌گردد و یکباره دستگاه فاسدی می‌شود. در جامعه‌ی ملل چنین بود که دیدیم و دانستیم و درباره‌ی سازمان ملل متفق نیز بیم چنین بودن بسیار می‌رود.

اینها معنایش بدگویی از سازمان ملل متفق نیست و ما نمی‌خواهیم از اهمیت آن بکاهیم. بلکه چنانکه گفتیم باید قدر آن دانست و تا می‌توان پشتیبانی نشان داد. ولی در همان حال باید جنبه‌های ناتوانی آن را از دیده دور نداشت. چنانکه گفتیم همان سازمان خود پله‌ای برای رسیدن بیک حکومت همه‌جهانیست.

این آرمان خجسته در پیشرفت است و رنگهایی بخود می‌گیرد تا برسد بآنکه با رنگ اصلی خود پدید آید و نمودار گردد.

یکی از تاریخنویسان دانشمند آمریکا (فلیپ وان نیس مایرس) در سال 1905 که هنوز کنفرانس دوم لاهه برپا نشده بود درباره‌ی یک کشور همه‌جهانی سخن رانده و من بهتر می‌دانم کوتاهشده‌ای از جمله‌های او را در اینجا بیاورم. می‌گوید :

«جهان با یک روش بسیار آشکاری بسوی پیدا کردن یک حکومت همه‌جهانی می‌رود. یک روز بود که بزرگترین دسته‌بندی ایل بود. هر ایلی بسر خود و جدا از دیگران می‌زیست. سپس کشورهای یکشهری پدید آمد که ما در آغاز تاریخ نمونه‌های آن را در بابل و سوریا و یونان می‌بینیم. (آن یگانگیهای ساختگی و زورکی را که امپراتوریهای روم و مانند آن پدید آورده بودند نباید بدیده گرفت). سپس از بهم پیوستن شهرها و عنصرهای دیگر ، حکومتهای بزرگ نژادی پدید آمد که هر نژادی یا بهتر گویم هر ملتی برای خود کشور و حکومتی داشت. سپس در زمان ما یک گام از آن بالاتر گزارده شده. ما در آمریکای شمالی از بهم پیوستن چهل‌وپنج کشور یک یگانگی پدید آورده‌ایم. (1) ماننده‌ی آن در کانادا و سویس پدید آمده. پس از همه‌ی اینها نوبت یک کشور همه‌جهانیست که باید چشم براه آن دوخت».

این جمله‌ها چهل سال پیش گفته شده و در این مدت می‌بینیم که اندیشه‌ی کشور همه‌جهانی تا چه اندازه پیش رفته. کسی چه داند که تا چهل سال دیگر چنان دولتی برپا خواهد بود و در آنروز هم کسانی کتاب نوشته این گفته‌های مرا یاد خواهند کرد.

[پایان بخش یکم]

پابرگی :
1ـ آنچه «ایالات» متحد آمریکا خوانده می‌شود در حقیقت اکنون پنجاه «دولت» (state) یگانه‌گردیده‌ای هستند. چیزی که هست شمار این دولتها در زمان آن نوشته کمتر بوده. ـ ویراینده
✴️ حقایق زندگی
(تکه‌ی ششم)

🔸باید جدایی میانه‌ی نیك و بد گزاشت
(بخش 1 از 3)

یك مرده با یك زنده فرقهایی دارد و یكی از آن فرقها اینست كه زنده نیك و بد فهمد و جدایی میانه‌ی خوشی و ناخوشی گزارد. مثلاً اگر كسی باو احترام كرد یا نوازش نمود یا در روز درماندگی دستگیری دریغ نگفت ازو خشنود میگردد و مهر او را به دل سپارد. برعكس اگر كسی باو بی‌احترامی نمود و یا زباندرازی كرد و یا خیانتی نشان داد او را دشمن دارد و كینه‌اش را در سینه جا دهد.

اینها خاصیت یك زنده است. ولی مرده هیچ جدایی میانه‌ی نیكی و بدی نتواند گزاشت. كسی اگر دلش باو سوخت و بالا سرش ایستاده گریست ، و دیگری بی‌احترامانه او را لگدمال ساخت ، هر دو یكی باشد و از مرده خشنودی و ناخشنودی پدیدار نگردد.

در توده‌ها نیز چنین است. در توده‌ها برخی زنده‌اند و خواص زندگانی توده‌ای را دارا میباشند و برخی مرده‌اند و خواص چنان زندگی از میانشان برخاسته.

یك توده‌ی زنده فرق میان نیكیها و بدیها گزارد. كسی را كه نیكی كرد اگرچه یك فرد گمنامی ‌باشد بزرگ گرداند و آنكه بدی نمود خوارش دارد و نابودش گرداند.

🔸یكی از حالات غم‌انگیزی در توده‌ی ایران همینست كه حس فرق‌گزاری میانه‌ی نیك و بد بسیار ضعیف گردیده ، و این یكی از علاماتست كه این توده‌ی بدبخت بیمار است و حس زندگانی در آن كمتر گردیده.

ما می‌بینیم كسانی باین كشور خیانت كرده و از راه خیانت پول اندوخته‌اند و مردم با آنكه سیاهكاریهای آنان را می‌شناسند باز با آنان آمد و شد دارند ، در مجالس راهشان میدهند.

می‌بینیم كسانی كه دیروز در زمان شاه گذشته در ستایشگری اندازه نمی‌شناختند و صد چاپلوسی میكردند همینكه او رفت بیكبار زبان برگردانیده بدگویی آغاز كردند ، و چنین شناعتی از صدها كسان سرزده! ولی مردم پروا نمی‌نمایند و هیچ نمیخواهند از این بدكاران بازخواستی كرده بگویند : آن ستایشگری دیروزی چه بود و این نكوهشگری امروزی چیست؟!..

می‌بینیم كسانی از سركردگان سالها از وزارت جنگ حقوقهای گزاف گرفته و همیشه بنام سرلشگری یا سرتیپی یا سرهنگی ریاست كرده ، و همیشه با اتومبیلهای شیك دولتی در گردش بوده ، و همیشه در خیابانها و مجلسها بمردم برتری فروخته‌اند ، و چون پس از سالیانی یك آزمایش[ی] پیش آمد و هنگام آن رسید كه این سربازان عالیمقام انجام وظیفه نمایند بیكبار همه چیز را فراموش كردند و با یك رسوایی فراموش نشدنی رو بسوی تهران آورده بگریختند؟

آن سرلشگر محتشمی ‌بود كه از خراسان چنان گریخته كه آدم از شنیدن داستان آن شرمنده میگردد. آن سرلشگر مطبوعی و سرهنگ صفوی [1] بود كه از تبریز با آن شرحی كه بارها نوشته‌ایم رو بگریز آوردند ؛ آن سرتیپ قادری بود كه همینكه خطر رو نموده عده را بافسران زیردست سپرده و خود از میان دررفته و از اردبیل رو بتهران آورده. آن سرتیپ پوریا بود كه بسربازان دستور داده اسلحه را بریزند و بگریزند و خود نیز رو بگریز آورده.

كسانی كه گناهی باین بزرگی كرده‌اند مردم چندان پروایی نمیكنند و چندان جدایی میان آنان با آن افسران غیرتمندی كه ایستادند و كشته و یا دستگیر گردیدند نمیگزارند.

دریغا! یك افسر و گریختن از جنگ؟!.. یك افسر و اسلحه دادن بدست راهزنان؟!.. دریغا! صد دریغا!

اینها چیزهاییست كه اگر می‌شنیدیم بآسانی باور نمیكردیم. ولی آمد روزی كه با دیده‌ی خود دیدیم.

🔸كنون از آن بدتر این را می‌بینیم كه مردم باین سیاهكاریها با دیده‌ی عادت می‌نگرند و چندان پروایی نمی‌نمایند. در اینجاست كه می‌فهمیم این توده سخت بیمار است و خواص زندگانی توده‌ای را از دست داده.

ما می‌شنویم در این پیشامدها در پیرامون مراغه شرارتهایی پیدا شده و كسانی در اینجا و آنجا سوارانی بگرد سرآورده براهزنی پرداخته‌اند و پس از آنكه مدتها مایه‌ی شرارت بوده‌اند و دارایی مردم را برده‌اند ، امنیه[=ژاندارمری] بر سر آنها رفته و با جنگ دستگیرشان گردانیده ولی شبانه رهاشان كرده و چنین شهرت داده كه گریخته‌اند.

می‌شنویم صفرنامی را كه چون امنیه اقدام نمیكرده خود مردم سوارانی ترتیب داده و بر سرش رفته و پس از جنگ و كشته شدن ، كسان او را شكسته‌اند كه ناگزیر گردیده تسلیم شود و اسلحه سپارد ولی در همان هنگام ، ناگهانی رئیس امنیه‌ی مراغه خود را بآنجا رسانیده و بدخالت پرداخته و بنام آنكه صفر بمن ملتجی گردیده و دیگر شرارت نخواهد كرد سواران را بازگردانیده و بدین سان راهزن را از دست مردم گرفته و آزاد گردانیده.

یك چنین خیانت آشكاری از یك مأمور دولتی سرزده ، و این بدتر كه مردم نیز بخاموشی گراییده‌اند و در برابر چنین زشتكاری‌ جز بی‌پروایی از خود نشان نمیدهند.

[1] : درباره‌ی سرهنگ صفوی اشتباه از گزارشگر رخ داده و دو شماره بعد در روزنامه پوزشخواهی و نوشته شده كه او نه تنها از گریختگان نبوده بلكه ایستادگی نموده و دستگیر گردیده بود كه اخیراً با دیگران آزاد گردیده.
ادبیات منظوم ایران.pdf
1.6 MB
🔸 ادبیات منظوم ایران

✍ احمد کسروی

📊 شمار ساتها : ۵۳ (اصلی) + ۵

بازپسین پراکنش : بهمن ۱۴۰۰

🔷 کتابخانه‌ی پاکدینی

🔸 این دفتر از سوی «باهَمادِ پاکدینان» و بدست «کوشادِ تلگرام» پراکنده می‌گردد.
خراباتیان_که_بودند_و_چه_می‌گفتند؟.pdf
1.6 MB
🔸 خراباتیان که بودند و چه می‌گفتند؟

🖌 احمد کسروی

📊 شمار ساتها : ۳۵ (اصلی) + ۲

بازپسین پراکنش : بهمن ۱۴۰۰

🔷 کتابخانه‌ی پاکدینی

🔸 این دفتر از سوی «باهَمادِ پاکدینان» و بدست «کوشادِ تلگرام» پراکنده می‌گردد.
🔶 از سازمان ملل متحد چه نتیجه تواند بود؟
(بخش دوم : ایران از دادخواهی خود چه نتیجه تواند گرفت؟.)

🔸 1ـ برای چه ایران بشورای امنیت شکایت کرد؟.. (تکه‌ی 1)


در این باره هم باید یک شرح تاریخی نوشته شود : چنانکه خوانندگان می‌دانند در نتیجه‌ی کشاکشهای حزبی که از چند سال پیش در ایران پدید آمده و سرچشمه‌ی آنها همچشمی سیاسی دو همسایه‌ی بزرگْ روس و انگلیس می‌باشد ، در پاییز گذشته[1324] در آذربایجان دسته‌ای بنام دمکرات سر برافراشتند و تفنگ و سرنیزه بدست گرفته برای آذربایجان یک حکومت محلی بنیاد گزاردند و با عده‌های دولتی که در شهرهای آذربایجان بودند بجنگ پرداختند و دسته بدسته آنها را زیردست گردانیده یا به تهران بازگشت دادند. اکنون در آنجا یک حکومت جداگانه‌ای که نخست‌وزیرش آقای جعفر پیشه‌وریست پدید آمده و از داستانش همه آگاهند.

در ماه آبان که تازه دمکراتها به نیروهای دولتی تعرض می‌کردند دولت خواست عده‌ای آراسته و آماده بآنجا فرستد که پشتیبان نیروهای محلی باشد. ولی کارکنان شوروی که از سال 1320 در قسمت شمالی ایران دارای آرتش می‌باشند خرسندی ننموده نگزاردند تا عده‌ی فرستاده شده از شریف‌آباد که دو فرسخی قزوینست بآن سو بگذرند. با آنکه دولت ایران از پیش نظر خود را بسفارت آگاهی داده و به هر حال حق داشت که بآذربایجان که بخشی از خاک ایران بوده و هست آرتش بفرستد.

دولت ایران این رفتار شوروی را دخالت در کارهای ایران تلقی کرد و یادداشت اعتراض‌آمیز فرستاد. سفارت شوروی پاسخ داده نسبت دخالت در کارهای ایران را رد کرد ، و درباره‌ی جلوگیری از عده‌های فرستاده شده هم چنین عذر آورد که چون نتیجه‌ی رفتن این عده‌ها جنگ و خونریزی در آذربایجان خواهد بود و در آن حال دولت شوروی هم ناچار است بشماره‌ی آرتش خود در آنجا بیفزاید ، از اینرو آن را صلاح ندانسته و موافقت ننموده.

در همان روزها کنفرانس وزیران خارجه‌ی سه دولت در مسکو برپا خواستی شد. چون بموجب «اعلامیه‌ی سه دولت» و دیگر مدارک ، دولتهای انگلیس و آمریکا باستقلال ایران ضمانت کرده و به هر حال آنها نیز بموضوع علاقه داشتند گمان بسیار می‌رفت که پیشامد در آن کنفرانس بگفتگو گزارده شده تصمیمی گرفته گردد. اینبود حکیمی نخست‌وزیر وقت از دولت شوروی موافقت خواست که خودش به مسکو رود که هم در آن گفتگوها در کنفرانس حاضر باشد و هم با سررشته‌داران شوروی از نزدیک برخورد پیدا کرده با خود آنها یکسره موضوع را بگفتگو گزارد.

ولی پس از چندی کنفرانس پایان پذیرفت و دانسته شد در آن باره تصمیمی گرفته نشده. از سوی دیگر دولت شوروی بدرخواست حکیمی پاسخی نداد و موافقت نکرد. سپس دانسته شد دولتها پیشنهاد کرده‌اند یک کمیسیون سه جانبه به ایران فرستاده شود که بیایند و از نزدیک حال آذربایجان و دیگر جاها را ببینند و چون در آن پیشنهاد جمله‌هایی گنجانیده شده که معنایش نظارت کمیسیون بکارهای ایران (تا مدت بیست‌وپنج سال) بود مردم از آن سخت رنجیدند و روزنامه‌ها و دارالشورا بآواز درآمدند و دولت ناگزیر شد آن را رد کرد.
✴️ حقایق زندگی
(تکه‌ی هفتم)

🔸باید جدایی میانه‌ی نیك و بد گزاشت
(بخش 2 از 3)

من ناگزیرم در اینجا بیك داستان تاریخی پردازم. خوانندگان نام اسپارت و آتن و یونان باستان را شنیده و داستان جنگهای آنان را با دولت هخامنشی دانسته‌اند ، این خود یك داستان شگفت‌آوریست كه یك كشور كوچكی در یونان با دولت جهانگیر بزرگی همچون دولت هخامنشی جنگ كرد و در برابر آن ایستادگی توانست. این داستان چون شگفت است بسیاری از دانشمندان را واداشته كه درباره‌ی زندگانی یونانیان باستان رسیدگی و جستجوی بسیاری كنند و راز این فیروزی را بدست آورند. اینست در اروپا تاكنون هزارها كتاب درباره‌ی تاریخ یونان و قانونهای یونانی و اخلاق و عادات مردم آنجا نوشته شده و رویهم‌رفته
🔸بسیاری از كارها و رفتارهای یونانیان دستور و سرمشق اروپاییان میباشد.

اینك من در اینجا رفتاری را كه در اسپارت با گریختگان از جنگ كرده می‌شده می‌آورم تا دانسته شود توده‌های زنده با بدكاران چه رفتاری میكرده‌اند.

اسپارت یك شهری بود ولی خود كشوری شمرده می‌شد و سپاهیان او همیشه در جنگها فیروز درآمدندی تا آنجا كه «سپاهیان شكست‌ناپذیر» پنداشته می‌شدند ، و علت این ، گذشته از دیگر موجبات ، آن سختگیری‌ای بود كه قانون درباره‌ی گریختگان از جنگ داشت ـ زیرا از روی قانون اسپارت كسی كه از جنگ میگریخت از بسیاری از حقوق قانونی محروم بود. مردم او را سخت خوار میگرفتند. دختر دادن باو و دختر گرفتن ازو ننگ شمرده می‌شد. اگر كسی در كوچه باو برمیخورد از روی قانون حق داشت او را بزند و آزار دریغ نگوید ، و او حق دفاع از خود نداشت. میبایست خود را نشوید و پاكیزه نباشد و رختهای خوب در بر نكند ، و بجامه‌های خود وصله‌های رنگارنگ ناجور زند و نیمی از ریش خود را تراشیده و نیمی را بازگزارد تا شناخته باشد و هر كس بتواند كینه از او بجوید. این بود دستور قانون اسپارت درباره‌ی گریختگان از جنگ. كنون شما این را با حال توده‌ی خود بسنجید.

از اسپارتیان یك داستان دیگری بنویسم : در یونان هر شهری استقلال داشت و حكومت باین معنی كه ما امروز میگوییم و در سراسر كشور یك حكومتی برپاست نزد یونانیان شناخته نبود. درمیان آن شهرها آتن و اسپارت از دیگران بزرگتر بود و هر كدام بیك رشته شهرها نفوذ داشت و چنانكه گفتیم این دو شهر شایستگی بسیاری از خود نشان داده و با دولتی همچون دولت هخامنشی جنگ كردند و ایستادگی نمودند.

تا سالیانی این دو شهر رشته‌ی اختیار همه‌ی یونان را در دست داشتند. ولی چون با یكدیگر بجنگ و دشمنی برخاستند و سی سال كمابیش كشاكش و خونریزی درمیان آنان میرفت در نتیجه هر دو ناتوان افتادند. و در این میان یك شهر دیگری بنام ثبیس [1] سر برافراشت كه با اسپارت بدشمنی سختی برخاست.

در اسپارت در این زمان رشته‌ی اختیار در دست آگیسیلاوس [2] پادشاه آنجا بود كه خود یكی از سرداران جنگ آزموده و بنام شمرده می‌شد. سپاه ورزیده‌ی اسپارت با چنین سرداری گمان شكست باو نمیرفت. ولی اپامینونداس [3] سردار ثبیس تغییراتی در صف‌بندیهای جنگی داده و درسایه‌ی این اختراع جنگی خود بسپاه اسپارت چیره درآمده آنان را بشكست ، و این مایه‌ی شهرت او در سراسر یونان گردید.

شكست اسپارت بر آن گران بسرآمد. زیرا اپامینونداس لشگر برداشته بر سر شهر آمد ، و این نخستین بار بود كه زنان اسپارت دشمن را در كنار شهر خود میدیدند ، و آنچه ترس آنان را بیشتر میكرد این بود كه اسپارت بارویی در دور خود نداشت و شهر بی‌دیوار و مانع در برابر دشمن می‌ایستاد. اسپارتیان از غروری كه داشتند و خود را شكست‌ناپذیر می‌شماردند به بارویی در دور شهر خود نیاز ندیده و نكشیده بودند.

باری ثبیسیان هجوم آوردند و جنگ درگرفت. اسپاتیان جانبازانه میكوشیدند و از این كوچه بآن كوچه دویده دشمن را بیرون میراندند. آگیسیلاوس خود كوشش بسیار میكرد و در نتیجه‌ی دلیری و از جانگذشتگی او و زیردستانش ثبیسیان كاری نتوانسته و از شهر بیرون رفتند.

در این جنگ یك داستان شگفتی رخ داد : اساداس نامی از جوانان نه تنها بی‌زره و سپر بلكه با تن نیمه لخت جنگ كرد و دلیریها از خود نشان داد : چه او بشیوه‌ی آن زمان روغن بتن مالیده و درخانه نشسته بود كه ناگهان هیاهوی جنگ برخاست. اساداس نایستاده با همان حال شمشیر بیك دست و نیزه‌ای بدست دیگر گرفته بی‌ باك و بیم بیرون شتافت و از گرد راه بجنگ پرداخت كه هر كه را میدید شمشیر بر سرش می‌نواخت یا نیزه بسینه‌اش فرومی‌برد. بدینسان دلیریها از خود نشان داد و این شگفت كه هیچ زخمی ‌برنداشت.

[1] : Thebes (ثبس)
[2] : Agesilaus
[3] : Epaminondas (اپامینوداس)
🔶 از سازمان ملل متحد چه نتیجه تواند بود؟
(بخش دوم : ایران از دادخواهی خود چه نتیجه تواند گرفت؟.)

🔸 1ـ برای چه ایران بشورای امنیت شکایت کرد؟.. (تکه‌ی 2)


در این هنگام در ایران عقیده‌ها بدو گونه بود : یکی آنکه با دولت شوروی گفتگو یکسره دنبال کرده شود ، و اینکه آنها به حکیمی قیمت نگزارده باو پاسخی نداده‌اند آن کابینه کناره جوید و نخست‌وزیر دیگری بروی کار آید و این در همه جای جهان هست که چون یک کابینه در انجام کاری فیروزی نیافت بکنار می‌رود و جا را بکابینه‌ی دیگری بازمی‌گزارد. دیگری اینکه چون در آن روزها نشست نخست مجمع عمومی سازمان ملل متفق در لندن گشایش خواستی یافت و نمایندگان ایران آماده‌ی عزیمت بآنجا بودند دولت ایران بدستیاری آنها بآن سازمان شکایت کند و داد خواهد.

این دو عقیده هر یکی موجهی داشت : عنوان آن یکی این بود که ما با دولت شوروی همسایه‌ایم و سالهای سال با او بسر خواهیم برد و نباید روابط ما با آن دولت تیره باشد. آنگاه از شکایت بسازمان ملل متفق بیم بهم زدن میانه‌ی دولتها و پیش آمدن جنگ می‌رفت. عنوان این یکی این بود که در جایی که سازمان ملل متفق با آن شکوه و آواز برای جلوگیری از مرزناشناسی[=تعدی] و زورورزی دولتهای بزرگ برپا شده چرا باید ما از آن استفاده نکنیم؟!. ما اگر اکنون داد نخواهیم پس کی خواهیم خواست؟!.

روزنامه‌های دست چپ و دست راست هر کدام به یکی از اینها هواداری نشان می‌داد. ولی خوشبختانه چنان پیش آمد که هر دو عقیده بکار بسته شد و ایران توانست از مزایای هر دوی آنها استفاده کند. باین‌معنی حکیمی که نمی‌خواست کناره جوید و پافشاری در ماندن کابینه‌ی خود می‌کرد عقیده‌ی دوم را پذیرفت و با دستور او روز بیست‌و‌ششم دی‌ماه آقای تقیزاده رئیس نمایندگان ایران در سازمان ملل متفق در نشست مجمع عمومی گفتار درازی راند که در آن ، حال ایران را بازنمود. در این گفتار تقیزاده احتیاط بخرج داد و آشکاره نامی از شوروی نبرد. آنگاه موضوع را مشمول مادّه‌ی 14 منشور سازمان شمرد که پیدا بود مقصودش استفاده از میانجیگری سازمان و از پشتیبانی اخلاقی آن می‌باشد. (1)

با اینحال پیشامد در همه جا بیم انگیخت. بیشتر مردمان بیم داشتند که شوروی از سازمان ملل متفق قهر کند و جرقه بخمره‌ی باروت افتد. ولی چنان نشد و دولت شوروی فراخ‌حوصلگی نشان داد. سپس رئیس نمایندگان ایران (بیگمان با صواب‌دید دولتهای انگلیس و آمریکا) گامی بالاتر گزارده موضوع را بشورای امنیت کشانیده روز بیست و ششم دی‌ماه درخواست رسمی داد.

پس از این درخواست از یکسو نمایندگان شوروی و اوکراین مقابله بمثل نموده آنها نیز بودن آرتش انگلیس را در یونان و اندونزی عنوان نموده درخواست دادند و این می‌رساند که نظر شوروی بقهر کردن و بیرون رفتن نبوده می‌خواهد او هم بنوبت خود از سازمان ملل متفق استفاده کند ، و از یکسو در ایران روز یکم بهمن کابینه‌ی حکیمی که در مجلس زمینه‌ای نداشت ناچاری کناره جست و پس از او مجلسیان بآقای احمد قوام رأی دادند که کابینه برپا گرداند و این مرد با پختگی بسیار آغاز بکار کرده برخلاف انتظار کسان بسیاری شکایت دولت ایران را از شورای امنیت پس نگرفت. لیکن در همان حال بنمایندگان ایران دستور فرستاد که چه در لندن و چه در مسکو با نمایندگان و سررشته‌داران دولت شوروی گفتگوی یکسره آغاز یابد. خود او تلگرافهایی به مارشال استالین و به مستر اَتلی کرده از هر دوی آنها پاسخهایی مهرآمیز گرفت.

این پیشامدها نتیجه‌های نیکی داشت. زیرا از یکسو رشته‌ی روابط ایران را با شوروی که تیر‌ه شده در حال گسیختن بود شُل‌تر گردانیده بیم جنگ را دورتر ساخت ، از سوی دیگر در درون ایران از فزونی روزافزون بهم‌خوردگیها جلو گرفت.


پابرگی :
1ـ مادّه‌ی 14 منشور بمجمع عمومی اجازه می‌دهد که بهنگامی که وضعیتی پیش آید که بزیان آسایش عمومی باشد و یا روابط بین‌المللی را بهم زند بتوصیه‌های مسالمت‌آمیزی برخیزد.
✴️ حقایق زندگی
(تکه‌ی هشتم)

🔸باید جدایی میانه‌ی نیک و بد گزاشت
(بخش 3 از 3)

پلوتارخ می‌نویسد : «این یا از آن جهت بود كه خدایان به نوجوانی و دلیری او بخشودند و نگهداری نمودند و یا از این جهت كه چون تازه‌جوان خوشروی و نیك‌اندامی‌بود دشمنان ، زیبایی او را دیده و از آن لختی و بی سپریش در شگفت شده از زخم زدن خودداری نمودند».

می‌نویسد : «پس از پایان جنگ ایفوران [1] بپاداش آن دلیری تاجی از گل باو دادند. ولی در همان هنگام بگناه اینكه بی‌زره بجنگ شتافته هزار درهم جریمه ازو گرفتند».

گواه سخن این جمله‌های آخریست. یك تن جوانی چون جانبازی كرده كار او را بی‌پاداش نمی‌گزارند و یك تاج گلی كه برای گُردان (قهرمانان) میدادند باو میدهند. ولی از آنسوی چون قانون را شكسته و بی‌زره بجنگ برخاسته بود این گناهش را فراموش نكرده از كیفرش چشم نمی‌پوشند. چون گفتیم یك توده‌ی زنده‌ای بودند خواستم این یك داستان را هم از آنان بگواهی آورم.

كنون شما حال توده‌ی خود را با این بسنجید. رفتاری را كه در این توده با نیكوكاران و بدكاران می‌شود بیاد آورید و با این داستان در ترازو گزارید. آنان چه كار میكردند و در این توده چه كار میكنند.

در اینجا نمیخواهم از دولت و رفتار او با بدكاران سخن رانم. آن بماند بگفتار دیگری. از مردم و رفتار آنان با بدكرداران پرسش میكنم.

🔸این خود توده است كه حس نفرت از بدیها و خشنودی از نیكیها را فراموش ساخته. این توده است كه می‌بینیم سخت بیمار است و همچون یك مرده پروای نیك و بد نمی‌نماید.

در چند شماره از پرچم كه ما از خائنان و از كسانی كه در پیشامد شهریور گریخته بودند سخن راندیم می‌بینیم كسانی آمده وساطت میكنند و چنین میگویند : «اینها باعث می‌شود كه از نان خوردن بیفتند». یك توده باید نابود گردد و بزیردست بیگانگان بیفتد برای آنكه یك مشت خائن نان بخورند.

در اینجاست كه می‌بینیم این بدبختان معنی درست هیچ چیزی را نمیدانند. در بیرون چنین دیده می‌شود كه اینان چشم دارند و گوش دارند و فهم دارند و خرد دارند و همه چیز را می‌فهمند ولی چون پای آزمایش بمیان می‌آید می‌بینیم بیچارگان فهم و خرد خود را باخته‌اند و گیج و سرگردان زندگی میكنند.

بدبختان این نمیدانند كه كارهای دولتی برای نان خوردن نیست برای انجام وظیفه است.
یك سرهنگ یا سرتیپ را میگیرند نه برای آنكه نان خورد. بلكه برای اینكه كشور را از دزدان و راهزنان و از دشمنان بیگانه نگه دارد و اگر نیاز افتاد جان خود را دریغ نگوید.

🔸همه‌ی كارهای دولتی چنین است و هیچیكی برای نان خوردن نیست. آن حقوقی كه بكاركنان دولت میدهند برای اینست كه گرسنه نمانند نه آنكه تنها درپی این حقوق و دیگر استفاده‌ها باشند.

اگر این سخن را از یك كس و دو كس شنیده بودیم پروا نمیكردیم. این عقیده‌ی بسیاری از مردم است و شما چون نگاه كنید اساساً در ایران هر كاری جز برای پول درآوردن و نان خوردن نیست.

كارهای دولتی بماند. واعظ كه خود را رهنما می‌شمارد و بمردم پند میدهند آن را یك شغلی برای خود گرفته و تنها درپی دخل میباشد. روزنامه‌نویسان كه خود را مربیان توده می‌شمارند جز فزونی فروش روزنامه‌های خود را نمی‌خواهند و جز دربند پول نمی‌باشند.

نمایندگی در مجلس یك كسبی گردیده و تنها برای ماهانه داوطلب نمایندگی می‌شوند. بلكه بمسائل علمی نیز سرایت كرده. مردك تاریخ مینویسد برای آنكه این و آن را خشنود گرداند و پول درآورد. كتابی بنام اخلاق مینویسد و تنها مقصودش آنست كه از فروش آن استفاده برد.

ولی اینها همه غلط است. باید پیش از همه كوشید و این اندیشه‌های غلط را از مغزها بیرون گردانید. باید نخست با اینها به نبرد پرداخت. باید در همه جا آشكاره گفت :
🔸كارهای دولتی برای نان خوردن نیست برای خدمت كردن بتوده است.

روزنامه‌نویسی برای پول‌اندوزی نیست. برای نوشتن حقایق و آگاه گردانیدن مردم است.

باید اینها را گفت و بروی آنها ایستادگی نشان داد. باید آن فلسفه‌ی غلط را از میان برداشت. این نتیجه‌ی آن فلسفه‌ی غلط و آن عقیده‌های پست مردم است كه یك رئیس امنیه راهزنان را دستگیر ساخته و پولی برای خود گرفته رها میگرداند. این نتیجه‌ی آنست كه یك سرلشگر یا یك سرتیپ همه چیز را با پول میفروشد و در اندك زمانی ثروت هنگفتی می‌اندوزد.

آقای سرتیپ از روزی كه رسیده جز در اندیشه‌ی پول‌اندوزی نبوده و بدینسان انبارها آكنده است. اینها همه نتیجه‌ی آن اندیشه‌ی غلط است.
(پرچم روزانه شماره‌های 38 و 39)

[1] : Ephor ، (افُر) راهبران اسپارت (جز پادشاه)
🔶 از سازمان ملل متحد چه نتیجه تواند بود؟
(بخش دوم : ایران از دادخواهی خود چه نتیجه تواند گرفت؟.)

🔸 1ـ برای چه ایران بشورای امنیت شکایت کرد؟.. (تکه‌ی 3)


اما در شورای امنیت در چند نشست گفتگوها درباره‌ی درخواست ایران رفت. مسیو ویشینسکی نماینده‌ی شوروی دخالت خود را در کارهای ایران انکار نموده از سوی دیگر بعنوان آنکه گفتگوهای یکسره درمیانه‌ی ایران و شوروی بریده نشده بود ، از روی مادّه‌ی 33 منشور سازمان ملل متفق بمطرح شدن آن درخواست در شورای امنیت اعتراض کرد. آخرین نشست که روز دوشنبه 15 بهمن رخ داد بسیار پرهیجان بود. در آن روز تقیزاده بایرادهای ویشینسکی پاسخ داد. پس از او ویشینسکی سخن راند. پس از او مستر بِوین [Ernest Bevin] وزیر ‌خارجه‌ی انگلیس گفتار درازی رانده به ایران و استقلال آن پشتیبانی بسیار نشان داد. چون نماینده‌ی شوروی خواستار بود که موضوع بگفتگوهای یکسره واگزارده شود در پایان نشست این خواهش او پذیرفته گردید. چیزی که هست مستر بِوین خواهش کرد که موضوع از برنامه‌ی شورای امنیت بیرون کرده نشود. گفتگوهای یکسره درمیانه‌ی دو دولت پیش رود و به هر نتیجه‌ای که رسید شورا از آن آگاه گردد و اگر هنگامی نیاز افتاد او (شورا) نیز دخالت کند. آنگاه در پایان گفتگوها هر قراردادی که درمیانه‌ی دو دولت بسته شد با تصویب شورا باشد.

بدینسان کشاکش در شورای امنیت پایان پذیرفت و از اینسو گفتگوهای یکسره میانه‌ی شوروی و ایران براه نوی افتاده پیشرفت آغاز کرد. چنانکه در روزنامه‌ها نوشته شده خود آقای قوام با میسیونی به مسکو خواهد رفت که خود گفتگو را بپایان رسانند.

آمدیم بداستانهای یونان و اندونزی که نمایندگان شوروی و اوکراین در برابر قضیه‌ی ایران بزیان انگلیس در شورای امنیت پیش آورده بودند ، داستان یونان با خوشی پایان یافته شوروی بودن آرتش انگلیس را در آنجا بهمزنِ امنیت و آرامش جهان ندانست. اما داستان اندونزی هنوز پایان نپذیرفته و چنانکه گفتیم ویشینسکی آن را مانند جرقه‌ای می‌شمارد که در نزدیکی خمره‌ی باروت پدید آمده باشد ، و ما امیدمندیم که این جرقه بخمره نخواهد افتاد و این هم با گفتگوهای دلجویانه پایان خواهد پذیرفت ـ این بود تاریخچه‌ی کوتاهی از داستان ایران در سازمان ملل متفق.