🔶 از سازمان ملل متحد چه نتیجه تواند بود؟
(بخش دوم : ایران از دادخواهی خود چه نتیجه تواند گرفت؟.)
🔸 3ـ چه باید کرد و چه خواهد بود؟.. (تکهی 1)
چون در این کتاب از سازمان ملل متفق سخن راندیم میخواهم در همان زمینه در پایان ، چند سخن دیگری بگویم. میخواهم بگویم این حالی که برای جهان پیش آمده و همبستگی دولتها با یکدیگر این صورت را پیدا کرده ـ این صورت را پیدا کرده که در برابر زورورزی دولتهای بزرگ پشتیبانی بدولتهای کوچک میشود ـ بسیار مغتنم است. ایران از دولتهای کوچکست و از روی موقعیت جغرافیایی خود سختترین نیاز را باستفاده از سازمان ملل متفق و مانندهای آن دارد.
ولی ایرانیان باید یک نکته را فراموش نگردانند ، و آن اینکه یک توده تا خود نیک نباشند از نیکیهای جهان بهرهمندی نخواهند توانست.
برای مثل میگویم : امروز در سایهی سازمان ملل متفق هیچ یکی از دولتها نخواهد توانست مرزناشناسی کند و بخشی از ایران را بگیرد و اشغال کند. این کار نشدنیست و آنها هم که در کشور ما آرتش دارند از روی نویدهایی که دادهاند بزودی بیرون خواهند برد. ولی آیا این هم نشدنیست که دولتهایی اگر خواستند ، هر یکی بسود خود دستهای پدید آورند و بجوش و جنب و کوشش برانگیزند؟!.
با این پراکندگی اندیشهها و آلودگی خویها و گرفتاریهای دیگر در این توده ، آنچه بسیار آسانست دخالت بیگانگان در کارهای این کشور میباشد.
حال امروز در پیش چشم است و ما میبینیم. این دودستگی (1) برای چیست؟. آن داستان آذربایجان چه معنایی دارد؟.. آیا دشمنیها و هایهویها و صدها دشنام که روزانه بمیان میآید در چه راهست؟.. گرفتاریهای ایران یکسو مانده و کسی کمترین پروایی ندارد و در راه منافع همسایگان این کشاکشها میرود.
آیا سازمان ملل متفق از این هم جلو خواهد گرفت؟!. آیا نیکخواهان جهان نگهبانان در کشور ما خواهند گماشت که هیچ دولتی باینگونه دستهبندیها در این کشور نپردازند؟!.
این مثل است و صدها مانند آن توان یاد کرد : در جهان جنبش مشروطهخواهی پیدا شد. دولتهای اروپا و آمریکا یکی پس از دیگری بتکان آمدند و با خونریزیهای بسیار تاجها و تختهای استبدادی را از میان برداشتند. پس از صد سال و دویست سال نوبت به ایران رسید. در این کشور هم مردان غیرتمندی سر برافراشتند و با جانفشانیها و خونریزیها محمدعلیمیرزا و دربارش را از میان برداشتند و بنیاد حکومت مشروطه یا دمکراسی گزاردند ـ اینها شد ولی امروز پس از چهل سال نتیجه چیست؟. شما از مشروطه جز یک شکل حکومت آشفتهی بسیار رسوایی در دست ندارید.
چرا چنین شد؟. چرا شما نتوانستید از مشروطه سود جویید؟. آیا راست نیست که ما میگوییم : یک توده تا خود نیک نباشد از نیکیهای جهان بهره نخواهد یافت؟!.
پابرگی :
1ـ سخن از دودستگی پدید آمده درمیان مردم است که در رخت کشاکش روزنامهها و نمایش حزبهای هوادار روس و انگلیس نمایان میگردید. همچنین کشور بدو بخش شمال (آذربایجان و گیلان و مازندران) ، قلمرو شوروی و جنوب (فارس ، خوزستان و ایلهای جنوب) ، قلمرو انگلستان ـ گسسته گردیده بود. ـ ویراینده
(بخش دوم : ایران از دادخواهی خود چه نتیجه تواند گرفت؟.)
🔸 3ـ چه باید کرد و چه خواهد بود؟.. (تکهی 1)
چون در این کتاب از سازمان ملل متفق سخن راندیم میخواهم در همان زمینه در پایان ، چند سخن دیگری بگویم. میخواهم بگویم این حالی که برای جهان پیش آمده و همبستگی دولتها با یکدیگر این صورت را پیدا کرده ـ این صورت را پیدا کرده که در برابر زورورزی دولتهای بزرگ پشتیبانی بدولتهای کوچک میشود ـ بسیار مغتنم است. ایران از دولتهای کوچکست و از روی موقعیت جغرافیایی خود سختترین نیاز را باستفاده از سازمان ملل متفق و مانندهای آن دارد.
ولی ایرانیان باید یک نکته را فراموش نگردانند ، و آن اینکه یک توده تا خود نیک نباشند از نیکیهای جهان بهرهمندی نخواهند توانست.
برای مثل میگویم : امروز در سایهی سازمان ملل متفق هیچ یکی از دولتها نخواهد توانست مرزناشناسی کند و بخشی از ایران را بگیرد و اشغال کند. این کار نشدنیست و آنها هم که در کشور ما آرتش دارند از روی نویدهایی که دادهاند بزودی بیرون خواهند برد. ولی آیا این هم نشدنیست که دولتهایی اگر خواستند ، هر یکی بسود خود دستهای پدید آورند و بجوش و جنب و کوشش برانگیزند؟!.
با این پراکندگی اندیشهها و آلودگی خویها و گرفتاریهای دیگر در این توده ، آنچه بسیار آسانست دخالت بیگانگان در کارهای این کشور میباشد.
حال امروز در پیش چشم است و ما میبینیم. این دودستگی (1) برای چیست؟. آن داستان آذربایجان چه معنایی دارد؟.. آیا دشمنیها و هایهویها و صدها دشنام که روزانه بمیان میآید در چه راهست؟.. گرفتاریهای ایران یکسو مانده و کسی کمترین پروایی ندارد و در راه منافع همسایگان این کشاکشها میرود.
آیا سازمان ملل متفق از این هم جلو خواهد گرفت؟!. آیا نیکخواهان جهان نگهبانان در کشور ما خواهند گماشت که هیچ دولتی باینگونه دستهبندیها در این کشور نپردازند؟!.
این مثل است و صدها مانند آن توان یاد کرد : در جهان جنبش مشروطهخواهی پیدا شد. دولتهای اروپا و آمریکا یکی پس از دیگری بتکان آمدند و با خونریزیهای بسیار تاجها و تختهای استبدادی را از میان برداشتند. پس از صد سال و دویست سال نوبت به ایران رسید. در این کشور هم مردان غیرتمندی سر برافراشتند و با جانفشانیها و خونریزیها محمدعلیمیرزا و دربارش را از میان برداشتند و بنیاد حکومت مشروطه یا دمکراسی گزاردند ـ اینها شد ولی امروز پس از چهل سال نتیجه چیست؟. شما از مشروطه جز یک شکل حکومت آشفتهی بسیار رسوایی در دست ندارید.
چرا چنین شد؟. چرا شما نتوانستید از مشروطه سود جویید؟. آیا راست نیست که ما میگوییم : یک توده تا خود نیک نباشد از نیکیهای جهان بهره نخواهد یافت؟!.
پابرگی :
1ـ سخن از دودستگی پدید آمده درمیان مردم است که در رخت کشاکش روزنامهها و نمایش حزبهای هوادار روس و انگلیس نمایان میگردید. همچنین کشور بدو بخش شمال (آذربایجان و گیلان و مازندران) ، قلمرو شوروی و جنوب (فارس ، خوزستان و ایلهای جنوب) ، قلمرو انگلستان ـ گسسته گردیده بود. ـ ویراینده
✴️ در پیرامون «شومی» عدد سیزده و روز «سیزده بدر»
🔸کوشاد تلگرام : در کانال گرامی بینش ، گفتاری دانشورانه در پیرامون عدد سیزده و سیزده بدر نوشته شده که چون با خواست ما سازگاری دارد در اینجا می آوریم.
چیزی که نویسندهی گرامی هم در آخر به آن پروا کردهاند درخور هر گونه پرواست : اینکه این رسم با همهی دلپذیریش بهتر است از پندارهایی که گرد آن را گرفته زدوده گردد. یکی از آنها همان باور به شومی عدد سیزده میباشد. این پنداری بیش نیست و فرقی میان سیزده و دیگر شمارها نباید گزارد.
بهترست در این روز بزرگان توده نیز به راهنمایی مردم پرداخته و دربارهی پوچ بودن باورهایی مانند دود کردن اسپند ، گره زدن علف و شومی سیزده سخنرانیهایی بکنند. گفتارها فراهم آورده بزرگان خانواده به کوچکترها بخوانند. از این فرصت سود برده از یکسو با این کهنهخرافهها به نبرد پردازند و از سوی دیگر اهمیت محیط زیست و طبیعت و بایای آدمیان به پاکیزه نگاه داشتن و آلوده نگردانیدن آن را بگوشها برسانند و هر کس پروای رفتار خود را بدارد.
خرافهی ارجمندی عدد 12 و شوم بودن سیزده به غرب هم رفته و بسیاری از دستهبندیهایی مانند دوجین و ماههای سال و شمار اینچهایی که در یک فوت میگنجد از یکسو و نیز اینکه برای مثال ردیف 13 در صندلیهای هواپیمای برخی خطهای هوایی نیست از سوی دیگر نشان دهندهی باور غربیان به چنین پندارهاییست.
👇
🔸کوشاد تلگرام : در کانال گرامی بینش ، گفتاری دانشورانه در پیرامون عدد سیزده و سیزده بدر نوشته شده که چون با خواست ما سازگاری دارد در اینجا می آوریم.
چیزی که نویسندهی گرامی هم در آخر به آن پروا کردهاند درخور هر گونه پرواست : اینکه این رسم با همهی دلپذیریش بهتر است از پندارهایی که گرد آن را گرفته زدوده گردد. یکی از آنها همان باور به شومی عدد سیزده میباشد. این پنداری بیش نیست و فرقی میان سیزده و دیگر شمارها نباید گزارد.
بهترست در این روز بزرگان توده نیز به راهنمایی مردم پرداخته و دربارهی پوچ بودن باورهایی مانند دود کردن اسپند ، گره زدن علف و شومی سیزده سخنرانیهایی بکنند. گفتارها فراهم آورده بزرگان خانواده به کوچکترها بخوانند. از این فرصت سود برده از یکسو با این کهنهخرافهها به نبرد پردازند و از سوی دیگر اهمیت محیط زیست و طبیعت و بایای آدمیان به پاکیزه نگاه داشتن و آلوده نگردانیدن آن را بگوشها برسانند و هر کس پروای رفتار خود را بدارد.
خرافهی ارجمندی عدد 12 و شوم بودن سیزده به غرب هم رفته و بسیاری از دستهبندیهایی مانند دوجین و ماههای سال و شمار اینچهایی که در یک فوت میگنجد از یکسو و نیز اینکه برای مثال ردیف 13 در صندلیهای هواپیمای برخی خطهای هوایی نیست از سوی دیگر نشان دهندهی باور غربیان به چنین پندارهاییست.
👇
Forwarded from #بینش
🌺 چرا #سیزده_بدر ؟ 🌺
راستی چرا ایرانیها روز سیزدهم فروردین را نحس میدانند ، و میکوشند به هر طریق ممکن از خانه خارج شوند ، و در دامان طبیعت بگذرانند ؟ این تبدیل به یک اصل در زندگی همگان شده است ، و البته رسم خوبی هم هست . چه اشکالی دارد که حداقل یک روز را مردمان در دامان طبیعت بگذرانند و خوش باشند ؟ اما این رسم چرا در بین ایرانیان رواج یافته است ؟
آیا سیزده بدر ریشه در دین زردشتی دارد ؟ خیر . هیچ ربطی به این دین ندارد . برعکس ، روز سیزدهم هر ماه (از جمله فروردین) به نام "تیر" یا "تیشتر" نامگذاری شده که ایزدی موکل بر باران است و سبزی زمین و آبادانی از اوست . این روز در دین زردشتی روزی بسیار عزیز و گرامی است .
آیا ریشه در دین اسلام دارد ؟ همه میدانیم که چنین نیست . در اسلام هیچ روزی بعنوان روز نحس تعیین نشده است ، فقط شیعیان روز عاشورا را بسیار بد و ناخوشایند میدانند ، که آن هم ربطی به ۱۳ فروردین ندارد .
پس ریشه ی آن در کجاست ؟ و از چه زمانی چنین اندیشه ای در میان ایرانیان پیدا شد و اینگونه تثبیت گردید ؟
در اعصار باستان ، تمدنی باشکوه و غنی در بین النهرین ، در همسایگی ایران وجود داشت که مردمان سومری ، بابلی و آشوری در آن میزیستند . فرهنگ بابلی بزودی فرهنگ مسلط بر این منطقه شد و راه و روشهای آن --در ترکیب با فرهنگ سومری-- در سراسر منطقه رواج یافت . حدود ۲۵۰۰ سال پیش ، در عصر هخامنشی ، و با رهبری #کوروش_کبیر بین النهرین جزئی از سرزمین ایران شد . از آن پس ، ایرانیان با آن مردمان درآمیختند و فرهنگهای خود را به اشتراک گذاشتند . بین النهرین دیگر کشوری جدا و مستقل نبود ، بخشی از ایران و در پیوند با کل ایران بود .
در بابل ، و درنتیجه در تمام بین النهرین ، آغاز بهار زمان جشنهای بزرگ سال نو بود . جشنهای باشکوهی با نام اکیتو Akitu در مدت ۱۲ روز برگزار میشد . عدد ۱۲ برای بابلیان عددی مقدس بود و این تقدس از آنجا به ایرانیان نیز رسید و ۱۲ را مقدس انگاشتند و کوشیدند بسیاری از مقدسات خود را با این عدد وفق دهند .
سایر ایرانیان نیز آغاز سال نو و نوروز را جشن میگرفتند ، اما تعداد روزهای این جشن مشخص نبوده ، و ظاهرا در جاهای مختلف شماره ی روزهای نوروز متفاوت بوده است ، و هنوز هم هست .
بابلیان روز بعد از این ۱۲ روز ، یعنی روز سیزدهم را ، بسیار نحس میدانستند و از انجام هر کار مهم در آن خودداری میکردند مبادا که به علت این نحوست عاقبت خوشی نداشته باشد . از آنجا نحوست عدد ۱۳ به سایر ایرانیان رسید و علی رغم تعالیم دین زردشتی و بعدا اسلام ، همچنان در ذهن و ضمیر ایرانیان باقی ماند . ایرانیان هم ۱۳ ، بویژه ۱۳ فروردین را نحس گرفتند . اما چرا عدد ۱۳ نحس است ؟ ایرانیان هیچ پاسخی بدان نداشتند و ندارند . آنان در این روز خانه های خود را میگذارند و به دامان طبیعت میروند و انجام فعالیتها را تعطیل میکنند تا نحوست ۱۳ دامان آنها را نگیرد .
باز هم میگویم : اینکه مردم روزی را به استراحت و گذراندن در طبیعت و بهره بردن از زیبائیهای طبیعی اختصاص دهند رسم بسیار خوب و مفیدی است ، بشرط آنکه ذهن خود را از خرافات کهن پاک کنند ، و البته تفریح و خوشی و خرمی آنان مایه ی آزار دیگران نشود ، و از همه مهمتر اینکه به طبیعت ، به هیچ جزئی از طبیعت ، آسیب وارد نشود و نه تنها خود باعث آلودگی طبیعت نشوند ، اگر آلودگیها ئی از سوی دیگران دیده شد ، به پاکی آن بکوشند .
#بینش
راستی چرا ایرانیها روز سیزدهم فروردین را نحس میدانند ، و میکوشند به هر طریق ممکن از خانه خارج شوند ، و در دامان طبیعت بگذرانند ؟ این تبدیل به یک اصل در زندگی همگان شده است ، و البته رسم خوبی هم هست . چه اشکالی دارد که حداقل یک روز را مردمان در دامان طبیعت بگذرانند و خوش باشند ؟ اما این رسم چرا در بین ایرانیان رواج یافته است ؟
آیا سیزده بدر ریشه در دین زردشتی دارد ؟ خیر . هیچ ربطی به این دین ندارد . برعکس ، روز سیزدهم هر ماه (از جمله فروردین) به نام "تیر" یا "تیشتر" نامگذاری شده که ایزدی موکل بر باران است و سبزی زمین و آبادانی از اوست . این روز در دین زردشتی روزی بسیار عزیز و گرامی است .
آیا ریشه در دین اسلام دارد ؟ همه میدانیم که چنین نیست . در اسلام هیچ روزی بعنوان روز نحس تعیین نشده است ، فقط شیعیان روز عاشورا را بسیار بد و ناخوشایند میدانند ، که آن هم ربطی به ۱۳ فروردین ندارد .
پس ریشه ی آن در کجاست ؟ و از چه زمانی چنین اندیشه ای در میان ایرانیان پیدا شد و اینگونه تثبیت گردید ؟
در اعصار باستان ، تمدنی باشکوه و غنی در بین النهرین ، در همسایگی ایران وجود داشت که مردمان سومری ، بابلی و آشوری در آن میزیستند . فرهنگ بابلی بزودی فرهنگ مسلط بر این منطقه شد و راه و روشهای آن --در ترکیب با فرهنگ سومری-- در سراسر منطقه رواج یافت . حدود ۲۵۰۰ سال پیش ، در عصر هخامنشی ، و با رهبری #کوروش_کبیر بین النهرین جزئی از سرزمین ایران شد . از آن پس ، ایرانیان با آن مردمان درآمیختند و فرهنگهای خود را به اشتراک گذاشتند . بین النهرین دیگر کشوری جدا و مستقل نبود ، بخشی از ایران و در پیوند با کل ایران بود .
در بابل ، و درنتیجه در تمام بین النهرین ، آغاز بهار زمان جشنهای بزرگ سال نو بود . جشنهای باشکوهی با نام اکیتو Akitu در مدت ۱۲ روز برگزار میشد . عدد ۱۲ برای بابلیان عددی مقدس بود و این تقدس از آنجا به ایرانیان نیز رسید و ۱۲ را مقدس انگاشتند و کوشیدند بسیاری از مقدسات خود را با این عدد وفق دهند .
سایر ایرانیان نیز آغاز سال نو و نوروز را جشن میگرفتند ، اما تعداد روزهای این جشن مشخص نبوده ، و ظاهرا در جاهای مختلف شماره ی روزهای نوروز متفاوت بوده است ، و هنوز هم هست .
بابلیان روز بعد از این ۱۲ روز ، یعنی روز سیزدهم را ، بسیار نحس میدانستند و از انجام هر کار مهم در آن خودداری میکردند مبادا که به علت این نحوست عاقبت خوشی نداشته باشد . از آنجا نحوست عدد ۱۳ به سایر ایرانیان رسید و علی رغم تعالیم دین زردشتی و بعدا اسلام ، همچنان در ذهن و ضمیر ایرانیان باقی ماند . ایرانیان هم ۱۳ ، بویژه ۱۳ فروردین را نحس گرفتند . اما چرا عدد ۱۳ نحس است ؟ ایرانیان هیچ پاسخی بدان نداشتند و ندارند . آنان در این روز خانه های خود را میگذارند و به دامان طبیعت میروند و انجام فعالیتها را تعطیل میکنند تا نحوست ۱۳ دامان آنها را نگیرد .
باز هم میگویم : اینکه مردم روزی را به استراحت و گذراندن در طبیعت و بهره بردن از زیبائیهای طبیعی اختصاص دهند رسم بسیار خوب و مفیدی است ، بشرط آنکه ذهن خود را از خرافات کهن پاک کنند ، و البته تفریح و خوشی و خرمی آنان مایه ی آزار دیگران نشود ، و از همه مهمتر اینکه به طبیعت ، به هیچ جزئی از طبیعت ، آسیب وارد نشود و نه تنها خود باعث آلودگی طبیعت نشوند ، اگر آلودگیها ئی از سوی دیگران دیده شد ، به پاکی آن بکوشند .
#بینش
✴️ حقایق زندگی (تکهی چهاردهم)
🔸 کارها و پیشهها (بخش 1 از 4)
یك دانستنی مهم دیگر معنی پیشهها و كارها و شناختن سودمند و زیانمند آنهاست. پیشه یا كار چیست؟. چرا باید هر كسی بیك كاری یا پیشهای پردازد؟.. چرا این كفشدوز ، و آن درزی ، و آن بازرگان ، و آن برزگر ، و آن آسیابانست؟.. اینها برای چیست؟.. آیا برای روزی درآوردنست؟... آیا برای پول اندوختن است؟... اینها پرسشهاییست كه باید به هر یكی پاسخ داد.
مردم در توی اینها زندگی میكنند و همیشه اینها را میبینند ، ولی حقیقت آنها را نمیدانند ، و اینست نتیجهی درستی بدست نمیآورند.
بسیار فرق دارد كه مردمی معنی زندگانی و كارهای آن را بدانند و از روی فهم و بینش زندگی كنند با آنكه گیج وار سر پایین انداخته و بكارهایی پردازند و روزها بسر برند.
امروز اگر شما از یك بازرگانی مثلاً بپرسید : بازرگانی برای چیست؟.. برای چیست كه شما باین كار میپردازید؟... بیگمان پاسخ درستی نمیتواند داد و اگر راز دلش را بخواهیم مقصودی جز گِرد آوردن پول ندارد و آن بازرگانی را جز برای پول اندوختن نمیكند.
اگر بیك ملایی بگویید : آقا در منبر قدری از معنی بازرگانی و اهمیت آن بگویید ، بیش از این نخواهد توانست كه چند حدیثی از راست و دروغ ، از اینجا و از آنجا پیدا كند و بخواند و به بازرگانان وعدهی حور و غلمان دهد. بیش از این آگاهی ندارد.
اگر از یك روزنامهنویس خواهش كنید كه چند گفتاری در معنی دادوستد و بازرگانی بنویسد و از اهمیت آنها سخن راند بیش از این نخواهد توانست كه بیك ستایشهای پا در هوای گزافهآمیزی پردازد یا سخنانی را از این دانشمند اروپایی و از آن پرفسور آمریكایی ترجمه نماید.
🔸در هر زمینه چنین است. آنچه در دست نیست حقیقت هر چیزی و هر كاریست. چیزهاییست كه از پدران خود دیده و آموختهاند و یا از اروپاییان شنیده و یا تقلید كردهاند ، بیآنكه معنی درست آنها را بفهمند.
گفتگومان از كارها و پیشههاست. میخواهیم معنی درست اینها را شرح دهیم. چنانكه گفتهایم اصل «دارایی» زمین و آب و هوا و تابش آفتابست. اینها سرچشمهی زندگانیست. خدا ما را آفریده و آنچه برای زندگانی لازم داریم در اینها ودیعه نهاده. چیزی كه هست باید بكوشیم و آنچه میخواهیم و لازم داریم بدست آوریم.
این یك راز خداییست كه آدمیان بیكار نمانند و ناگزیر باشند كه بكوشند و كار كنند.
ما باید كشاورزی كنیم و گندم و جو و ارزن و ذرت و دیگر دانگیها را بكاریم و برای خود خوراك آماده گردانیم. باید درختها بپروریم و از میوههای آن بهرهمند شویم. باید پنبه كاریم و یا گوسفند بپروریم و از پشم آنها پارچه بافیم و برای خود رخت دوزیم. باید آجر بسازیم و از آن و از سنگ خانهها برای نشستن بنیاد گزاریم. باید داروها را بشناسیم و بدستیاری آنها با بیماریها نبرد كنیم. باید آتش آماده كنیم و از روشنایی و گرمی بهرهها برداریم. همچنان دیگر نیازهای زندگانی كه همه میدانیم و بیكایك شمردن نیازی نمیباشد.
این هم میدانیم كه صدها یا هزارها قرن كه بزندگانی آدمیان گذشته در این مدت نیازمندیهای او روزافزون بوده. یك روز بوده كه آدمیان تنها بضروریات اولی زندگانی ـ از خوراك و پوشاك و خانه ـ اكتفا میكردهاند. ولی امروز ما بصدها چیز نیازمندیم تا زندگانی خود را راه اندازیم.
از همینجاست كه در زمانهای باستان هر خاندانی میتوانسته نیازمندیهای زندگانی را خود راهاندازد : خود گندم یا جو باندازهی خوراكش بكارد ، گاوی یا گوسفندی برای بهرهمندی از شیر و پشمش نگهدارد ، خود كلبهای برای نشستن بنیاد گزارد ، خود از پشم یا از پوست پوشاك تدارك كند ، خود داروهایی برای بیماری آماده گرداند. از اینرو هر خاندانی میتوانسته جداگانه از دیگران زیست كند.
ولی رفتهرفته چون از یكسو نیازمندیها بسیار شده كه یك كسی یا یك خاندانی به تنهایی از عهده برنیامده ، و از سوی دیگر دقت در كارها بیشتر گردیده و جربزهها و قریحهها شناخته شده كه هر كس چه كاری را بهتر میتواند ، از اینجا كارها از هم جدا گردیده و به هر رشته كسان خاصی پرداختهاند. كسانی تنها بگندم كاشتن پرداختهاند و كشاورز شدهاند ، دیگرانی تنها به پارچه بافتن برخاستهاند و پیشهی بافندگی پیش گرفتهاند ، دیگرانی در خانهسازی استادی از خود نشان داده و آن را كار خود ساختهاند. همچنان در دیگر نیازمندیها كه هر رشتهای را دستهای بعهده گرفتهاند.[1]
اینست تاریخچهی مختصری از پیدایش پیشهها. باید گفت : این یك تحول مهمی در زندگانی آدمیان بوده و یك رشته نتیجههایی را درپی خود داشته است كه ما اینك فهرستوار میشماریم :
[1] : این جستار که با زبان سادهای بازنموده شده همانست که اقتصاددانان «تقسیم کار» نامیدهاند. پروا شود که خواست نویسنده در اینجا درس اقتصاد دادن نیست. بلکه کوشش او اینست که حقایق زندگی در زمینهی کارها و پیشهها و همچنین بایاهای مردم روشن گردد.
🔸 کارها و پیشهها (بخش 1 از 4)
یك دانستنی مهم دیگر معنی پیشهها و كارها و شناختن سودمند و زیانمند آنهاست. پیشه یا كار چیست؟. چرا باید هر كسی بیك كاری یا پیشهای پردازد؟.. چرا این كفشدوز ، و آن درزی ، و آن بازرگان ، و آن برزگر ، و آن آسیابانست؟.. اینها برای چیست؟.. آیا برای روزی درآوردنست؟... آیا برای پول اندوختن است؟... اینها پرسشهاییست كه باید به هر یكی پاسخ داد.
مردم در توی اینها زندگی میكنند و همیشه اینها را میبینند ، ولی حقیقت آنها را نمیدانند ، و اینست نتیجهی درستی بدست نمیآورند.
بسیار فرق دارد كه مردمی معنی زندگانی و كارهای آن را بدانند و از روی فهم و بینش زندگی كنند با آنكه گیج وار سر پایین انداخته و بكارهایی پردازند و روزها بسر برند.
امروز اگر شما از یك بازرگانی مثلاً بپرسید : بازرگانی برای چیست؟.. برای چیست كه شما باین كار میپردازید؟... بیگمان پاسخ درستی نمیتواند داد و اگر راز دلش را بخواهیم مقصودی جز گِرد آوردن پول ندارد و آن بازرگانی را جز برای پول اندوختن نمیكند.
اگر بیك ملایی بگویید : آقا در منبر قدری از معنی بازرگانی و اهمیت آن بگویید ، بیش از این نخواهد توانست كه چند حدیثی از راست و دروغ ، از اینجا و از آنجا پیدا كند و بخواند و به بازرگانان وعدهی حور و غلمان دهد. بیش از این آگاهی ندارد.
اگر از یك روزنامهنویس خواهش كنید كه چند گفتاری در معنی دادوستد و بازرگانی بنویسد و از اهمیت آنها سخن راند بیش از این نخواهد توانست كه بیك ستایشهای پا در هوای گزافهآمیزی پردازد یا سخنانی را از این دانشمند اروپایی و از آن پرفسور آمریكایی ترجمه نماید.
🔸در هر زمینه چنین است. آنچه در دست نیست حقیقت هر چیزی و هر كاریست. چیزهاییست كه از پدران خود دیده و آموختهاند و یا از اروپاییان شنیده و یا تقلید كردهاند ، بیآنكه معنی درست آنها را بفهمند.
گفتگومان از كارها و پیشههاست. میخواهیم معنی درست اینها را شرح دهیم. چنانكه گفتهایم اصل «دارایی» زمین و آب و هوا و تابش آفتابست. اینها سرچشمهی زندگانیست. خدا ما را آفریده و آنچه برای زندگانی لازم داریم در اینها ودیعه نهاده. چیزی كه هست باید بكوشیم و آنچه میخواهیم و لازم داریم بدست آوریم.
این یك راز خداییست كه آدمیان بیكار نمانند و ناگزیر باشند كه بكوشند و كار كنند.
ما باید كشاورزی كنیم و گندم و جو و ارزن و ذرت و دیگر دانگیها را بكاریم و برای خود خوراك آماده گردانیم. باید درختها بپروریم و از میوههای آن بهرهمند شویم. باید پنبه كاریم و یا گوسفند بپروریم و از پشم آنها پارچه بافیم و برای خود رخت دوزیم. باید آجر بسازیم و از آن و از سنگ خانهها برای نشستن بنیاد گزاریم. باید داروها را بشناسیم و بدستیاری آنها با بیماریها نبرد كنیم. باید آتش آماده كنیم و از روشنایی و گرمی بهرهها برداریم. همچنان دیگر نیازهای زندگانی كه همه میدانیم و بیكایك شمردن نیازی نمیباشد.
این هم میدانیم كه صدها یا هزارها قرن كه بزندگانی آدمیان گذشته در این مدت نیازمندیهای او روزافزون بوده. یك روز بوده كه آدمیان تنها بضروریات اولی زندگانی ـ از خوراك و پوشاك و خانه ـ اكتفا میكردهاند. ولی امروز ما بصدها چیز نیازمندیم تا زندگانی خود را راه اندازیم.
از همینجاست كه در زمانهای باستان هر خاندانی میتوانسته نیازمندیهای زندگانی را خود راهاندازد : خود گندم یا جو باندازهی خوراكش بكارد ، گاوی یا گوسفندی برای بهرهمندی از شیر و پشمش نگهدارد ، خود كلبهای برای نشستن بنیاد گزارد ، خود از پشم یا از پوست پوشاك تدارك كند ، خود داروهایی برای بیماری آماده گرداند. از اینرو هر خاندانی میتوانسته جداگانه از دیگران زیست كند.
ولی رفتهرفته چون از یكسو نیازمندیها بسیار شده كه یك كسی یا یك خاندانی به تنهایی از عهده برنیامده ، و از سوی دیگر دقت در كارها بیشتر گردیده و جربزهها و قریحهها شناخته شده كه هر كس چه كاری را بهتر میتواند ، از اینجا كارها از هم جدا گردیده و به هر رشته كسان خاصی پرداختهاند. كسانی تنها بگندم كاشتن پرداختهاند و كشاورز شدهاند ، دیگرانی تنها به پارچه بافتن برخاستهاند و پیشهی بافندگی پیش گرفتهاند ، دیگرانی در خانهسازی استادی از خود نشان داده و آن را كار خود ساختهاند. همچنان در دیگر نیازمندیها كه هر رشتهای را دستهای بعهده گرفتهاند.[1]
اینست تاریخچهی مختصری از پیدایش پیشهها. باید گفت : این یك تحول مهمی در زندگانی آدمیان بوده و یك رشته نتیجههایی را درپی خود داشته است كه ما اینك فهرستوار میشماریم :
[1] : این جستار که با زبان سادهای بازنموده شده همانست که اقتصاددانان «تقسیم کار» نامیدهاند. پروا شود که خواست نویسنده در اینجا درس اقتصاد دادن نیست. بلکه کوشش او اینست که حقایق زندگی در زمینهی کارها و پیشهها و همچنین بایاهای مردم روشن گردد.
🔅 پاکدینی در اینستاگرام - https://instagram.com/pakdini.kasravi.ahmad
⚜ تاریخ مشروطه در اینستاگرام - https://instagram.com/tarikhe.mashrute
⚜ تاریخ مشروطه در اینستاگرام - https://instagram.com/tarikhe.mashrute
🔶 از سازمان ملل متحد چه نتیجه تواند بود؟
(بخش دوم : ایران از دادخواهی خود چه نتیجه تواند گرفت؟.)
🔸 3ـ چه باید کرد و چه خواهد بود؟.. (تکهی 2)
مشروطه یا حکومت دمکراسی در ایران موانعی دارد که تا آنها برداشته نشود مشروطه روان نخواهد گردید. فرق مشروطه با استبداد تنها در بودن و نبودن قانون اساسی و مجلس شورا نیست. یک فرق بسیار بزرگ در فهم و اندیشه و احساس مردمست. در مشروطه باید مردم خود را آزاد شناسند و کسی را دارای حق فرمانروایی نشمارند ، کشور را خانهی خود دانسته نگاه داشتن و آباد گردانیدن آن را بایای بزرگی در گردن خود شناسند. یک توده که میشورند و با دربار استبدادی بنبرد و کشاکش برمیخیزند معنایش آنست که دارای فهم و رشد گردیدهاند و بآن درباریان میگویند : «ما خودمان خود را راه خواهیم برد. شما بروید ، ما خودمان این کشور را نگاه خواهیم داشت ، ما خودمان این کشور را راه خواهیم برد». با پدید آمدن این اندیشههاست که در یک توده زمینه برای حکومت دمکراسی آماده میگردد. ولی در ایران چنین اندیشههایی درمیان «تودهی انبوه» نیست. پس از چهل سال هنوز یکایک مردم معنی مشروطه را ندانستهاند و بآن دلبستگی ندارند.
در این کشور که هزارها سال با استبداد بسر برده فهمها و اندیشهها و کتابها همه استبدادی بوده و پس از جنبش مشروطه یکی از کارها این بایستی بود که فهمها و اندیشهها پیراسته گردد و این کتابها که یادگار زمان مغول است از میان برخیزد. افسوس که این کار نشده.
اکنون که اینها را مینویسم یکی از روزنامهها در جلوم باز است که شاعری بنام مفتون ، نمیدانم از کدام شهر ، تلگراف تبریک با شعر برای آقای قوام فرستاده. هفده بیت است و پس از چاپلوسیهای شاعرانه میگوید :
«همه ایران و ملت ایران بر تو و همت تو گشت غلام»
به نخستوزیری که تازه آغاز بکار کرده و دانسته نیست تا چه اندازه فیروز خواهد گردید ستایشها میسراید و همهی ایران و ملت ایران را بغلامی او میفروشد.
این نمونهای از اندیشهها و احساسات مردمست. تنها یک مفتون نیست. هزارها مانند او هست. درس خواندهاند و باسوادند ولی تکانی در اندیشههاشان پدید نیامده.
آمدیم بدرسنخواندگان و بیسوادها که نود درصد مردم این کشورند ، آنها یکباره از معنی مشروطه و کشور و توده و مانند اینها بیگانهاند. یک نمونه از فهم و احساس آنها اینست که در این هنگام که در آذربایجان آن خیزش رو داده و در درون کشور بیم جنگ و خونریزی میرود و در مسکو و لندن گفتگوها دربارهی ایران درمیانست آنها همهی اینها را نادیده و ناشنیده میانگارند و در این یک ماه تنها از شهربانی تهران هفدههزار گذرنامه برای رفتن به عراق گرفته شده. بماند شهرهای دیگر ، بماند آن دستههای انبوهی که قاچاق از مرز گذشتهاند.
هنگامی که از آنها پرسیده شود چنین میگویند : «ما باید در فکر آخرت باشیم. بما چه دمکراتها قیام کردهاند ، بما چه انگلیس چه میکند و روس چه میکند ـ ما چه کار باینها داریم».
تنها اینها نیست و مانند اینها بسیار است. آیا با این موانع در یک کشوری مشروطه پا تواند گرفت؟! با این آلودگی در اندیشهها یک توده از دمکراسی بهره تواند جست؟!. جهان پیش رفته و زمینه برای مشروطه که والاترین شکل حکومتست آماده گردیده. ولی ایران که آماده نیست آیا با دیگران همگامی خواهد توانست؟!.
شنیدنیست که اکنون در کشاکشهایی که میانهی حزبها میرود یکی از عنوانها «دمکراسی» است. مثلاً خیزش آذربایجان یک «نهضت دمکراسی» شمرده میشود. من نمیدانم این معنایش چیست؟!. اینها دمکراسی را به چه معنی گرفتهاند؟!. اگر دمکراسی آنست که یک توده خودش رشتهی حکومت را بدست گیرد و با اصول پارلمانی آن را راه برد ، از چهل سال پیش در ایران چنین ترتیبی بنیاد گزارده شده. ولی بعلت آماده نبودن اندیشهها و بودن مانعها صورت حقیقت بخود نگرفته و من نمیدانم آن خیزش که در آذربایجان رخ داده با این موضوع چه ارتباطی پیدا کرده؟!.. آیا دمکراتها در آنجا ببرداشتن مانعها کوشیدهاند؟!.. یا چه کاری دیگر کردهاند که دمکراسی ویژهی آذربایجان گردیده؟!. من نمیدانم از این واژهبازیها به چه سودی امیدمندند؟!..
(بخش دوم : ایران از دادخواهی خود چه نتیجه تواند گرفت؟.)
🔸 3ـ چه باید کرد و چه خواهد بود؟.. (تکهی 2)
مشروطه یا حکومت دمکراسی در ایران موانعی دارد که تا آنها برداشته نشود مشروطه روان نخواهد گردید. فرق مشروطه با استبداد تنها در بودن و نبودن قانون اساسی و مجلس شورا نیست. یک فرق بسیار بزرگ در فهم و اندیشه و احساس مردمست. در مشروطه باید مردم خود را آزاد شناسند و کسی را دارای حق فرمانروایی نشمارند ، کشور را خانهی خود دانسته نگاه داشتن و آباد گردانیدن آن را بایای بزرگی در گردن خود شناسند. یک توده که میشورند و با دربار استبدادی بنبرد و کشاکش برمیخیزند معنایش آنست که دارای فهم و رشد گردیدهاند و بآن درباریان میگویند : «ما خودمان خود را راه خواهیم برد. شما بروید ، ما خودمان این کشور را نگاه خواهیم داشت ، ما خودمان این کشور را راه خواهیم برد». با پدید آمدن این اندیشههاست که در یک توده زمینه برای حکومت دمکراسی آماده میگردد. ولی در ایران چنین اندیشههایی درمیان «تودهی انبوه» نیست. پس از چهل سال هنوز یکایک مردم معنی مشروطه را ندانستهاند و بآن دلبستگی ندارند.
در این کشور که هزارها سال با استبداد بسر برده فهمها و اندیشهها و کتابها همه استبدادی بوده و پس از جنبش مشروطه یکی از کارها این بایستی بود که فهمها و اندیشهها پیراسته گردد و این کتابها که یادگار زمان مغول است از میان برخیزد. افسوس که این کار نشده.
اکنون که اینها را مینویسم یکی از روزنامهها در جلوم باز است که شاعری بنام مفتون ، نمیدانم از کدام شهر ، تلگراف تبریک با شعر برای آقای قوام فرستاده. هفده بیت است و پس از چاپلوسیهای شاعرانه میگوید :
«همه ایران و ملت ایران بر تو و همت تو گشت غلام»
به نخستوزیری که تازه آغاز بکار کرده و دانسته نیست تا چه اندازه فیروز خواهد گردید ستایشها میسراید و همهی ایران و ملت ایران را بغلامی او میفروشد.
این نمونهای از اندیشهها و احساسات مردمست. تنها یک مفتون نیست. هزارها مانند او هست. درس خواندهاند و باسوادند ولی تکانی در اندیشههاشان پدید نیامده.
آمدیم بدرسنخواندگان و بیسوادها که نود درصد مردم این کشورند ، آنها یکباره از معنی مشروطه و کشور و توده و مانند اینها بیگانهاند. یک نمونه از فهم و احساس آنها اینست که در این هنگام که در آذربایجان آن خیزش رو داده و در درون کشور بیم جنگ و خونریزی میرود و در مسکو و لندن گفتگوها دربارهی ایران درمیانست آنها همهی اینها را نادیده و ناشنیده میانگارند و در این یک ماه تنها از شهربانی تهران هفدههزار گذرنامه برای رفتن به عراق گرفته شده. بماند شهرهای دیگر ، بماند آن دستههای انبوهی که قاچاق از مرز گذشتهاند.
هنگامی که از آنها پرسیده شود چنین میگویند : «ما باید در فکر آخرت باشیم. بما چه دمکراتها قیام کردهاند ، بما چه انگلیس چه میکند و روس چه میکند ـ ما چه کار باینها داریم».
تنها اینها نیست و مانند اینها بسیار است. آیا با این موانع در یک کشوری مشروطه پا تواند گرفت؟! با این آلودگی در اندیشهها یک توده از دمکراسی بهره تواند جست؟!. جهان پیش رفته و زمینه برای مشروطه که والاترین شکل حکومتست آماده گردیده. ولی ایران که آماده نیست آیا با دیگران همگامی خواهد توانست؟!.
شنیدنیست که اکنون در کشاکشهایی که میانهی حزبها میرود یکی از عنوانها «دمکراسی» است. مثلاً خیزش آذربایجان یک «نهضت دمکراسی» شمرده میشود. من نمیدانم این معنایش چیست؟!. اینها دمکراسی را به چه معنی گرفتهاند؟!. اگر دمکراسی آنست که یک توده خودش رشتهی حکومت را بدست گیرد و با اصول پارلمانی آن را راه برد ، از چهل سال پیش در ایران چنین ترتیبی بنیاد گزارده شده. ولی بعلت آماده نبودن اندیشهها و بودن مانعها صورت حقیقت بخود نگرفته و من نمیدانم آن خیزش که در آذربایجان رخ داده با این موضوع چه ارتباطی پیدا کرده؟!.. آیا دمکراتها در آنجا ببرداشتن مانعها کوشیدهاند؟!.. یا چه کاری دیگر کردهاند که دمکراسی ویژهی آذربایجان گردیده؟!. من نمیدانم از این واژهبازیها به چه سودی امیدمندند؟!..
✴️ حقایق زندگی (تکهی پانزدهم)
🔸 کارها و پیشهها (بخش 2 از 4)
1) در نتیجهی پیدایش پیشهها و اینكه هر دستهای از مردم بانجام یك رشته از نیازمندیها پرداختهاند ارتباط خاندانها بیكدیگر فزونتر گردیده و پس از آن ناگزیر بودهاند كه در یكجا زندگی كنند و با یكدیگر همدستی نمایند.
2) چون كارگران و پیشهوران حاصل كار و صنعت خود را باهم مبادله میكردهاند از اینجا بازار و بازرگانی و دادوستد و اینگونه چیزها پیدا گردیده. نیز چنانكه گفتیم پول ایجاد شده كه وسیلهی مبادله بوده.
3) در نتیجهی این ترتیب در واقع مردم هر شهری یا هر كشوری یك پیمانی باهم بستهاند كه در تهیهی نیازمندیهای زندگانی همدستی كنند و سپس حاصل آن كوششها را درمیان خود تقسیم نمایند.
اینها هر یكی در زمینهی خود نتیجهی مهمی میباشد و ما از هر یكی جداگانه گفتگو خواهیم داشت.
دیروز شرحی دربارهی كارها و پیشهها نوشتیم. نتیجهی آن شرح یك چیز است ، و آن اینكه
🔸«كارها و پیشهها برای گردیدن چرخ زندگانیست» ، برای آنست كه لوازم زندگانی تهیه گردد.
🔸باید این را یك قاعدهی اساسی گرفت و همهی شغلها را با این سنجید و هر كدام كه با این موافق نبود آن را نامشروع شناخت.
مثلاً قماربازی چون برای گردیدن چرخ زندگانی نیست نامشروع است. یك قمارباز بیخوابی میكشد و آسیب بیم و اضطراب را تحمل میكند و اندیشه بكار میبرد ، ولی چون اینها تأثیری در كار زندگی ندارد اینست ما آن را یك كار ناروا میشناسیم.
دزدان و راهزنان خود را بخطر میاندازند و اموالی كه بدست میآورند در نتیجهی كوشش و رنج است ، ولی چون كارشان كمكی به پیشرفت زندگی ندارد بلكه آن را مختل میگرداند اینست نامشروع است.
لاتار یا بختآزمایی همین حال را دارد. چه سودی از آن بزندگانی تواند بود؟!. كدام دربایست از آن تدارك میشود. اینست همچون قمار ناروا میباشد.
شاعری كه ستایشگری میكند و یا غزلهای بیجا میسراید ، رماننویسی كه افسانههای بیهوده میبافد ، صوفیای كه در خانقاه نشسته بگمان خود «تصفیه نفس» میكند ، درویشی كه دوره میگردد و قصیده میخواند ـ همهی این كارها بیهوده است و كمترین تأثیری در پیشرفت كار زندگی ندارد ، و اینست اگر اینها را پیشهی خود گیرند و از این راه روزی خورند به پیشهی نامشروعی پرداختهاند.
كسی كه برای بچهها بازیچه میسازد و میفروشد كارش نامشروع نیست. ولی كارهای اینها نامشروع است زیرا بازیچه برای بچه از لوازم است. ولی غزل و قصیده و افسانه و ریاضت جز چیزهای بیمصرفی نیست.
فالگیر ، منجم ، رمال ، تعزیهخوان ، دعانویس و مانند اینها همگی بیهودهاند و همگی نان نامشروع میخورند. اینها گذشته از آنكه مردم را فریب میدهند كمترین همدستی در پیشرفت كار زندگانی ندارند.
مارگیر خطرناكترین پیشه را دارد و یك لقمه نان را با بهای جان میخورد. شعبدهباز هنرهای شگفتی از خود مینماید و همه را بحیرت میاندازد. با اینهمه چون كارهاشان بیهوده است نامشروع میباشد.
گفتیم باید پیشهوران و كارگران كالاهای خود را مبادله كنند. گاهی این مبادله نیازمند به یك دست میانجیست. مثلاً فلان روستایی كه گندم خود را بشهر آورده اگر بخواهد خود او بخانوادهها بفروشد باید در شهر درنگ كند و این او را از كار بازخواهد داشت. اینست بصرفهی اوست كه گندم را به علّافی فروشد كه آن علاف بخانوادهها رساند. باین دست میانجی هم در زندگی نیازمندیم . این كار مشروع است ولی باید بیش از اندازهی نیاز نباشد. مثلاً در همان مثال باید علاف گندمی را كه از روستایی خریده بخاندانها فروشد. نه اینكه بدیگری فروشد و آن نیز بدیگری دهد و بدینسان چند دستی در میانه بگردد و هر یكی چیزی بقیمت بیفزاید. باینگونه دستهای میانجی نیاز نیست و كسانی كه از این راه نان میخورند مفتخوارند و نانشان نامشروع میباشد.
همچنین در مبادلهی میانهی شهرها و كشورها بدستهایی نیاز هست. مثلاً باید از ایران مواد خام فرستند و از اروپا ماشینآلات و پارچه و كاغذ و لاستیك و اینگونه چیزها را بیاورند و كسانی باید كه باین مبادله بپردازند و این یك كار مشروعیست. چیزی كه هست در اینجا هم باید تا میتوان دستهای میانجی را كم كرد.
امروز یكی از اختلالها از همینجاست. شما اگر حساب كنید در هر شهری صدها و هزارها كسان از این كار نان میخورند.
یك كالایی كه از اروپا میرسد این چیزی برویش كشیده بدیگری میفروشد ، آن دیگری بنوبت خود همین كار را میكند. بدینسان یك كالایی چند ماه بلكه چند سال در انبارها و كاروانسراها میخوابد و دست بدست میگردد تا بخریداران میرسد.
این كار از دو راه زیان دارد : یكی آنكه این دستهای میانجی هر كدام چیزی ببهای كالا میافزاید و چه بسا همین كار مایهی گرانی كالاها میگردد.
دوم آنكه این دستهای میانجی باین پیشهی بیهوده پرداخته مفتخواری مینمایند. زیرا بیآنكه كمكی به پیشرفت كار زندگی كنند از دسترنج دیگران بهره میبرند.
🔸 کارها و پیشهها (بخش 2 از 4)
1) در نتیجهی پیدایش پیشهها و اینكه هر دستهای از مردم بانجام یك رشته از نیازمندیها پرداختهاند ارتباط خاندانها بیكدیگر فزونتر گردیده و پس از آن ناگزیر بودهاند كه در یكجا زندگی كنند و با یكدیگر همدستی نمایند.
2) چون كارگران و پیشهوران حاصل كار و صنعت خود را باهم مبادله میكردهاند از اینجا بازار و بازرگانی و دادوستد و اینگونه چیزها پیدا گردیده. نیز چنانكه گفتیم پول ایجاد شده كه وسیلهی مبادله بوده.
3) در نتیجهی این ترتیب در واقع مردم هر شهری یا هر كشوری یك پیمانی باهم بستهاند كه در تهیهی نیازمندیهای زندگانی همدستی كنند و سپس حاصل آن كوششها را درمیان خود تقسیم نمایند.
اینها هر یكی در زمینهی خود نتیجهی مهمی میباشد و ما از هر یكی جداگانه گفتگو خواهیم داشت.
دیروز شرحی دربارهی كارها و پیشهها نوشتیم. نتیجهی آن شرح یك چیز است ، و آن اینكه
🔸«كارها و پیشهها برای گردیدن چرخ زندگانیست» ، برای آنست كه لوازم زندگانی تهیه گردد.
🔸باید این را یك قاعدهی اساسی گرفت و همهی شغلها را با این سنجید و هر كدام كه با این موافق نبود آن را نامشروع شناخت.
مثلاً قماربازی چون برای گردیدن چرخ زندگانی نیست نامشروع است. یك قمارباز بیخوابی میكشد و آسیب بیم و اضطراب را تحمل میكند و اندیشه بكار میبرد ، ولی چون اینها تأثیری در كار زندگی ندارد اینست ما آن را یك كار ناروا میشناسیم.
دزدان و راهزنان خود را بخطر میاندازند و اموالی كه بدست میآورند در نتیجهی كوشش و رنج است ، ولی چون كارشان كمكی به پیشرفت زندگی ندارد بلكه آن را مختل میگرداند اینست نامشروع است.
لاتار یا بختآزمایی همین حال را دارد. چه سودی از آن بزندگانی تواند بود؟!. كدام دربایست از آن تدارك میشود. اینست همچون قمار ناروا میباشد.
شاعری كه ستایشگری میكند و یا غزلهای بیجا میسراید ، رماننویسی كه افسانههای بیهوده میبافد ، صوفیای كه در خانقاه نشسته بگمان خود «تصفیه نفس» میكند ، درویشی كه دوره میگردد و قصیده میخواند ـ همهی این كارها بیهوده است و كمترین تأثیری در پیشرفت كار زندگی ندارد ، و اینست اگر اینها را پیشهی خود گیرند و از این راه روزی خورند به پیشهی نامشروعی پرداختهاند.
كسی كه برای بچهها بازیچه میسازد و میفروشد كارش نامشروع نیست. ولی كارهای اینها نامشروع است زیرا بازیچه برای بچه از لوازم است. ولی غزل و قصیده و افسانه و ریاضت جز چیزهای بیمصرفی نیست.
فالگیر ، منجم ، رمال ، تعزیهخوان ، دعانویس و مانند اینها همگی بیهودهاند و همگی نان نامشروع میخورند. اینها گذشته از آنكه مردم را فریب میدهند كمترین همدستی در پیشرفت كار زندگانی ندارند.
مارگیر خطرناكترین پیشه را دارد و یك لقمه نان را با بهای جان میخورد. شعبدهباز هنرهای شگفتی از خود مینماید و همه را بحیرت میاندازد. با اینهمه چون كارهاشان بیهوده است نامشروع میباشد.
گفتیم باید پیشهوران و كارگران كالاهای خود را مبادله كنند. گاهی این مبادله نیازمند به یك دست میانجیست. مثلاً فلان روستایی كه گندم خود را بشهر آورده اگر بخواهد خود او بخانوادهها بفروشد باید در شهر درنگ كند و این او را از كار بازخواهد داشت. اینست بصرفهی اوست كه گندم را به علّافی فروشد كه آن علاف بخانوادهها رساند. باین دست میانجی هم در زندگی نیازمندیم . این كار مشروع است ولی باید بیش از اندازهی نیاز نباشد. مثلاً در همان مثال باید علاف گندمی را كه از روستایی خریده بخاندانها فروشد. نه اینكه بدیگری فروشد و آن نیز بدیگری دهد و بدینسان چند دستی در میانه بگردد و هر یكی چیزی بقیمت بیفزاید. باینگونه دستهای میانجی نیاز نیست و كسانی كه از این راه نان میخورند مفتخوارند و نانشان نامشروع میباشد.
همچنین در مبادلهی میانهی شهرها و كشورها بدستهایی نیاز هست. مثلاً باید از ایران مواد خام فرستند و از اروپا ماشینآلات و پارچه و كاغذ و لاستیك و اینگونه چیزها را بیاورند و كسانی باید كه باین مبادله بپردازند و این یك كار مشروعیست. چیزی كه هست در اینجا هم باید تا میتوان دستهای میانجی را كم كرد.
امروز یكی از اختلالها از همینجاست. شما اگر حساب كنید در هر شهری صدها و هزارها كسان از این كار نان میخورند.
یك كالایی كه از اروپا میرسد این چیزی برویش كشیده بدیگری میفروشد ، آن دیگری بنوبت خود همین كار را میكند. بدینسان یك كالایی چند ماه بلكه چند سال در انبارها و كاروانسراها میخوابد و دست بدست میگردد تا بخریداران میرسد.
این كار از دو راه زیان دارد : یكی آنكه این دستهای میانجی هر كدام چیزی ببهای كالا میافزاید و چه بسا همین كار مایهی گرانی كالاها میگردد.
دوم آنكه این دستهای میانجی باین پیشهی بیهوده پرداخته مفتخواری مینمایند. زیرا بیآنكه كمكی به پیشرفت كار زندگی كنند از دسترنج دیگران بهره میبرند.